2023-131 AA College van B&W - Raadsinformatienota regionaal proces implementatie gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Z.087746

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Regionaal proces implementatie gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.087746 /254012 20 juni 2023 V.M. van Neerbos H. Helderton 22 juni 2023 Burger, bestuur en veiligheid Startnotitie regionale aanpak implementatie Wgr. Openbaar

Kennis nemen van: Het regionale proces implementatie gewijzigde Wgr en de bijgevoegde startnotitie 1. Aanleiding Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) gewijzigd. Doel van de wetswijziging is om de democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van raden te versterken. Gevolg van de wijziging is dat alle GR-en op 1 juli 2024 gewijzigd dienen te zijn. In regio Rivierenland is een proces hiervoor ontworpen, bij deze informatienota treft u de startnotitie voor dit proces ter kennisname aan. 2. Beoogd effect Het uitgangspunt van de nieuwe Wgr is het versterken van de democratische legitimiteit van samenwerking. In de regionale bijeenkomst op 22 maart jl. bent u meegenomen in de keuzes die daarvoor moeten worden gemaakt, onder meer rond burgerparticipatie, controle door raden, evaluatie en uittreding. Doel van het regionale traject is een efficiënt implementatieproces van die nieuwe wet, waarin voor alle stakeholders en in het bijzonder de raden maximaal overzicht en inzicht ontstaat in de afwegingen die bij de implementatie worden gemaakt voor de individuele samenwerkingsverbanden. Het plan van aanpak gaat ervan uit dat alle gemeenschappelijke regelingen voor de gestelde termijn van 1 juli 2024 gewijzigd worden en dat voor elke gemeenschappelijke regeling een passende maatwerk wijziging wordt doorgevoerd.

Daarbij is het belangrijk dat het voor alle stakeholders duidelijk is waarom welke (optionele) keuzes per gemeenschappelijke regeling zijn gemaakt bij het implementeren van de gewijzigde Wgr. 3. Informatie Uniek gezamenlijk proces De kring van burgemeesters, de kring van griffiers, de bestuurders van de samenwerkingsverbanden in de regio en de kring van gemeentesecretarissen hebben de handen ineengeslagen om de wetswijziging regionaal te implementeren, waarbij voldoende ruimte is voor maatwerk. In samenwerking met de directeuren van de samenwerkingsverbanden is een regionaal proces ontworpen. De voorgestelde aanpak is uniek omdat hierbij een gezamenlijk regionaal proces wordt doorlopen voor elf samenwerkingsverbanden, te weten de AVRI, BSR, BWB, BVEB, GGD-GZ, ODR, RAR, Regio Rivierenland, UBR, Werkzaak en VRGZ. Ook zal geprobeerd worden aansluiting te vinden met Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal. Ook aan die GR neemt onze gemeente deel en ook

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

zij moet de gewijzigde Wgr implementeren. Het ligt voor de hand de samenwerkingsverbanden zo veel mogelijk te laten profiteren van het regionale proces.

1. 2.

3.

4. 5.

1.

2. 3. 4.

Hoofdlijnen regionale aanpak Het regionale proces is onderverdeeld in vijf fases, met de volgende eindproducten, die worden opgeleverd: Start: definitieve aanpak en instellen programma-gremia. Eindproduct: de voorliggende startnotitie. Opstellen regionaal afwegingskader voor implementatie Wgr o.a. op basis van twee brede raadsbijeenkomsten. Ook vindt in deze fase een brede collegebijeenkomst plaats Eindproduct: het regionale afwegingskader op basis waarvan de samenwerkingsverbanden maatwerktrajecten doorlopen. Maatwerk trajecten: Binnen elk samenwerkingsverband worden op basis van het regionale afwegingskader keuzes gemaakt voor het wijzigingen van de GR en daarmee implementatie van de Wgr. Ontwerpen tekstvoorstellen: Voor elke GR wordt een wijzigingsvoorstel gemaakt die ter besluitvorming aan colleges en raden wordt voorgelegd. Eindproduct: wijzigingsvoorstellen. Besluitvorming: Nadat de besturen van de samenwerkingsverbanden een definitief tekstvoorstel hebben vastgesteld worden alle tekstvoorstellen in één pakket voorgelegd aan de colleges en gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Besluitvorming valt uiteen in de zienswijzeprocedure en de vaststellingsprocedure. Eindproduct: gewijzigde GR-teksten van 11 samenwerkingsverbanden.

Governance Er zijn voor het regionale traject vier programmagremia ingesteld: Procesbegeleidingsgroep met vertegenwoordigers van de kring van burgemeesters, de besturen van de samenwerkingsverbanden, de kring van griffiers en de kring van gemeentesecretarissen. Deze groep is de opdrachtgever voor het programma. Werkgroep met vertegenwoordigers van de regiocoördinatoren en juristen van samenwerkingsverbanden en gemeenten. Klankbordgroep met vertegenwoordigers van de directeuren van de samenwerkingsverbanden. Programmateam bestaande uit de externe adviseurs van PROOF Adviseurs die het proces begeleiden. Hiernaast worden andere stakeholders regelmatig betrokken en bijgepraat, denk onder meer aan de kring van gemeentesecretarissen, de beleidsinhoudelijke adviseurs bij de gemeenten, de financials en controllers. Samenwerking met overheden buiten Rivierenland Vier samenwerkingsverbanden die deelnemen aan de implementatie binnen de regio Rivierenland hebben naast deelnemers binnen de regio ook deelnemers in andere regio’s. Het gaat dan om de GGD, Veiligheidsregio, ODR en de BSR. Voor de GGD en Veiligheidsregio uit de regio Gelderland Zuid nemen naast de gemeenten uit Rivierenland ook gemeenten uit de regio Rijk van Nijmegen deel. In Rijk van Nijmegen wordt een apart regionaal traject doorlopen waar de GGD en Veiligheidsregio ook onderdeel van uitmaken.

Op gezette tijden vindt er tussen beide projecten afstemming plaats. De ODR heeft ook de provincie als deelnemer. Met de provincie, die haar eigen traject loopt vindt regelmatig afstemming plaats, via de directeur van de ODR. Voor de BSR geldt dat er naast deelnemers uit de regio Rivierenland ook nog drie andere deelnemende gemeenten kent, namelijk IJsselstein, Montfoort, Wijk bij Duurstede en twee niet gemeentelijke deelnemers, Waterschap Rivierenland en AVRI. AVRI is zelfstandig aangehaakt in dit programma. De raden van IJsselstein, Montfoort, Wijk bij Duurstede en het algemeen bestuur van het Waterschap zullen ook worden uitgenodigd voor de raadsbijeenkomsten. Daarnaast vindt afstemming plaats via de directeur van BSR.

4. Kanttekeningen -

5. Financiën De elf samenwerkingsverbanden hebben met elkaar afgesproken ieder een gelijk aandeel van het regionale proces te bekostigen. Binnen elk algemeen bestuur zal de bijdrage aan het regionale proces bij behandeling van begroting/begrotingswijziging worden geagendeerd om te bepalen of het ten laste van de lopende begrotingen 2023 en 2024 dient te komen of dat hiervoor aanvullend een bijdrage wordt gevraagd van de deelnemers. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester