2026-058 Informatienota - Intake nieuwe woningbouwverzoeken

Informatienota

Onderwerp

Intake nieuwe woningbouwverzoeken

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

M.A.A. van den Boom-Witzel

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

Team Ruimte Z.129937/D.351151 3 maart 2026 Openbaar Nee

Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Stand van zaken 3. Financiën 4. Communicatie 5. Participatie 6. Aanpak en planning 7. Bijlagen

Aanleiding

Op 24 juni 2025 besloot het college om de tijdelijke stop op de intake van nieuwe woningbouwverzoeken te verlengen van 1 juli 2025 tot 1 januari 2027. De voornaamste aanleiding van dat besluit waren de (concept)resultaten van het woonbehoefteonderzoek. Deze resultaten bevatten inzichten die vragen om een pas op de plaats. De huidige woningvoorraad sluit niet aan bij de toekomstige behoefte. Zonder gerichte sturing dreigt een overaanbod aan woningen die niet aansluiten bij de woonwensen van huishoudens en niet passen bij andere gemeentelijke doelstellingen, zoals het in stand houden van voorzieningen. Er dienen scherpe keuzes te worden gemaakt die de basis vormen voor het beoordelen van nieuwe woningbouwverzoeken. Deze keuzes worden uitgewerkt in het Volkshuisvestingsprogramma.

In de tussentijd is kritisch gekeken naar de stop op de intake van nieuwe woningbouwverzoeken. Naar aanleiding daarvan besloot het college om de intakestop gedeeltelijk op te heffen en nieuwe initiatieven voor Appeltern weer in behandeling te nemen.

Stand van zaken

Het woonbehoefteonderzoek geeft inzicht in de woningbehoefte en planvoorraad De gemeente beschikt op dit moment over een forse planvoorraad, het huidige aanbod overstijgt de toekomstige vraag. Kwantitatief gezien is er dus ruim voldoende woningbouw in voorbereiding. De som van harde en zachte plannen leidt tot een planvoorraad van ongeveer 130% ten opzichte van de geraamde behoefte tot 2045. Deze overcapaciteit biedt op zichzelf geen probleem – en is zelfs noodzakelijk voor het behalen van de opgaven uit de Woondeal maar vergroot wel het belang van scherpe keuzes over wat, waar en voor wie er gebouwd wordt. Het woonbehoefteonderzoek vergelijkt de huidige planvoorraad met de woonbehoeftecijfers. Daaruit blijkt dat er in de meeste kernen geen druk is om op korte termijn nieuwe verzoeken in behandeling te nemen. Enkel Appeltern blijft achter in woningbouwplannen. In de overige kernen voldoet of overstijgt de huidige planvoorraad de behoefte tot 2035. De huidige voorraad sluit echter niet aan bij de toekomstige behoefte. Er is een kwalitatieve mismatch die laat zien dat er met name behoefte is aan (betaalbare) nultredenwoningen (appartementen) en sociale huurwoningen. Deze mismatch vraagt om gerichte sturing. Gerichte sturing is noodzakelijk voor toekomstbestendig woningaanbod Gerichte sturing vraagt om scherpe keuzes.

Kiezen voor een bepaalde richting, betekent in bepaalde gevallen dus ook kiezen om iets anders niet te doen. De keuzes die in het Volkshuisvestingsprogramma worden gemaakt, bepalen de koers voor de komende jaren. Niet alle verzoeken die nu (mogelijk) worden ingediend, passen bij die koers. Het in behandeling nemen van deze verzoeken kan leiden tot een ongewenste instroom van verzoeken die niet bijdragen aan de kwalitatieve opgaven, het beperkt de vrijheid om gerichte keuzes te maken over de aard, schaal en locatie van woningbouw in de gemeente en het kan leiden tot een nog grotere kwalitatieve mismatch. Het is daarom onwenselijk om de intakestop volledig op te heffen. Er is ruimte voor nieuwe woningbouwverzoeken in Appeltern Er zijn op dit moment geen plannen in voorbereiding voor woningbouw in Appeltern. De druk om daar op korte termijn woningen toe te voegen is daardoor groter dan in de overige kernen. Het college nam daarom het besluit om de intakestop

gedeeltelijk op te heffen en ruimte te bieden aan woningbouwverzoeken in Appeltern. Daarnaast gelden de eerder geformuleerde uitzonderingen op de intakestop nog steeds. Dat betekent dat de volgende verzoeken ook in behandeling worden genomen: - Recreatie & toerisme; - Bedrijvigheid; - Onderwijs; - Verzoeken middels het VAB-beleid; - Het omzetten van een (agrarische) bedrijfswoning naar reguliere woning; - Zorg-voor-elkaar woningen en mantelzorgwoningen; - Woonzorginitiatieven; - Woningsplitsing (het splitsen van één woning naar twee wooneenheden); - Huisvesting van Internationale Werknemers; - Wettelijk verplichte taken en crisissituaties; - Verzoeken waarin de gemeente een actieve rol heeft aangenomen. Gelijke behandeling van de kernen staat onder druk Een kanttekening is dat een gedeeltelijke opheffing voor verzoeken in Appeltern vragen kan oproepen over gelijke behandeling van de kernen. Het onderscheid kan echter op basis van het woonbehoefteonderzoek worden onderbouwd.

Financiën

Dit besluit heeft geen directe financiële gevolgen. Voor het in behandeling nemen van nieuwe verzoeken worden reguliere leges in rekening gebracht.

Communicatie

Op de gemeentelijke website is een pagina ingericht met informatie over het eerdere besluit van het college om de intakestop te verlengen. Hier staat alle informatie over de (on)mogelijkheden voor het indienen van nieuwe (woningbouw)verzoeken. Deze pagina wordt aangepast met actuele informatie. De afgelopen periode is diverse keren gesproken met projectontwikkelaars die met regelmaat projecten realiseren in onze gemeente. Zij zijn bekend met de intakestop en worden op de hoogte gebracht van de mogelijkheden die dit nieuwe besluit biedt. Op verzoek van de gemeente is er daarnaast een persgesprek

geïnitieerd om het besluit vanuit gemeentelijk perspectief toe te lichten.

Participatie

Op 14 januari en 10 februari jl. is met uw raad gesproken over uitgangspunten voor het op te stellen Volkshuisvestingsprogramma en het vervolg van de stop op de intake van nieuwe verzoeken. Er zijn daarbij uitgangspunten opgehaald voor het bepalen van de koers voor woningbouw in onze gemeente. Er vindt verder geen participatie plaats in relatie tot dit besluit. Bij het opstellen van het Volkshuisvestingsprogramma is participatie een belangrijk en verplicht onderdeel.

Aanpak en planning

De intake voor nieuwe woningbouwverzoeken blijft geopend voor de reeds geformuleerde uitzonderingen. Daarnaast worden er per 1 april 2026 ook verzoeken in behandeling genomen die zien op woningbouw in Appeltern. Deze verzoeken worden vervolgens getoetst aan het op dat moment geldende beleid. Parallel aan het gedeeltelijk opheffen van de intakestop, wordt er gewerkt aan het Volkshuisvestingsprogramma. Daarbij starten we niet op nul. Beleid, strategieën, dorpspaspoorten en uitgangspunten zijn al in diverse documenten verwerkt. Ook het recente woningbehoefteonderzoek vormt een belangrijke basis. De globale planning voor het opstellen van het Volkshuisvestingsprogramma is als volgt: • december - februari 2026: start traject Volkshuisvestingsprogramma & afweging projecten intake • februari - april 2026: woonzorgopgaven in beeld, inhoudelijke verdieping (ambtelijk) • mei - juni 2026: verdieping met stakeholders: Week van het Wonen, Welzijn en Zorg, opstellen kadernotitie • mei - oktober 2026: schrijven van het Volkshuisvestingsprogramma • oktober - december 2026: reflectieronde en afronding Participatie loopt als rode draad door het proces, ook met uw raad. In mei wordt er een informatienota gedeeld met een update over de voortgang en de beoogde vervolgstappen. In september wordt de kadernotitie aan uw raad voorgelegd.

Op dat moment is er gesproken met alle stakeholders en is de opgehaalde input verwerkt. De afstemmingsmomenten zijn onder voorbehoud van de planning van de nieuwe gemeenteraad. Uiterlijk vanaf 1 januari 2027 worden nieuwe woningbouwverzoeken weer in behandeling genomen. Deze verzoeken worden getoetst aan de keuzes die zijn vastgelegd in het Volkshuisvestingsprogramma.

Bijlagen