2026-022.2 Bijlage 2. Adviesrapport Regio Rivierenland

EGT}

Rivierenland

Regionale Expertpool Warmte Rivierenland Adviesrapport Oprichting van:

(geanonimiseerd) Onderzoeksteam

Aan:

Stuurgroep

Datum:

1.

21

Regionale Expertpool Warmte)

RES Rivierenland

Mei 2025

INLEIDING

2

Ll

Aanleiding

2

1.2

Aanpak

2

1.3 14

_ Breed gedragen advies Vervolg

2 2

2.

SCOPE

3

3.

BEOOGDE

4.

ARGUMENTEN

4.1

Argumenten

5

42

Kanttekeningen

6

EFFECTEN EN

KANTTEKENINGEN

4

5

5.

FUNCTIES

7

6.

EXPERTISES

8

6.1

_ Vijf soorten expertises

8

6.2

Bronnen

7.

ORGANISATIE

1

7.1

Overwegingen

11

7.2

_Organisatievoorstel

12

7.3

Indicatie financiën

12

7.4

__Vervolgopdracht

12

15

Tot slot

13

van

expertise

9

1.

INLEIDING

1. 1 Aanleiding Alle gebouwen in Nederland moeten voor 2050 aardgasvrij gemaakt worden met een efficiënte , effectieve en integrale aanpak die leidt tot betrouwbare , betaalbare , schone , veilige en gedragen warmteoplossingen voor alle inwoners van Regio Rivierenland. Terwijl op dit moment 97% van de gebouwen in Rivierenland worden verwarmd met aardgas. De eerste buurten moeten in 2030 aardgasvrij zijn. De gemeenten hebben de taak gekregen om de overgang naar aardgasvrij wonen in goede banen te leiden. Ze hebben hier echter onvoldoende capaciteit en expertise voor. Dit kan worden ondervangen door de oprichting van de Expertpool Warmte Rivierenland. De Stuurgroep RES heeft het Onderzoeksteam Expertpool gevraagd met een voorstel te komen hoe deze Expertpool het beste kan worden ingericht en opgezet. 1. 2 Aanpak Het onderzoeksteam heeft interviews afgenomen met wethouders en ambtenaar van de betrokken acht gemeenten. Daarnaast is gesproken met afgevaardigden van andere actoren in de Warmtetransitie zoals de Provincie Gelderland , Waterschap Rivierenland , Gebiedscoöperatie Rivierenland , Energie Samen Rivierenland en Woningbouwcorporaties. Om navelstaren te voorkomen zijn benchmark-gesprekken gevoerd met Warmtetransitie experts van onder meer het Flexteam Drenthe , Servicepunt Duurzame Energie Noord Holland , GMR Arnhem Nijmegen , RES Brabant , Tilburg en Utrecht.

Ook de handreikingen van het NPLW zijn ter harte genomen. Tijdens het onderzoek is met de respondenten verkend hoe de Expertpool optimaal kan bijdragen aan de warmtetransitie. De volgende drie vragen dienden daarbij als inhoudelijke leidraad: 1. Welke functie (betekenis , toegevoegde waarde) kan de Expertpool vervullen (en waarom)? 2. Welke expertises zijn daarvoor benodigd , in deze Expertpool? 3. Hoe moet de Expertpool worden georganiseerd en gefinancierd? De antwoorden

op deze vragen

zijn uitgewerkt in drie afzonderlijke hoofdstukken in dit document.

1. 3 Breed gedragen advies De Regionale Expertpool Warmte wordt door de acht gemeenten en overige stakeholders gezien als een logisch en gewenst voertuig om tempo en kwaliteit in de regionale warmtetransitie te versterken. Voorliggend advies is gebaseerd op de gedeelde inzichten en behoeften zoals deze in de gevoerde gesprekken naar voren zijn gebracht. 1. 4 Vervolg Met dit document wordt de onderzoeksopdracht voltooid. Tegelijkertijd vormt het een startpunt voor een volgende fase: de daadwerkelijke inrichting van de Regionale Expertpool Warmte. Om dat mogelijk te maken is een vervolgstap nodig waarin een businessplan , financieringsmodel , voorstel voor bemensing en een actieplan voor het eerste jaar worden uitgewerkt. Op basis van de in hoofdstuk 7 voorgestelde uitgangspunten wordt geadviseerd om de Regionale Expertpool Warmte organisatorisch onder te brengen in de GR Regio Rivierenland. De Stuurgroep RES wordt gevraagd hiermee in te stemmen en in het verlengde hiervan het Algemeen Bestuur te verzoeken opdracht te verstrekken tot uitvoering van deze vervolgfase. Daarnaast wordt gevraagd of de Stuurgroep haar rol als inhoudelijk betrokken gremium wil continueren in de verdere opbouw en koersbepaling van de Expertpool.

2

2. SCOPE Een effectieve organisatie vereist een duidelijk kader waarin wordt gedefinieerd waar de organisatie zich wel en niet mee bezighoudt. De voorgestelde scope van de Expertpool wordt in dit hoofdstuk weergegeven. Warmtetransitie Hoewel wordt onderkend dat de warmtetransitie deel uitmaakt van de energietransitie wordt aanbevolen dat de Expertpool in eerste instantie focust op: warmte. De beschikbaarheid van elektriciteit (netcongestie) is wel een dermate belangrijke voorwaarde om de warmtetransitie mogelijk te maken , dat expertise hierover wel beschikbaar moet zijn bij de Expertpool. Collectieve oplossingen Collectieve warmteoplossingen zijn een groot en onmisbaar onderdeel van de warmtetransitie. Over collectieve warmteoplossingen is nog veel onbekend , er is op dit vlak een grote behoefte aan kennis. Individuele oplossingen Individuele warmte oplossingen zullen eveneens , al dan niet als tussenoplossing , van belang zijn in de warmtetransitie in de regio Rivierenland. Hierbij zal goed worden afgestemd met het Energieloket. Scope op lange termijn: integraal De warmtetransitie kan alleen slagen als alle betrokken partijen succesvol samenwerken. Alle geïnterviewden onderschrijven dit belang en delen de wens om ervoor te zorgen dat onderlinge afstemming op een goede manier plaatsvindt. De Expertpool kan hieraan bijdragen.

Focus korte termijn: gemeenten Gemeenten hebben een centrale positie in de Warmtetransitie. Vanuit hun regierol zijn gemeenten verantwoordelijk voor de lokale participatie , communicatie , projectleiding en bestuurlijke afstemming. Gemeenten hebben de wens tot ondersteuning uitgesproken. Ook andere stakeholders gaven aan erbij gebaat te zijn wanneer gemeenten beter worden geëquipeerd vanuit de Expertpool. Daarom heeft de Expertpool op korte termijn een focus op: gemeenten.

3

3. BEOOGDE EFFECTEN Met de oprichting van de Expertpool Warmte worden de volgende effecten beoogd: 1. Versnelling van de warmtetransitie De Expertpool ondersteunt gemeenten met gerichte inzet van hoogwaardige expertise , waardoor warmteprogramma’s , uitvoeringsplannen en realisatieprojecten sneller en beter tot stand komen. Zo wordt het tempo van de warmtetransitie in Rivierenland verhoogd. 2. Verhoging van de kwaliteit van warmteoplossingen Door inzet van technische , juridische en proces experts worden warmteoplossingen inhoudelijk beter onderbouwd , haalbaarder en betaalbaarder. Gemeenten kunnen daardoor robuustere keuzes maken en projecten effectiever uitvoeren. 3. Versterking van de gemeentelijke regierol De Expertpool stelt gemeenten in staat om hun rol als regisseur en opdrachtgever in de warmtetransitie krachtig en professioneel te vervullen. Gemeenten kunnen hierdoor beter sturen op resultaat , kwaliteit en samenwerking. 4. Structurele kennisopbouw en duurzame beschikbaarheid Met de Expertpool wordt kennis over bronnen , infrastructuur , exploitatie en participatie systematisch opgebouwd , gedeeld en geborgd. Hierdoor beschikken gemeenten ook op de lange termijn over de expertise die nodig is om de warmtetransitie succesvol voort te zetten. 5.

Efficiëntere inzet van capaciteit en FTE-besparing Door gezamenlijke inzet van de Expertpool wordt de benodigde gemeentelijke capaciteit voor de warmtetransitie verlaagd. Dat maakt de uitvoering haalbaar en kosteneffectief. 6. Professionalisering van opdrachtgeverschap richting bureaus Gemeenten worden ondersteund bij het slim selecteren , aansturen en beoordelen van onderzoeksadviesbureaus. Dit leidt tot betere rapporten , meer bruikbare adviezen en lagere externe kosten.

en

7. Versterking van samenwerking en gezamenlijke slagkracht De Expertpool versterkt zowel de operationele samenwerking tussen gemeenten , netbeheerders , corporaties en andere uitvoerende partijen als de structurele regionale samenhang. Hierdoor kunnen grotere en complexere warmteopgaven collectief worden opgepakt. 8. Opleiding en ontwikkeling van jonge professionals Via learning-on-the-job trajecten worden junior warmteprofessionals opgeleid tot deskundige medewerkers die langdurig inzetbaar zijn. Hiermee wordt duurzame versterking van de regionale arbeidsmarkt gerealiseerd. 9. Ondersteuning bij aanpak van netcongestie De Expertpool brengt specialistische kennis in om netcapaciteit , infrastructuurknelpunten en warmtenetontwikkeling integraal in kaart te brengen en daarop slimme strategieën te ontwikkelen. Zo worden stagnaties door netcongestie voorkomen of beperkt. 10. Verbetering van bewonersparticipatie en vertrouwen De Expertpool ondersteunt gemeenten bij het vormgeven van tweewegparticipatie met inwoners en bedrijven , waardoor draagvlak , begrip en betrokkenheid rond warmteoplossingen aanzienlijk worden versterkt.

4

4. ARGUMENTEN EN KANTTEKENINGEN De beoogde effecten laten zien wat de Expertpool kan opleveren voor de regio. Voor een zorgvuldige afweging zijn daarnaast sterke argumenten én kanttekeningen belangrijk. Die worden in dit hoofdstuk uiteengezet. 4. 1 Argumenten Dit zijn de redenen om positief te besluiten over voorliggend advies: 1. Gemeenten kunnen de warmtetransitie niet alleen uitvoeren De gemeentelijke regierol in de warmtetransitie vraagt om strategisch opdrachtgeverschap , technische expertise , juridische kennis en procesvaardigheden. Gemeenten geven aan deze expertise en capaciteit niet zelfstandig te kunnen organiseren. Zonder aanvullende ondersteuning komen warmteprogramma’s en uitvoeringsplannen onder druk te staan. 2. De Expertpool maakt uitvoering haalbaar met minder inzet en lagere kosten Door bundeling van kennis en capaciteit via de Expertpool kan de benodigde inzet worden teruggebracht. Door gezamenlijk gebruik te maken van standaardtools , beproefde methodieken en gedeelde experts wordt efficiënter gewerkt en worden kosten voor externe inhuur beperkt. 3. Gemeenten krijgen de benodigde expertise regionaal wél geworven en behouden De huidige arbeidsmarkt maakt het lastig voor afzonderlijke gemeenten om zelfstandig experts aan te trekken.

Via de Expertpool ontstaat wél een aantrekkelijk perspectief voor professionals , door samenwerking , leerlijnen en projectdiversiteit. Zo wordt de uitvoeringskracht van de regio duurzaam versterkt. 4. Bovenlokale vraagstukken vragen om gezamenlijke aanpak Vragen rond bronontwikkeling , netcongestie , infrastructuurplanning en participatie overstijgen de schaal van individuele gemeenten. De Expertpool biedt een regionaal platform om deze opgaven in gezamenlijkheid aan te pakken , met ondersteuning van experts die de brug kunnen slaan tussen beleid , uitvoering en samenwerking. 5. Lokale ondersteuning vereist maatwerk én regionale kennis Rijksprogramma’s zoals NPLW en RVO bieden nuttige kaders , maar geen directe uitvoeringskracht op lokaal niveau. Gemeenten hebben behoefte aan maatwerkondersteuning in de praktijk , door mensen die de regionale context kennen en on the job kunnen meewerken aan lokale oplossingen. 6. De regio bouwt met de Expertpool haar eigen kennisinfrastructuur op Door kennis systematisch te verzamelen , te delen en te borgen binnen de regio , ontstaat minder afhankelijkheid van externe bureaus. De Expertpool vormt een regionale kennisstructuur die bijdraagt aan continuïteit , zelfredzaamheid en professionalisering van gemeentelijke uitvoering op de lange termijn. 7.

Succesvolle bewonersparticipatie met lokale expertise Bewonersparticipatie is essentieel voor het slagen van warmteprojecten — je krijgt maar één kans om het goed te doen. De Expertpool biedt gemeenten de juiste combinatie van deskundigheid en regionale betrokkenheid om dit zorgvuldig en effectief te begeleiden.

5

4. 2 Kanttekeningen Bij het nemen van een besluit is het belangrijk om met de volgende punten rekening te houden: 1. Organisatorische inbedding nog te bevestigen In dit document wordt voorgesteld om de Expertpool onder te brengen bij het Regiokantoor. Deze keuze biedt structuur en continuïteit , maar vraagt nog bestuurlijke bevestiging. Ook de afstemming met de Stuurgroep RES , de Colleges van B&W en Gemeenteraden verdient nog nadere invulling. 2. Nadere uitwerking organisatie nodig Voor een succesvolle start is verdere invulling noodzakelijk: denk aan het opstellen van een businessplan , het benoemen van de eerste te werven expertises , het ontwikkelen van een financieel model en het samenstellen een kernteam. Deze stappen vragen bestuurlijke betrokkenheid én tempo om momentum te behouden.

van

3. Financiering vraagt commitment en eenvoudige structuur In de noemer is draagvlak voor cofinanciering aanwezig. Vragen over basisbijdragen , verrekening per afgenomen dienst en inzet van subsidies zoals NPLW en Regiodeal vragen nadere afstemming. Structureel gemeentelijk commitment is noodzakelijk voor een stabiele en toekomstbestendige Expertpool. Er bestaat risico op scheve verdeling van inzet of kosten , waarbij sommige gemeenten meer gebruikmaken van de Expertpool dan anderen. Heldere afspraken zijn nodig om toegang en financiering eerlijk en evenwichtig te organiseren. 4. Wendbare aanpak vraagt bestuurlijke ruimte en continuïteit De warmtetransitie is dynamisch en niet alles kan vooraf worden vastgelegd. De Expertpool vraagt om een stapsgewijze , wendbare aanpak met ruimte voor leren en bijsturen. Tegelijk moeten afspraken en commitment voldoende robuust zijn om bestuurlijke wisselingen , zoals de komende verkiezingen , te kunnen doorstaan zonder verlies van tempo. 5. Afstemming met landelijke programma’s en andere regio’s noodzakelijk Er lopen ook elders in het land vergelijkbare initiatieven. Afstemming met landelijke kennisprogramma’s en andere regio’s voorkomt dubbel werk , biedt leerervaringen en versterkt de positie van Rivierenland in landelijke discussies. 6.

Beschikbaarheid van geschikte experts Het succes van de Expertpool staat of valt met de beschikbaarheid van goede professionals. Door de vraag naar schaarse expertises kan het moeilijk blijken om de juiste mensen aan te trekken. Daarbij is het niet realistisch te verwachten dat alle benodigde expertise intern of in loondienst beschikbaar is. Flexibele inzet van zzp’ers en bureaus zal waarschijnlijk noodzakelijk zijn.

6

5. FUNCTIES De betekenis van de Expertpool kan worden onderverdeeld in de volgende functies. Met een functie wordt de betekenis , of toegevoegde waarde , bedoeld die de Expertpool kan hebben. Ondersteuning van gemeenten Elke gemeente heeft binnen haar regierol taken zoals het opstellen van een Warmteprogramma , Uitvoeringsplannen , Omgevingsplannen en Kavelplannen. De Expertpool biedt concrete ondersteuning bij deze opgaven , afgestemd op de behoefte van de gemeenten. Specifiek kan de Expertpool hulp bieden bij het opstellen van het Warmteprogramma – een actuele opgave voor zeven van de acht gemeenten – en bij het eerste Uitvoeringsplan voor de gemeente die deze fase al heeft bereikt. Expertwerving , -selectie , kwaliteitsbewaking en resultaatmeting De Expertpool ondersteunt gemeenten bij het succesvol vinden , werven selecteren en inzetten van de juiste experts voor specifieke warmteopgaven. Daarbij wordt niet alleen de kwaliteit van de ingehuurde expertise geborgd , maar ook actief gestuurd op de voortgang en de resultaten. Het professioneel verstrekken van opdrachten aan bureaus , het begeleiden van de uitvoering en het meten van de resultaten maken onderdeel uit van deze functie (Professionalisering opdrachtgeverschap).

Kenniscentrum Warmte Vanuit haar rol als Kenniscentrum Warmte bouwt de Expertpool systematisch kennis op over de warmtetransitie , maakt deze toepasbaar voor gemeenten en organiseert zij actieve kennisdeling. De Expertpool ontwikkelt praktische hulpmiddelen , zoals standaardformats voor wijkuitvoeringsplannen , bewonerscommunicatie , technische quickscans en businesscases , die gemeenten direct kunnen gebruiken en aanpassen aan hun lokale situatie. Daarnaast faciliteert de Expertpool regionale kennisdeling via themabijeenkomsten , intervisies en gezamenlijke leertrajecten. Op die manier wordt praktijkervaring geborgd en versterkt. Gilde van warmte-experts en talentontwikkeling De Expertpool ontwikkelt een regionaal gilde van ervaren warmteprofessionals: een netwerk waar ervaren en minder ervaren mensen samenwerken en kennis delen. Senior warmteprofessionals voeren niet alleen projecten uit , maar dragen ook actief bij aan de begeleiding , coaching en opleiding van junior medewerkers. Daarbij ligt de nadruk op leren in de praktijk (‘learning on the job’) , zodat nieuwe krachten direct ervaring opdoen binnen lopende projecten. Door deze werkwijze wordt duurzame kennisopbouw gerealiseerd en ontstaat een nieuwe generatie lokale warmte-experts die de continuïteit en kwaliteit van de warmtetransitie in Rivierenland blijvend versterken.

Bruggenbouwer en Netwerkcentrum De Expertpool ondersteunt de verbinding tussen gemeenten , woningcorporaties , netbeheerders , energiecoöperaties en andere partners in de warmtetransitie. Een tijdige en effectieve afstemming voorkomt versnippering en faciliteert samenwerking. Daarnaast signaleert de Expertpool actief koppelkansen , zoals het combineren van warmteprojecten met geplande infrastructuurwerken. Zo ontstaan efficiëntere oplossingen , lagere kosten en snellere realisatie. Door deze verbindende rol versterkt de Expertpool het gezamenlijke handelingsperspectief binnen de regio. Daarnaast kan de Expertpool bijdragen aan een gezamenlijke regionale vertegenwoordiging richting Provincie en het Rijk. Brononderzoek en -expertiseontwikkeling De Expertpool ontwikkelt en onderhoudt kennis over duurzame warmtebronnen zoals restwarmte , aquathermie en geothermie. In Rivierenland wordt aquathermie , mede door de aanwezigheid van grote rivieren , specifiek onderzocht. De Expertpool analyseert de technische haalbaarheid , economische aspecten en juridische randvoorwaarden van bronnen , die vaak gemeentegrensoverschrijdend zijn.

7

6.

EXPERTISES

6. 1 Vijf soorten expertises Om de beschreven functies daadwerkelijk te kunnen uitvoeren , is specifieke deskundigheid nodig. In het volgende hoofdstuk wordt toegelicht welke soorten expertise daarvoor benodigd zijn. We onderscheiden vijf soorten expertises. Deze vormen samen de basis voor een professionele ondersteuning van gemeenten in de warmtetransitie. 1. Technisch-economische expertise Deze expertise combineert diepgaande kennis van warmtebronnen , infrastructuur en netten met financieeleconomisch inzicht. De Expertpool ondersteunt gemeenten bij het onderbouwen van keuzes op wijk- en gebouwniveau , met oog voor technische haalbaarheid , kosten en risico’s. Ook wordt geanticipeerd op tijdelijke oplossingen en dynamiek zoals netcongestie. Voorbeelden: ✓ Uitvoeren van brononderzoek naar aquathermie , geothermie en restwarmte ✓ Ontwikkelen van kosten-batenanalyses en scenariovergelijkingen per wijk ✓ Ontwerpen van praktische tools zoals quickscans en rekentools 2. Governance , programmamanagement en juridische expertise De Expertpool adviseert gemeenten over hun regierol en bestuurlijke inrichting binnen de warmtetransitie. Dit vraagt om kennis van opdrachtgeverschap , samenwerkingsvormen , juridische kaders en lobbystrategie. Ook toetst de Expertpool plannen op juridische en organisatorische haalbaarheid.

Voorbeelden: ✓ Advisering over warmteprogramma’s , uitvoeringsplannen en gemeentelijke regie ✓ Juridische ondersteuning bij contractvorming , concessies en eigendomskwesties ✓ Vertegenwoordiging in regionale en landelijke lobbytrajecten 3. Projectmanagement en participatie Voor succesvolle uitvoering van warmteprojecten is lokale organisatiekracht onmisbaar. De Expertpool ondersteunt gemeenten bij participatieprocessen , communicatie , en de realisatie van pilots en warmteinitiatieven. Daarbij vervult zij ook een verbindende rol tussen stakeholders. Voorbeelden: ✓ Begeleiden van bewonersparticipatie en wijkbijeenkomsten ✓ Coördineren van uitvoeringsprojecten en koppelen met gebiedsontwikkeling ✓ Adviseren over warmtebedrijven , coöperaties en lokale initiatieven 4. Capaciteitsontwikkeling en kennisborging De Expertpool versterkt de regionale uitvoeringskracht door mensen te begeleiden , kennis te delen en externe inzet goed te organiseren. Zo ontstaat een regionaal netwerk van deskundigen en nieuwe professionals die duurzaam inzetbaar zijn. Voorbeelden: ✓ Begeleiding van junior medewerkers via learning-on-the-job ✓ Selecteren , inzetten en aansturen van externe experts en bureaus ✓ Opbouwen van een regionaal ‘gilde’ van warmteprofessionals 5. Datagedreven innovatie en systeemsturing Voor adaptieve besluitvorming is inzicht nodig in prestaties en risico’s.

De Expertpool helpt gemeenten met monitoring en sturing op basis van data. Tegelijk stimuleert zij innovatie via pilots en koppelt zij deelopgaven tot één systeemaanpak. Voorbeelden: ✓ Ontwikkelen van dashboards voor voortgangsmonitoring en bestuurlijke sturing ✓ Analyseren van energiedata op wijk- en gemeenteniveau ✓ Initiëren en begeleiden van innovatieve pilots en concepten

8

6. 2 Bronnen van expertise De benodigde expertise binnen de Regionale Expertpool Warmte is afkomstig uit verschillende bronnen. Deze combinatie van interne inzet , regionale samenwerking en externe specialistische kennis maakt het mogelijk om gemeenten flexibel en doelgericht te ondersteunen. 1. Kernteam Expertpool Het kernteam vormt de vaste ruggengraat van de Expertpool. Hierin werken ervaren professionals die kennis opbouwen en borgen , vraagstukken coördineren en de verbinding tussen gemeenten en experts bewaken. 2. Gemeente ambtenaren Binnen de Expertpool dragen gemeenteambtenaren actief bij aan kennisdeling door het inbrengen van casuïstiek en ervaring uit de praktijk. Deze inbreng voedt de gezamenlijke leerprocessen en versterkt de kwaliteit van de ondersteuning. Intervisie is hierin belangrijk , met de Warmtedag als concrete voorloper hiervan. 3. Sterk verbonden zzp’ers De Expertpool werkt met een flexibele schil van zelfstandige professionals. Zij worden geselecteerd op expertise én betrokkenheid bij de regionale warmtetransitie. Dankzij langlopende relaties zijn ze structureel onderdeel van het netwerk , wat continuïteit en inzetbaarheid versterkt. 4. Inbreng vanuit stakeholders Diverse stakeholders in Rivierenland beschikken over inhoudelijke kennis die van grote waarde is voor de warmtetransitie.

Deze partijen zijn betrokken bij de Expertpool en leveren expertise vanuit hun eigen werkveld: 1. Energie Samen Rivierenland (ESR) - beschikt over ruime ervaring met bewonersparticipatie en het ontwikkelen van coöperatieve warmtemodellen. ESR kan daarnaast ook praktisch worden ingezet waarbij ze bij gemeenten ondersteunen in de opzet en realisatie van warmte-initiatieven. 2. Liander – data en kennis over netcapaciteit , netcongestie , infrastructuurplanning en aansluitstrategieën. 3. Woningcorporaties (Kleurrijk Wonen en De Kernen) – praktijkkennis gericht op verbinding , participatie en uitvoering in de warmtetransitie. Bijvoorbeeld: hoe voer je keukentafelgesprekken? 4. Waterschap Rivierenland – inhoudelijke bijdragen vanuit hun rol , bijvoorbeeld bij aquathermieprojecten , ondersteuning bij vergunningverlening , data over waterstromen. 5. Lokale warmte-initiatieven – bijdragen vanuit ervaringsdeskundigheid , praktijkinzicht en bewonersperspectief. 6. Gelders Warmte-Infrabedrijf – brengt toegepaste kennis in wanneer een project richting ontwikkelfase gaat. 7. Omgevingsdienst Rivierenland – specialistische kennis over milieutoetsing , vergunningverlening en ruimtelijke inpassing van warmteprojecten. 8. Energieloket Rivierenland – expertise op gebied van individuele warmteoplossingen , zoals energiezuinig wonen en thuis energie opwekken. 5.

Specialistische adviesbureaus Gespecialiseerde adviesbureaus leveren ondersteuning bij complexe of technische onderdelen van de warmtetransitie. Ze bieden expertise op het gebied van warmteprogramma’s , uitvoeringsplannen , financiële analyses (zoals mkba’s) , ruimtelijke afwegingen , juridische vraagstukken en second opinions. 6. Landelijke en provinciale ondersteuningsstructuren De Expertpool sluit actief aan bij bestaande ondersteuningsstructuren op provinciaal en landelijk niveau. Dit voorkomt doublures , versnelt het leerproces en zorgt voor aansluiting bij geldende kaders en subsidiemogelijkheden. 1. NP RES / Nationaal Programma Regionale Energie Strategieën – ondersteunt bij governance , participatie en regionale uitvoeringskracht , met aandacht voor de koppeling tussen warmte , elektriciteit en infrastructuur. 2. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) – biedt handreikingen , formats en tools voor warmteprogramma’s en uitvoeringsplannen , en fungeert als leer- en kennisplatform voor gemeenten. 3. Expertteam Warmte Gelderland van de Provincie Gelderland – ondersteunt gemeenten met advies over warmtetechniek , governance , financiering , businesscases en juridische aspecten zoals contractvorming. 4.

RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) – verstrekt subsidies en stelt rekeninstrumenten beschikbaar zoals de Startanalyse , Vesta MAIS en hulpmiddelen voor wijkuitvoeringsplannen. 9

5. 6. 7. 8.

Platform31 / Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) – ontsluit praktijkkennis en leerervaringen uit de proeftuinen voor aardgasvrije wijken. Provinciaal MIEK – biedt een strategisch kader voor investeringen in energie-infrastructuur en ondersteunt bij regionale prioritering van projecten. Rijkswaterstaat - draagt bij aan de warmtetransitie via inhoudelijke kennis en modellen , zoals op het gebied van aquathermie , klimaatdata (Klimaatmonitor) en ruimtelijke planning voor duurzame energie. Netbeheer Nederland – levert namens de regionale netbeheerders data en expertise voor de Regionale Structuur Warmte (RSW) , waarmee warmtevraag , bronnen en infrastructuur binnen de RES op elkaar worden afgestemd.

10

7. ORGANISATIE De benodigde expertise stelt ook eisen aan de manier waarop de Expertpool wordt georganiseerd. Dit hoofdstuk bevat een eerste voorstel voor de organisatorische inbedding. 7. 1 Overwegingen De volgende overwegingen

vormen

de basis voor het organisatievoorstel van de Expertpool:

1. Wendbaarheid en uitvoeringskracht staan voorop De Expertpool moet slagvaardig en laagdrempelig kunnen opereren. Het moet geen log bestuurlijk vehikel worden , maar een compacte uitvoeringsorganisatie die snel kan schakelen op de vragen vanuit gemeenten. 2. Snel starten , lerend groeien Er is momentum en urgentie om snel te beginnen. Een gefaseerde opbouw met een kleine startstructuur en ruimte om al doende te leren en uit te breiden is daarom het meest passend. 3. Structurele inbedding is nodig voor blijvende impact De Expertpool is bedoeld als een blijvende schakel in de regionale warmtetransitie. Daarom is een structurele organisatorische inbedding gewenst , niet slechts een tijdelijk project of netwerk. 4. Aansluiten bij bestaande regionale gremia vergroot efficiëntie Om de tijd van bestuurders effectief te benutten , sluit de Expertpool aan bij bestaande overlegstructuren zoals het bestuur van de GR Regio Rivierenland , de Stuurgroep RES , de warmtedag en de strategic board van de Regiodeal. 5. Gemeentelijke regierol staat centraal De Expertpool werkt primair voor en namens alle acht gemeenten. Dan ligt het voor de hand om de organisatie in te bedden in een bestaand regionaal samenwerkingsverband waarin alle gemeenten al vertegenwoordigd zijn. 6. Publieke taak vraagt om publieke verankering De Expertpool werkt met publieke middelen en in opdracht van gemeenten.

Daarom moet de organisatievorm transparant zijn en democratisch controleerbaar , zodat het publieke belang geborgd blijft. 7. De Stuurgroep RES blijft inhoudelijk sturend betrokken De Stuurgroep RES Rivierenland is inhoudelijk van grote waarde , het is daarom belangrijk dat zij nauw betrokken blijft bij de inhoudelijke koers en voortgang van de Expertpool 8. Regionale functie vraagt om regionale organisatieoplossing De Expertpool werkt voor en namens alle gemeenten in Rivierenland. De organisatie moet dit gezamenlijke belang weerspiegelen en worden ingebed in een passende regionale structuur.

11

7. 2 Organisatievoorstel Voorgaande overwegingen leiden tot het eenduidige advies om de Regionale Expertpool Warmte organisatorisch onder te brengen in de GR Regio Rivierenland. De GR Regio Rivierenland heeft als – statutair geformuleerde – taak het behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten en is belast met de uitvoering van regionale samenwerkingstaken op (onder meer) het gebied van klimaat en energietransitie. De Regionale Expertpool Warmte is een manier om concreet invulling te geven aan deze taak. De GR Regio Rivierenland is daarmee een passend en bevoegd gremium om de Regionale Expertpool Warmte te huisvesten en te faciliteren. Zie nadere toetsing in bijgevoegd Afwegingskader. Deze organisatieschets geeft een indicatie hoe de Expertpool in de praktijk zou kunnen functioneren en biedt een handvat voor verdere uitwerking en besluitvorming:

De Stuurgroep RES is hierin inhoudelijk nauw betrokken bij de gang formele besturing binnen de GR Regio Rivierenland is belegd.

van

zaken van de Expertpool terwijl de

7. 3 Indicatie financiën Uit de inventariserende gesprekken en kijkend naar vergelijkbare initiatieven volgt dat een effectieve en wendbare Expertpool niet te groot moet zijn. Indicatief: startend met 3 fte , mogelijk groeiend tot 10 fte. NPLW Voor 2026 zijn er naar waarschijnlijkheid middelen tot een bedrag

van 400. 000

Euro beschikbaar vanuit NPLW.

Regiodeal en gemeenten Voor 2027 , 2028 en 2029 kan een 50% cofinanciering vanuit de Regiodeal tot de mogelijkheden behoren , ter grootte van 500. 000 Euro (status: voorlopig/onbevestigd). Wanneer de gemeenten gezamenlijk ook 500. 000 Euro financieren is er jaarlijks een bedrag van 330. 000 Euro beschikbaar voor de Expertpool. om het kernteam van de Expertpool te formeren. Gerekend met 100. 000 per fte zou dat neerkomen op 33fte , De jaarlijkse gemeentelijke kosten bedragen in dit scenario een kleine 21.000-.,

Uit te werken Eén en ander zal nader worden uitgewerkt in een business plan met bijbehorende begroting en formatie specificatie. 7. 4 Vervolgopdracht Op basis van de gedeelde uitgangspunten is een eerste schets voor de organisatie van de Expertpool gepresenteerd. Voor de daadwerkelijke inrichting is echter een verdiepingsslag nodig. Deze vervolgopdracht richt zich op het uitwerken van een concreet businessplan , het voorstel voor besturing en bemensing , een overzicht van benodigde expertises , financieel verrekenmodel , een sluitende begroting en een actieplan voor het eerste jaar. Deze stap is nodig om helderheid te bieden aan deelnemende gemeenten en betrokken gremia , en vormt de basis voor verdere besluitvorming.

12

Hierin zal ook worden gespecificeerd met welke expertises de Expertpool van start gaat en aan welke functies als eerste invulling zal worden gegeven. Hierbij opgemerkt dat het een groeipad is: vanuit overzicht en vraaggestuurd worden gaandeweg de stappen gezet. 7. 5 Tot slot Met dit advies ligt er een gedeeld fundament voor de oprichting van de Regionale Expertpool Warmte. De noodzaak is breed onderkend , het voorstel is gedragen en uitvoerbaar. Door nu gezamenlijk de vervolgstap te zetten – van plan naar realisatie – kunnen gemeenten structureel worden ondersteund in hun regierol binnen de warmtetransitie. Zo bouwen we aan haalbare , betaalbare en gedragen warmteoplossingen voor Rivierenland.

13