2026-118 Liander - Brief (in)formateur (Geanonimiseerd)

Bezoekadres

Utrechtseweg 68 6812 AH Arnhem Postadres

Postbus 50 6920 AB Duiven www. liander. nl

Datum

7 april 2026

Geachte (in)formateur

,

De vraag naar elektriciteit in gemeente West Maas en Waal groeit snel en ook de opwek van duurzame energie neemt sterk toe. Gemeente en netbeheerder hebben elkaar hard nodig om het energiesysteem van de toekomst betrouwbaar betaalbaar en robuust te houden voor de Gelderse inwoners en bedrijven. ,

Met deze brief wil Liander u als (in)formateur van de nieuwe coalitie handvatten en aanbevelingen meegeven voor het opstellen van een coalitieakkoord waarin energieinfrastructuur tijdig integraal en toekomstbestendig wordt meegenomen. Met het versterken van de samenwerking tussen gemeente en Liander zorgen we er samen voor dat lokale ambities voor woningbouw economie duurzaamheid en maatschappelijke voorzieningen zoveel mogelijk worden gerealiseerd. ,

,

,

,

,

Ontwikkelingen in uw gemeente: netcongestie In de afgelopen periode is de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet zeer snel afgenomen. Waar de drukte eerder beperkt was tot enkele gebieden zit het elektriciteitsnet in de gehele gemeente en ver daarbuiten vol. Nieuwe aansluitingen of uitbreidingen zijn ,

,

,

daardoor vaak niet direct mogelijk. Deze netcongestie raakt niet alleen bedrijven maar ook maatschappelijke organisaties zoals scholen ziekenhuizen politie en brandweer. Daarnaast zet het de ontwikkeling van woningbouw economische groei mobiliteit en de energietransitie onder druk. ,

,

,

,

,

Op dit moment ondervinden vooral grootverbruikers hinder van congestie. Door aangescherpte regelgeving van het Maatschappelijk Prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) verwachten we dat ook kleinverbruikers zoals huishoudens dorpshuizen en verenigingsgebouwen laadpaalexploitanten en het MKB vanaf de tweede helft van 2026 met congestie te maken kunnen krijgen. Hieronder doen wij enkele voorstellen om hier gezamenlijk op te anticiperen. ,

,

,

,

1. Intensiveren van de samenwerking Goede samenwerking tussen gemeente West Maas en Waal en Liander is essentieel om de uitdagingen rond energievoorziening het hoofd te bieden. Alleen door vroegtijdige afstemming over ruimtelijke plannen energievisies en netuitbreidingsprojecten kunnen we oplossingen versnellen. Veel energie- en ,

Liander N. V. te Arnhem is onderdeel van Alliander N. V. . KVK-nummer 08021677 Arnhem. BTW-nummer NL003049395B01 Bankrekening NL95. INGB. 0000. 0055. 85 t. n. v. Liander N. V. .

Datum

7 april 2026

netwerkopgaven overstijgen gemeentegrenzen. Daarom is het noodzakelijk dat gemeente West Maas en Waal en Liander actief blijven samenwerken binnen provinciale en regionale samenwerkingsverbanden. De afgelopen vier jaar hebben wij deze samenwerking vormgegeven via diverse bestuurlijke overleggen tussen Liander en verschillende

portefeuillehouders. De impact van netcongestie raakt meerdere beleidsterreinen en vraagt om duidelijke bestuurlijke regie. Gemeenten staan voor keuzes over het energiesysteem die direct doorwerken in ruimtelijke ontwikkeling woningbouw en economische ambities. Het helpt wanneer binnen het college één bestuurlijk aanspreekpunt bestaat dat overzicht houdt op deze samenhang en die ontwikkelingen in het energiesysteem kan verbinden aan gemeentelijke besluitvorming. ,

Van daaruit kan in afstemming met Liander periodiek worden gesproken over de actuele ontwikkelingen rond elektriciteit warmte en gas en de gevolgen daarvan voor ruimtelijke keuzes en prioritering. Waar nodig kunnen daarbij ook andere portefeuillehouders worden betrokken. ,

Deze werkwijze ondersteunt het college bij het maken van samenhangende en tijdige keuzes over netcapaciteit netuitbreiding en ruimtelijke ontwikkeling en biedt ruimte om als gemeente regie te voeren op een toekomstbestendig energiesysteem. ,

,

2. Help Liander bij het verkrijgen van passende locaties en tijdige vergunningen voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet Voor uitbreiding van het elektriciteitsnet legt Liander elk jaar honderden kilometers kabels aan bouwen we elektriciteitshuisjes in woonwijken en plaatsen we grotere elektriciteitsstations. Hiervoor is fysieke ruimte nodig. De zoektocht is met name bij grotere stations vanwege het ruimtebeslag niet altijd even gemakkelijk. Daarbij komt dat er een planologische route moet worden doorlopen omdat de bestemming meestal niet passend is. Voor veel werkzaamheden van Liander zijn vergunningen of toestemmingen nodig waarvoor gemeente West Maas en Waal bevoegd gezag is. Het vinden van geschikte locaties en het verkrijgen van planologische instemming en vergunningen zijn voorwaardelijk om het elektriciteitsnet in gemeente West Maas en Waal toekomstbestendig te maken. ,

,

,

Wij adviseren dat gemeente West Maas en Waal • proactief ruimte reserveert voor energie-infrastructuur in omgevingsvisies en omgevingsplannen Liander informeert over (her)ontwikkelingen in de zoekgebieden voor nieuwe stations • iemand aanstelt die als centraal aanspreekpunt het verkrijgen van planologische • goedkeuring door het college kan versnellen • zich inspant om te voorkomen dat beslistermijnen in vergunningprocedures worden verlengd. • Energie meeneemt als leidend principe bij gebiedsontwikkelingen In dit kader is het is goed te weten dat gemeente West Maas en Waal bij personele uitdagingen een aanvraag voor ondersteuning kan indienen bij de ‘Expertpool Energie Liander N. V. te Arnhem is onderdeel van Alliander N. V. . KVK-nummer 08021677 Arnhem. BTW-nummer NL003049395B01 Bankrekening NL95. INGB. 0000. 0055. 85 t. n. v. Liander N. V. .

Datum

7 april 2026

Infrastructuur’ van het RVO. 3. Stimuleer energiebesparing en slim elektriciteitsgebruik Het elektriciteitsnet raakt vooral overbelast tijdens piekmomenten zoals in de ochtend en in de avond. Door energiebesparing flexibel gebruik via contracten en gedragsverandering bij zowel consumenten als bedrijven kunnen we het net efficiënter benutten. ,

,

,

Wij adviseren gemeente West Maas en Waal om netbewust beleid te voeren dat gedragsverandering voor slim en flexibel elektriciteitsgebruik en -opwek stimuleert bij bedrijven en bewoners. Het gaat hierbij om netbewust bouwen en laden het mijden van de spitstijden voor stroom en flexibele contracten bij bedrijven als norm uit te dragen. ,

Beleidsmatig kan dat onder meer door: • Het beschikbaar stellen van een gemeentelijk energieadviseur voor ondersteuning van bedrijven voor flexibele contracten • Stimuleren van projectontwikkelaars bij netbewust bouwen. • Volgens de nieuwe provinciale omgevingsverordening zorgen voor netbewuste nieuwbouw Bewustwording bij bewoners en bedrijven te stimuleren rondom het benutten van • momenten met hoge duurzame opwek zoals zon. En bewustwording over elektriciteitsverbruik op gunstige tijdstippen en mogelijkheden met netbewuste energieopslag (batterij). • Bij het ontwikkelen van bedrijventerreinen de energiebehoefte vanuit het hele terrein in kaart wordt gebracht en onderling wordt afgestemd bijvoorbeeld via een energiehub • Slimme laadinfrastructuur te stimuleren door laadpalen te laten werken wanneer er ruimte op het net is ,

,

4. Kies voor een brede energiemix en borg dit in omgevingsbeleid De gemeente speelt een sleutelrol in het energiesysteem van de toekomst via de instrumenten van de Omgevingswet. Dit kan door energievraag en -aanbod van energie te clusteren alternatieven voor elektriciteit te stimuleren en gebiedsontwikkeling te faseren in lijn met de uitbreiding van energie-infrastructuur. Hierin zijn al goede stappen gezet binnen de regio. Zo is er in de RES FruitDelta Rivierenland de afgelopen jaren gewerkt aan een goede balans tussen wind en zon wat randvoorwaardelijk is voor een stabiel en betaalbaar energiesysteem. ,

,

Wij adviseren gemeente West Maas en Waal om in het coalitieakkoord vast te leggen dat ruimtelijke ontwikkeling en energievoorziening altijd gezamenlijk worden afgewogen (energieplanologie). Dit begint met expliciete keuzes voor een brede energiemix in het verplichte warmteprogramma. Door naast elektriciteit ook warmtenetten en groen gas te benutten vermindert dit de druk op het elektriciteitsnet. Door niet alleen te kijken naar individuele elektrische oplossingen maar ook collectieve oplossingen zoals een warmtenet. ,

,

Liander N. V. te Arnhem is onderdeel van Alliander N. V. . KVK-nummer 08021677 Arnhem. BTW-nummer NL003049395B01 Bankrekening NL95. INGB. 0000. 0055. 85 t. n. v. Liander N. V. .

Datum

7

Door

energieplanologie

meenemen

kunnen

projecten _neem

e

structureel onderdeel

beschikbare

van

energie ontworpen

worden

alternatieven

en

te maken

april 2026

ruimtelijk beleid,

van

door het

nieuwe

toekomstige energievraag bij ontwikkelingen, de grenzen van het energiesysteem. Concreet:

binnen

elektriciteit

ontwerpen actief

bij regio zijn van het bedrijventerrein de Medel in Tiel, het eerste netneutrale bedrijvenpark van Europa. _WattHub in Geldermalsen, het eerste snellaadplein in Nederland van voor

gebiedsontwikkeling. de uitbreiding o o

en

In de

bouwmaterieel

vrachtwagens

en

netbewuste

hiervan al mooie

doormiddel

mee

voorbeelden zoals:

van

lokale

zwaar

hernieuwbare

opwek. plan toekomstige ontwikkelingen op locaties en ruimtelijk haalbaar is;

e

_ stimuleer het bundelen

e

Hiermee dat

wordt

energie

van

vraag

en

vast onderdeel

een

uitbreiding

van

het net technisch

omgevingsbeleid.

Dit

vergroot de

waar

aanbod.

van

het

woningbouw

en

bedrijventerreinen tijdig gerealiseerd

Samenwerking

als

sleutel tot succes

kans

worden.

De

uitdagingen op het gebied van energie, woningbouw, economie en duurzaamheid zijn groot. Een betrouwbare energievoorziening is cruciaal voor alle maatschappelijke opgaven. Door samen te werken, tijdig keuzes te maken en ruimte te bieden voor energieinfrastructuur kunnen we lokale ambities zoveel mogelijk blijven realiseren. Ik

hoop

dat deze

voorstellen

Liander

u ondersteunen

vragen

hebben

of behoefte

dan

ben ik uiteraard bereikbaar.

Ik wens

u veel

naar

een

Met

vriendelijke groet,

coalitieakkoord.

Mocht

voortzetting

u

van

van

onze

bij het opstellen van het overleg tijdens dit proces, en succes wijsheid bij de formatie en zie uit aan

verder

samenwerking.

(geanonimiseerd) Relatiemanager +31

6 (geanonimiseerd)

(geanonimiseerd) inder

com

Liander

Liander N.V.

te Arnhem

is onderdeel

NL95.INGB.0000.0055.85

van

Alliander N.V..KVK-nummer

t.n.v. Liander N.V.

08021677

Arnhem.

BTW-nummer NL003049395B01

Bankrekening