2026-146.1 Bijlage 1. Rapportage Wmo en Jeugdwet 2025 def

Wmo en Jeugdwet: inzicht in zorgkosten Gemeente West Maas en Waal 2025

1

Inleiding Zorgkosten in het kader van de Wmo en de Jeugdwet leggen druk op onze begroting. Het is daarom belangrijk om tijdig inzicht te hebben in hoe deze zich ontwikkelen. In 2025 zijn we gestart met een intensieve manier van datamonitoring. Door trends en afwijkingen vroegtijdig te signaleren, kunnen we beter voorspellen hoe de kosten zich ontwikkelen – en daar waar mogelijk bijsturen. Dit is programmalijn 1 in het ‘programma verbetering kwaliteit en kostenbeheersing Wmo en Jeugdwet’. In deze rapportage zijn de kosten voor de Wmo en Jeugdwet naast de eerder begrote bedragen gelegd. De informatie sluit aan op de planning- en controlcyclus (programmabegroting, voorjaars- en najaarsnota) en biedt een totaaloverzicht over het jaar 2025. De prognose aan de hand van de monitoring heeft geleid tot aanpassingen in de begroting 2025 via de voorjaarsnota. De in deze rapportage opgenomen begrote kosten, betreffen de aangepaste bedragen. Het totaal van de kosten voor Wmo- en Jeugdvoorzieningen is voor de programmabegroting 2026-2029, beargumenteerd aan de hand van de prognose, naar beneden bijgesteld ten opzichte van 2025. Met elk jaar dat we meer data verzamelen, wordt onze voorspelling nauwkeuriger. Zo bouwen we stap voor stap aan een stevig fundament voor de kosten prognose.

Als we ontwikkelingen goed in beeld hebben, kunnen we deze informatie ook gebruiken voor het inzetten van beheersmaatregelen. Een winstwaarschuwing is daarbij op z’n plaats. Niet alle ontwikkelingen en kosten zijn beïnvloedbaar. De opzet van deze rapportage is flexibel. De getoonde onderdelen kunnen op verzoek worden aangepast. Aanvullend op de financiële stukken leveren we deze rapportage vanaf 2026 elk half jaar op (in april en in oktober). Ook dit kan op verzoek aangepast worden.

2

1. Uitgangspunten voor het opstellen van de prognose We maken gebruik van de volgende gegevens en uitgangspunten bij het opstellen van de prognose. De prijs is een bekend gegeven en is naar de toekomst toe ook redelijk voorspelbaar. In de prognose houden we rekening met prijsveranderingen (indexering per jaar, overige prijsbijstellingen). Voor het volume kijken we naar het aantal cliënten en de hoeveelheid zorg per cliënt. Voor de prognose kijken we naar: • De realisatie in het verleden: voor veel zorgvormen geldt een bepaald jaarpatroon (bijvoorbeeld minder zorg in de zomervakantie, meer bij aanvang van het schooljaar, met kerst weer een dip, etc). • Inzicht in het volume van indicaties/beschikkingen en declaraties in de tijd: per zorgvorm is meestal een redelijk vast patroon van uitnutting (% van beschikte zorg die ook daadwerkelijk geleverd en gedeclareerd wordt), dus aan de hand van indicaties kunnen we een voorspelling doen over te verwachte kosten. Aan de hand van de declaraties kunnen we een vergelijkbare voorspelling geven, maar deze informatie is pas later beschikbaar. We vergelijken de voorspellingen steeds met elkaar om te monitoren of het uitnuttingspercentage nog gelijk blijft. • Tenslotte is het mogelijk dat zorgaanbieders ook een voorspelling geven van de nog te declareren zorg in een jaar.

Die voorspelling vergelijken we dan, ter controle, met de prognoses op basis van indicaties en declaraties. In de prognose houden we daarnaast zoveel mogelijk rekening met overige factoren zoals demografie, beleidsveranderingen, het zorgaanbod door diverse aanbieders, landelijke ontwikkelingen, etc. We doen hierin aannames, die zijn gebaseerd op ervaringen bij andere gemeenten, kengetallen, voorspellingsmodellen etc.

3

2. Inwoners met een Jeugdwet- of Wmo- voorziening In onderstaande tabel is te zien hoe het aantal individuele inwoners1 met een voorziening in het kader van de Jeugdwet of Wmo zich ontwikkelt sinds 2022. We zien een jaarlijkse stijging bij zowel Wmo als Jeugdwet. Dit kan in algemene zin verklaard worden door de groei van het aantal inwoners van onze gemeente (van 19.675 op 1 januari 2022 naar 20.594 op 1 januari 2025). Wmo De stijging is het grootst onder de inwoners met een Wmo voorziening. In 2025 is het aantal inwoners met een Wmo voorziening met ruim 79% gestegen ten opzichte van 2022. De leeftijdsopbouw van onze inwoners verklaart de groei van het aantal inwoners met een Wmo voorziening. 42% van onze inwoners valt in de leeftijdscategorie van 50 tot 80 jaar. Jeugd De Corona periode heeft zijn weerslag (gehad) op de mentale gezondheid van onze jeugdigen. Uit de GGD- monitor Jeugd blijken de gevolgen van de Corona. We zien vooral mentale gezondheidsproblemen.

2022

2023

2024

2025

Jeugdwet Wmo2 3

351 550

542 824

574 926

592 985

Totaal

901

1386

1500

1577

1 Een individuele inwoner kan meerdere voorzieningen hebben (bijv. Wmo huishoudelijke ondersteuning en een traplift). 2 Inclusief inwoners <18 jaar met hulpmiddelen.

3 In de tabel ontbreken de inwoners met alleen een gehandicaptenparkeerkaart of alleen een pas voor Wmo-vervoer (Versis) als Wmo voorziening. Deze gegevens staan in

andere systemen. Omdat daardoor dubbeltellingen niet uitgesloten kunnen worden, hebben we deze cijfers buiten beschouwing gelaten.

4

3. Werkelijke kosten jaarrekening ten opzichte van de begroting (stand najaarsnota) 3.1. Wmo Voorziening

Jaarrekening

Najaarsnota 2025

66414 Wmo huishoudelijke ondersteuning

€ 2.484.488

€ 2.529.020

66411 Wmo begeleiding individueel

€ 1.289.852

€ 1.214.456

66412 Wmo begeleiding groep/dagbest/verv.

€

712.904

€ 709.985

66415 Wmo hulpmiddelen (fin. verstrekkingen)

€

102.678

€ 329.454

Investeringsrekening

€

215.160

€ 200.000

66601 PGB Wmo begeleiding

€

51.503

€

51.071

66605 PGB Huishoudelijke ondersteuning

€

34.799

€

40.372

Versis regiotaxi

€

285.502

€ 319.181

Totaal

€ 5.176.886

€ 5.393.539

5

3.2. Jeugd Voorziening

Jaarrekening

Najaarsnota 2025

66561 Jeugd ambulante begeleiding

€ 1.638.992

€ 1.738.225

66562 Jeugd behandeling

€ 2.295.515

€ 2.305.515

66565 Jeugd wonen zonder behandeling

€

973.849

€ 1.165.572

66567 Jeugd behandeling met verblijf

€

61.047

€

159.491

66574 Jeugd landelijke ingekochte zorg

€

141.479

€

122.725

66600 PGB Jeugd4

€

453.456

€

492.477

66570 Jeugd reclassering

€

1.932

€

41.961

66900 Jeugdbescherming

€

168.982

€

166.877

66564 Jeugd logeren/respijtzorg

€

66.507

€

54.336

66568 Jeugdhulp crisis

€

4.277

€

-

Totaal

€ 5.806.036

€ 6.247.179

4 PGB jeugd: niet alle toekenningen zijn volledig uitgenut. De eindafrekening voor 2025 van de SVB komt later.

6

5. Ontwikkeling grootste kostenposten ten opzichte van prognose In de volgende paragrafen lichten we de producten uit.

5.1. Wmo: begeleiding individueel De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 75.300 hoger dan onze prognose (najaarsnota). Er zijn in het laatste kwartaal circa 20 specialistische (duurdere) begeleidingstrajecten gestart. Bij het opstellen van de najaarsnota waren deze nog niet in beeld. Deze zijn daardoor niet meegenomen in de laatste bijstelling.

7

5.2. Wmo: huishoudelijke ondersteuning De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 44.500 hoger dan onze prognose (najaarsnota). Er is meer en duurdere zorg ingezet dan we hadden ingeschat.

8

5.3. Wmo hulpmiddelen: Investering en financiële verstrekking voor aanschaf en onderhoud De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 211.616 lager dan onze prognose (najaarsnota). De tabel geeft gemiddelden per maand weer. Dit omdat deze kosten niet per maand uit te drukken zijn. Het zijn eenmalige uitgaven. Investering: Hierbij is er sprake van een overschrijding op de begrote kosten. Door een inhaalslag bij VraagWijzer is er een overschrijding ontstaan in het laatste kwartaal op de investeringsrekening. Financiële verstrekking: Hierbij is minder uitgegeven dan begroot. Dat komt doordat er, ondanks de inhaalslag, nog meldingen voor woningaanpassingen open staan bij VraagWijzer. Deze kosten waren wel meegenomen in de prognose. In de najaarsnota zijn de gemiddelden niet meegenomen voor oktober, november en december.

