2024-042 Informatienota - Project Ruimte voor de jeugd

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Project Ruimte voor de Jeugd

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.095106 /278720 20 februari 2024 R.A.N. Reuvers K. Jonkers 20 februari 2024 Maatschappelijke zaken Projectomschrijving Ruimte voor de Jeugd Openbaar

Kennis nemen van: De stand van zaken van het project Ruimte voor de Jeugd 1. Aanleiding Het project Ruimte voor de Jeugd is in 2023 van start gegaan met het doel overlast en middelengebruik door jongeren in de gemeente West Maas en Waal te verminderen en mentale gezondheid van de jeugd te bevorderen. Dit wordt bereikt door het creëren van een positieve omgeving waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Er zijn verschillende redenen voor de lancering van dit project. Allereerst is het hoge middelengebruik, met name alcoholgebruik, onder jongeren in West Maas en Waal een zorgwekkende trend. Daarnaast is er sprake van jeugdoverlast, zijn er signalen van een gebrek aan vrijetijdsopties voor jongeren, en is er bezorgdheid over hun mentale welzijn. Op dit moment bevindt het project zich in de laatste fase. Via deze informatienota informeren wij u over de uitkomsten van het project en de vervolgactie die daaruit voort is gekomen. 2. Beoogd effect U, de raad, informeren over het project Ruimte voor de Jeugd en op de hoogte stellen over de stand van zaken. 3. Informatie Het project Ruimte voor de Jeugd is gebaseerd op het bewezen effectieve IJslandse preventiemodel. Het IJslandse preventiemodel is een wetenschappelijk onderbouwde aanpak om middelengebruik en overlast door jongeren te voorkomen en het welbevinden te verbeteren.

Om dat te bereiken focust het model zich op vier domeinen. De vier domeinen zijn: gezin, peergroep, school en vrije tijd. Binnen elk domein zijn er enkele beschermende en risicofactoren. In het project Ruimte voor de Jeugd wordt er gebruik gemaakt van de domeinen uit het IJslandse preventiemodel, maar is er een extra domein toegevoegd namelijk: lekker in je vel zitten (Zie afbeelding 1). Dit omdat het doel van het project ook is om mentaal welbevinden te bevorderen onder de jeugd.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

Afbeelding 1: De domeinen van het project Ruimte voor de Jeugd

De werkwijze van het project Ruimte voor de Jeugd is voor een groot deel overgenomen van het IJslandse preventiemodel. De werkwijze bestaat uit vier fasen (Zie afbeelding 2). In deze vier fasen staat community building centraal. Dit betekent dat ouders en lokale ketenpartners betrokken worden. Op die manier wordt er een netwerk opgebouwd om de jongeren heen. Ook zorgt dit voor draagvlak en wordt samenwerking tussen ketenpartners onderling gestimuleerd. Afbeelding 2: Vier fasen IJslandse preventiemodel

In de bijlage van deze informatienota is een projectbeschrijving opgenomen. In dit document kunt u nogmaals de aanleiding van het project lezen. Daarnaast worden de 5 domeinen nader toegelicht en is er aandacht voor de vier verschillende fasen en een plan van aanpak. Fase vier – uitvoering Op dit moment bevinden we ons in fase vier van het project. Dat is de fase van uitvoering. Een concrete actie die in deze fase wordt uitgevoerd is het realiseren van twee jongerenontmoetingsplekken in de openbare ruimte. Uit de voorgaande fases is gebleken dat de prioriteit ligt bij het realiseren van ontmoetingsplekken voor de jeugd in de openbare ruimte. Zo laten de resultaten van een vragenlijst, die bij fase 1 is uitgezet onder eerste en tweedejaars middelbarenscholieren van Pax Junior, zien dat jongeren uit de gemeente behoefte hebben aan ontmoetingsplekken buiten. Op dit moment hebben de jongeren namelijk geen passende plek waar zij elkaar overdekt en droog kunnen ontmoeten. Professionals en ouders

hebben in fase 2, waar terugkoppeling en dialoog van de resultaten plaatsvond, deze behoefte bevestigd. Zij hebben het realiseren van ontmoetingsplekken als prioriteit nummer één aangewezen. Uit een gesprek met een groep jongeren is deze behoefte wederom bevestigd. Specifiek gaven zij aan een ontmoetingsplek in de vorm van een cube of container wenselijk te vinden. In fase 3 is er vervolgens door professionals een voorkeur gevraagd voor twee dorpen om de ontmoetingsplekken te realiseren. Het college heeft op 30 januari besloten twee jongerenontmoetingsplekken te realiseren. Eén in Dreumel en één in Beneden-Leeuwen. Naast dat deze dorpen de voorkeur hebben van professionals, wonen ook de meeste jongeren tussen 12-18 jaar in deze dorpen (Zie tabel 1). Verder is de spreiding groot genoeg om ook jongeren uit andere dorpen te bereiken. Daarnaast hebben de jongeren in de vragenlijst aangegeven bereid zijn om te reizen voor een ontmoetingsplek mocht het te bereiken zijn met de fiets. Tabel 1. Aantal jongeren per dorp verdeeld in leeftijdscategorieën (2023). Dorpen Alphen Altforst Appeltern Beneden-Leeuwen Boven-Leeuwen Dreumel Maasbommel Wamel

Totaal 1212-15 16-18 18 91 55 36 70 33 37 44 19 25 452 253 199 172 97 75 251 142 109 78 41 37 186 110 76

Een projectbureau heeft de opdracht gekregen om het proces te coördineren en uit te voeren. Dit samen met een intern projectteam bestaande uit medewerkers vanuit elk team en de expertise van professionals. Jongerenparticipatie is verder een belangrijk onderdeel van het proces. Dit betekent dat zij worden uitgenodigd om mee te denken over de vorm en specifieke locatie. Ook eventuele omwonende worden betrokken. Naar verwachting zullen de jongerenontmoetingsplekken in de openbare ruimte in februari 2025 gereed zijn. 4. Kanttekeningen Het realiseren van jongerenontmoetingsplekken is een zeer gevoelig thema en vergt tijd. Onderling contact en wederzijds begrip tussen jongeren en omwonenden is nodig. Dit vergt tijd. In het traject houden we hier zo veel mogelijk oog voor waar mogelijk. Het projectbureau ondersteunt daarin. Het project Ruimte voor de Jeugd is een project van de lange adem. Het kan niet worden gegarandeerd dat het plaatsen van ontmoetingsplekken direct een effect laat zien op jeugdoverlast of middelengebruik. Wat wél helpt is een goede samenwerking met partijen zoals de politie, jongerenwerker en Halt. Het project Ruimte voor de Jeugd draagt daaraan bij. Het samenspel tussen de realisatie van ontmoetingsplekken, en de overige acties op preventief jeugdbeleid, zorgt voor een positieve benadering van de jongeren.

Daarmee wordt beoogd dat de doelstellingen van Ruimte voor de Jeugd bereikt worden. 5. Financiën Om de twee ontmoetingsplekken voor de jeugd te realiseren zal er aanspraak worden gedaan op de jeugdbudgetten. Hieronder volgt een overzicht van de beschikbare

financiën en de bijhorende kostenplaats en kostensoort. De kosten voor het projectbureau worden gedekt met de jeugdmiddelen van 2024. We verzoeken u bij het vaststellen van de jaarrekening om de onbestede middelen van het jeugdbudget uit 2023 over te hevelen naar 2024. Dit om de jongerenontmoetingsplekken te kunnen bekostigen. We verwachten daarmee geen aanvullende middelen nodig te hebben. Dit kan echter niet gegarandeerd worden omdat het een (jongeren)participatieproces is en de uitkomsten nog niet bepaald zijn. Tabel 1. Overzicht beschikbare financiën met kostenplaats en kostensoort Inhuur projectbureau Schatting kosten jongerenontmoetingsplekken

€21.502,67 2x €15.000 = €30.000

66040-4335 (2024) 66040-4335 (2023) indien besloten wordt tot overheveling

Plaatsing jongerenontmoetingsplekken

€3.478,80

Restant beschikbaar budget OKO

€8.497,33

66929-4335 (SPUK 2024 + restbedrag SPUK 2023) 66040-4335 (2024)

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

R.M.J.T. (Renate) Kornelis Loco-gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester