2025-070 Informatienota Terugkoppeling thema avond jeugd 22 januari 25

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Terugkoppeling thema avond jeugd 22 januari jl.

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.114755 /317105 1 april 2025 R.A.N. Reuvers mw. van Gelder & mw.Hekkert 1 april 2025 Maatschappelijke zaken Niet van toepassing Openbaar

Kennis nemen van: De samenvatting en afspraken op basis van de thema avond jeugd op 22 januari 2025. 1. Aanleiding Jaarlijks wordt een thema avond over de jeugd gehouden om u op de hoogte te houden rondom de ontwikkelingen van de jeugd in de gemeente West Maas en Waal. Dit jaar heeft de raadspresentatie op 22 januari jl. plaatsgevonden. Hiermee is het belang van preventief werken in het jeugddomein aan u geprobeerd over te brengen. De interactieve delen tijdens de presentatie hebben geleid tot een aantal vragen en inzichten. Via deze raadsinformatienota willen wij u een samenvatting geven en de gemaakte afspraken inzichtelijk maken. De bijlage van de raadspresentatie is toegevoegd. Hierin vind u het totale overzicht van de cijfers en informatie. Voor de cijfers en informatie verwijzen wij u naar reeds gedeelde presentatie. U heeft ook de mogelijkheid de presentatie terug te kijken. 2. Beoogd effect De raad te informeren over de inhoud en inzichten voortkomend uit de raadspresentatie. 3. Informatie In de raadspresentatie zijn de volgende onderwerpen besproken: • Algemene cijfers van de jeugdmonitor GGD. Die laten een positieve trend zien in het actief bewegen onder de jongeren. Het schoolverzuim in de gemeente is minder dan het gemiddelde in Gelderland Zuid. Negatieve trends zijn o.a. dat jongeren last hebben van gescheiden ouders (18% meer dan gemiddeld in Gelderland Zuid).

Het alcohol gebruik onder de jongeren is 12 % hoger in de gemeente West Maas en Waal dan gemiddeld in Gelderland Zuid. • De jeugdzorg cijfers. Deze laten zien dat er in totaal 697 jeugdigen in West Maas en Waal zorg krijgt. Jongeren kunnen meerdere vorm van hulp krijgen, waardoor het echte aantal iets lager ligt. Hieronder valt ook de lichter vorm van hulp bijvoorbeeld dyslexie. De meeste jongeren vallen onder jeugd ambulant en jeugd begeleiding. In totaal is er in 2024 €5.419.227,84 euro van de totale begroting sociaal domein van €23.800.000,- naar de geïndiceerde zorg voor jeugdhulp gegaan. Voor meer details zie de bijgevoegde presentatie. • De POH jeugd-GGZ. Tussen februari 2024 en september 2024 zijn 64 jongeren doorverwezen naar de POH-jeugd. Van deze 64 kinderen zijn 8 jeugdigen doorverwezen naar jeugdhulp. Om enig inzicht te geven in wat een POH-Jeugd voor andere gemeenten heeft betekent, hebben we onderzoek en cijfers uit de gemeente Tiel opgevraagd. Belangrijk om te vermelden is dat de gemeente Tiel groter is dan gemeente West Maas en Waal. De cijfers zullen dus relatief moeten worden geïnterpreteerd. Uit dit onderzoek blijkt dat een POH-jeugd heeft gezorgd voor een kostenbesparing van gemiddeld €491.860,- per jaar. Daarbij zijn

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

•

• • •

doorverwijzingen naar de S-GGZ met meer dan 50% afgenomen. Dit komt omdat de jeugdigen die normaal werden doorverwezen naar de Specialistische GGZ nu worden doorverwezen naar de Basis-GGZ of jeugdhulp trajecten. Wij willen aan u meegeven dat de POH jeugd-GGZ niet op de begroting van 2026 staat. De cijfers en uitleg van schoolmaatschappelijk werk Tussen maart 2024 en juli 2024 heeft de SMW 121 jongeren gezien. Het laatste half jaar zijn er 38 aanmeldingen binnen gekomen. 34 jeugdigen zijn door het SMW afgehandeld. Naar schatting zouden zonder inzet SMW bij 13 jeugdigen speltherapie en bij 21 jeugdigen een psycholoog of vorm van therapie moeten worden ingezet. Beide vormen van zorg zijn een stuk duurder dan schoolmaatschappelijk werk. Het verschil in uurtarief ligt ongeveer tussen de €24,40 en €64,60 euro, afhankelijk van de zorgvorm waar de jeugdige anders naartoe was gestuurd. De cijfers van buurtgezinnen Een overzicht van wat we doen binnen de gemeente en wat we willen bereiken in 2025. Preventie en jeugdcriminaliteit, een presentatie van een professional in jonge aanwas en criminaliteit.

Op basis van de presentatie zijn er een aantal vragen gekomen waar wij u graag verder over informeren. De vragen zijn onderstaand verdeeld in 6-tal punten: 1. Schoolmaatschappelijk werk Waar ligt de verantwoordelijkheid van de basisscholen en waar vult de schoolmaatschappelijk werker aan. School heeft als taak om een veilig pedagogisch leerklimaat te ontwikkelen voor kinderen. Hierbij worden vooral didactische vaardigheden gestimuleerd. Ook een intern begeleider (hierna: ib’er) is vooral bezig met didactische vraagstukken hoe een kind te begeleiden en ondersteunen om tot ontwikkeling te komen op leerniveau. Dit zijn vaak leerkrachten die een opleiding tot ib’er hebben gevolgd. Zij kunnen slechts een klein deel individueel oppakken met een kind op het gebied van welbevinden. Is er meer hulp nodig, is het noodzakelijk dat de schoolmaatschappelijk werker wordt ingezet. Een schoolmaatschappelijk werker vult aan op problematiek rondom sociaalemotionele vraagstukken. Daarbij heeft de schoolmaatschappelijk werker de mogelijkheid om de ouders te betrekken in het proces van de hulpvraag op sociaal emotioneel gebied. Het hele systeem wordt hierbij dus meegenomen. Er wordt naar meer facetten gekeken, zoals opvoeding, leefomgeving, scheiding, geldproblemen etc. 2. Kwaliteit op de basisscholen Hoe is de kwaliteit op de basisscholen en wijkt dit af van andere gemeenten.

Als wordt gekeken naar het verschil tussen gemeenten (bijvoorbeeld Neder-Betuwe of Druten), is er geen verschil in kwaliteit op basisscholen. De school maatschappelijk werker ziet leergierige leerkrachten die open staan voor verbetering. De problematiek die lokaal is te zien, wordt op landelijk niveau waargenomen. Dit komt door de hoge verwachtingen en het snelle leven waar kinderen aan blootgesteld worden. Daar komt bij dat scholen een hoge werkdruk ervaren en steeds meer taken op zich moeten nemen vanuit de overheid. De kwaliteit van het aanleveren van didactische vaardigheden gaat als gevolg achteruit. 3. Heeft de gemeente de juiste contracten en aanbestedingen? Op dit moment hebben we regionaal door een grote aanbesteding per 1 juli 2023 een nieuw (dekkend) zorglandschap gerealiseerd. Het aanbod wordt gemonitord door de regio. Bijvoorbeeld te lange wachtlijsten of een stijging in maatwerkovereenkomsten kan duiden op niet voldoende aanbod. Momenteel zijn we bezig met een analyse op het aantal maatwerkovereenkomsten. Het aanbod wordt hier als een belangrijke factor meegenomen. Bij een niet dekkend zorglandschap kan gekozen worden om een nieuwe aanbesteding te doen.

4. Winst behalen uit dyslexie en dyscalculie onderzoek Uit cijfers blijkt dat er veel geld gaat naar onderzoek voor dyslexie en dyscalculie. In de gemeente West Maas en Waal zijn de scholen streng in het verwijzen van leerlingen. Daarbij wordt er gebruik gemaakt van een vast protocol. Het verminderen van de kosten voor deze onderzoeken zal dus een zeer moeilijke taak zijn. 5. Sociale cohesie U heeft de wens dat er meer aandacht komt voor sociale cohesie in de gemeente. En dat er meer gecommuniceerd wordt over het aanbod in onze gemeente (sociale kaart). Dit wordt intern meegenomen bij verschillende projecten. 6. Procesregisseur U was enthousiast over het onderzoeken van het aanstellen van een procesregisseur om een sluitende aanpak van preventie naar repressie te creëren. Gezien de bezuinigingen is het de vraag of dit financieel haalbaar is. Op basis van vacatures zou een investering in een procesregisseur namelijk een uitgave van €40.000,- tot €60.000,- per jaar betekenen.

4. Kanttekeningen Wij willen u meegeven dat de pilot POH jeugd-GGZ eind 2025 afloopt en niet op de begroting van 2026 staat. Binnenkort wordt er een uitgebreide evaluatie gehouden binnen onze gemeente. Tot nu toe is de ervaring dat huisartsen worden ontlast en er een goede communicatie is. Bovendien leert de ervaring vanuit andere gemeenten dat de kwaliteit in verwijzingen omhoog gaat, en het enorm kostenbesparend werkt. Door hier vanaf 2026 niet meer in te investeren, kunnen deze positieve effecten verloren gaan. Op 6 mei 2025 vindt een uitgebreide evaluatie plaats. De uitkomst van de evaluatie wordt met u gedeeld via een nieuwe informatienota. 5. Financiën Niet van toepassing Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

D. (Didier) Oosterom Gemeentesecretaris a.i.

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester