2024-150.1 Bijlage 1 Jaaroverzicht Buurtbemiddeling Beuningen Druten West Maas en Waal 2023 - AP - Maart 2024
Tekst van het document
Jaaroverzicht 2023 Buurtbemiddeling Beuningen, Druten en West Maas en Waal 01-03-2024
Voorwoord Voor u ligt het jaaroverzicht 2023 van Buurtbemiddeling Beuningen, Druten en West Maas en Waal.
Buurtbemiddeling staat voor het verminderen van woonoverlast, herstellen van onderlinge communicatie, bevorderen van wederzijds respect en begrip en het benoemen van gezamenlijke belangen. Het succes zit in de laagdrempeligheid en het informele karakter, omdat we werken met vrijwilligers. We komen thuis bij alle lagen van de bevolking, alle leeftijden en alle culturen. We zijn neutraal en nemen tijd om het conflict intensief te bekijken en te ontrafelen. Herstel van de onderlinge communicatie leidt vaak tot een oplossing die voor beide partijen acceptabel is. Als de belangen en opvattingen van beide partijen helder zijn, ontstaat er ruimte voor wederzijds begrip en respect.
Graag wil ik de verwijzers en samenwerkingspartners hartelijk danken voor hun vertrouwen in Buurtbemiddeling. Daarnaast gaat mijn dank uit naar de vrijwillige bemiddelaars die bij elk burenconflict enthousiast en energiek klaar staan voor begeleiding van de bemiddeling!
Maart 2024 Ans Peters Coördinator Buurtbemiddeling Beuningen, Druten en West Maas en Waal.
1
Inhoud Voorwoord .......................................................................................................................................................................... 1 Inhoud.................................................................................................................................................................................. 2 Inleiding .............................................................................................................................................................................. 3 Het team vrijwillige bemiddelaars .................................................................................................................. 5 Buurtbemiddeling landelijk en in de publiciteit .................................................................................... 6 Cijfers en resultaten .................................................................................................................................................. 8 Bijlage 1. Het bemiddelingsproces .................................................................................................................15
2
Inleiding Achtergrondinformatie buurtbemiddeling 3 op de 10 bewoners zeggen dat overlast door buurtbewoners wel eens voorkomt in hun buurt. Zo’n 5% van de Nederlanders heeft zelfs vaak overlast van zijn buren. En ook de buurt kan ongemak hebben van ruzie tussen bewoners. Maar vaak is deze overlast niet ernstig genoeg om politie of justitie erbij te roepen. En meestal kunnen ook andere instanties zoals de gemeente of de woningcorporatie weinig betekenen voor de bewoners. Buurtbemiddeling biedt gelukkig uitkomst. In Nederland wordt buurtbemiddeling al 25 jaar met succes toegepast. In de meeste gemeenten wordt deze dienst aangeboden. Getrainde buurtbemiddelaars helpen om conflicten tussen buren weer bespreekbaar te maken, zodat zij samen naar oplossingen kunnen zoeken. De werkwijze werpt al jaren vruchten af: buurtbemiddeling helpt bij het oplossen van 7 van de 10 burenruzies. Het succes van buurtbemiddeling is, dat we als methode geen ander belang hebben dan het herstellen van de communicatie tussen buren en mogelijke oplossingen door het (bemiddelings-) gesprek tot stand te brengen. We zijn neutraal en hebben geen sancties wanneer onze bemoeienis geen positief effect heeft. De laagdrempeligheid en het informele karakter van het project behoren tot de belangrijkste succesfactoren.
In onze bemiddelingsgesprekken wordt gekeken naar het verleden en het heden maar vooral naar de toekomst; hoe willen de mensen in de toekomst naast elkaar wonen? Wat is daarvoor nodig en wat kan iemand zelf nog veranderen? Vaak komt het neer op een ander verwachtingspatroon of een incident uit het verleden waar nooit goed over is gesproken. Regelmatig betreft het aannames die bij navraag lang niet altijd juist zijn. Vaak is er onwetendheid en onbegrip voor elkaars situatie. Het blijft bijzonder om te zien hoe de inzicht gevende gesprekken met de bemiddelaars en/of een bemiddelingsgesprek mensen dichter bij elkaar kunnen brengen.
3
Coördinatoren Buurtbemiddeling 2023 Op 1 november 2023 ben ik als waarnemend coördinator buurtbemiddeling Beuningen, Druten en West Maas en Waal gestart. In de eerste tien maanden van dit jaar zijn er twee andere coördinatoren buurtbemiddeling actief geweest in deze regio. In deze rol voelde ik mij meteen op mijn plek en werd ik aangenaam verrast door: •
De betrokkenheid, positieve energie en beschikbaarheid van het team vrijwillige buurtbemiddelaars
•
Het vertrouwen van en de prettige samenwerking met verwijzers
•
De service en hulp die wij ‘onze’ inwoners kunnen bieden
•
De fijne samenwerking bij Sterker met mijn vier collega-coördinatoren buurtbemiddeling
4
Het team vrijwillige bemiddelaars In 2023 zijn twee nieuwe bemiddelaars toegevoegd aan het team nadat zij de basistraining voor bemiddelaars succesvol hadden afgerond. Twee bemiddelaars zijn in het laatste kwartaal van 2023 gestopt in verband met persoonlijke omstandigheden waardoor ze te weinig tijd hadden om vrijwilligerswerk te blijven doen. We zijn 2023 geëindigd met 19 vrijwillige bemiddelaars; één van hen heeft op dit moment een time out door persoonlijke omstandigheden. De kwaliteit van de vrijwilligers is hoog en zij investeren hier veel in. Naast de vier tot 5 jaarlijkse teamavonden, waarin wordt teruggekeken op casussen, thema’s worden besproken en geoefend wordt op vaardigheden, is er een jaarlijkse verdiepingstraining en bieden we diverse workshops aan. Er zijn in 2023 weer diverse trainingen aangeboden aan de vrijwilligers. Voor de bemiddelaars van de gemeente Beuningen, Druten en West Maas en Waal is in oktober een verdiepingstraining gegeven met betrekking tot de verschillende fasen tijdens het bemiddelingsgesprek. De nadruk lag hierbij op het benoemen van standpunten van de partijen en de vertaling hiervan in belangen voor de partijen. Deze training werd verzorgd door Annemiek Hakkers van BuroMediation.
Daarnaast zijn er in oktober en november zogenaamde Carrousel trainingen georganiseerd voor alle bemiddelaars die werkzaam zijn in de gemeenten waar Buurtbemiddeling wordt gecoördineerd door Sterker sociaal werk.
5
Buurtbemiddeling landelijk en in de publiciteit De eigen website www.buurtbemiddelingsterker.nl heeft in het laatste kwartaal van 2023 een facelift gekregen. Buurtbemiddeling werkt mee aan de veel bezochte website met betrekking tot burenoverlast; de landelijke site www.problemenmetjeburen.nl. Op deze website wordt geadviseerd aan buren hoe om te gaan met overlast en om contact op te nemen met buurtbemiddeling als ze er zelf niet uitkomen. Buren worden via de site automatisch doorverwezen naar de juiste buurtbemiddelingscoördinator wanneer ze hun postcode invullen. Voor informatie over de aanpak van zwaardere woonoverlast, kunnen professionals terecht op www.hetccv-woonoverlast.nl. Eind 2023 verscheen de publicatie 'Overlastprofielen'. Dit overzicht helpt professionals om te denken in oplossingsrichtingen bij het kiezen van mogelijke interventies. Hiermee kunnen zij overlastveroorzakers en hun buren nog beter helpen en de overlast verminderen of beëindigen. Hierbij de link naar de publicatie: www.hetccvwoonoverlast.nl/overlastprofielen Bewoners die meer willen weten over de aanpak van hun eigen woonoverlast situatie, kunnen terecht op www.overlastadvies.nl. In veel gevallen komen ze dan uit op het advies om eerst met buurtbemiddeling in zee te gaan.
Buurtbemiddeling in beeld In 2023 was buurtbemiddeling in diverse media onderwerp van gesprek, onder meer in: •
Televisie: NPO Goedemorgen Nederland, NPO Dit is de middag, EO Dit is de middag, 2 keer een item bij RTV Oost, Omroep West
•
Radio: NPO1 Met het Oog op Morgen, Radio Oost
•
Dagbladen, ook online: Algemeen Dagblad, Reformatorisch Dagblad, regionale dagbladen zoals Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad,
6
Dagblad van het Noorden, de Stentor, BN de Stem, Noord-Hollands Dagblad, en lokale kranten •
Bladen: Binnenlands Bestuur, Zorg en Welzijn, Libelle
•
Online: RTV Oost, Buurtwijs.nl, een podcast van DAS rechtsbijstand
•
Websites van gemeenten en diverse huis-aan-huis bladen
Landelijke dekking buurtbemiddeling groeit van 88% naar 92% Het jaar 2023 begon met 303 (88%) gemeenten met buurtbemiddeling en groeide met 10 door naar 313 (92%) gemeenten.
7
Cijfers en resultaten Vooraf vastgestelde doelen en verwachtingen •
75 Meldingen voor Druten, Beuningen en West Maas en Waal (gezamenlijk per jaar)
•
Ongeveer 15 bemiddelingen (gezamenlijk per jaar)
•
90% Opgelost bij daadwerkelijke bemiddelingsgesprekken
•
60% Opgeloste conflicten van de daadwerkelijke bemiddelingen
•
Tenminste 15 vrijwillige buurtbemiddelaars (voor de gemeentes samen)
Doel
Behaald resultaat 2023
2022
2021
Aantal aanmeldingen
75
75
91
96
Opgeloste zaken
60%
70%
64%
70%
15
11
11
6
90%
100%
100%
83%
15
19
21
22
Aantal bemiddelingsgesprekken Geslaagde bemiddelingsgesprekken Aantal vrijwillige bemiddelaars
Toelichting en bijzonderheden: •
Met 75 aanmeldingen is het gestelde doel van 75 net behaald. Het totale aantal aanmeldingen is ten opzichte van 2022 behoorlijk afgenomen. Deze afname laat zich lastig duiden, maar de dubbele wisseling van de Coördinator Buurbemiddeling heeft mogelijk effect gehad op de daling. Daarnaast is het een feit dat er in 2023 geen enkele Corona beperking meer van toepassing was. Mogelijk heeft dit een positief effect op mensen gehad en zijn er daardoor minder ergernissen en conflicten ontstaan tussen buren.
•
Van de daadwerkelijke bemiddelingen (aantal aanmeldingen minus het aantal ongeschikte, (terug)verwezen en het aantal casussen in behandeling) is 70% opgelost. Dit is procentueel gezien een toename ten opzichte van vorig jaar.
8
•
Bij 11 casussen is het tot bemiddelingsgesprekken gekomen, hiervan is 100% geslaagd. Het aantal van 11 is procentueel gezien de hoogste score ten opzichte van het aantal aanmeldingen van de afgelopen drie jaren; te weten 15% versus 12% en 5%. Het is bekend dat de lagere score van de voorgaande jaren werd veroorzaakt door de pandemie, waardoor er in 2021 weinig en in 2022 minder gesprekken gevoerd konden worden.
•
Buurtbemiddeling Beuningen, Druten en West Maas en Waal heeft 2023 afgesloten met 19 enthousiaste vrijwillige buurtbemiddelaars. In het laatste kwartaal van 2023 zijn 2 vrijwilligers gestopt omdat ze niet meer in de gelegenheid waren om voldoende tijd vrij te kunnen maken naast hun werk en gezin. Allebei gaven ze aan dat ze mogelijk over een tijdje weer terugkomen, omdat ze veel plezier en voldoening hebben gehaald uit zowel het bemiddelingswerk met de buren als de onderlinge contacten tussen de bemiddelaars.
Buurtbemiddeling respecteert altijd de persoonlijke keuze van buren om wel of niet mee te werken. Een niet geslaagde bemiddeling of niet aan buurtbemiddeling meewerkende buren zijn vrijwel nooit verloren tijd of moeite. Er wordt in veel gevallen toch iets in beweging gezet. Naast de doelen en de behaalde resultaten registreren we onder meer op de concrete uitkomst van de bemiddeling, verwijzers, de dorpen uit de drie gemeenten en de oorzaak van de overlast.
Resultaten op hoofdlijnen West Maas en
Beuningen
Druten
Opgelost via partijengesprek
3
1
7
11
Opgelost via partijen apart
2
2
3
7
3
1
9
13
Niet opgelost
3
4
6
13
Warme verwijzing
2
Terugverwijzen
1
Actie gestopt/ongeschikt
15
Actueel
1
Totaal aantal aanmeldingen
30
Waal
Totaal
Coaching Opgelost projectleider/ melder tevreden
9
2 6
1
2
5
26 1
14
31
75
Vergelijking met voorgaande jaren 2023
2022
2021
11
11
5
Opgelost via partijen apart
7
9
6
Coaching
0
2
2
Opgelost coördinator/melder tevreden
13
12
22
Niet opgelost
13
19
15
Warme verwijzing
2
3
6
Terugverwijzen
2
4
2
Actueel
1
1
4
Actie gestopt/Ongeschikt
26
30
34
Totaal aantal aanmeldingen
75
91
96
Opgelost via partijen-gesprek
Toelichting bij de resultaten op hoofdlijnen: Het aantal aanmeldingen was in 2023 een stuk lager dan de afgelopen jaren. Al eerder is aangegeven dat een eenduidige verklaring hiervoor niet is te geven. Het aantal casussen in 2023 dat is opgelost door middel van een bemiddelingsgesprek is procentueel gezien toegenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Bij 7 casussen is het probleem opgelost na intake bij A en/of B door de bemiddelaars. Hierdoor was een bemiddelingsgesprek niet meer nodig. Het aantal niet opgeloste zaken is ten opzichte van 2022 zowel absoluut als relatief afgenomen. Mogelijk heeft dit te maken met het gegeven dat er in 2023 geen enkele beperking meer was om de tweede partij met een bezoek aan de deur te “overvallen”. In de praktijk is eerder gebleken dat deze manier effectiever is. In 2023 werd deze methode in de meeste gevallen door de bemiddelaars gebruikt. Vier casussen zijn gedurende het proces terug- of doorverwezen naar andere instanties. Dit gebeurt altijd in overleg met de melder. Actie gestopt of ongeschikt is absoluut gezien iets afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren, maar schommelt al jaren rond de 35% ten opzichte van het totale aantal meldingen. Melders blijken vaak geen goed beeld te hebben bij de werkwijze van buurtbemiddeling en verwachten dat buurtbemiddeling het probleem voor hen gaat oplossen.
Wanneer ze horen dat zij zelf het gesprek met de buren moeten voeren, zijn ze niet altijd meer bereid om aan buurtbemiddeling 10
mee te werken en stopt de casus. Van de in totaal 26 melders wilden er 14 toch niet het bemiddelingstraject in, 8 casussen zijn aangemerkt als ongeschikt vanuit de richtlijnen van buurtbemiddeling en in 4 gevallen bleek contact met de melder niet mogelijk. Aan het eind van 2023 was er nog één casus actueel omdat deze nog in behandeling was bij bemiddelaars.
Aanmeldingen verdeeld over de gemeentes 2023
2022
2021
Beuningen
30
39
31
Druten
14
24
30
West Maas en Waal
31
28
35
Totaal
75
91
96
Aanmeldingen 2023 verdeeld over de kernen Gemeente Beuningen Beuningen
21
Ewijk
4
Weurt
4
Winssen
1
Gemeente Druten Afferden
0
Deest
2
Druten
10
Horssen
0
Puiflijk
2
11
Gemeente West Maas en Waal Alphen
10
Altforst
0
Appeltern
2
Beneden-Leeuwen
13
Boven-Leeuwen
2
Dreumel
2
Maasbommel
0
Wamel
2
Verwijzers Beuningen, Druten en West Maas en Waal 2023
2022
2021
Politie
16
19
20
Op eigen initiatief
32
56
54
Gemeente
5
3
9
Woningcorporatie
22
12
12
Overige
0
1
1
Totaal
75
91
96
Het aantal zelfmelders is afgenomen ten opzichte van vorig jaar. In 2023 zijn er verhoudingsgewijs aanzienlijk meer verwijzingen geweest door de woningcorporaties; te weten 29% i.p.v. 13% van het totale aantal meldingen. Mogelijk is de intrinsieke motivatie om deel te nemen aan buurtbemiddeling voor buren die worden aangemeld door de woningcorporaties wat minder vergeleken met de buren die zichzelf aanmelden (al dan niet op advies van de woningcorporaties). Voor de bemiddelaars heeft een casus met een verwijzer het voordeel dat ze vaak meteen met beide partijen een afspraak kunnen maken. Op de eigen website www.buurtbemiddelingsterker.nl hebben we sinds 2018 een contactformulier waarbij buren zich kunnen aanmelden. Dat sluit aan op een behoefte, want in toenemende mate komen zelfmeldingen via de digitale weg bij ons binnen. Ook de landelijke site www.problemenmetjeburen.nl heeft een dergelijk formulier, waarbij je via de postcode bij het juiste project terecht komt. Op de website www.overlastadvies.nl wordt Buurtbemiddeling ook als eerste stap aangegeven. 12
Verwijzers per gemeente Beuningen
2023
2022
2021
Politie
7
11
5
Op eigen initiatief
16
23
20
Gemeente
1*
0
2
Woningcorporatie
7
5
4
Overige
0
0
0
Totaal
30
39
31
*Bij één casus is zowel de politie als de gemeente de verwijzer; daarom lijkt het alsof er 31 casussen zijn opgepakt i.p.v. 30.
Druten
2023
2022
2021
Politie
3
5
5
Op eigen initiatief
8*
16
22
Gemeente
0
1
2
Woningcorporatie
3
2
1
Overige
0
0
0
Totaal
14
24
30
2023
2022
2021
Politie
6
4
10
Op eigen initiatief
8
16
12
Gemeente
5
2
5
Woningcorporatie
12
5
7
Overige
0
1
1
Totaal
31
28
35
Huur
Koop
Onbekend
Totaal
Beuningen
18
10
2
30
Druten
7
7
0
14
West Maas en Waal
15
14
2
31
Totaal
40
31
4
75
*Van de meldingen op eigen initiatief was er 1 op advies van de politie.
West Maas en Waal
Verdeling Huur/Koop 2023
13
Oorzaak overlast Beuningen
2023
2022
2021
Geluid
25
24
42
Verstoorde relatie
22
29
23
3
13
21
Tuin/grondgeschil
13
17
20
Overlast dieren
3
10
8
Overlast kinderen
4
3
7
Rommel, stank, troep
2
5
2
Parkeren, auto’s
3
2
3
Bedreiging, intimidatie, lastigvallen, pesten
Bij de oorzaken overlast kunnen meerdere zaken worden aangegeven.
Geluid, een verstoorde relatie en klachten rondom tuin en erf zijn al jaren (ook landelijk) koploper als het gaat om aard van de meldingen. Opvallend is dat het aantal klachten met betrekking tot bedreiging/intimidatie/lastig vallen/pesten in 2023 een stuk lager ligt dan in de voorgaande jaren. Een mogelijke verklaring hiervoor zou kunnen zijn dat mensen niet langer aan huis waren gekluisterd door Corona beperkende maatregelen met alle bijbehorende frustraties en “korte lontjes” die hiermee gepaard gingen. Meestal spelen er bij een conflict met de buren meerdere zaken, maar over 2023 wordt alleen de hoofdoorzaak van de overlast in het schema vermeld. Het totale aantal komt daardoor in 2023 overeen met het totale aantal geregistreerde klachten. In de voorgaande jaren, werden er per melding meerdere redenen in de tabel opgenomen, zodat de optelsom hiervan hoger kon zijn dan het aantal geregistreerde klachten.
14
Bijlage 1. Het bemiddelingsproces 1. Melding Een aanmelding voor Buurtbemiddeling komt binnen bij de coördinator. 2. Screening De coördinator neemt contact op met de melder van de klacht. Dit is doorgaans de eerste partij of een verwijzer. De coördinator bepaalt of de klacht geschikt is voor Buurtbemiddeling. 3. Selectie bemiddelaars Als de casus in aanmerking komt voor Buurtbemiddeling, selecteert de coördinator een passend team van bemiddelaars. De bemiddelingsgesprekken worden altijd met twee vrijwilligers gevoerd. 4. Gesprek met de 1e partij De bemiddelaars hebben een gesprek met de eerste partij. 5. Gesprek met de 2e partij De bemiddelaars benaderen de tweede partij om diens kant van het verhaal te horen. 6. Bemiddelingsgesprek Als beide partijen daartoe bereid zijn, vindt een gezamenlijk bemiddelingsgesprek plaats op een neutrale locatie, bijvoorbeeld in een buurtcentrum. Hierin worden concrete afspraken gemaakt over de klacht en de manier van communiceren. 7. Nazorg Na een aantal weken nemen de bemiddelaars contact op met de partijen om te horen of de situatie is verbeterd en de afspraken worden nageleefd. Vaak komt het niet tot een gezamenlijk gesprek, maar vinden de buren eerder in het proces een oplossing voor hun conflict, hierin ondersteund door de inzet van Buurtbemiddeling.
15