2026-172 Sociaal Domein Rivierenland - Overdracht BO en Raden Regionale Factsheet

Regionale samenwerking Sociaal Domein Rivierenland overdracht In regio Rivierenland werken we samen in het sociaal domein. Het doel van deze netwerksamenwerking is om de kwaliteit van de ondersteuning aan inwoners te verbeteren, minder kwetsbaar te zijn op deze taken en kosten te beheersen. Regionale samenwerking is onmisbaar en noodzakelijk met oog op landelijke ontwikkelingen zoals het onder druk komen van de zorg en ondersteuning, meer (na)druk op het sociaal domein en oplopende zorg- en ondersteuningsvragen van inwoners. Samen staan we sterker.

In onze samenwerkingsovereenkomst (SOK) hebben we afgesproken hoe we samenwerken in het sociaal domein. In de SOK zijn verschillende domeinen ondergebracht: het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA), de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Beschermd Wonen (BW), Maatschappelijke Opvang (MO) en de Sluitende aanpak. De Hervormingsagenda Jeugd verplicht ons om toe te werken naar een Gemeenschappelijke Regeling. De GR geeft ons meer mogelijkheden voor regionale samenwerking met oog voor lokale sturing. Ook biedt de GR meer mogelijkheden gebruik te maken van elkaars kennis, kunde en capaciteit. We bouwen voort op de ervaring en successen vanuit de SOK en groeien naar een stevige regionale samenwerkingsstructuur: elkaar regionaal versterken en de lokale kleur behouden.

Samenwerkings domeinen In de afgelopen jaren hebben we een regiovisie Jeugd opgesteld met als actielijnen normaliseren, een brede blik, zo thuis mogelijk en duurzaam en betaalbaar. Ook werken we op Gelderland niveau samen bij de inkoop van hoog specialistische jeugdzorg (G7) en op Gelderland-Zuid niveau in de aanpak van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Samen met aanbieders, onderwijs en ervaringsdeskundigen werken we in werkgroepen aan deze ambities. We zetten in op doorontwikkeling van Essentiële functies: een samen-werking voor hoogcomplexe casuïstiek. Door initiatieven te bundelen willen we koers bepalen en focus in onze samenwerking. Aandachtspunten zijn: Data gedreven werken, verbinding met andere domeinen en gezamenlijk leren. Uitdagingen zijn personeelstekort, wachttijden, complexere problematiek bij de jeugdigen, beperkte capaciteit en middelen. In de afgelopen jaren zijn er verschillende regionale aanbestedingen doorlopen. Ook is samengewerkt op verschillende inhoudelijke dossiers. In het uitvoeringsprogramma zijn ambities opgenomen voor doorontwikkeling van het regionaal beleidsoverleg Wmo. Er zijn twee projecten gestart: aanpak tot een regiovisie Wmo en doorontwikkeling van de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning. De komende tijd werken we steeds meer projectmatig en integraal.

De Wmo is breder dan maatwerkvoorzieningen en vraagt om inzet op preventie en verbinding met aanpalende terreinen als welzijn, gezondheid, het AZWA en wonen. Uitdagingen: vergrijzing, de beweging van zorg naar sociaal domein en houdbaarheid van de maatwerkvoorzieningen.

Samenwerkings domeinen Er is veel werkt verricht: De ketenaanpakken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn lokaal gestart. Gemeenten hebben basisbeleid t.a.v. de sociale basis en positieve gezondheid. De samenwerking met GGD is sterk. De eerste stappen zijn gezet rondom de Mentale gezondheidsnetwerken en de benodigde basisinfrastructuur. De AZWA ontwikkelingen gaan erg snel. Daarin zijn we enorm gegroeid in het regionaal positioneren ten opzichte van de zorg. Door de integratie in de SOK wordt de samenhang versterkt. De noodzaak tot inhoudelijke en financiële samenwerking is groot. Vanuit het AZWA hebben we de opgave diverse basisfunctionaliteiten en een gezonde en sociale basisinfrastructuur te implementeren. We krijgen als regio een sterke rol als inkoper van hulpverlening samen met de zorgverzekeraar. Gemeenten sluiten aan bij lokale hechte wijkverbanden t.b.v. samenwerking met eerstelijnszorgaanbieders. Aandachtspunt is de gelijkwaardigheid vanuit alle partners in het AZWA. De samenwerking op Gelderland-Zuid niveau is geborgd. Het regionaal actieen uitvoeringsplan Dak- en thuisloosheid is ontwikkeld en er zijn stappen gezet in de sluitende aanpak door inzet op de doorontwikkeling van GGZ in het netwerk, verbinding zorg en veiligheid en de Samenwerkplaats. BW/MO (incl. de Sluitende Aanpak) is recent geïntegreerd in de SOK om de integraliteit te versterken.

Onze opzet mentale gezondheidsnetwerken is goedgekeurd door de zorgverzekeraar. Voor BW/MO groeien we door naar Beschermd thuis en voor de sluitende aanpak zetten we in op integraal werken, met het mentale gezondheidsnetwerk en vitale wijken. Hier ligt een onlosmakelijke verbinding met IZA/AZWA. Uitdaging is daarnaast de verbinding met veiligheid en wonen en voorkomen van terugtrekkende beweging van aanbieders.

Top 5 focuspunten voor nieuwe bestuurders

VERSTERKEN REGIONALE SAMENWERKING Gezamenlijk werken in de regio is noodzakelijk en vanzelfsprekend. We bouwen verder op het gelegde fundament en blijven inzetten op onze samenwerkingsstructuur en cultuur.

3

1

DATAGEDREVEN EN KOSTENBEWUST We gaan meer samenwerken met aanbieders en gaan uit van gedeelde verantwoordelijkheid. Datagedreven werken vraagt om het inrichten van gelijke werkprocessen, gezamenlijke duiding en opvolging.

2

VERSCHUIVING VAN ZORG NAAR SOCIAAL DOMEIN Als gemeenten moeten we voorbereid zijn op wat er op ons afkomt qua preventie en uitbreiding van taken. Samen optrekken is noodzakelijk om een stevige gesprekspartner te zijn. Daarbij kunnen we gebruik maken van kennis uit andere regio's.

INTEGRAAL WERKEN

5

4

We zetten in op het verder uitbreiden van onze integrale samenwerking. Welzijn, gezondheid, jeugd, wonen en ontwikkelingen op het gebied van mentale gezondheid zijn niet meer los van elkaar te zien. We zoeken naar wegen om dit meer integraal te organiseren. De recente uitbreiding van de SOK is een mooie stap.

SAMENWERKING OVER GEMEENTEGRENZEN HEEN

We pakken landelijke ontwikkelingen waar mogelijk regionaal op. We kijken niet automatisch lokaal maar versterken elkaar waar mogelijk via regionale samenwerking. We houden daarbij oog voor elkaars verschillen.

Begrippenlijst Klik op de begrippen voor link naar aanvullende informatie Begrip

Toelichting

Integraal zorgakkoord (IZA)

Het Integraal Zorgakkoord (IZA, 2022) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden.

Aanvullend zorg en welzijnsakkoord (AZWA)

Dit akkoord is aanvullend op het IZA en geeft iets meer duidelijkheid in rol en taken van gemeenten en andere partijen en geeft inhoudelijk meer richting.

Hervormingsagenda Jeugd

Deze landelijke agenda (2023-2028) heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken en het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst.

G7

De G7 is een samenwerking van de zeven Gelderse jeugdregio’s om de meest specialistische jeugdhulp te borgen.

Essentiële functies

Deze hoog specialistische zorg komt voort uit de Hervormingsagenda Jeugd. Aanbieders werken samen om de zorg voor jongeren met zeer complexe zorgvragen te organiseren.

Basisinfrastructuur en basisfunctionaliteiten (hoofdstuk D4 en D5)

In het sociaal domein moeten vanuit het AZWA basisvoorzieningen als dekkend netwerk worden ingericht om de beweging naar de voorkant mogelijk te maken (de basisinfrastructuur). Daarnaast worden de ketenaanpakken vanuit het GALA verder uitgewerkt en uitgebreid tot basisfunctionaliteiten.

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

Het GALA-akkoord (2023) zet in op een gezonde generatie in een gezonde leefomgeving met een sterk sociaal netwerk. Getekend door gemeenten, VWS, zorgverzekeraars en GGD’en.

Sluitende aanpak

Deelnemende partijen werken aan netwerksamenwerking in de GGZ om in passende zorg en steun te investeren. Deze richt zich op mensen met een psychische kwetsbaarheid of mensen die psychische klachten ontwikkelen.

Mentale gezondheidsnetwerken (MGN)

Een MGN is een samenwerkingsverband vanuit IZA/AZWA tussen huisartsen, het sociaal domein en de GGZ in een regio. Doel: de hulpvraag van mensen met psychische klachten wordt snel op de juiste plek opgepakt.

GGZ in het netwerk

GGZ in het netwerk is een functionaliteit die toegevoegd wordt aan sociale teams met als doel om het sociale domein en de huisartsenzorg met de specialistische tweedelijns zorg te verbinden (onderdeel van mentale gezondheidsnetwerken).