2025-123 Informatienota Regionaal actieplan Dak- en thuisloosheid Gelderland-Zuid

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Regionaal actieplan Dak- en thuisloosheid Gelderland-Zuid

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.118404 /324558 6 mei 2025 R.A.N. Reuvers mw.van Nieuwenhuizen 14 mei 2025 Maatschappelijke zaken Nieuwsbrief 2, april 2025 Nieuwsbrief 1, december 2024 Openbaar

Kennis nemen van: Regionaal Actieplan Dak- en thuisloosheid Gelderland-Zuid 1. Aanleiding Om te komen tot een Regionaal Actieplan Dak- en thuisloosheid voor heel Gelderland-Zuid, trekken alle 13 gemeenten gezamenlijk op. De uitdaging is om dit hele brede werkveld, van gemeenten en de partners uit zorg en van wonen, geïnformeerd te houden over het proces om betrokkenheid en draagvlak te creëren. De visie vormt een integraal onderdeel van het plan van aanpak om te komen tot een Regionaal Actieplan Dak- en Thuisloosheid voor Gelderland-Zuid. Het proces om te komen tot een besluit is in stappen verdeeld, waarbij de eerste stap ‘beeldvorming’ is. De standaard werkwijze voor informatievoorziening is het opstellen van nieuwsbrieven eventueel aangevuld met een informatienota voor de gemeenteraad. 2. Beoogd effect Duidelijkheid geven over het proces en de keuze die is gemaakt ten aanzien van de visie Maatschappelijke Opvang Gelderland-Zuid. 3. Informatie Missie en visie Elke gemeente in de regio Gelderland-Zuid heeft een vergelijkbare visie voor haar inwoners: gezond geboren kunnen worden, veilig kunnen opgroeien en een zinvol bestaan kunnen leiden in een leefbare omgeving. Daarnaast heeft elke individuele gemeente vermoedelijk een missie die over meer gaat dan alleen het beste willen voor haar inwoners. Het regionaal actieplan ziet deze generieke missie en visie als vertrekpunt.

Er is geen aanleiding om voor het regionaal actieplan een nieuwe, aparte visie op te stellen. Wel is het van belang om duidelijk te maken wat de doelstelling is van het Regionaal Actieplan, hoe we denken te kunnen bijdragen aan deze generieke wens van gemeenten. Ambitie: vertaling van missie en visie De generieke wens van gemeenten, is samen te vatten als ‘het toewerken naar sociale inclusie’. Er is sprake van 100% sociale inclusie als alle inwoners beschikken over onderdak in een bij hen passende vorm en omgeving. Het regionaal actieplan is bedoeld om de afstand tot deze ambitie en de huidige werkelijkheid te overbruggen. Dat er nog een flinke afstand is, tussen werkelijkheid en gewenste situatie, blijkt uit de Ethos-telling. In de eerste nieuwsbrief, 4de kwartaal 2024, is hier uitgebreid aandacht aan besteed. Volledigheidshalve is ook deze eerste nieuwsbrief als bijlage opgenomen.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

Strategie Uitgangspunt van het regionaal actieplan is het toepassen van de principes van “Wonen Eerst”. Dat is een structureel andere aanpak van dakloosheid: niet de maatschappelijke opvang, maar een plek om te wonen staat aan de basis van elk hulpverleningstraject. In de nieuwsbrief nummer 2 staat uitgewerkt wat de definitie is van Wonen Eerst. De visie op MO is dat mensen zich eerst veilig moeten kunnen en durven voelen om te kunnen gaan nadenken over en meewerken aan stappen tot verbetering. De strategie, om dat gevoel van veiligheid te bieden, is uitgaan van “Wonen Eerst”. Om het principe van Wonen Eerst concreet te kunnen maken, zijn acht leidende principes opgesteld. Deze staan ook in de nieuwsbrief. Het 8ste principe, we kiezen voor het terugdringen van overlast als gevolg van dakloosheid, is niet een eigenstandig leidend principe zoals de overige 7 dat wel zijn. Deze 8ste is opgesteld om te helpen bij het bepalen van het ambitieniveau van het regionaal actieplan en als ondersteuning van de overige principes. Afbakening De haalbaarheid van het ideaal, principes van Wonen Eerst, staat op gespannen voet met de effectiviteit van beleid; niet alles is afdwingbaar en zeker niet op korte termijn. In z’n algemeenheid is er sprake van woningnood, waarbij mensen geacht worden langer thuis te wonen bij ouder worden, ook als dat eigenlijk niet meer kan.

Jongeren blijven veel langer bij hun ouders wonen, ook al zijn ze volwassen, omdat betaalbare woonruimte in de door hun gewenste omgeving niet voorhanden is. Dergelijke vormen van ‘woningnood’ worden niet bediend met dit regionaal actieplan, slechts benoemd. In deze tijden van schaarste van betaalbare woningen, proberen we zo goed mogelijk te luisteren naar de wensen maar … in tijden van crisis helpt het om realistisch te zijn over mogelijkheden en wensen daar op af te stemmen. Het regionaal actieplan kent een afbakening om te borgen dat resultaten haalbaar worden. Als eerste maken we een onderscheid naar woonnood en woonwens. Het actieplan richt zich daarom vooral op die mensen: die niet meer kunnen en konden blijven wonen op het laatste adres waar zij ingeschreven staan/ stonden en daardoor dak- of thuisloos zijn; deze mensen zijn niet in staat om op eigen kracht een passende woonsituatie te vinden. In de uitwerking, via de ketenwerkgroepen, wordt wel ingegaan op mogelijkheden om aanbod van passende woonruimte te vergroten. Een andere afbakening is die van de mogelijkheden van dit actieplan in relatie tot EU-burgers die we aantreffen als ingezetene van dit werkgebied. We kunnen niet verder gaan dan het in beeld brengen van de omvang van deze groep.

Het actieplan voorziet niet in het realiseren van een sociale basis voor alle EU-burgers en evenmin het sturen daarop; de uitdaging is al groot genoeg om alle rechthebbenden (gelijkgestelden aan Nederlanders) te voorzien van passend onderdak en de juiste ondersteuning. Vervolg. • Kort voor het reces 2025 wordt de volgende nieuwsbrief uitgebracht. • Na het zomer reces komen er twee raadsbijeenkomsten over het Regionale Actieplan Dak- en thuisloosheid. 4. Kanttekeningen Er zijn geen kanttekeningen bij dit voorstel. 5. Financiën Deze informatievoorziening kent geen financiële gevolgen. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

D. (Didier) Oosterom Gemeentesecretaris a.i.

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester