2025-346 College van BenW - Afschrift zienswijzebrief aan Rijkswaterstaat inzake kennisgeving Projectbesluit UWDH (geredigeerd)

Zaak- en documentnummer: 2.126320 / D.343102

Dijkstraat 11 Postbus 1 6658 ZG Beneden-Leeuwen www .westmaasenwaal.nl info@westmaasenwaal.nl Telefoon 14 0487

Gemeente West Maas en Waal

IBAN NL44 BNGH 0285 009133

Rijkswaterstaat t.a.v. Omgevingsmanager KRW OostNederland, gebied Uiterwaarden Wamel , Dreumel, Heerewaarden Postbus 2232 3500 GE UTRECHT

Datum 28 november 2025

Ons kenmerk: Z.126320/0.343102

Uw brief: 28 oktober 2025

Onderwerp: Zienswijze projectbesluitprocedure project UWDH

VERZONDEN - li ''..C. ""25 Beste meneer/mevrouw, Op 28 oktober 2025 namen wij, via de publicatie in de Staatcourant, kennis van uw voornemen om voor het project Uiterwaarden Wamel , Dreumel, Heerewaarden (UWDH) binnen het plandeel van de gemeente West Maas en Waal een projectbesluitprocedure te starten. Het voornemen is gebaseerd op artikel 5.44 van de Omgevingswet. U geeft daarbij aan dat er geen nieuw ontwerpproces wordt opgestart en het vastgestelde ontwerp ongewijzigd blijft. Wel wordt inbreng gevraagd om het ontwerp verder te optimaliseren, met bijzondere aandacht voor de aansluiting op de lokale omstandigheden en ontwikkelingen. Uit de gekozen bewoordingen blijkt dat van een heroverweging geen sprake kan zijn. Om die reden zijn wij dan ook genoodzaakt zienswijze tegen uw voornemen in te brengen. Besluit gemeenteraad West Maas en Waal Initiatiefnemers van het UWDH hebben eerder een verzoek tot wijziging van het bestemmingsplan aan de raad van West Maas en Waal voorgelegd . In mei 2021 is bij de besluitvorming over principemedewerking aan het project UWDH een amendement aangenomen. Daarin werd uitgesproken dat er zorgen zijn over kwel , verdroging , stikstof en uitloging van een bestaand depot. Besloten werd principemedewerking te verlenen onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat het project geen negatieve effecten mag hebben op het grondgebied van West Maas en Waal.

In de Raadsvergadering van 31 januari 2025 nam de gemeenteraad het besluit om het bestemmingsplan Uiterwaarden Wamel, Dreumel, Heerewaarden niet vast te stellen. Dit deed de raad onder meer met de overweging dat naar zijn mening niet voldoende invulling is gegeven aan het amendement. De overwegingen van dat besluit zijn: De gemeenteraad is van mening dat de bestaande natuur in het projectgebied al mooi is en door de voorgenomen activiteiten wordt vernietigd. Er is volgens de raad onvoldoende garantie dat de natuur ook daadwerkelijk weer herstelt. Als herstel al optreedt dan zal dit jaren op zich laten wachten . De raad is van mening dat de belangen van onze inwoners hiermee niet worden gediend. De raad vindt dat onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat de doelsoorten die met de voltooiing van het project extra verwacht worden in het gebied nu al niet aanwezig zijn. De raad ziet de meerwaarde niet voor de inwoners van West Maas en Waal.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel Ontvangstdatum: 4 december 2025 - Documentdatum: 28 november 2025

- Maasbommel - Wamel

Zaak- en documentnummer: 2.126320 / D.343102

Met de inbreng vanuit de omgeving in het participatieproces is onvoldoende gedaan. Zo lijkt een alternatief voor de geul niet bespreekbaar. De raad betreurt dit. De in het amendement uitgesproken zorgen over kwel en uitloging uit het slibdepot zijn in de ogen van de raad niet weggenomen . Sanering van het slibdepot is buiten het plan gehouden, waardoor het risico op uitloging blijft bestaan. De bescherming van de inwoners tegen de effecten van de grondwaterstandverandering hangt af van aangebrachte kleilagen. Er is onvoldoende vertrouwen dat de inwoners van Wamel door deze dunne kleilagen voldoende zijn beschermd tegen de toename van kwel. Hoewel inwoners een beroep kunnen doen op een schaderegeling is hierin het vertrouwen van de raad beperkt. Voorbeelden uit de praktijk laten zien dat individuele burgers in dit soort situaties vaak machteloos staan tegen de overheid. Het is onvoldoende duidelijk hoe zij, maar ook de gemeente, compensatie kunnen aanvragen. De raad onderschrijft het belang van de aanleg van voldoende meters geulen in het kader van de Kaderrichtlijn Water, echter ziet hij daarin geen reden om de risico's van dit project voor haar grondgebied te aanvaarden. Ook ziet hij niet in hoe dit project de belangen van zijn inwoners dient en wat het de inwoners van West Maas en Waal oplevert.

De raad geeft aan zich in te zetten voor natuur en een goede en veilige leefomgeving voor de inwoners. Het project UWDH draagt hieraan in de ogen van de raad niet bij. De raad stemde unaniem tegen het voorstel.

Zienswijze van de raad Met het voorgenomen projectbesluit kan de minister verder invulling geven aan de voorgenomen werkzaamheden in de uiterwaarden van de gemeente West Maas en Waal tussen Wamel, Dreumel en Heerenwaarden. Met dit voornemen en bij een eventueel besluit wordt echter naar onze mening onvoldoende rekening gehouden met de volgende onderwerpen:

1) Geohydrologisch heeft het plan een negatief effect. Onze gemeente ligt tussen de stroombedden van de Maas en de Waal. Geohydrologische en hydrologische uitdagingen die daarmee samen gaan zijn ons niet vreemd. De afgelopen jaren hebben aan de grenzen van onze gemeente, in de uiterwaarden, diverse ontzandingen plaatsgevonden. De gevolgen daarvan voor het waterhuishoudkundig systeem, zowel qua overlast als onderlast, ondervinden wij direct. Uit analyses van het project UWDH blijkt dat de verdroging binnen ons grondgebied toeneemt. Mitigerende maatregelen hebben hierop een zeer beperkt effect. Dit restrisico brengt zorgen met zich mee bij onze inwoners, maar kan ook effect hebben op onze gemeentelijke eigendommen en infrastructuur. Wij verzoeken u binnen het proiectbesluit inzichte!iik te maken hoe u deze risico's op overlast en schade gaat voorkomen via mitigerende maatregelen. Dooï de initiatidnerners is een nariee!compensat!erege!ing 8angeboden vooï de 9ev<:1iien dat zich schadebeelden voordoen . Het is onvoldoende duidelijk hoe inwoners, maar ook de gemeente, compensatie kunnen aanvragen. Daarnaast is onduidelijk of deze aanvragen op heldere en eenvoudige wijze kan . De raad heeft verzocht de bewijslast ook niet bij inwoners te plaatsen, maar bij de initiatiefnemers te houden. Wij verzoeken u hierover een duidelijk besluit te nemen.

Ontvangstdatum: 4 december 2025 - Documentdatum: 28 november 2025

Zaak- en documentnummer: 2.126320 / D.343102

2) Er is weinig draagvlak en er zijn veel zorgen bij onze inwoners. De inwoners zijn "ontz andingsmoe" Inwoners zijn, na decennia van ontzandingen en grondwinningen "moe" van dergelijke ontwikkelingen. Naast UWDH lopen er op dit moment nog twee zogeheten rivierprojecten binnen onze gemeente waarbij de fysieke leefomgeving zoals wij die kennen drastisch wordt aangepakt ten gunste van opgaven die buiten onze gemeente liggen. Dit is voor ons als lokale bestuurders ook lastig uit te leggen. Zeker als er binnen de projecten onderwerpen spelen die nationaal economisch gewin opleveren, maar lokaal tot zorgen leiden en niet als winst zijn aan te merken. Wij verwijzen daarbij expliciet naar de situatie rondom project Over de Maas. Het draagvlak voor dergelijke ingrepen, die niet door de lokale overheid worden genomen, is daarmee ver gedaald. Wij verzoeken u aan te geven op welke wijze dit project een meerwaarde levert aan onze inwoners die de zorgen wegneemt en het belang ervan duidt. 3) Het voorgenomen projectbesluit gaat voorbij aan de besluiten van de gemeenteraad van gemeente West Maas en Waal. De raad van West Maas en Waal heeft zich na jarenlang beraad genoodzaakt gezien tegen dit initiatief te stemmen. Deze uitzonderlijke daad is niet zonder reden . Er zijn grote zorgen en deze zijn naar de mening van de raad niet voldoende weggenomen .

Het voorgenomen projectbesluit doet naar onze mening dan ook geen recht aan het weloverwogen besluit van de raad. Wij verzoeken u daarom om de raad in de besluitvorming te betrekken en zijn adviezen hierin zwaarwegend mee te laten wegen . De raad staat met zijn wortels in de lokale maatschappij. Een besluit, genomen door een bestuursorgaan buiten de gemeente, moet ook draagbaar zijn en blijven binnen de lokale maatschappij. 4) Er is volgens de raad onvoldoende garantie dat de natuur ook daadwerkelijk weer herstelt. Door de ontwikkeling wordt de huidige uiterwaard gewijzigd met de aanname dat hier zich een gewenste natuur ontwikkeld. Eerder is door adviesbureau ATKB vastgesteld dat in en rondom de Vonkerplas, dat binnen het plangebied ligt maar geen onderdeel is van het plangebied, hoge natuurwaarde aanwezig is. Het is door initiatiefnemers onvoldoende gegarandeerd dat deze huidige natuurwaarden behouden blijven én dat de door de initiatiefnemer beoogde natuurwaarde ook daadwerkelijk zal ontwikkelen in het gebied. Ons verzoek is dat u dit nader toelicht en hiervoor garanties afgeeft. Een dergelijk omvangrijke ingreep met lokale impact moet ons inziens immers leiden tot een verzekerd resultaat. 5) De raad vindt dat onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat de doelsoorten die met de

voltooiing van het project extra verwacht worden in het gebied nu al niet aanwezig zijn. Door het Burgercollectief Dreumelse Waard is meerdere keren aangedragen dat de doelsoorten zich op dit moment al bevinden in het gebied. Hiernaar is door de raad meerdere keren gevraagd, maar hierop is geen bevredigend antwoord gegeven. ~ verzoeken u om duidelijk te maken of deze soorten inderdaad niet aanwezig zijn en, als deze wél aanwezig zijn, waarom deze ingreep dan noodzakelijk is en toevoegt. 6) Participatie moet van twee zijden komen. Inwoners van onze gemeente hebben jarenlang bijgedragen aan de participatie binnen project UWDH . Aangedragen informatie en voorstellen zijn naar de mening van de inwoners niet voldoende meegenomen. Tijdens een veldbezoek in januari 2025, kort voor het besluit, zijn deze voorstellen door inwoners aan de raadsleden meegegeven. Op dezelfde dag heeft een veldbezoek met initiatiefnemers en raadsleden plaatsgevonden. Reflectie op de voorstellen van de inwoners heeft die dag plaatsgevonden, maar naar de mening van de raad is onvoldoende met de informatie gedaan. Een beter participatieproces had mogelijk tot andere inzichten kunnen leiden. Bijvoorbeeld ten

Ontvangstdatum: 4 december 2025 - Documentdatum: 28 november 2025

Zaak- en documentnummer: 2.126320 / D.343102

aanzien van het aangedragen alternatief voor de geul. Wij verzoeken u daarom binnen het projectbesluit zorgvuldig en transparant met de inbreng van onze inwoners. college en raad om te gaan.

7) Gronddepot, met verontreinigde specie, binnen het plangebied blijft een knelpunt. Veel van de aangedragen reacties hebben betrekking op het binnen de plangrenzen aanwezige gronddepot. Het project draagt het oogmerk de kwaliteit en ecologische waarden te verbeteren. In de ogen van vele inwoners past een depot met verontreinigde specie niet bij dit doel. Veelvuldig is dan ook aangedragen dit depot binnen de uitvoering van UWDH op te ruimen. Hoewel diverse redenen worden aangedragen om het depot te mogen laten liggen lijkt het ons verstandig om gehoor te geven aan deze oproep. ~ verzoeken u daarom ook dit depot alsnog mee te nemen binnen de uitvoering. Deze handreiking lijkt geen onhaalbare kaart binnen dit project en zou het draagvlak onder inwoners vergroten. 8) Onduidelijkheid over de vergunningverlening. In uw kennisgeving geeft u aan dat enkele noodzakelijke vergunningen worden meegenomen. In de kennisgeving wordt niet aangegeven welke vergunningen dit zijn. Daardoor ontstaat onduidelijkheid. Daarnaast zijn er lokale en regionale beleidsstukken die de belangen van onze inwoners dienen. Uit de kennisgeving blijkt niet of daar voldoende en gedegen rekening mee wordt gehouden.

Wij verzoeken u daarom dit voor ons te verduidelijken: om welke vergunningen gaat het? En wordt het regionale en lokale beleid voldoende meegewogen in uw besluit? 9) Kennisgeving niet in lijn met de wet Volgens de kennisgeving ligt het voorkeursalternatief inmiddels vast en vormt dit het uitgangspunt voor de verdere planontwikkeling, er wordt geen nieuw ontwerpproces gestart en het vastgestelde ontwerp blijft ongewijzigd. Dit, gelet op het feit dat er in de periode 2017-2021 een uitgebreid participatieproces is doorlopen. Gevraagd wordt om inbreng om het ontwerp verder te optimaliseren. Strikt genomen is deze werkwijze niet geheel in overeenstemming de wet, nu eenieder in de gelegenheid moet worden gesteld om te participeren en om mogelijke oplossingen aan te dragen voor de opgave waar het voornemen op ziet, waarbij het bevoegd gezag uitgangspunten geeft voor het redelijkerwijs in beschouwing nemen van die oplossingen. Wij verzoeken u dan ook dit participatieproces gedegen en conform de wet uit te voeren. En wij verzoeken u om bij de alsdan in te brengen oplossing(en) advies in te winnen bij een onafhankelijke deskundige. Mondelinge toelichting Namens het college is wethouder Evert Jan Slootweg bereid om de irihoud van deze brief, het besluit van de raad en de sterke gevoelens die leven onder onze inwoners over het ~~H m~ndeling nad~r _toe te lichten.

Hij is bereikbaar via 0 6 - of via mail ~

fywt:::su11aasenwaa1 ni

~

,/ , ,,/ -__...,.---~ /~

•

V .M. ( V i n c e ~ • burgemeester

Ontvangstdatum: 4 december 2025 - Documentdatum: 28 november 2025