2023-167 A Informatienota huisvesting internationale medewerkers West Maas en Waal

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Informatienota huisvesting internationale medewerkers West Maas en Waal

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen

Openbaarheid

Z.079001 /256569 20 juli 2023 J.E.M. Mol dhr.van der Vleuten Wonen, werken en recreëren Bijlage 1: 20230717 Informatienota IW-ers West Maas en Waal Bijlage 2: 20230717 Route beleidsplan IW'ers West Maas en Waal Openbaar

Kennis nemen van: Proces ontwikkeling van beleid voor internationale werknemers 1. Aanleiding In onze regio zijn internationale werknemers (arbeidsmigranten) een belangrijk onderdeel van een gezonde economie. De verwachting is dat de behoefte aan internationale werknemers de komende jaren toe blijft nemen (schatting is een jaarlijkse groei van 4 tot 6% voor de provincie Gelderland, in de regio Rivierenland is deze groei mogelijk hoger 1). Om aan deze vraag te kunnen voldoen en als gemeente zowel nu als in de toekomst goede en afgewogen keuzes te kunnen maken voor deze groep, is het belangrijk helder beleid te hebben. In de regio Rivierenland is de afgelopen jaren al veel gewerkt aan dit thema, wat onder andere heeft geleid tot het ‘Convenant Huisvesting Internationale Werknemers regio Rivierenland’ dat op 23 juni jl. door toenmalig wethouder Ans Mol-Van de Camp is ondertekend namens onze gemeente. Dat Convenant sluit aan op bestaande inspanningsverplichtingen en bevoegdheden van gemeenten, en is onderdeel van het uitvoeringsprogramma ‘Samen voor een goed vestigingsklimaat voor arbeidsmigranten’ dat samen met andere gemeenten in de regio Rivierenland is opgesteld en in september 2021 door de betrokken portefeuillehouders is vastgesteld. Ook in West Maas en Waal wordt momenteel al aan registratie, huisvesting, en handhaving rondom internationale werknemers (IW’ers) gewerkt.

Maar hiervoor bestaat nog geen beleid. Om op efficiënte wijze helder beleid voor internationale werknemers te ontwikkelen dat ‘leeft’, zowel binnen de gemeente als bij relevante partijen, starten we een co-creatieproces voor het ontwikkelen van een beleidsplan met bijbehorend uitvoeringsprogramma. 2. Beoogd effect - Helder en gedeeld beeld van de huidige en gewenste situatie rondom internationale werknemers in West Maas en Waal, gebaseerd op en vertaald naar (beschikbare) feiten en cijfers. - Beleidsplan voor de registratie en huisvesting van internationale werknemers in West Maas en Waal, met een toetsingskader voor de handhaving, waar alle betrokken partijen (intern en extern) achter kunnen staan. - Bijbehorend uitvoeringsprogramma en afspraken daaromtrent tussen alle betrokken partijen. 1 Factsheet kerngegevens ‘Arbeidsmigranten in provincie Gelderland’ van DECISIO, d.d. 5 april 2022

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

-

Inzicht in de door de gemeente in te zetten capaciteit, met bijbehorende financiële middelen.

3. Informatie De nadruk van het beleidsontwikkelingstraject ligt op huisvestiging, handhaving en registratie van internationale werknemers die in West Maas en Waal wonen en/of werken. We volgen in het cocreatieproces, begeleid door bureau KaapZ, de volgende stappen: 1. Verkenning Er is overeenstemming over de noodzaak voor het ontwikkelen van beleid voor internationale werknemers. Hoewel er al veel kennis beschikbaar is, zijn er ook nog witte vlekken. Zoals het precieze aantal internationale werknemers dat in onze gemeente woont en werkt, en waar zij precies wonen. Dat maakt het lastig om afgewogen keuzes te kunnen maken rondom huisvesting, registratie en handhaving, bijvoorbeeld wanneer er een aanvraag voor nieuwe huisvestingsmogelijkheden binnenkomt. Het recentelijk ondertekende Convenant en het regionale uitvoeringsprogramma vragen ook van ons om eigen beleid te hebben, en te besluiten aan welke onderdelen van het uitvoeringsprogramma wij als gemeente zullen deelnemen en/of bijdragen. 2. Proces Start-Up a. Interne werksessies Interne bijeenkomsten met alle betrokkenen zorgen voor een gedeeld beeld van de bestaande situatie, verwachte ontwikkelingen, knelpunten, gezamenlijke opgave, de te beantwoorden vragen en te maken keuzes. De witte vlekken komen daarbij eveneens in beeld. De eerste interne bijeenkomst heeft op 29 juni j.l.

plaatsgevonden, een volgende interne bijeenkomst is gepland voor 20 juli 2023. b. Werksessie met raadsleden We organiseren graag een korte werksessie met de gemeenteraad om de kaders voor het te ontwikkelen beleid aan het begin van het co-creatieproces vast te stellen. 3. Vliegwielgroep Vervolgens vormen we samen met betrokken externe partijen een vliegwielgroep – onder voorzitterschap van de wethouder Ruimte – die de verantwoordelijkheid op zich neemt om een gezamenlijk werkatelier te organiseren. Het succes van de organisatie van goede huisvesting, registratie en handhaving van beleid voor internationale werknemers is afhankelijk van het samenspel van een groot aantal partijen. Daarom zitten in de vlieggroep mensen uit zowel interne als externe partijen die betrokken zijn bij het thema internationale werknemers. 4. Werkatelier In het werkatelier wordt het beleidsplan uitgewerkt en het bijbehorende uitvoeringsprogramma besproken. Om dat te bereiken gaan alle betrokkenen (intern en extern, inclusief inwoners) met elkaar in gesprek over de registratie en huisvesting voor internationale werknemers, inclusief handhaving, aan de hand van een goed voorbereid en strak gestructureerd programma. Zij werken gezamenlijk relevante vragen uit in streefbeelden en een concept beleidsplan met toetsingskader en uitvoeringsprogramma.

Om tot een realistisch plan te komen is belangrijk dat er een goede mix van alle betrokken belangen aanwezig is. 5. Besluitvorming Het beleidsplan met uitvoeringsprogramma en toetsingskader wordt officieel vastgesteld door de gemeenteraad. Vervolgens maken alle betrokken partijen afspraken met elkaar over de onderlinge samenwerking in de uitvoering. Door het beleidsplan in co-creatie met elkaar te maken, krijgen alle betrokkenen snel eenzelfde beeld van wat de bestaande situatie is, wat er gewenst en nodig is, en bij welke activiteiten zij van elkaar afhankelijk zijn. Ook weten alle betrokkenen elkaar daarna sneller te vinden – zij hebben immers gezamenlijk aan het beleid gewerkt.

4. Kanttekeningen Als onderdeel van het proces organiseren wij graag een korte werksessie met de gemeenteraad om de kaders voor het te ontwikkelen beleid aan het begin van het co-creatieproces vast te stellen. Hiervoor ontvangt u in september 2023 een uitnodiging. 5. Financiën KaapZ is als onafhankelijk bureau gevraagd de beleidsontwikkeling te faciliteren met een cocreatieproces. In de voorjaarsnota is voorzien in budget voor procesbegeleiding. Het beleidsplan met uitvoeringsprogramma en toetsingskader, dat later dit jaar ter vaststelling wordt aangeboden, geeft inzicht in de door de gemeente in te zetten capaciteit, met bijbehorende financiële middelen.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester