2026-160 Informatienota Vorming Gemeenschappelijk Regeling Sociaal Domein regio Rivierenland

Informatienota

Onderwerp

Vorming Gemeenschappelijk Regeling Sociaal Domein regio Rivierenland

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Team

Team Samenleving

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.131984/D.355932

Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

21 april 2026 Openbaar Nee

Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Stand van zaken 3. Financiën 4. Communicatie 5. Participatie 6. Aanpak en planning 7. Bijlagen

Aanleiding

Stand van zaken

De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (Wvbj) verplicht gemeenten om vanaf 1 januari 2027 samen te werken in vaste regio’s voor de specialistische jeugdzorg: de jeugdregio’s. Om dat goed en officieel te regelen, moeten gemeenten dit doen via een gemeenschappelijke regeling (GR) zoals bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Een GR is een samenwerkingsvorm waarmee gemeenten duidelijke en blijvende afspraken kunnen maken over taken, verantwoordelijkheden en besluitvorming.

Verplichting vanuit het Rijk om taken onder te brengen bij de jeugdregio's

Vanuit het Rijk is vooraf bepaald welke gemeenten samen één jeugdregio vormen. Gemeenten moeten minimaal de volgende taken onderbrengen bij de jeugdregio’s: • Het regionaal contracteren of subsidiëren van kinderbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering en de vormen van jeugdhulp die in de AMvB zijn aangewezen. • Het uitvoeren van de administratie voor die inkoop of subsidiering; • Het bovenregionaal afstemmen van de inkoop van de aangewezen jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering; • De organisatie van regionale expertteams. • Het gezamenlijk opstellen van een regiovisie, waarin gemeenten uitwerken hoe zij samenwerken om een volledig en passend zorgaanbod in de regio te organiseren. De Samenwerkingsovereenkomst (SOK) is de basis voor de te vormen GR. De acht gemeenten in regio Rivierenland werken al vanaf de start van de decentralisaties samen binnen het sociaal domein en hebben al diverse resultaten behaald. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: de gezamenlijke regionale inkoop op Wmo en Jeugdhulp, een opgestelde regiovisie Jeugd, stevige samenwerking op IZA/AZWA. Deze samenwerking is de afgelopen jaren stap voor stap gegroeid, omdat we als gemeenten merkten dat sommige taken beter, slimmer en stabieler gezamenlijk konden worden georganiseerd: door gezamenlijk op te trekken, staan we sterker richting zorgaanbieders en kunnen we ervaring, capaciteit en kosten delen.

Regio Rivierenland is sinds 2018 onder andere verantwoordelijk voor de uitvoerende taken in de samenwerking, zoals leveranciersmanagement en contractbeheer. Ook een andere beleidsmatige taken zijn daar na de decentralisaties ondergebracht. Het ging daarbij om beleidsmatige ondersteuning Wmo/Jeugd, bovenregionale en landelijke beleidsafstemming en het organiseren van regionale bestuurlijke overlegstructuren. In 2024 zijn met het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst (SOK) Sociaal Domein Rivierenland de beleidsmatige taken onderdeel geworden van de Samenwerkingsovereenkomst Sociaal Domein. Daarmee hebben we als gemeenten een volgende stap gezet in het beter organiseren van onze regionale samenwerking. Omdat in de SOK niet op alle thema’s met alle acht gemeenten wordt samengewerkt (zo zijn bijvoorbeeld Zaltbommel en Maasdriel op basis van de geldende regionale indeling op het thema Beschermd Wonen onderdeel van de regio Meierij en Bommelerwaard en vallen de andere zes gemeenten wat betreft Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang onder de regio Rijk van Nijmegen) bepalen de colleges gezamenlijk zorgvuldig hoe de GR zo kan worden ingericht dat deze voor alle gemeenten passend is.

Alle gemeenten hebben inbreng We staan op dit moment nog aan het begin van het vervolgproces. De afgelopen weken stonden in het teken van interviews met verschillende ambtenaren en bestuurders van de acht gemeenten. Op die manier zijn de ervaringen met de huidige samenwerking opgehaald, en is een start gemaakt met het in kaart brengen van wat nodig is voor een toekomstbestendige regionale samenwerking(bijvoorbeeld taken, zeggenschap, positie van de raad). Deze input vormt de basis voor de keuzes die later in het jaar worden gemaakt. Sommige ontwikkelingen kunnen invloed hebben op het proces In deze fase letten we op een aantal zaken die invloed kunnen hebben op het proces. We houden deze zaken actief in de gaten en nemen waar nodig en mogelijk maatregelen: • Verkiezingen en formatieperioden vertragen besluitvorming; • Financiële gevolgen van de GR-keuzes moeten op tijd worden meegenomen, zodat gemeenten straks niet voor verrassingen komen te staan; • De raad moet goed worden meegenomen in het proces, zodat zij voldoende betrokken wordt bij het waarom, de inhoud en de gevolgen van een GR. De bovenstaande aandachtspunten gaan over het proces van de GR-vorming. Dit proces heeft geen invloed op de huidige hulpverlening: voor cliënten én aanbieders verandert er op dit moment niets. Bestaande zorgtrajecten lopen door en de huidige contracten blijven volledig van kracht.

Financiën

Dit is in deze fase van de ontwikkeling nog niet van toepassing. De kosten voor de voorbereidingsfase zijn al gedekt in de kosten die we betalen voor de SOK. In een later fase (zodra er een concept van de GR ligt of juridisch meer bekend is) zal juridische zaken worden gevraagd mee te kijken. Dat is bij dit voorstel nog niet van toepassing.

Communicatie

In de huidige fase wordt vooral informatie opgehaald en richting verkend. We houden het college en de raad stap voor stap op de hoogte, zodat iedereen goed voorbereid is op de momenten waarop hen betrokkenheid écht nodig is. Gedurende dit proces zullen de volgende zaken worden aangeboden: • Raadsinformatiebrieven; • Een uitnodiging voor het bijwonen van een regionale webinar waarin de raad wordt bijgepraat over deze en

andere regionale ontwikkelingen in het sociaal domein (voor het zomerreces). • Daarnaast is het voornemen om voordat het definitieve ontwerp voor zienswijze en vervolgens formele besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeenteraden er nog een bredere informatiesessie/moment in iedere gemeenteraad of commissie zal plaatsvinden. Hierover zal afstemming plaatsvinden met de griffies van de gemeenten.

Participatie

Aanpak en planning

Dit is niet van toepassing op dit voorstel.

Hoe gaat het proces verder? Omdat we nu nog in de verkenningsfase zitten, worden de komende maanden vooral gebruikt om richting te bepalen en de eerste keuzes voor te bereiden. Hieronder staan in grote lijnen de stappen die we samen doorlopen:

Voorjaar 2026

Afronden van de gesprekken en het maken van de eerste (bestuurlijke) keuzes over de richting van de samenwerking

Eind Q2 2026

Uitwerken van de eerste ideeën en mogelijkheden voor hoe een GR eruit zou kunnen zien

Voor de zomer 2026

Regionaal webinar, waarin (nieuwe) raadsleden meegenomen worden in het proces van de GR-vorming

Na de zomer

Raadsbijeenkomst per gemeente, waarin we de raad uitgebreider meenemen in de stand van zaken rondom de GRvorming

Najaar 2026, begin 2027

Afronden van het definitieve ontwerp van de GR, waarop de als raad een zienswijze kan indienen (met een formele zienswijzeprocedure van 8 weken en een formele toestemmingsprocedure van 13 weken)

Medio 2027

Beoogde inwerkingtreding van de GR*

*De beoogde inwerkingtreding is later dan 1 januari 2027, omdat een zorgvuldig bestuurlijk proces, inclusief keuzes over taken, vorm én rekening houdend met de gemeenteraadsverkiezingen, meer tijd

vraagt. Per 1 januari 2027 kunnen we het Rijk als regio laten zien dat we al ver gevorderd zijn met de GR-vorming. De daadwerkelijke implementatie volgt daarna.

Bijlagen