9

5.4. Jeugdwet: ambulante begeleiding De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 99.233 lager dan onze prognose (najaarsnota). Het volume van specialistische begeleiding groep loopt terug. Hier wordt een andere vorm van zorg ingezet en enkele voorzieningen zijn stopgezet. Daarnaast zijn er voor 1 inwoner € 41.000 aan zorgkosten betaald in 2023/2024. Na het opnieuw bekijken van het woonplaatsbeginsel horen deze kosten bij een andere gemeente. Dit is verrekend in 2025 (niet opgenomen in onderstaande tabel, maar wel onderdeel van het rekeningresultaat).

10

5.5. Jeugdwet: jeugdbehandeling De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 10.000 lager dan onze prognose (najaarsnota). De lagere kosten worden vooral veroorzaakt door een lager aantal dyslexiebehandelingen. Daarnaast zijn er voor 1 inwoner € 11.217 zorgkosten betaald in 2023/2024. Na het opnieuw bekijken van het woonplaatsbeginsel horen deze kosten bij een andere gemeente. Dit is verrekend in 2025 (niet opgenomen in onderstaande tabel, maar wel onderdeel van het rekeningresultaat).

11

5.6. Jeugdwet: logeren/respijtzorg De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 12.000 hoger dan onze prognose (najaarsnota).

12

5.7. Jeugdwet: wonen zonder behandeling De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 191.700 lager dan onze prognose (najaarsnota). Voor 2 inwoners zijn er € 167.348 zorgkosten betaald in 2023/2024. Na het opnieuw bekijken van het woonplaatsbeginsel horen deze kosten bij een andere gemeente. Dit is verrekend in 2025 (niet opgenomen in onderstaande tabel, maar wel onderdeel van het rekeningresultaat). .

13

5.8. Jeugdwet: behandeling met verblijf De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 98.400 lager dan onze prognose (najaarsnota). Bij het opstellen van de najaarsnota waren we nog niet op de hoogte van een indicatie voor ‘verblijf terrein groep’, die met terugwerkende kracht is toegekend. Daarnaast zijn er voor 1 inwoner € 160.862 zorgkosten betaald in 2023/2024. Na het opnieuw bekijken van het woonplaatsbeginsel horen deze kosten bij een andere gemeente. Dit is verrekend in 2025 (niet opgenomen in onderstaande tabel, maar wel onderdeel van het rekeningresultaat).

14

5.9. Jeugdwet: reclassering De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 4.500 hoger dan onze prognose (najaarsnota). Voor 2 inwoners zijn er € 44.781 zorgkosten betaald in 2023/2024. Na het opnieuw bekijken van het woonplaatsbeginsel horen deze kosten bij een andere gemeente. Dit is verrekend in 2025 (niet opgenomen in onderstaande tabel, maar wel onderdeel van het rekeningresultaat).

15

5.10. Jeugdwet: landelijk ingekochte zorg De werkelijk gedeclareerde kosten voor 2025 (jaarrekening) zijn € 18.000 hoger dan onze prognose (najaarsnota). Er is één cliënt op duurdere zorg ingestroomd. Deze was niet voorzien.

16

6. Ontwikkeling van de gedeclareerde en geprognotiseerde kosten 2023-2025 (grootste kostenposten) 6.1. Wmo declaraties 2023 tot en met 2025 WMO zonder hulpmiddelen €450.000 €400.000 €350.000 €300.000 €250.000 €200.000 €150.000 €100.000 €50.000 €jan

feb

mrt

apr 2023

mei

jun 2024

jul 2025

aug

sep

okt

nov

dec

Najaarsnota

17

6.2. Jeugdwet declaraties 2023 tot en met 2025

Jeugd €600.000 €500.000 €400.000 €300.000 €200.000 €100.000 €jan

feb

mrt

apr 2023

mei

jun 2024

jul 2025

aug

sep

okt

nov

dec

Najaarsnota

18

7. Zorgaanbieders 7.1. Top 10 grootste geldstromen zorgaanbieders Wmo en Jeugd Dit is de top 10 van zorgaanbieders die in 2025 de grootste bedragen van ons ontvingen.

Naam aanbieder Stichting zorggroep Maas & Waal Axxicom Thuishulp B.V. DEUR 8 B.V. Stichting Entrea Lindenhout 's Heeren Loo Zorggroep Stichting Pluryn Samen B.V. Nymegen St. De Driestroom Medipoint Ligtvoet

Kosten in 2025 € 4.009.940 € 2.578.449 € 1.667.272 € 1.596.228 € 1.195.291 € 1.017.041 € 968.960 € 794.982 € 698.809

Voorzieningen Huishoudelijke ondersteuning en dagbesteding (Wmo) Huishoudelijke ondersteuning Jeugdzorg Jeugdzorg Wmo en Jeugdzorg Wmo en Jeugdzorg Jeugdzorg Wmo en Jeugdzorg Hulpmiddelen

Parnassia Groep B.V.

€

Jeugdzorg

691.607

19