2025-318 Informatienota Gelders Akkoord

Informatienota

Onderwerp

Gelders Akkoord

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

V.M. van Neerbos

Team

Team Bedrijfsvoering

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.125761/D.341750

Datum collegebesluit

11 november 2025

Vertrouwelijkheid Bijlagen

Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Stand van zaken 3. Financiën 4. Communicatie 5. Participatie 6. Aanpak en planning 7. Bijlagen

Aanleiding

De Gelderse gemeenten en de Provincie Gelderland werken al jaren samen met de politie, Belastingdienst, Openbaar Ministerie en Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Oost-Nederland aan de aanpak van ondermijning en het vergroten van onze weerbaarheid tegen ondermijning. Deze aanpak is urgenter dan ooit. Voorbeelden uit het nieuws tonen aan hoe wijdverspreid en complex de dreigingen vanuit de ondermijnende criminaliteit zijn geworden. Deze dreigingen raken de kern van ons openbaar bestuur en de democratie, ook in onze gemeente. Weerbaar tegen ondermijning Criminelen maken misbruik van legale structuren en tasten daarmee de rechtsstaat aan. Zij proberen bijvoorbeeld via druk, omkoping of misleiding invloed uit te oefenen op bestuurlijke besluitvorming. De processen binnen gemeenten en de provincie

bieden – vaak onbedoeld – aanknopingspunten voor vermenging van onder- en bovenwereld. Voorbeelden van dergelijke processen zijn de afgifte van vergunningen, de aankoop van vastgoed, of de afgifte van paspoorten. Gemeenten werken met gevoelige informatie, die criminelen graag vergaren. Daarom is (bestuurlijke) weerbaarheid tegen ondermijning essentieel. Alleen door onze organisatie te beschermen tegen criminele inmenging kunnen wij effectief tegen ondermijning optreden en onze democratische legitimiteit behouden. Aanleiding opstellen van het Gelders Akkoord In 2024 hebben de Commissaris van de Koning van de Provincie Gelderland en de burgemeesters van de districten GelderlandMidden, Gelderland Zuid en Noord- en Oost-Gelderland binnen de Districtelijke Veiligheidsoverleggen (DVO’s) de wens uitgesproken om gezamenlijk een basisniveau te formuleren. Een basisniveau om als organisaties weerbaar tegen ondermijning te zijn. De opgaven hiertoe zijn uitgewerkt in het Gelders Akkoord.

Stand van zaken

Inhoud Gelders Akkoord en ondersteuningsaanbod Het Gelders Akkoord vormt een gezamenlijk basisniveau om weerbaar te zijn tegen ondermijning. Voor een weerbare overheid is een brede en duurzame beweging nodig, waaraan de gehele gemeentelijke en provinciale organisatie werkt. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met partners zoals de Belastingdienst, de politie, het Openbaar Ministerie en het RIEC Oost-Nederland. De teksten in het Gelders Akkoord zijn tot stand gekomen op basis van gesprekken, input tijdens ambtelijke werksessies, een grootschalig bestuurlijk overleg, bijeenkomsten met de ambtelijke kopgroep en brede feedback uit de regio. Het verwerken van al deze opvattingen en invalshoeken maakt het Gelders Akkoord een representatief akkoord voor de gehele provincie Gelderland. Naast het Gelders Akkoord is een ondersteuningsaanbod ontwikkeld om gemeenten te helpen bij de implementatie daarvan. De bestaande ondersteuning vanuit de districtelijke programma’s, het RIEC en de provincie Gelderland wordt hiervoor aangevuld en per district nader uitgewerkt. Autonomie gemeenten Om recht te doen aan de autonomie en diversiteit van gemeenten, bevat het Gelders Akkoord uitsluitend de opgaven (het wat). Dit is een mix van wettelijke verplichtingen en aanvullende acties die nodig zijn om organisaties weerbaar te maken tegen ondermijning.

De verdere invulling (het hoe) wordt per district uitgewerkt, zodat er ruimte is voor maatwerk. Lokale context Weerbaarheid van onze organisatie tegen ondermijning is, volgens ons Integraal Veiligheidsplan 2023-2026, één van de pijlers in de

aanpak van ondermijning. Binnen deze pijler onderscheiden we vijf subthema’s, te weten: - Bewustwording & Organisatie; - Informatiepositie; - Beleid, toezicht en handhaving; - Integere en veilige werkomgeving; - Communicatie. Een groot deel van de opgaven, beschreven in het Gelders Akkoord, zijn herkenbaar en hebben wij in de afgelopen jaren, mede op basis van het ondersteuningsaanbod van Weerbaar Gelderland-Zuid, het RIEC Oost-Nederland en de Provincie Gelderland al gerealiseerd. Ze zijn min of meer onderdeel van onze (reguliere)bedrijfsvoering en/of ons (veiligheids)beleid. Betekenis Gelders Akkoord voor de gemeenteraad U bent als raadslid een cruciaal onderdeel van het lokaal bestuur en heeft daarbij een belangrijke rol. Het Gelders Akkoord maakt duidelijk dat weerbaar zijn tegen ondermijning een gedeelde verantwoordelijkheid is. Volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren moeten hierin samen optrekken. Het Gelders Akkoord is bedoeld om zowel volksvertegenwoordigers, bestuurders als ambtenaren te beschermen en te ondersteunen in hun taak. U ondersteunt maatregelen die bijdragen aan een veilige en integere werkomgeving. Uw veiligheid en de bescherming van uw integriteit zijn essentieel voor de werking van de democratie.

Het Gelders Akkoord biedt daarom ook duidelijke richtlijnen en instrumenten om u als raadslid te beschermen tegen bedreigingen, manipulatie, en ondermijnende invloeden van buitenaf. Door als raad het gesprek hierover aan te gaan, kunnen we met elkaar zorgen dat wij weerbaar zijn tegen ondermijning. Tot slot: een blijvende inzet voor een weerbare overheid Het versterken van de weerbaarheid van onze gemeente is geen eenmalige inspanning, maar een proces dat continu aandacht en inspanning vraagt. De dreigingen die uitgaan van de verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit, veranderen constant en vragen om blijvende waakzaamheid. Door gezamenlijk te werken aan de implementatie van het Gelders Akkoord, beschermen we niet alleen onze ambtenaren en bestuurders, maar ook onze democratie en de rechtsstaat.

Financiën

Voor de gemeente verloopt de uitvoering van het Gelders Akkoord grotendeels financieel neutraal. De provincie verstrekt subsidie aan het districtelijke programma Samen Weerbaar en dat verstrekt weer door aan gemeenten. Voor ons district is al een aanvraag gedaan voor € 100.000 bij de provincie.

Daarnaast hebben wij verschillende taken en activiteiten, die uit het Gelders Akkoord voortvloeien, al ingebed in de reguliere werkzaamheden.

Communicatie

Participatie

Aanpak en planning

Bijlagen

Voor de uitvoering van het Gelders Akkoord wordt op regionaal niveau een communicatiestrategie opgesteld.

N.v.t.

• Het Gelders Akkoord is op 11 november 2025 door het college vastgesteld. • Gezien de impact op zowel de gemeentelijke organisatie, met inbegrip van de raadsgriffie, informeert het college de raad over het Gelders Akkoord in hun rol als volksvertegenwoordigers.

1. Gelders Akkoord. 2. Toelichting Gelders Akkoord. 3. Intentieverklaring Gelders Akkoord.