2026-062.1 Bijlage 1. Besluit afwijzing overdracht 20260227 (geanonimiseerd)

Aan Stichting De Sprong T. a. v. het bestuur Woerdsestraat 26 6628 KC Altforst Druten , 27 februari 2026

Geachte bestuur , Bij brief d. d. 10 december 2025 heeft u bij ons een formeel verzoek tot bestuursoverdracht ingediend m. b. t. onze basisschool De Tweestroom in Altforst. Daarna is er een aantal keren met u

gecorrespondeerd. Op 12 februari jl. heeft u ons uw plannen en bijbehorende documentatie overhandigd en voorzien van een mondelinge toelichting. Zoals afgesproken hebben wij ons vervolgens over uw verzoek en uw

stukken gebogen. Zoals eerder aangegeven zouden wij u voor 1 maart 2026 laten weten of de mogelijkheid bestaat om De Tweestroom over te dragen aan Stichting De Sprong. Is de beslissing negatief , dan nemen we het besluit om De Tweestroom per 1 augustus 2026 op te heffen en dus te sluiten. Indien wij mogelijkheden zien tot een overdracht , kunnen daarna (middels een onderzoek en de gezamenlijk op te stellen fusie-effectrapportage) vervolgstappen worden gezet. Op basis van de resultaten daarvan zullen we dan een definitief besluit nemen om De Tweestroom per 1 augustus 2026 op te heffen dan wel aan uw stichting over te dragen. Wij verwijzen naar onze brief aan uw jurist d. d. 13 januari jl. Ten overvloede: Groeisaam is niet verplicht tot een bestuursoverdracht. Groeisaam is als bevoegd gezag van De Tweestroom autonoom om met eigen beleidsvrijheid en op basis van eigen afwegingen en overwegingen tot besluitvorming te komen.

Eerder hebben wij u al geïnformeerd dat alle huidige personeelsleden van De Tweestroom aan het einde van dit schooljaar een andere werkplek krijgen binnen onze organisatie. Ze hebben collectief de wens uitgesproken om bij Groeisaam werkzaam te willen blijven en aan die wensen zijn wij tegemoetgekomen. Opheffing De redenen die ten grondslag liggen aan ons voorgenomen besluit tot sluiting van De Tweestroom zijn nagenoeg bekend c. q. veronderstellen wij als bekend bij jullie. Het voornemen tot sluiting is weloverwogen , zorgvuldig en grondig onderzocht en voorbereid. Zowel de MR als het voltallige personeel van de school staan achter ons voornemen tot schoolsluiting. Bovendien liggen adviesrapporten van respectievelijk Penta Rho en BMC mede aan ons voornemen ten grondslag.

Van Heemstraweg 53 6651 KH Druten (Cultureel Centrum D’n Bogerd)

0487 54 10 22 www. groeisaampo. nl info @groeisaampo.nl

KvK 11054744 Bank NL87 RABO 0101 7255 90

De belangrijkste overwegingen die aan de voorgenomen sluiting ten grondslag liggen , zijn samengevat: •

Leerlingenaantallen De Tweestoom zit al minstens vijf jaar onder de normen van Groeisaam voor wat betreft leerlingaantallen zoals vastgesteld in het beleidsstuk ‘Criteria die leidend zijn voor het instandhouden van de kleine scholen’. We hebben een periode van vijf jaar genomen om te kijken of het leerlingenaantal van De Tweestroom structureel zou kunnen stijgen , vooral door woningbouw. Dat is niet gebeurd en daarmee is de situatie van de school onveranderd gebleven. De leerlingprognoses (waarin voorgenomen woningbouw is verwerkt) geven geen zicht op een substantiële en structurele stijging van de leerlingaantallen.

•

•

•

Medewerkers Wij hebben moeten constateren dat het kleine schoolteam op De Tweestroom kwetsbaar is. De afgelopen vijf jaar hebben we een groot verloop gezien onder het personeel. Het is en blijft moeilijk (en zeker in deze tijden van lerarentekorten) om personeel te vinden dat qua expertise kan (en blijft) lesgeven in units bestaande uit combinatiegroepen van meerdere leerjaren. De werkdruk is hoog , zeker bij ziekte/uitval en omdat alle schoolzaken door een klein team moeten worden opgepakt. Dit vormt een risico voor de continuïteit en de kwaliteit van het onderwijs. Onderwijskwaliteit De onderwijskwaliteit staat continu onder druk. Ook de Inspectie van het Onderwijs heeft haar zorgen geuit over de kwetsbaarheid van de school. Daarnaast maken wij ons zorgen over de sociaal-emotionele ontwikkeling van de kinderen , omdat er weinig leeftijdsgenootjes zijn om vriendschappen mee te sluiten en om samen met en van elkaar te leren. Financiën De school is de voorbije jaren in stand gehouden door vanuit de solidariteit van de Groeisaamorganisatie extra middelen te investeren. Die middelen zijn afkomstig van andere scholen c. q. worden andere scholen onthouden en die situatie kan (ten koste van onze andere scholen) niet (structureel) blijven voortbestaan.

Wij hebben samen met partners en adviseurs alternatieven voor sluiting onderzocht maar dit heeft geen

resultaat opgeleverd.

Er zijn in onze ogen onderwijskundige , sociaal-emotionele , getalsmatige en financiële bezwaren tegen het zelfstandig voortbestaan van De Tweestroom. Bezien vanuit de prognoses , de criteria van de stichting ten aanzien van onderwijskwaliteit en gelet op de financiële situatie van de school heeft het zelfstandig voortbestaan van de school in onze ogen geen reëel en duurzaam toekomstscenario.

Belangen Uw initiatief om de school voor het dorp Altforst te behouden , is eerst en vooral ingegeven door het belang van de leefbaarheid van het dorp. Wij begrijpen en respecteren uw primaire belang , en spreken onze waardering uit voor het door u genomen initiatief. Die leefbaarheid is echter niet de missie en primaire verantwoordelijkheid van onze stichting en ook niet van elke andere onderwijsstichting. Groeisaam is een onderwijsstichting die zich (algemeen gesteld) richt op het geven van goed onderwijs in het belang van de leerlingen. Dat staat los van de

leefbaarheid van het dorp.

2

groeisaam PRIMAIR

Dat en

betekent dat in de onze

beide

organisatie

stichtingen

Second

een

beoordeling van en besluitvorming andere belangenafweging maken.

de toekomst

over

Het

van

De

ONDERWIJS

Tweestroom,

zwaarstwegend belang

is

namelijk

uw voor

anders.

Opinion

plaats beoordeeld vanuit de eigen professionaliteit van onze organisatie. Wij hechten echter aan een zo zorgvuldig mogelijk tot stand gekomen oordeel en de onderbouwing daarvan. Daarom hebben wij op uw plannen met betrekking tot de de school van en de daarmee onderwijskundige inrichting samenhangende aspecten, een andere deskundige en professionele organisatie t.w. Habilis Onderwijs, om een second opinion gevraagd. Deze second opinion hebben wij meegenomen in onze afwegingen. Wij

hebben

uw

verzoek

motivering in de

en

eerste

Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid geval van een overdracht van de school aan uw stichting, dragen wij ook alle verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden over. Vanaf het moment van overdracht, houden de verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden van Groeisaam op. Voor ons is het een absolute en niet onderhandelbare voorwaarde dat dit bij een eventuele overdracht notarieel wordt vastgelegd. M.a.w.: indien dat niet dan wel onvoldoende tot de mogelijkheden behoort, wordt de school niet overgedragen maar per 1 augustus 2026 gesloten. In

Beoordeling We

hebben

leiden

tot

u

een

eerder

reeds

duurzame

en

aangegeven dat een eventuele bestuursoverdracht in ieder geval moet verantwoorde oplossing met voldoende toekomstperspectief voor de

leerlingen in ontwikkeling.

kader

van

Omdat

wij die zelf

hebben wij

de kans gegeven

u

In onze

beoordeling

die

school

de voorgenomen na de overdracht,

enkel

meegenomen

aan

goede

een

in

ons

zijn straks

van

het

het

en

gezonde

voornemen

hebben

sociaal-emotionele de school

te

sluiten)

tegendeel.

gericht op de vier belangrijkste overwegingen (zie p. 2) grondslag liggen. Structuur en organisatie van uw stichting en

met

ten

onderwijs

van

daarom

overtuigen

te

sluiting

onze

(en

niet zien

ons

hebben wij

kwaliteit

name

aan

uw

beoordeling

organisatie.

indien

er

een

Dat

is

niet aan

relatie

is tot

Wij hebben dat aspect kwaliteit van het primaire

ons.

de

proces. a.

Artikel 55 WPO

stichting zal moeten voldoen aan artikel 55 van de Wet op het primair onderwijs (WPO). Uit de email van de heer (geanonimiseerd) BM d.d. 5 februari jl. leiden wij af dat DUO/OCW dat op een later moment toetst. Ook de statuten worden naar wij hebben begrepen, op een later moment getoetst door DUO/OCW. Een verklaring van DUO/OCW hierover, is op dit moment kennelijk niet mogelijk. Uw

Voor zover

finale

we

kunnen

beoordelen, DUO/OCW.

beoordeling algemeenheid en artikel 55 uw stichting. aan

WPO

voldoet Het

in het

Stichting De Sprong

al dan

bijzonder

niet

voldoen

is derhalve

aan

aan

de

geheel

artikel 55 WPO eisen en

van

al voor

de

maar

wij

laten de

wetgeving

rekening

en

in

zijn

risico van

b. Leerlingenaantallen In het proces van besluitvorming over de sluiting van de school heeft de gemeente een leerlingprognose laten opstellen door xxllnc. Hierbij is rekening gehouden met een stijging van de woningvoorraad met 52 woningen in de jaren 2025 tot en met 2030. Uiteindelijk blijft het leerlingaantal ondanks het gestegen aantal woningen circa 39 leerlingen. De voorgenomen woningbouw leidt niet tot een substantiële en structurele stijging van het leerlingenaantal. Wij begrijpen niet dat de door u gehanteerde leerlingaantallen circa 25% hoger zijn dan de door xxllnc , op basis van de door de gemeente aangeleverde cijfers , geprognosticeerde leerlingaantallen. De specifieke onderbouwing van de gehanteerde aantrekkelijkheidsfactor voor de regio wordt in uw plan niet nader beschreven , waardoor de validiteit van deze groei-indicator voor de prognoses moeilijk te toetsen is. Het aantrekken van leerlingen van buiten Altforst staat overigens in contrast met uw voornemen om de leefbaarheid in het dorp te bevorderen. De hoger geprognosticeerde leerlingaantallen worden door u ook meegenomen in de door u opgestelde begroting wat de begroting op langere termijn (vanaf 3 jaar) discutabel maakt. Basisscholen zijn wettelijk verplicht om kinderopvang mogelijk te maken als ouders daarom vragen (Art. 45 lid 2 WPO).

Indien aantallen onvoldoende zijn op een school heeft een basisschool een inspanningsverplichting om kinderopvang elders te organiseren , dat hoeft dus niet inpandig te zijn. Voor een gezonde bedrijfsvoering en het bieden van kwaliteit voor kinderopvang is namelijk volume noodzakelijk. U geeft aan de aantrekkelijkheid van de school te willen vergroten door naschoolse opvang (BSO) en kinderopvang aan te bieden binnen de school. Ook geeft u aan dat hiervoor reeds een externe partner bereid is gevonden om dit te organiseren. Wij merken op dat de twaalf kinderen die voor de BSO zijn aangemeld (en waarvan er twee kinderen niet uit Altforst komen) , in aantal onvoldoende zijn om een rendabele en kwalitatief verantwoorde BSO op te zetten. Indien deze leerlingen allen op dezelfde dag zouden komen zou dit geen probleem zijn , echter weten we uit ervaring dat dit niet het geval is. De voorschoolsopvang (VSO) met zes leerlingen (waarvan twee van buiten Altforst) is zeker onvoldoende om rendabel en duurzaam te kunnen organiseren. Overigens hebben we dit scenario al eerder verkend met de gemeente tijdens een gesprek op 30 juni 2025 , waarbij zij zelf aangaf dat een dergelijk toekomstscenario geringe kans heeft op succes kijkend naar leerlingenaantallen. c. Medewerkers

De

kwaliteit van het primaire proces is in sterke mate afhankelijk van de schoolleider , IB’er/kwaliteitscoördinator en het team. Het huidige personeel van De Tweestroom heeft aangegeven bij Groeisaam werkzaam te willen blijven , wat maakt dat u met een volledig nieuw schoolteam moet starten. Een nieuw bestuur en Raad van Toezicht in combinatie met dit gegeven , maakt het geheel kwetsbaar. De unitstructuur met combinatiegroepen vraagt hoge didactische expertise , maar uw plan concretiseert niet hoe professionalisering , coaching , het werken in leerteams en intervisie structureel worden georganiseerd binnen een team van circa 49, fte. Uitval/ziekte heeft direct grote impact , expertise leveren is persoonsafhankelijk. Gezien de stijgende personeelstekorten in het onderwijs zullen personele wisselingen zich ook na 1 augustus 2026 blijven voordoen. De ‘flexibele schil’ van deeltijdleerkrachten wordt door u als oplossing ingezet , maar de risico’s voor continuïteit en overdracht tussen leraren worden niet benoemd. Daarbij wordt in uw begroting rekening gehouden met een vervangingspercentage van 26% terwijl het ziekteverzuimpercentage gemiddeld in het , primair onderwijs in Nederland 72% , bedraagt. In uw plan anticipeert u niet op het borgen van en bevorderen van de sociale veiligheid van het personeel , ook in relatie tot het aanstellen van een (externe) vertrouwenspersoon. 4

d. Onderwijskwaliteit Het CPS geeft aan dat uw schoolplan voldoet aan de wettelijke eisen. Uw plan formuleert een missie en visie , met o. a. nadruk op basisvaardigheden , brede ontwikkeling , kleinschaligheid en thuisnabij onderwijs , en u benoemt ‘focus op onderwijskwaliteit’ expliciet als ambitie. In uw schoolplan , dat met name intenties beschrijft , is de onderwijsinhoud en -kwaliteit in beperkte mate en niet onderbouwd in beeld gebracht. Er is globaal een kwaliteitscyclus beschreven (plan–do– check–act): schoolplan en jaarplan , kwaliteitskaarten , lesbezoeken , data-analyse , groeps- en schoolbesprekingen , audits en periodieke kwaliteitsgesprekken tussen bestuur en schoolleiding. Een uitgewerkte jaarcyclus met daarin opgenomen vaste momenten ontbreekt. Daarnaast ontbreken scherp geformuleerde kwaliteitsdoelen (en ambities) per onderwijsdomein , expliciete doelen voor het versterken van professionele (kwaliteits-)cultuur , en concreet beschreven samenwerking met andere scholen als structurele pijler van kwaliteitsborging. De directeur en IB/kwaliteitscoördinator worden geacht de onderwijskwaliteit met het team te borgen en te onderhouden. Het is echter met een volledig nieuw team en relatief beperkte formatie voor directeur en IB zeer de vraag of dat waargemaakt kan worden.

De intern begeleider krijgt een sterk beleidsrijke rol toebedeeld , maar er wordt niet uitgewerkt hoeveel formatie hiervoor is vrijgemaakt , hoe taakbelasting wordt begrensd en hoe continuïteit wordt geborgd bij ziekte/uitval van IB in zo’n klein team. Kwink en Groepsgeluk worden onder andere ingezet voor sociale veiligheid , relateert aan de kernwaarde ‘veilig en vertrouwd’. De geformuleerde intenties t. a. v. van het creëren van een goed sociaal klimaat en groepsdynamiek zijn algemeen uitgewerkt en niet onderbouwd. De leerling zal op deze school deel blijven uitmaken van (zeer) kleine leeftijdscohorten en daarmee is de kans op gevarieerde contacten en ontwikkeling enigszins beperkt. Het geringe aantal leeftijdsgenoten maakt dus dat de ‘peers’ beperkt in aantal zijn. Daarmee kan de leerling niet of weinig kiezen voor andere contacten wanneer het met de aanwezige peers niet of minder goed klikt. Dit laatste drukt op de mogelijkheid om de sociaal-emotionele ontwikkeling tussen leerlingen onderling gevarieerd aan te bieden. e. Financiën

Een van de overwegingen om de school te sluiten betreft de financiering en financiële positie van De Tweestroom. De school kon gedurende de laatste jaren in stand blijven door extra investeringen vanuit Groeisaam. Louter de bekostiging van het Ministerie van Onderwijs was en is niet voldoende om op een verantwoorde wijze onderwijs te verzorgen , zelfs met de relatief hoge ‘kleine scholen toeslag’ die De Tweestroom ontvangt. De laatste jaren betekende dat jaarlijks een extra investering van ongeveer € 45. 000 die vanuit andere middelen dan die van De Tweestroom moest worden betaald. Alleen door deze extra investeringen kon de groepsindeling de afgelopen jaren zo worden ingericht dat er met drie units gewerkt wordt , respectievelijk basisgroep 1-2-3 , basisgroep 4-5 en basisgroep 6-7-8. Zonder die extra investeringen zouden er units zijn ontstaan met een combinatie van vier groepen. Wij vinden dat laatste onderwijskundig en sociaal-emotioneel niet verantwoord , daarnaast leidde het werken in twee units met een combinatie van vier groepen direct tot een dalende trend in de onderwijsresultaten. De personele kosten vormen 80% tot 85% van het totaal van de kosten van een school. Beperkte financiële ruimte voor een school heeft daarom meteen een weerslag op de omvang van het personeelsbestand.

De mogelijkheid van de extra financiële investering die Groeisaam had , is er in de situatie van De Sprong als éénpitter niet. Dat betekent dat de financiële situatie van uw stichting als geheel straks zeer bepalend zal zijn voor de mogelijkheden en keuzes voor de school. Bezien vanuit onze opvattingen en

5

ervaringen over de afgelopen jaren , ontstaat er naar onze mening een niet te verantwoorden situatie op niet alleen financieel vlak maar (daaruit voorvloeiend) ook op onderwijskundig vlak. De meerjarenbegroting in uw plan laat wel positieve resultaten en een toename van de liquide middelen zien , maar er is geen uitgewerkt financieel risicomanagement (scenario’s bij lagere leerlingenaantallen , loonkostenstijging die niet gecompenseerd worden , hogere vervangingskosten vanwege ziekte en kosten zoals duurzame inzetbaarheid die voortvloeien uit de Cao-bepalingen , stijgende energielasten , wegvallen subsidies , toename zorgleerlingen). De hiervoor genoemde risico’s zijn reëel en naar onze mening onvoldoende verwerkt in de meerjarenbegroting. Er is géén volwaardige balans (activa/passiva) opgenomen in uw plan , alleen deelinformatie over voorziening groot onderhoud en bestemmingsreserves , en evenmin een investeringsbegroting. In het gesprek van 26 februari jl. heeft u duidelijkheid gegeven over de herkomst van de liquide middelen. Hieruit blijkt dat het opgenomen bedrag van € 240. 000 fictief is bepaald. Indien dit fictieve bedrag niet kan worden gehaald , dan komt de financiële duurzaamheid van De Sprong onder druk te staan.

f. Second Opinion Zoals eerder aangegeven hebben we Habilis Onderwijs om een second opinion gevraagd. Hieronder een citaat de ontvangen rapportage. “Uit de analyse van Habilis blijkt dat bestuursoverdracht weliswaar kan en mag , maar toch vooral niet gewenst is. Het advies aan Groeisaam is om in lijn met het eigen beleid niet mee te werken aan het in stand houden van een school die onderwijskundig en pedagogisch niet toekomstbestendig georganiseerd kan worden op basis van de huidige context en ontwikkelingen in de toekomst voor zover die in beeld te brengen zijn. Het risico voor de leerlingen is te groot. Nabijheid wordt vanuit de initiatiefnemers als argument heel zwaar gewogen. Zelfs boven de kansen voor leerlingen gesteld. De taak van Groeisaam is niet om de leefbaarheid in kleine kernen op peil te houden , voor zover het in stand houden van de laatste school daarin voorziet. Het enige wetenschappelijke onderzoek van de rijksuniversiteit Groningen (Elshof , Haartsen en Mulder , 2015) toont overigens aan dat de aanwezigheid van de laatste school slechts gedeeltelijk invloed heeft op leefbaarheid in de kleine kern. Dit advies is tot stand gekomen op basis van aan Habilis ter beschikking gestelde documenten. Er is niet met direct betrokkenen gesproken. De opdrachtgever heeft in de opdracht de volledige ruimte aan Habilis gelaten een eigen oordeel te vormen. ” Conclusie Vanuit

onze eigen verantwoordelijkheid zien wij als College van Bestuur van De Tweestroom onvoldoende duurzaam toekomstperspectief voor het in stand houden van de school.

Daarom hebben wij besloten om niet in te gaan op uw formeel verzoek tot bestuursoverdracht van De Tweestroom aan Stichting De Sprong.

Dringend verzoek Vanuit de gemeenschap van Altforst is de (sociale) druk niet alleen in onze richting maar ook in de richting van onze personeelsleden en de leden van de MR in de voorbije periode in meer of mindere mate nadrukkelijk voelbaar geweest. Helaas zijn daarbij soms ook de grenzen van het toelaatbare

overschreden. 6

groeisaam PRIMAIR

Dat

is niet alleen

invloedssfeer

Namens

onwenselijk maar ook onacceptabel. Wij gaan er vanuit dat (daar waar dat in jullie ligt) jullie bewerkstelligen dat e.e.a. binnen de grenzen van het toelaatbare blijft.

Stichting

Groeisaam

PO,

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) nn < Bestuurders

ONDERWIJS