2023-276 A Informatienota internationale werknemers West Maas en Waal

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Informatienota huisvesting internationale werknemers West Maas en Waal #2

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.079001 /273756 19 december 2023 M. van de Boom dhr.van der Vleuten 19 december 2023 Wonen, werken en recreëren Bijlage 1: Route beleidsplan IW'ers West Maas en Waal Openbaar

Kennis nemen van: Stand van zaken proces ontwikkeling van beleid voor internationale werknemers 1. Aanleiding In juli informeerden we u over de wijze waarop gemeente West Maas en Waal werkt aan beleid voor internationale werknemers. Door het beleidsplan in co-creatie met elkaar te maken, krijgen alle betrokken partijen, intern en extern, snel eenzelfde beeld van wat de bestaande situatie is, wat er gewenst en nodig is, en bij welke activiteiten zij van elkaar afhankelijk zijn. Ook weten alle betrokkenen elkaar daarna sneller te vinden – zij hebben immers gezamenlijk aan het beleid gewerkt. Inmiddels hebben we Proces Start-Up afgesloten. De ervaringen, inzichten en knelpunten uit deze stappen vormden aanleiding voor een geactualiseerde projectopdracht, die is vastgesteld in zowel MT als college. In deze tweede informatienota ‘praten’ wij u bij over de inzichten, resultaten en vervolgacties. De geplande werksessie met de raad, om de kaders voor het te ontwikkelen beleid aan het begin van het co-creatieproces vast te stellen, kon begin oktober door gebrek aan aanmeldingen helaas geen doorgang vinden. In deze informatienota leest u tevens hoe we hier in het vervolgproces mee om willen gaan. 2. Beoogd effect 1.

Helder en gedeeld beeld van de huidige en gewenste situatie rondom internationale werknemers in West Maas en Waal, gebaseerd op en vertaald naar (beschikbare) feiten en cijfers. 2. Beleidsplan voor de registratie en huisvesting en de zorg en welzijn van internationale werknemers in West Maas en Waal, met een toetsingskader voor de handhaving, waar alle betrokken partijen (intern en extern) achter kunnen staan. 3. Bijbehorend uitvoeringsprogramma en afspraken daaromtrent tussen alle betrokken partijen. 4. Inzicht in de door de gemeente in te zetten capaciteit, met bijbehorende financiële middelen. 3. Informatie Zoals we in de informatienota van juli al aangaven, ligt de nadruk van het beleidsontwikkelingstraject op huisvestiging, handhaving en registratie van internationale werknemers die in West Maas en Waal wonen en/of werken. Ook zorg- en welzijnsaspecten krijgen aandacht. Tijdens de proces-start-up hebben wij geconstateerd dat er onvoldoende zicht is

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

op waar de IW’s in West Maas en Waal zijn gehuisvest en dat de informatie hierover niet uit bestaande data kan worden verkregen. Dit vraagt om nader onderzoek. We vervolgen het co-creatieproces, begeleid door bureau KaapZ, met de volgende stappen: 1. Vliegwielgroep We vormen samen met betrokken externe partijen een vliegwielgroep – onder voorzitterschap van de wethouder Ruimte – die de verantwoordelijkheid op zich neemt om een gezamenlijk werkatelier te organiseren. Het succes van de organisatie van goede huisvesting, registratie en handhaving van beleid voor internationale werknemers is afhankelijk van het samenspel van een groot aantal partijen. Daarom zitten in de vlieggroep mensen uit zowel interne als externe partijen die betrokken zijn bij het thema internationale werknemers. Externen nemen op persoonlijke titel deel. 2. Interne werksessie Ter voorbereiding op het werkatelier werken we aan de hand van een aantal criteria een aantal opties voor de huisvesting van internationaal medewerkers uit. Daarbij onderzoeken we de (on)mogelijkheden. Deze uitgangspunten worden getoetst bij college en raad. 3. Werkatelier • In een werkatelier met interne en externe belanghebbende partijen (inclusief inwoners) worden op basis van de getoetste uitgangspunten het beleidsplan en toetsingskader uitgewerkt, inclusief het bijbehorende uitvoeringsprogramma.

• Om dat te bereiken gaan alle betrokkenen met elkaar in gesprek over de registratie en huisvesting voor internationale werknemers, inclusief handhaving, aan de hand van een goed voorbereid en strak gestructureerd programma. • Zij werken gezamenlijk een concept beleidsplan uit waarin is weergegeven hoe betrokken partijen in West Maas en Waal zorgen voor de juiste registratie, voldoende huisvesting en passende zorg en welzijn van internationale werknemers, met toetsingskader en uitvoeringsprogramma. • Om tot een realistisch plan te komen is het belangrijk dat er een goede mix van alle betrokken belangen aanwezig is. 4. Besluitvorming Het beleidsplan en toetsingskader worden officieel vastgesteld door de gemeenteraad, evenals de onderdelen van het uitvoeringsprogramma waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Vervolgens maken alle betrokken partijen afspraken met elkaar over de onderlinge samenwerking in de uitvoering. In bijgevoegde route treft u de geactualiseerde planning richting besluitvorming. Om op korte termijn meer inzicht te krijgen van mogelijke verblijfadressen en verblijfbieders van internationale werknemers in West Maas en Waal zal parallel aan het co-creatieproces door bureau Legitiem onderzoek worden uitgevoerd.

Doelstelling van deze totaalcontrole is om alle objecten in het buitengebied en binnen de woonkernen in beeld te krijgen en in te zoomen op objecten waar sprake kan zijn van huisvesting van buitenlandse werknemers. Uit deze inventarisatie zal naast een aantal verblijfsbieders informatie vrijkomen over welke bedrijven arbeidsmigranten inhuren, door welke bedrijven zij te werk worden gesteld en waar het vermoeden bestaat dat binnen woonkernen verblijf wordt geboden. Uitvoering van het onderzoek staat gepland voor de periode half januari-half februari. De resultaten worden begin maart verwacht. 4. Kanttekeningen Beleid voor internationale werknemers heeft raakvlakken met de volgende beleidsvelden: • Omgevingsvisie • Woonzorgvisie • Vitaal platteland

•

Uitvoeringsprogramma regionale huisvesting arbeidsmigranten regio Rivierenland

5. Financiën Middelen voor procesbegeleiding in 2023 zijn voorzien in de voorjaarsnota 2023. Met het oog op de continuïteit en voortgang van het proces is het college gevraagd om in te stemmen met inzet middelen vanuit budget Wonen en hiervoor het restant budget Wonen uit 2023 over te hevelen bij de jaarrekening 2023. Het beleidsplan met uitvoeringsprogramma en toetsingskader, dat medio 2024 ter vaststelling aan u wordt aangeboden, vormt de basis voor een raadsvoorstel over in te zetten capaciteit, met bijbehorende financiële middelen, dat wij voorbereiden en (gelijktijdig) aan u zullen aanbieden.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester