2025-291 Burgercollectief Dreumelse Waard - Ingezonden stuk voor RTG Ruimte 21-10-2025 - brief Burgercollectief aan Rijkswaterstaat inzake projectbesluit UWDH

Hoi XXXXX, Dank voor de gelegenheid afgelopen dinsdag, om onze zienswijze aangaande de geul bij Dreumel toe te lichten. Kort gezegd staan wij achter het Dreumelse deel van het plan, maar met uitzondering van de wijze waarop de geul bij Dreumel wordt gerealiseerd, omdat het een schadelijke en gekunstelde ingreep is in een gebied dat er helemaal niet om vraagt, waardoor de hoge biodiversiteit en ironisch genoeg de habitat en paaiplaats van de doelsoorten van het project, zoals de rivierprik, barbeel en rivierrombout, vernield worden [1][2][3][10]. Want juist in de Dreumelse Waard bij de Oeverwallen is de biodiversiteit het hoogst van heel maas en waal [4]. Die wordt vernield door een bres daarin te maken voor de oevergeul.In het aangedragen alternatief is dat niet zo. De Vonkerplas blijkt een zeer bijzondere plas met veertig vissoorten [5][6], die beschermd dient te worden, zeker gezien de problematische, biologische waterkwaliteit in de rest van Nederland. Deze biodiversiteit van de Vonkerplas is deels te danken aan de periodieke connectie met de waal [6] en juist die connectie wordt door de ingrepen (dichtzetten leikade) opgeheven. Het is een gotspe dat aan deze ingreep door het project team desondanks een positief effect wordt toegekend.

Naast het dichtzetten van de periodieke verbinding en het vergraven van de prachtige leikade, is de ingreep verder gekunsteld omdat, vanwege risico's van uitlogen van een gifbult waar de geul rakelings langs wordt gegraven, de bodem met klei wordt bedekt (terwijl zand en grind het meest succesvolle substraat voor de stroomminnende doelsoorten zijn [7]. En omdat er eigenlijk geen ruimte voor is wordt de geul veel smaller dan de aanbevolen breedte die nodig is voor ecologische winst [7]. Wij vinden daarom dat de geclaimde natuurwinst zwaar overschat wordt, niet onderbouwd is en niet opweegt tegen de schade die wordt aangericht en al helemaal niet als risico's van het depot met niet toepasbare bagger met hoge concentraties Cadmium, Hexachloorbenzeen, Kwik, PCB's koper en bestrijdingsmiddelen en waarschijnlijk PFAS wordt meegewogen [8]. We hebben meerdere malen om een bemonstering van die bult gevraagd, maar verder dan vier peilbuizen die zonder overleg zijn geplaatst en een bemonstering van de afdeklaag wil men niet te gaan. Een groot knelpunt is de participatie. Ondanks aandringen van de Staatssecretaris destijds [9], is dit door alle betrokken burgergroepen die de afgelopen 8 jaar hebben meegedaan als zeer problematisch en beneden alle peil ervaren.

Vanuit een tunnelvisie wordt naar een doel van KM oeverlengte geredeneerd en alle (serieuze en wetenschappelijke) onderzoeken die de argumenten tegenspreken, worden buiten beschouwing gelaten en moeten plaats maken voor algemene aannames rondom oeverlengte en biodiversiteit en conclusies uit flinterdun zelfonderzoek. En voor de twijfelachtige meningen van de betrokken ecoloog, die stelselmatig alle kritiek en inbreng hooghartig wegwuift, hetzij zonder enige onderbouwing en in weerspraak met metingen en waarnemingen. Relevante kennis uit het ecologische onderzoek [5] en informatie uit het Droombeeld [11], beide in opdracht van de Staatssecretaris zijn niet meegenomen. Verder komt dit gebrek aan echte participatie tot uitdrukking in het niet serieus willen onderzoeken van alternatieven die worden aangedragen, die veel minder schadelijk en ook een stuk goedkoper zijn. Acht jaar aan een tafel zitten in je vrije tijd en aanhoren waarom alles wat je inbrengt niet van toepassing is, maakt nog geen participatie. Ook niet als dat is vastgelegd in zgn Notas van

beantwoording. De enige serieuze aanpassing die dan wel gedaan is, het schrappen van de Vonkerplas, is dankzij ingrijpen van de staatssecretaris [9], onder protest van de initiatiefnemers. En zoals blijkt uit het ecologische nulmeting van de Vonkerplas [5] was die ingreep volkomen terecht en is daarmee een gegarandeerde verslechtering van de waterkwaliteit ternauwernood afgewend. We zullen met alle macht ons dan ook tegen dit plan en een projectbesluit daarover in zijn huidige vorm verzetten. Toch zien wij nog steeds alternatieven waarmee zowel alle kwantitatieve KRW-doelstellingen kunnen worden behaald, zonder dat drie bijzondere ecosystemen worden bedreigd (de Oevergeul, Oeverwallen en de Vonkerplas). Aangezien een projectbesluit ook alternatieven dient te evalueren gaan we er van uit dat die ook aan bod zullen komen. Bij het opstellen van alternatieven leveren we graag onze inbreng zodat onjuiste aannames over de alternatieven hierover nu worden voorkomen. We hadden de indruk dat jullie wel van plan zijn om aangedragen onderzoeken en informatie mee te nemen in de participatie voor het projectbesluit. Vandaar deze toelichting en bijlagen die door het vorige team grotendeels buiten beschouwing zijn gelaten en daarom ook niet in de MER zijn meegenomen. Alle argumenten zijn nog eens samengevat in een presentatie [10] een goed startpunt voor de oriëntatie.

Graag horen we hoe onze inbreng in de aanpak en vergunningsaanvragen wordt verwerkt. Een laatste overweging betreft een integrale benadering. Al sinds de jaren 70 leveren ingrepen [8 pagina 12] in het projectgebied een voortdurende overlast en kaalslag. Voorbeelden zijn grootschalige kleiwinning 1970-1978, -zandwinning 1999-2011, de aanleg en verplaatsen van een depot met vervuild slib 1989-1998, en een volledige kaalslag ten gevolge van ruimte voor de rivier in 2016-2018. En nu vormen we weer een sluitpost van de KRW begroting van 2025-2027. Met aansluitend een grootschalige dijkverzwaring in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Deze gebiedsfixatie is ongezond en wij vragen daarom een meer integrale benadering van beide projecten.

Een fijn weekend, Afzender bekend bij de griffie Bijlagen kunnen hier worden gedownload: http://dreumel.burgercollectief.club/inbreng_project_besluit_uwdh_cot_2025.zip Bestanden: [1] 20211201_effects_biodiversity_longitudonal_training_dams.pdf, pagina's 36 [2] 193236pub_Training_dams_and_fish_density in the littoral zones of the river Rhine.pdf [3] Dorenbosch_Kessel_Collas_2018_Benthische_soorten_Waal.pdf, pagina 25 [4] Bijlage 1 Biodiversiteitsplan West Maas en Waal.pdf, Pagina 25 [5] ATKB 20210300-rapport-extern1.0 - Vonkerplas definitief.pdf [6] WILDLIFE HOLLAND 7 DE ONDERWATERWERELD VAN DE VONKERPLAS 2024 https://www.youtube.com/watch?v=dSbB8Yij0x0

[7] RWS_Een_nevengeul_vol_leven.pdf [8] Bult van.pdf [9] kst-30015-60_opdracht_staatssecretaris.pdf, pagina 5 [10] Bezwaar-MER-UWDH-Oct-2024-update_okt2025.pdf [11] 220118_Presentatie_Droombeeld_Vonkerplas_klein.pdf