2025-170 Informatienota Halfjaarlijkse evaluatie Afwegingskader Woningbouw

Informatienota

Onderwerp

Halfjaarlijkse evaluatie Afwegingskader Woningbouw

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

M.A.A. van den Boom-Witzel

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

Team Ruimte Z.119700/D.328532 10 juni 2025 Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Stand van zaken 3. Financiën 4. Communicatie 5. Participatie 6. Aanpak en planning 7. Bijlagen

Aanleiding

In de Woondeal Rivierenland zijn afspraken gemaakt om de woningmarkt in de regio te versterken en te verbeteren. Binnenkort wordt een actualisatie van deze Woondeal vastgesteld. Eén van de belangrijkste doelstellingen is nog steeds het creëren van voldoende en betaalbare woningen. Deze doelstelling wordt ook genoemd in de Woonvisie 2022-2026. De Woonvisie biedt echter onvoldoende sturingsmogelijkheden om aan de opgaven uit de Woondeal te voldoen. Uw raad besloot daarom op 7 december 2023 om het Afwegingskader Woningbouw 2024 vast te stellen en deze op 1 januari 2024 in werking te laten treden. Het Afwegingskader maakt het mogelijk om gericht te sturen op de (gemeentelijke) woonambities. Bij vaststelling van het Afwegingskader Woningbouw heeft uw raad het college verzocht om zorg te dragen voor een halfjaarlijkse evaluatie van het Afwegingskader. In deze informatienota leest u de

evaluatie van het gebruik van het Afwegingskader in het eerste halfjaar van 2025.

Stand van zaken

Sinds 1 januari 2024 hanteert gemeente West Maas en Waal bij de behandeling van verzoeken het Afwegingskader Woningbouw. Jaarlijks worden er circa vier omgevingstafels georganiseerd. Tijdens deze omgevingstafels vindt er een integrale beoordeling plaats van ingediende verzoeken. Sinds vorig jaar sluiten ook de initiatiefnemers aan om rechtstreeks met de adviseurs het gesprek te voeren. Het Afwegingskader Woningbouw is leidend bij het opstellen van de agenda van de omgevingstafel. Projecten met meer volume (meer dan 10 woningen) en kleinschalige initiatieven (hierna: 'verzoeken') die zorgen voor een ruimtelijke verbetering óf een ruimtelijk knelpunt oplossen krijgen voorrang op andere verzoeken. Andere voorwaarden die het Afwegingskader stelt zijn dat projecten met meer volume bestaan uit 2/3 betaalbare woningen, minimaal 30% sociale huurwoningen en minimaal 20% levensloopbestendige woningen. Daarnaast wordt ingezet op een goede samenwerking tussen de gemeente en Woningstichting De Kernen voor het versneld bouwen van sociale huurwoningen. Het Afwegingskader Woningbouw wordt inmiddels anderhalf jaar toegepast. Daarnaast is de intake van nieuwe verzoeken sinds 17 december tijdelijk stopgezet. Deze maatregelen hebben een duidelijk effect gehad op de nog te behandelen verzoeken.

Bijlage 1: Overzicht behandelde verzoeken eerste helft 2025 Bijlage 1 laat zien dat er op dit moment nog twee verzoeken zijn die nog niet in behandeling zijn genomen. Er is over deze initiatieven al well afstemming geweest tussen de initiatiefnemers en de stedenbouwkundige. Op basis van de opmerkingen van de stedenbouwkundige worden de plannen aangepast tot verzoeken die compleet zijn om in behandeling te nemen. Alle overige verzoeken zijn inmiddels in behandeling genomen. Door de tijdelijke stop op de intake van nieuwe verzoeken konden alle oudere (en veelal kleinschalige) verzoeken ook in behandeling worden genomen. Vanaf het moment dat de intake van verzoeken weer opent, starten we met een schone lei. Nieuwe werkwijze intake verzoeken Deze lege wachtlijst is een wenselijk uitgangspunt, mede gezien de nieuwe werkwijze die wordt geïmplementeerd. In de vorige informatienota werd al een doorkijk gegeven naar een andere werkwijze, waarbij bepaalde (kleinschalige) initiatieven op een andere en efficiëntere manier in behandeling worden genomen. Deze andere werkwijze heeft in de tussentijd concrete vormen aangenomen. De impact van de Omgevingswet op het planologisch proces en de dienstverlening is behoorlijk. De duur wordt sterk ingekort; alle aanvragen moeten via de reguliere procedure in principe binnen 8 weken worden afgehandeld. Daarom is het belangrijk om

vroegtijdig met initiatiefnemers in contact te zijn, zodat de formele aanvraag is voorbereid tot een verzoek dat binnen de termijn kan worden behandeld. Onderstaand overzicht geeft een weergave van het te doorlopen proces:

1. Nieuwe verzoeken kunnen op drie verschillende manieren worden ingediend: 1. DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet): indienen conceptverzoek; 2. DSO: verken uw idee; 3. Via het formulier op de gemeentelijke website. 2. Alle ingekomen verzoeken worden verzameld en beoordeeld op complexiteit tijdens de pré-intake. Dit is het moment dat de verzoeken worden verdeeld. Er zijn een aantal uitkomsten: 1. Eenvoudig verzoek dat door de ODR kan worden behandeld; 2. Complex verzoek dat door de gemeente aan de intaketafel en later omgevingstafel wordt behandeld; 3. Eenvoudig verzoek dat na de intaketafel door een RO-adviseur kan worden behandeld; 4. Zeer waarschijnlijk onwenselijk verzoek. Er vindt eerst contact met initiatiefnemer plaats voordat het verzoek doorgaat naar de intaketafel. 3. Tijdens de intake worden verzoeken beoordeeld op wenselijkheid. Dus nog niet op daadwerkelijke haalbaarheid. Het doel is om te bepalen of het verzoek wenselijk is, dat betekent: past het verzoek bij de (omgevings)visie en strategische doelen van West Maas en Waal en is het kansrijk om verder te onderzoeken? Mogelijke uitkomsten kunnen zijn: 1. Wenselijk verzoek, vervolggesprek en behandeling aan de omgevingstafel; 2. Wenselijk verzoek, vervolggesprek en proces wordt rechtstreeks opgepakt door een RO-adviseur; 3. Onwenselijk verzoek. 4.

De wenselijke complexe verzoeken worden behandeld aan de omgevingstafel. Hierbij is het doel om gezamenlijk het verzoek mogelijk te maken binnen de geformuleerde criteria en randvoorwaarden. Vanuit verschillende vakdisciplines zijn adviseurs aanwezig om de verzoeken te beoordelen. De mogelijke uitkomsten zijn: 1. Haalbaar verzoek. Er is een positieve houding en er worden afspraken gemaakt over de planologische procedure; 2. Bijna haalbaar verzoek. Er moeten nog enkele aanpassingen worden doorgevoerd: 1. Het verzoek komt terug op een volgende omgevingstafel voor integrale beoordeling;

2. Het verzoek wordt uitgezet bij één of enkele betrokken adviseurs voor afstemming. 3. Niet haalbaar. Er volgt een negatieve reactie. 5. In deze laatste stap kan de formele procedure worden opgestart. De initiatiefnemer verandert in deze stap van rol en wordt aanvrager. De ruimtelijke procedure kan via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, een Tijdelijke Alternatieve Maatregel of wijziging omgevingsplan verlopen. De nieuwe werkwijze biedt de mogelijkheid om tijdens de pré-intake niet-complexe verzoeken direct door te sturen naar de ODR. Op deze manier kunnen de - veelal kleinschalige - plannen sneller in behandeling worden genomen. Tegelijkertijd ontstaat er bij ROadviseurs meer ruimte om de complexe verzoeken te begeleiden. Enkele verzoeken die al bij de gemeente waren ingediend, zijn inmiddels doorgestuurd naar de ODR voor verdere behandeling. Conclusie De nieuwe werkwijze zorgt ervoor dat (woningbouw)verzoeken sneller in behandeling worden genomen. Er vindt in het voortraject meer afstemming plaats met de gemeente. Ook participatie krijgt in het voortraject een grotere rol. De verwachting is dat hierdoor aan de meeste verzoeken na behandeling aan de omgevingstafel direct principemedewerking kan worden verleend. De uiteindelijke officiële procedure kan efficiënter worden doorlopen door de uitgebreide afstemming in het voortraject.

De intaketafel wordt met regelmaat georganiseerd, naar verwachting iedere maand. De verzoeken die door de ODR behandeld worden zijn dan al gefilterd. Tijdens de intaketafel worden verzoeken beoordeeld op wenselijkheid en vervolgens in behandeling genomen door een RO-adviseur of doorverwezen naar de omgevingstafel. Zodra het verzoek verder is uitgewerkt en participatie heeft plaatsgevonden wordt het verzoek geagendeerd voor de omgevingstafel. Door deze werkwijze worden er minder verzoeken behandeld aan de omgevingstafel, waardoor de wachttijden minder lang zijn. Het Afwegingskader Woningbouw geldt desalniettemin nog steeds. Mochten er (te) veel verzoeken worden ingediend, dan wordt de agenda van de omgevingstafel opgesteld aan de hand van de prioritering uit het Afwegingskader. Ook het programma waar verzoeken met meer dan 10 woningen aan moeten voldoen blijft onverminderd van kracht.

Financiën

Niet van toepassing.

Communicatie

Niet van toepassing.

Participatie

Niet van toepassing.

Aanpak en planning

Bijlagen

Niet van toepassing.

Bijlage 1: Overzicht behandelde verzoeken 2025 (geheim)