2024-273 A Informatienota Halfjaarlijkse evaluatie Afwegingskader Woningbouw 2024

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Informatienota halfjaarlijkse evaluatie Afwegingskader Woningbouw 2024

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.111346 /308415 3 december 2024 M.A.A. van den Boom-Witzel mw. Magnée 3 december 2024 Wonen, werken en recreëren Bijlage 1: Overzicht principeverzoeken Omgevingstafel 2024 (GEHEIM) Openbaar | bijlage GEHEIM

Kennis nemen van: De tweede halfjaarlijkse evaluatie van het Afwegingskader woningbouw 2024. 1. Aanleiding Voor ons ligt de grote opgave om het huidige woningtekort aan te pakken. Dit doen we door meer woningen te bouwen, waarvan het merendeel in het betaalbare segment. De afspraken hierover liggen vast in de regionale Woondeal. Daarnaast blijven onze ambities, zoals geformuleerd in de Woonvisie 2022-2026, onverminderd overeind. Deze Woonvisie biedt echter onvoldoende sturingsmogelijkheden om aan de opgaven uit de Woondeal te voldoen. Uw raad besloot daarom op 7 december 2023 om het Afwegingskader woningbouw 2024 vast te stellen en deze op 1 januari 2024 in werking te laten treden. Het Afwegingskader maakt het mogelijk om gericht te sturen op de (gemeentelijke) woonambities. Bij vaststelling van het Afwegingskader woningbouw heeft uw raad een motie ingediend. U verzoekt het college zorg te dragen voor een halfjaarlijkse evaluatie van het Afwegingskader. In juni informeerden we uw raad over het gebruik van het Afwegingskader woningbouw in de eerste helft van dit jaar. In deze informatienota leest u de evaluatie van het gebruik van het Afwegingskader woningbouw in het tweede halfjaar van 2024. 2. Beoogd effect Uw raad te informeren over de werking van het Afwegingskader woningbouw 2024 en daarmee te voldoen aan de motie 2023-14. 3.

Informatie Sinds 1 januari 2024 hanteert gemeente West Maas en Waal bij de behandeling van principeverzoeken het Afwegingskader woningbouw. Jaarlijks worden er vier omgevingstafels georganiseerd. Tijdens deze omgevingstafels vindt er een integrale beoordeling plaats van ingediende principeverzoeken. Sinds dit jaar sluiten ook de initiatiefnemers aan bij de omgevingstafel om rechtstreeks met de adviseurs het gesprek te voeren. Het Afwegingskader woningbouw is leidend bij het opstellen van de agenda. Projecten met meer volume (meer dan 10 woningen) en kleinschalige initiatieven die zorgen voor een ruimtelijke verbetering óf een ruimtelijk knelpunt oplossen krijgen voorrang op andere initiatieven. Andere voorwaarden die het Afwegingskader stelt zijn dat projecten met meer volume bestaan uit 2/3 betaalbare woningen, minimaal 30% sociale huurwoningen en minimaal 20% levensloopbestendige woningen. Daarnaast wordt ingezet op een goede samenwerking tussen de gemeente en Woningstichting De Kernen voor het versneld bouwen van sociale huurwoningen.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

Na het Afwegingkader woningbouw bijna een jaar te hebben gebruikt is er een goed beeld ontstaan van de werking en de effecten. Door de voorwaarden te stellen zoals hierboven omschreven behaalt West Maas en Waal (sneller) haar opgaven uit de Woondeal en ambities uit de Woonvisie. Kleinschaligere plannen worden niet uitgesloten, maar krijgen minder prioriteit. Er worden structureel gesprekken gevoerd met de woonstichting over het aanbod sociale huurwoningen. Voor een integrale aanpak sluiten hier van tijd tot tijd ook projectontwikkelaars bij aan. In de fysieke ruimte zijn de concrete resultaten nog steeds weinig merkbaar. De eerste principemedewerkingen zijn in maart van dit jaar verleend. Alle initiatieven waaraan principemedewerking is verleend dienen nog een ruimtelijke procedure te doorlopen. Voordat de beoogde woningen zijn gerealiseerd, zijn we enkele jaren verder. Bijlage 1: Overzicht principeverzoeken Omgevingstafel 2024 Het overzicht in de bijlage geeft inzicht in wanneer principeverzoeken zijn ingediend en wanneer ze zijn behandeld. Dit jaar zijn er in totaal 26 verzoeken behandeld aan de vier omgevingstafels. Eén verzoek is buiten de omgevingstafel om behandeld vanwege prioriteit en het feit dat slechts advies van enkele adviseurs benodigd was.

Het merendeel van de woningbouwinitiatieven die in september 2024 zijn behandeld hebben geen of nog geen medewerking gekregen. Deze laatste categorie kunnen hun plannen aanpassen op basis van de opmerkingen van de adviseurs. Plannen met grote aanpassingen worden opnieuw beoordeeld door de omgevingstafel. Plannen met kleine aanpassingen worden individueel met de betrokken adviseurs afgestemd. Over de initiatieven die tijdens de laatste omgevingstafel van dit jaar zijn behandeld is op het moment van schrijven nog geen besluit genomen. Op dit moment staan er nog zes herhalingsverzoeken open. Dat zijn verzoeken die eerder aan de omgevingstafel zijn behandeld en aangepast moeten worden. Eventuele herhalingsverzoeken vanuit de laatste omgevingstafel van november zijn niet meegerekend. Daarnaast zijn er 23 nieuwe principeverzoeken ingediend die nog niet in behandeling zijn genomen. Slechts 3 daarvan zijn initiatieven die binnen het Afwegingskader vallen, de overige principeverzoeken betreffen voornamelijk kleinschalige woningbouwplannen. Het “oudste” verzoek is ingediend op 02 mei 2024. Dit verzoek wordt op z’n vroegst in het eerste kwartaal van 2025 behandeld. Evaluatie Door gebruik van het Afwegingskader woningbouw behaalt de gemeente (sneller) haar opgaven vanuit de Woondeal en de ambities uit de Woonvisie.

Door het hanteren van het Afwegingskader worden de ambtelijke capaciteiten met name ingezet op projecten die bijdragen aan onze doelstellingen. We zien tegelijkertijd dat de wachttijd voor kleinschalige nieuwbouwplannen oploopt richting een jaar. Het is niet mogelijk om een concrete datum waarop principeverzoeken worden behandeld te communiceren richting de initiatiefnemers. Door het Afwegingskader kunnen er principeverzoeken tussendoor komen die met prioriteit worden behandeld, wat betekent dat de kleinschalige plannen worden doorgeschoven. Er wordt wel duidelijk gecommuniceerd over het proces en de wachttijd. Ondanks die informatie nemen initiatiefnemers tussentijds veelvuldig contact op met de gemeente over de status van hun verzoek. De lange wachttijd voor kleinschalige plannen is niet altijd wenselijk. Deze plannen worden in het vervolgtraject voornamelijk door de Omgevingsdienst opgepakt en vragen in de meeste gevallen minder capaciteit van de ambtelijke organisatie. Dat maakt het interessant om na te denken over een andere werkwijze, waarbij (bepaalde) kleinschalige woningbouwplannen op een andere, efficiëntere manier in behandeling worden genomen en worden getoetst. Processen en werkwijzen blijven continu in ontwikkeling. Door de komende tijd kritisch te kijken naar de voorliggende opgaven en huidige werkprocessen kan blijken dat optimalisering mogelijk is.

Eventueel liggen er kansen om wachttijden te verminderen en meer grip te krijgen op de (verdeling van) woningbouwplannen in de kernen.

4. Kanttekeningen Ook met het Afwegingskader woningbouw blijft de gemeente afhankelijk van initiatiefnemers De gemeente gebruikt het Afwegingskader om sturing te geven aan haar doelen en ambities. Zij blijft daarin echter afhankelijk van initiatiefnemers die een verzoek indienen voor een nieuw woningbouwproject. 5. Financiën Er zijn geen financiële consequenties. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

D. (Didier) Oosterom Gemeentesecretaris a.i.

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester