2025-120 Informatienota Leven met Water

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Informatienota Leven met Water - keuze programma en financiën

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.117566 /322620 15 april 2025 M.A.A. van den Boom-Witzel dhr.Timmermans 30 april 2025 Maatschappelijke zaken Openbaar

Kennis nemen van: Het voornemen om in samenwerking met regionale gebiedspartners aandacht te schenken aan de watersnoodramp van 1926. 1. Aanleiding In 2026 herdenken we in het Land van Maas en Waal de watersnoodramp van 1926. In de ochtend van 1 januari 1926 brak in Nederland de Maasdijk bij Overasselt en Nederasselt door. Hierdoor overstroomde het Land van Maas en Waal. Er waren geen verdrinkingsdoden, maar de materiele schade was groot. Wat ons betreft een belangrijk moment om te herdenken, maar ook het juiste moment om vooruit te kijken. Wij doen dit in samenwerking met de gemeenten Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen. Daarnaast betrekken we diverse publieke en private gebiedspartijen bij de organisatie. Het Land van Maas en Waal is een unieke regio, gelegen tussen twee grote rivieren, waar het water een belangrijke rol speelt. Het is belangrijk om te blijven kijken wat water voor ons betekend heeft en in de toekomst voor ons kan betekenen. Ook in relatie tot alle grote opgaven die op ons afkomen. Zoals klimaatverandering, energietransitie en ruimteverdeling. 2. Beoogd effect Activiteiten worden gevormd naar de thema’s verleden, heden en toekomst.

De beoogde effecten zijn: ▪ Aandacht geven aan een gemeentebepalend historisch moment ▪ Stil staan bij het feit dat leven achter de dijken niet vanzelfsprekend is ▪ Kansen pakken voor recreatie, toerisme en cultuur; West Maas en Waal op de kaart zetten ▪ Informatie verstrekken over toekomstscenario’s en welke taken gebiedspartijen daar in oppakken.” 3. Informatie Graag informeren wij u dat de colleges van de vijf samenwerkende gemeenten in het Land van Maas en Waal – Druten, Wijchen, Beuningen, Heumen en West Maas en Waal – hebben ingestemd met de uitvoering van het kernprogramma Leven met Water. Daarmee zetten we samen de volgende stap in een programma dat niet alleen herdenkt, maar vooral vooruitkijkt.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

Het programma is ontstaan vanuit het gedeelde initiatief van de vijf gemeenten, met als aanleiding de herdenking van de watersnoodramp van 1926. Inmiddels is het uitgegroeid tot een breed gedragen beweging die ons gebied sterker op de kaart zet. Leven met Water laat zien hoe het verleden inspiratie biedt voor de toekomst: een regio die bewust leeft met water, zich verbindt aan klimaatuitdagingen, toerisme stimuleert en ruimte maakt voor innovatie. Wat dit programma bijzonder maakt, is de intensieve samenwerking. Gemeenten trekken gezamenlijk op, gesteund door de provincie Gelderland, de GMR en talloze vrijwilligers uit de regio. De werkgroep Watersnood ’26 speelt daarin een actieve en aanjagende rol. De provincie heeft zich enthousiast getoond en stelt middelen beschikbaar, mits gemeenten zelf ook investeren. Ook op inhoudelijk vlak sluit het programma aan bij bredere regionale en nationale ontwikkelingen, waaronder ‘De Rivier, je kunt er niet omheen’. Het kernprogramma (2025–2026) vormt de basis. Dit bevat een gebalanceerde mix van initiatieven op het gebied van educatie, beleving, erfgoed en innovatie. Denk aan exposities, beleefroutes, kunstprojecten, evenementen en onderwijsprogramma’s. Alles onder één belevingsconcept, waardoor samenhang ontstaat en het geheel herkenbaar wordt voor inwoners en bezoekers.

De programmastructuur kent daarnaast een groeiprogramma (afhankelijk van aanvullende middelen) en een parallel ontwikkelprogramma dat verbinding legt met bredere maatschappelijke opgaven. Op dit moment ligt de nadruk op de uitvoering van het kernprogramma. Verdere uitwerking van aanvullende ambities, koppelkansen en structurele verankering volgt in de loop van 2026. Dan wordt ook onderzocht of het programma na dat jaar een vervolg kan krijgen. Wij houden u uiteraard op de hoogte van de voortgang en zullen u op een later moment informeren over concrete activiteiten en resultaten. 4. Kanttekeningen n.v.t. 5. Financiën Van alle vijf deelnemende gemeenten wordt een bijdrage van € 25.000 gevraagd in 2025 en 2026 voor het uitvoeren van het project ‘Leven met water’ op basis van het globale uitvoeringsplan. De totale projectwaarde bedraagt door bijdragen van derden (o.a. provincie) € 835.000, waardoor elke door de gemeente geïnvesteerde euro een flink multiplier effect heeft die ten goede komen aan het project. De kosten worden gedekt uit reeds beschikbare financiële middelen. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

D. (Didier) Oosterom Gemeentesecretaris a.i.

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester