2023-237 1 Aanbod VuchtelingenStatushouders Regio Rivierenland
Tekst van het document
Aanbod Vluchtelingen&Statushouders Regio Rivierenland 23 oktober 2023
I Inleiding In dit aanbod staan de verschillende overzichten van de opgaven, de capaciteit en de planning voor vluchtelingen en statushouders van de regio Rivierenland. Daaronder staat een cijfermatig overzicht per gemeente met een toelichting op de mogelijkheden die de verschillende gemeenten hebben aangegeven. Tot slot geven we een totaaloverzicht van de opgave en de mogelijkheden van opvang en huisvesting..
1
II Overzichten met opvang en opgave per gemeente
1. Asielopvang Tabel 1a Reguliere COA opvang, 5 jaar of langer, d.d. 01-09-2023 Gemeente
Opgave
Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
98 106 92 90 152 187 71 108 903
Actuele capaciteit -
In de planning tot 1-1-2024 108
In de planning na 1-1-2024 98 > 150 92 120 -
Tabel 1b Noodopvang COA, minder dan 5 jaar, d.d. 01-09-2023 Gemeente Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
Actuele capaciteit 120 120
In de planning tot 1-1-2024 -
In de planning na 1-1-2024 -
2. Opvang ontheemden Oekraïne Tabel 2 Opvang Oekraïense ontheemden, d.d. 01-09-2023 Gemeente
Opgave
Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
166 179 156 153 258 317 120 183 1.531
Actuele capaciteit 192 297 99 240 397 130 104 1.459
In de planning tot 1-1-2024 88 118
In de planning na 1-1-2024 81 30 111
2
3. Taakstelling huisvesting statushouders Tabel 3 Huisvesting statushouders, d.d. 01-09-2023 Gemeente
Stand 1-72023
Taakstelling 2023-II
Realisatie
Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
7 4 19 -7 -22 17 -17
42 46 40 39 66 81 31
7 14 2 9 13 35 0
Nog te realiseren voor 01-01-2024 42 36 57 23 31 63 14
16 17
47 392
6 72
57 337
4. Bijzondere voorzieningen Tabel 4a COA-AMV opvangplekken*, d.d. 01-09-2023 Gemeente
Actuele capaciteit
In de planning tot 1-1-2024
In de planning na 1-1-2024
Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal *COA-AMV-plekken tellen mee voor de asielopgave, maar leggen een additionele druk op het onderwijs en zijn daarom separaat in beeld gebracht.
Tabel 4b Nidos-AMV opvangplekken, d.d. 01-09-2023 Gemeente Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
Actuele capaciteit
In de planning tot 1-1-2024
In de planning na 1-1-2024
0
14
0
*Nidos-AMV-plekken tellen mee voor de Taakstelling huisvesting statushouders, maar leggen een additionele druk op het onderwijs en zijn daarom separaat in beeld gebracht.
3
Tabel 4c gemeentelijke crisisnoodopvang t.b.v. COA*, d.d. 01-09-2023 Gemeente
Actuele capaciteit
In de planning tot 1-1-2024
In de planning na 1-1-2024
Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal *intentie is afbouw van de gemeentelijke crisisnoodopvang. Eventueel resterende opvang is hier in beeld gebracht i.v.m. aanvullende druk op netwerkpartners en voorzieningen.
Tabel 4d Landelijke Vreemdelingen Voorziening- of Bed Bad Brood plekken* Gemeente
Actuele capaciteit
In de planning tot 1-1-2024
In de planning na 1-1-2024
Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal *landelijke opgave is 8 LVV-voorzieningen; in beeld gebracht of hieraan bijgedragen wordt
Tabel 4e Flexwoningen* Gemeente Buren Culemborg Maasdriel Neder-Betuwe Tiel West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
Actuele capaciteit
In de planning tot 1-1-2024
In de planning na 1-1-2024
0
0
47
* flexwoningen kunnen randvoorwaardelijk zijn voor de realisatie van de diverse taakstellingen. In dit overzicht is opgenomen de voorziene of gerealiseerde capaciteit per doelgroep.
4
5. Overzicht per gemeente met toelichting Buren Tabel 5a Totaaloverzicht opvang en opgave Buren Asielopvang Opgave
Oekraïne GOO: 166
Huisvesting statushouders 2023: 75
Bijzondere voorzieningen n.v.t.
98 Actuele reguliere capaciteit Actuele noodopvang
0
GOO: 192 POO: 160
33
n.v.t.
0
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Einddatums locaties
n.v.t.
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
0
01-04-24 met intentie op verlenging 0
98
0
42
n.n.b.
Toelichting Buren Asiel In Buren is op dit moment geen opvanglocatie voor asiel. Buren voelt zich verantwoordelijk voor het bieden van opvang aan vluchtelingen en wil een bijdrage leveren door het realiseren van kleinschalige locaties verdeeld over de verschillende kernen in de gemeenten. Buren committeert zich aan de indicatieve opgave om 98 asielzoekers op te vangen. Tevens wil Buren afspraken maken met het COA om asielzoekers die de status verkrijgen ook in de gemeente te huisvesten. Op deze wijze kan in een vroeg stadium worden gestart met de inburgering/taallessen, scholing en begeleiden naar activiteiten of werk. Naast opvang voor vluchtelingen wil Buren ook opvang of huisvesting bieden aan andere groepen die dat nodig hebben en zoekt het naar een juiste balans. Buren is actief bezig om \ opvanglocaties te vinden. Reëel gezien kunnen deze locaties in 2024 operationeel worden. Indien het voor de regio gewenst is om gebruik te maken van een dienstencentrum dan staat Buren daarvoor open mits een geschikte locatie hiervoor kan worden gevonden. Oekraïne In Buren is één opvanglocatie open waar 192 opvangplekken beschikbaar zijn. Deze locatie is geopend tot april 2024 en de intentie van de gemeente is om deze locatie te verlengen voor twee jaar. Daarnaast wordt in Buren door particulieren aan ca. 150 Oekraïners opvang geboden.
Huisvesting statushouders Het bleek in het eerste half jaar van 2023 niet mogelijk om de taakstelling volledig in te vullen. Dit is voor Buren voor het eerst dat er een achterstand is. De verhoogde taakstelling in combinatie met een zeer lage mutatiegraad bij de huurwoningen en het feit dat er een substantieel aantal alleenreizigers zijn gekoppeld zijn de oorzaak dat Buren achterblijft bij de taakstelling. Samen met de woningbouwcorporaties gaat Buren bezien of er aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om de taakstelling in te kunnen vullen. Bijzondere voorzieningen AMV De gemeente heeft geen voorzieningen voor Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen mét verblijfsrecht.
5
Culemborg Tabel 5b Totaaloverzicht opvang en opgave Culemborg Asielopvang Opgave
Oekraïne GOO: 179
Huisvesting statushouders 2023: 82
Bijzondere voorzieningen n.v.t.
106 Actuele reguliere capaciteit Actuele noodopvang
0
GOO: 0 POO: niet bekend
46
0
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Einddatums locaties
n.v.t.
n.v.t
n.v.t.
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
0
0
36
n.v.t.
> 150
0
n.n.b.
n.v.t.
Toelichting Culemborg Asiel Culemborg heeft een rijke geschiedenis, ook voor wat betreft de opvang van vluchtelingen en ontheemden. Het afgelopen jaar werd dat onder andere zichtbaar in de crisisnoodopvang aan de Bellweg waar opvang werd geboden aan 200 vluchtelingen. De gemeente wil zich, samen met de omliggende gemeenten in de regio, blijven inzetten om een thuis te bieden aan hen die dat niet meer hebben. Culemborg ziet het als een morele plicht om opvang te bieden en als regio hebben we met elkaar deze klus te klaren. Culemborg wil inzetten op het realiseren van een AZC om de opgave waar de gemeente voor staat in te vullen. Daarnaast is Culemborg bereid om een deel van de opgave van andere gemeenten in de regio op zich te nemen. De precieze omvang hangt af van de geschikte locatie. Het vinden van een geschikte locatie is voor Culemborg, met het kleinste oppervlak van alle gemeenten in Rivierenland, een forse ambitie. Op dit moment wordt breed gezocht naar mogelijkheden om een AZC te kunnen vestigen. Een geschikte locatie heeft de instemming nodig van de gemeenteraad. Oekraïne Culemborg focust zich op het realiseren van een AZC en kiest er daarom vooralsnog niet voor om inzet te plegen op het realiseren van gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïners. Huisvesting statushouders Culemborg zet zich volop in op het voldoen van de taakstelling huisvesting statushouders.
Bijzondere voorzieningen Geen.
6
Maasdriel Tabel 5c Totaaloverzicht opvang en opgave Maasdriel Asielopvang Opgave
Oekraïne GOO: 156
Huisvesting statushouders 2023: 72
Bijzondere voorzieningen n.v.t.
92 Actuele reguliere capaciteit Actuele noodopvang
0
GOO: 297 POO: 18
15
0
N.v.t.
N.v.t.
n.v.t.
Einddatums locaties
n.v.t.
01-04-24
N.v.t.
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
O
0
57
n.v.t.
92
0
n.n.b.
n.v.t.
Toelichting Maasdriel Asiel In Maasdriel is op dit moment geen opvanglocatie voor asiel. Maasdriel voelt zich verantwoordelijk voor het bieden van opvang aan vluchtelingen. Maasdriel committeert zich aan de indicatieve opgave om 92 asielzoekers op te vangen. Op dit moment onderzoekt Maasdriel de mogelijkheden op welke wijze de opvang van asielzoekers kan plaatsvinden. Oekraïne Maasdriel vangt fors meer ontheemden uit Oekraïne op dan de opgave. De bestaande locatie is geopend tot 1 april 2024. Huisvesting statushouders Maasdriel heeft nog een forse uitdaging om te voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders. Hier wordt volop ingezet om de taakstelling te halen. Bijzondere voorzieningen Geen.
7
Neder-Betuwe Tabel 5d Totaaloverzicht opvang en opgave Neder-Betuwe Asielopvang Opgave
Oekraïne GOO: 153
Huisvesting statushouders 2023: 69
Bijzondere voorzieningen n.v.t.
Oekraïens weeshuis bestaande uit 55 kinderen en 35 begeleiders. n.v.t.
90 Actuele reguliere capaciteit
0
GOO: 99 POO: 77
46
Actuele noodopvang
0
n.v.t.
n.v.t.
Einddatums locaties
n.v.t.
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
0
1 locatie voor 65 bedden sluit op 31-12-23. 0
23
n.v.t.
90
146
n.v.t.
n.v.t
Toelichting Neder-Betuwe Asiel Neder-Betuwe is in beginsel bereid om asielzoekers op te vangen wanneer de wet ons daartoe verplicht. Neder-Betuwe gaat dan op zoek naar een locatie of accommodatie. Oekraïne Neder-Betuwe vangt op dit moment 99 ontheemden uit Oekraïne op. Eén locatie met 65 bedden sluit dit jaar. Naar verwachting opent een nieuwe locatie begin 2024 van 146 bedden. In de eerste helft van 2024 komt de capaciteit op 165 plekken uit. Huisvesting statushouders Neder-Betuwe zal conform haar taakstelling statushouders huisvesten. Neder-Betuwe is niet bereid om extra statushouders te huisvesten. Bijzondere voorzieningen Neder-Betuwe huisvest sinds april 2022 Oekraïense weeskinderen en hun begeleiders. Momenteel gaat het om 55 kinderen in de leeftijd van 1 t/m 7 jaar en circa 35 begeleiders. Zij vallen onder de opgave voor de opvang van Oekraïense ontheemden, maar gezien de additionele druk op ambtelijke capaciteit, onderwijs, kosten jeugdzorg, vrijwillige inzet en andere voorzieningen wordt deze doelgroep separaat in beeld gebracht.
8
Tiel Tabel 5e Totaaloverzicht opvang en opgave Tiel Asielopvang
Oekraïne
Opgave
152
GOO: 258
Actuele reguliere capaciteit Actuele noodopvang
120
GOO:240 POO: niet bekend
86
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Einddatums locaties
31-12-23. Mogelijkheid tot verlenging. 0
Niet bekend
n.v.t.
n.v.t.
0
31
n.v.t.
0
0
n.n.b.
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
Huisvesting statushouders 2023: 117
Bijzondere voorzieningen N.v.t.
Toelichting Tiel Tiel kiest voor balans. Balans wat betreft de verschillende doelgroepen, zoals de opvang van vluchtelingen en ontheemden, statushouders en aandacht voor de urgent woningzoekenden binnen Tiel. Balans ook als het gaat om de spreiding over de stad en de verschillende kernen. Wetende dat de beschikbare woonruimte erg beperkt is. Op die manier houdt Tiel regie op de maatschappelijke ontwikkelingen die er spelen. Asiel Tiel vangt op dit moment 120 asielzoekers op tot eind 2023. Naar verwachting kan deze opvang gecontinueerd worden, mits op die locatie geen overlast gaat ontstaan. Daarmee voldoet Tiel voor 80% aan de genoemde aantallen in de concept-spreidingswet. Oekraïne Tiel heeft op dit moment 170 opvangplaatsen gerealiseerd. Naar verwachting is de capaciteit, door opening van een nieuwe locatie, verhoogd naar 245 opvangplaatsen. Huisvesting statushouders Tiel voldoet ruimschoots aan de taakstelling huisvesting statushouders voor de eerste helft van 2023. De verwachting is dat Tiel ook de taakstelling voor de 2e helft van 2023 haalt. Bijzondere voorzieningen Niet bekend.
9
West Betuwe Tabel 5f Totaaloverzicht opvang en opgave West Betuwe Asielopvang
Oekraïne
Opgave
184
GOO: 297
Actuele reguliere capaciteit Actuele noodopvang
0
GOO: 397 POO: 89
81
n.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
Einddatums locaties
n.v.t.
N.v.t.
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
0
1 locatie sluit per 01-10 van 70 personen. 1 locatie sluit 10-11 van 6 personen. 1 locatie sluit 31-12 van 8 personen 88
63
n.v.t.
Locaties in onderzoek.
25 plekken in onderzoek voor AMV-ers
n.v.t.
0
Huisvesting statushouders 2023: 144
Bijzondere voorzieningen n.v.t.
Toelichting West Betuwe Asiel De gemeente West Betuwe voelt zich alleen verantwoordelijk voor het opvangen van asielzoekers als hier een wettelijke basis voor is.In de situatie dat deze wettelijke basis er is zal West Betuwe asielzoekers
opvangen voor het aantal dat taakstellend is. In die situatie wil West Betuwe asielopvang realiseren in de vorm van kleinschalige locaties verdeeld over de verschillende kernen Tevens wil West Betuwe afspraken maken met het COA om asielzoekers die de status verkrijgen ook in de gemeente te huisvesten. Op deze wijze kan in een vroeg stadium worden gestart met de inburgering/taallessen, scholing en begeleiden naar activiteiten of werk. Naast opvang voor vluchtelingen wil West Betuwe ook opvang of huisvesting bieden aan andere groepen die dat nodig hebben en zoekt het naar een juiste balans. Oekraïne De gemeente West Betuwe heeft op verschillende locaties in de gemeente kleinschalige opvanglocaties gerealiseerd voor ontheemden uit Oekraïne. De gemeente realiseert een groter aantal bedden dan volgens de opgave zou moeten. Beoogd wordt om ontheemden die nu gebruikmaken van particuliere opvang, indien gewenst, een plek te bieden in een gemeentelijke opvanglocatie. Huisvesting statushouders Het bleek in het eerste half jaar van 2023 niet mogelijk om de taakstelling volledig in te vullen. De verhoogde taakstelling in combinatie met een zeer lage mutatiegraad bij de huurwoningen en het feit dat er een substantieel aantal alleenreizigers zijn gekoppeld zijn de oorzaak dat West Betuwe achterblijft bij de taakstelling.
Samen met de woningbouwcorporaties wordt bezien of er aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om de taakstelling in te kunnen vullen. Aanvullend wordt er in oktober 2023 een tussenvoorziening geopend voor statushouders. Bijzondere voorzieningen Er is een ontwikkeling gaande om een gebouw te realiseren waar 25 AMV-ers geplaatst kunnen worden. Verwacht wordt dat dit in 2023 gerealiseerd is. 10
West Maas en Waal Tabel 5g Totaaloverzicht opvang en opgave West Maas en Waal Asielopvang
Oekraïne
Huisvesting statushouders 2023: 55
Opgave
71
GOO:120
Actuele reguliere capaciteit Actuele noodopvang
0
GOO: 130 POO:70
41
0
N.v.t.
n.v.t.
Einddatums locaties
n.v.t.
Niet bekend
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
0
0
14
0
30
Bijzondere voorzieningen n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Toelichting West Maas en Waal Asiel De gemeente West Maas en Waal vangt in de komende twee jaar geen asielzoekers op. Oekraïne West Maas en Waal vangt op dit moment 130 ontheemden uit Oekraïne op. In februari 2024 wordt het aantal opvangplekken met 30 verhoogd. Huisvesting statushouders West Maas en Waal verwacht te kunnen voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders. West Maas en Waal is bereid om extra statushouders op te vangen als compensatie voor de opvang asielzoekers in andere gemeenten uit de regio. Bijzondere voorzieningen Niet bekend.
11
Zaltbommel Tabel 5g Totaaloverzicht opvang en opgave Zaltbommel Asielopvang
Oekraïne
Huisvesting statushouders 2023: 83
Opgave
108
GOO: 183
Actuele reguliere capaciteit Actuele noodopvang
0
GOO:104 POO:
26
0
n.v.t.
n.v.t.
Einddatums locaties
n.v.t.
Niet bekend
n.v.t.
In de planning tot 1-1-2024 In de planning na 1-1-2024
2001
0
57
0
0
0
Bijzondere voorzieningen n.v.t.
n.v.t.
Toelichting Zaltbommel Asiel Voorwaarde voor het realiseren van deze opvang is dat andere gemeenten in Rivierenland over een periode van 5 jaar 200 statushouders overnemen van Zaltbommel. 1
Oekraïne Geen nadere omschrijving bekend. Huisvesting statushouders Geen nadere omschrijving bekend. Bijzondere voorzieningen Geen nadere omschrijving bekend.
12
III Slotsom Tabel Totaaloverzicht subregio Rivierenland d.d. 01-09-2023 Rivierenland
Opgave
Asiel, 5 jaar of langer Asiel, noodopvang korter dan 5 jaar Oekraïne opvang Taakstelling huisvesting
903
Capaciteit per 1-1-2024
In de planning na 1-1-2024 404
120
1.531
1.668
40
696
696
n.n.b.
Toelichting De regio Rivierenland spant zich in om opvang en huisvesting te bieden voor de diverse groepen vluchtelingen. Voor de verschillende doelgroepen geeft dit het volgende beeld:
Asielopvang Verschillende gemeenten in de regio hebben aangegeven asielopvang mogelijk te maken. Op 1 september 2023 is er een noodopvang geopend voor 120 asielzoekers. Aanvullend hebben gemeenten aangeven om asielopvang mogelijk te maken waarbij in de meeste gevallen nog een locatie of een accommodatie gevonden moet worden. Twee gemeenten hebben aangegeven dat de bereidheid bestaat om meer opvang te realiseren dan de indicatieve opgave van de betreffende gemeente. Bij één gemeente kan er meer opvang plaatsvinden als daarvoor een geschikte locatie gevonden kan worden. Bij één gemeente is de bereidheid om meer asielzoekers op te vangen als andere gemeenten bereid zijn om een (deel) van de taakstelling huisvesting statushouders over te nemen. De mogelijkheden die de gemeenten in gezamenlijkheid zien voor de opvang van asielzoekers heeft daarom een bandbreedte tussen de 404 en de 660 opvangplekken. Verschillende gemeenten in Rivierenland hebben aangegeven dat asielopvang mogelijk gemaakt wordt als hiervoor een wettelijke verplichting is. Bij de wijze van opvang wordt door verschillende gemeenten aangegeven dat de wens bestaat om opvanglocaties kleinschalig vorm te geven en verspreid over de diverse kernen in de gemeente. Veel gemeenten bestaan uit diverse kernen waar gemeenten gebruik willen maken van de kracht van de samenleving om asielopvang goed te laten plaatsvinden.
Tevens wordt de uitdrukkelijke wens uitgesproken om bij asielopvang direct een aanvang te maken met inburgering, scholing, taallessen en (vrijwilligers) werk. Daarbij heeft het de sterke voorkeur dat er een doorlopende lijn kan worden bepaald hetgeen betekent dat asielzoekers bij het verkrijgen van de status ook gekoppeld worden aan de betreffende gemeente.
Opvang Oekraïne De gemeenten in Rivierenland hebben in ruime mate invulling gegeven aan de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Per september 2023 is vrijwel geheel invulling gegeven aan de (verhoogde) opgave om 1.531 opvangplekken te realiseren. In het laatste kwartaal van 2023 staan er nog diverse locaties op de planning die binnenkort geopend worden. Daarmee is de verwachting dat er op 1 januari 137 meer opvangplekken zijn gerealiseerd dan de opgave voor onze regio. Taakstelling huisvesting statushouders De gemeenten in Rivierenland geven over het algemeen aan dat met veel moeite invulling gegeven kan worden aan de taakstelling huisvesting statushouders. Gemeenten nemen diverse aanvullende maatregelen om te voldoen aan de taakstelling. Mede gezien de verwachting dat de taakstelling in
13
2024 verder omhoog gaat in combinatie met de bestaande druk op de woningmarkt, bestaat de zorg of de taakstelling in de toekomst ook gehaald kan worden. Algemeen Gemeenten voelen zich verantwoordelijk voor de opvang van mensen die door omstandigheden als oorlog, honger en schendingen van mensenrechten genoodzaakt zijn om te vluchten. Tegelijkertijd wordt de druk op de samenleving vergroot en zijn er aanvullende maatregelen nodig. Gemeenten geven hierbij aan dat de druk op de ambtelijke capaciteit groot is en er geen (structurele) capaciteit is deze taak vorm te geven. Door de opvang bij gemeenten van de verschillende groepen vluchtelingen neemt ook de druk toe op onderwijs en zorg. In de praktijk blijkt het veelal niet mogelijk om kinderen binnen de gestelde termijn onderwijs te laten volgen omdat scholen niet de mogelijkheid hebben om meer kinderen op te nemen. In het vervolg zal nadrukkelijk aandacht besteed moeten worden aan oplossingen hiervoor.
14