2024-119 Informatienota Bekostiging maatwerkvoorziening Huishoudelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Bekostiging maatwerkvoorziening Huishoudelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.097667 /285170 30 april 2024 R.A.N. Reuvers K.M. Brookman 2 mei 2024 Maatschappelijke zaken Vertrouwelijke memo Openbaar

Kennis nemen van: bestuurlijk overleg tussen (een delegatie van) bestuurders/directieleden van gecontracteerde aanbieders huishoudelijke ondersteuning en een (delegatie van) portefeuillehouders sociaal domein/Wmo over financiële problemen bij meerdere aanbieders van de dienst huishoudelijke ondersteuning. 1. Aanleiding We werken al meerdere jaren samen met zes gemeenten in regio Rivierenland bij de aanbesteding van de dienst Huishoudelijke ondersteuning (HO). Om uitvoering te geven aan de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) sluiten we overeenkomsten hiervoor af met aanbieders van HO. Op grond van de Wmo zijn gemeenten verplicht om (een aantal) maatwerkvoorzieningen aan inwoners toe te wijzen als die niet in staat zijn om zelfstandig thuis te kunnen blijven zonder die ondersteuning, zoals Huishoudelijke ondersteuning. De zes gemeenten hebben ieder individuele, gelijkluidende, overeenkomsten met 12 aanbieders Huishoudelijke ondersteuning. De ingangsdatum daarvan was 1 april 2021. De einddatum daarvan, na toepassing van verlengingsopties, is 31 maart 2025. Het proces van aanbesteding om per 1 april 2025 te beschikken over nieuwe overeenkomsten is in het najaar 2023 gestart. Daarin werken we weer samen met zes gemeenten..

Brandbrieven van aanbieders Huishoudelijke ondersteuning Een groep van 8, van de 12, gecontracteerde aanbieders Huishoudelijke ondersteuning (HO) heeft 2 brandbrieven naar de colleges van burgemeester en wethouders gestuurd. Dat was in het najaar 2023. Daarin hebben zij aangegeven dat het huidige uurtarief voor de levering van de HO voor hen onvoldoende is. Én dat het een absolute noodzaak is dat de gemeenten het uurtarief flink verhogen om te voorkomen dat meerdere van die aanbieders op korte termijn failliet gaan. 2. Beoogd effect We willen u tijdig op de hoogte stellen van de financiële ontwikkelingen bij aanbieders op het gebied van de dienst huishoudelijke ondersteuning als maatwerkvoorziening binnen de Wmo. -

Signalen van aanbieders Huishoudelijke ondersteuning over financiële problemen zijn aanleiding voor intensief overleg op bestuurlijk niveau. We sluiten niet uit dat in 2024 onvoorziene uitgaven Wmo Huishoudelijke ondersteuning noodzakelijk zijn. In het belang van kwetsbare inwoners moeten we voorkomen dat medewerkers van de aanbieders Huishoudelijke ondersteuning de ondersteunende werkzaamheden niet meer kunnen uitvoeren.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

3. Informatie Bestuurlijk overleggen Naar aanleiding van de brandbrieven vonden gesprekken plaats tussen een delegatie van de aanbieders Huishoudelijke ondersteuning en een delegatie van de regionale portefeuillehouders Wmo. Deelnemers waren de directieleden/bestuurders van aanbieders BetuweZorg, Tzorg, Maatzorg De Betuwe en de STMG namens de aanbieders. Namens de gemeenten waren mevr. Van Dijkhuizen (Neder-Betuwe), dhr. J. de Geus (West Betuwe) en dhr. R. Reuvers (West Maas en Waal) aanwezig. De aanbieders geven aan dat het huidige tarief niet voldoende is De aanbieders benadrukten herhaald tijdens de gesprekken dat het faillissement van één of meer aanbieders Huishoudelijke ondersteuning onafwendbaar lijkt te zijn als het tarief per 1 januari 2024 niet aanzienlijk verhoogd wordt. Volgens aanbieders passen de gemeenten de Algemene Maatregel van Bestuur Reële Prijzen vanaf aanvang van de overeenkomst niet op de juist wijze toe. Daardoor loopt de tariefontwikkeling niet in de pas met de kostenontwikkeling bij aanbieders Huishoudelijke ondersteuning. Hun kostprijzen zijn gestegen door o.a. een hoger percentage ziekteverzuim, ontwikkelingen in de inzetmix (loonschalen medewerkers) en de CAO ontwikkelingen. We gaven aan van mening te zijn dat we voldoen aan de prijsafspraken zoals vastgelegd in de contracten én daarmee ook aan de Algemene Maatregel van Bestuur Reële Prijzen.

We gaven een externe partij de opdracht een onafhankelijk onderzoek te verrichten Om te onderzoeken of we (de gemeenten) de uitvoering van de contractuele bepalingen over het tarief en indexering juist naleefden is een advies aan Adviesbureau Berenschot gevraagd. In vertrouwen bieden we u hierbij het memo met de uitkomst van het onderzoek ter informatie aan. De vraag die we bij Berenschot neerlegden was: "Zijn de gemeenten de tariefbepalingen in de overeenkomst inclusief de vastgestelde indexeringsmethode nagekomen conform de AmvB reële prijzen". De conclusie is dat we in de overeenkomst een indexatiemethode hebben opgenomen die volgens het onderzoek aansluit bij de AmvB reële prijs. - Daarbij geeft Berenschot aan dat zij zien dat wij de kostencomponent 2 t/m 7 niet indexeren maar actualiseren (daadwerkelijke cijfers voeren). Dat zou niet zijn volgens de overeenkomst echter sluit wel beter aan bij de daadwerkelijke situatie van de aanbieders. - Berenschot geeft verder aan dat wij meerjarenramingen gebruiken van het Consumenten Prijsindex (CPI) in plaats van de daadwerkelijke CPI. Daarmee is geen rekening gehouden met de huidige situatie. Hoewel er geen sprake is van goed of fout is het volgens Berenschot, op basis van onze overeenkomst, logischer om aansluiting te zoeken bij de daadwerkelijke CPI-cijfers en niet te kiezen voor een raming hiervan.

Dit resulteert in het verschil van € 0,50. Het belang van inwoners staat voorop Dat maakt dat we de mogelijkheden voor het ondersteunen van aanbieders aan het onderzoeken zijn. Daarbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden van collectieve ondersteuning of ondersteuning op maat aan individuele aanbieders. Landelijke tendens in tarieven Ten behoeve van de aanbesteding opdracht Huishoudelijke ondersteuning per 1 april 2025 stellen we een onafhankelijk tarief onderzoek in. In de voorbereiding op de aanbesteding van dit onderzoek keken we al naar de landelijke tendensen. De landelijke tendens in de tarief ontwikkeling Huishoudelijke ondersteuning is dat het huidige tariefpeil inderdaad aanzienlijk hoger is dan de samenwerkende gemeenten nu betalen. We moeten daarmee rekening houden in de meerjarenbegroting 2025 en verder.

4. Kanttekeningen Onvoorziene uitgaven Wmo Huishoudelijke ondersteuning 2024 De uitkomst van het onafhankelijk onderzoek wijst uit dat de gemeenten nagenoeg juist hebben gehandeld. Dit helpt feitelijk niet bij de beantwoording van de vraag van de aanbieders. Zij dringen immers aan op een significant hoger tarief dan nu wordt betaald. Aanbieders geven aan minimaal € 39,00 nodig te hebben. Huidig tarief bedraagt € 35,40. 5. Financiën Het betreft begrotingspost 66414 / 4420. Prognose uitgaven 2025 Uit informatie van Berenschot en uit tariefontwikkelingen in andere regio's is het duidelijk dat het aannemelijk is dat het tarief per 2025 aanzienlijk stijgt. Naar aanleiding van de gesprekken stellen we als volgt voor: 1. De tarieven voor 2024 worden bijgesteld van € 35,40 naar € 36,00 per uur (afgerond tarief dat deelbaar is door 60). Dit geeft een verhoging van € 50.000. We gaan uit van de werkelijke kosten in 2023. 2. Vanaf de nieuwe aanbesteding in 2025 denken we rekening te moeten houden met een behoorlijke stijging van de tarieven. Voorlopig gaan we uit van een stijging van 8% (tariefstijging van € 36 naar € 39). Hiervoor wachten we het nieuwe kostprijsonderzoek af. We verzoeken u rekening te houden met een voorstel voor een verhoging van de begroting via de Voorjaarsnota 2024. Verder houden wij u tijdig op de hoogte van de ontwikkelingen die voor uw raad van belang zijn.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

D. (Didier) Oosterom Gemeentesecretaris a.i.

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester