2 Informatienota DVO Centrumregeling Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Dienstverleningsovereenkomst (DVO) centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Nijmegen en Rivierenland.

Registratienummer Datum collegebesluit

Z.065813 /196728

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie

mw.van Nieuwenhuizen

Programma

Maatschappelijke zaken

Bijlagen

1. 2. 3. 4. 5.

Openbaarheid

Openbaar

DVO BW-MO regio Nijmegen en Rivierenland Bijlage A Mandaatbesluit Bijlage B Verwerking persoonsgegevens Bijlage C Verdeelsleutel Toelichting monitor BW + K1, K2, K3 2021

Kennis nemen van: De ‘Dienstverleningsovereenkomst centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Nijmegen en Rivierenland’ 1. Aanleiding Het beleid over Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO) verandert*. Vanaf 1 januari 2022 decentraliseert het rijk de taak BW van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. Voor de zomer stelden alle raden in de regio hiervoor het regioplan BW-MO vast. En de colleges gingen hierdoor de ‘Centrumregeling BW-MO' aan. Hierin staat dat de gemeenten in de regio’s Nijmegen en Rivierenland blijven samenwerken. We spraken ook af dat Nijmegen centrumgemeente blijft en voor de regio de taken uitvoert. We moeten nu alleen nog de dienstverleningsovereenkomst (DVO) aangaan. In de DVO vertalen we de afspraken uit de centrumregeling naar concrete uitvoeringsafspraken. Om ervoor te zorgen dat de gemeente Nijmegen namens ons de taken kan uitvoeren, moeten wij mandaat aan de gemeente Nijmegen verlenen. Eerdere besluiten:  7 dec 2017 Regionaal beleidsplan GGZ Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 20182020 Samen Dichtbij (Z. 007822).  17 juni 2021 Regioplan Beschermd Wonen regio Nijmegen en Rivierenland en centrumregeling BW en MO. (Z. 055469). * Beschermd Wonen is een woonvorm voor mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA). Maatschappelijke Opvang is de opvang van dak- en thuislozen.

2. Beoogd effect  Aangaan van de DVO waarin we uitvoeringsafspraken maken op het terrein van BW en MO vanaf januari 2022.  Vaststellen van het mandaatbesluit zodat Nijmegen de taken kan uitvoeren. 3. Informatie 1. In de DVO staan de uitvoeringsafspraken die horen bij de centrumregeling BW en MO. Voor de zomer spraken de gemeenten in de regio Rivierenland en de regio Nijmegen af om samen te blijven werken na de decentralisatie van BW. Alle raden stelden hiervoor een regioplan BW-MO vast,

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

en de colleges gingen een centrumregeling aan. In de centrumregeling staat (op hoofdlijnen) wat we belangrijk vinden in de samenwerking. Hoe we precies gaan samenwerken, leggen we nu vast in de DVO. Hieronder bespreken we kort bij de belangrijkste onderwerpen, welke uitvoeringsafspraken we maken. De volgorde van de onderwerpen is anders dan die in de DVO. We noemen daarom de artikelnummers erbij. Voor de details verwijzen we naar de bijlage (DVO). Artikel 3, lid 4: Taken centrumgemeente, Nijmegen • verantwoordelijk voor de implementatie en uitvoering van inkoop of subsidiëring, • het ontvangen van declaraties en het betalen daarvan, • contract- en relatie management, • monitoren en rapporteren, • rechtmatigheids- en kwaliteitsbewaking en handhaving, • het nemen van primaire indicatiebesluiten en besluiten op bezwaar, • de vertegenwoordiging van partijen in beroep en bij een voorlopige voorziening. Deze taken voert Nijmegen uit voor de volgende voorzieningen: I. Beschermd wonen (incl. de toegang); II. Beschermd thuis (incl. de toegang); III. Maatschappelijke opvang (incl. de toegang); IV. OGGZ, voor zover het geen lokale taken zijn; V. Verslavingszorg, voor zover het geen lokale taken zijn. Artikel 6: Financiën Alle gemeenten in de beide regio’s zijn samen verantwoordelijk voor een sluitende regionale begroting. De centrumgemeente stelt jaarlijks een concept-regiobegroting op.

De eerste begroting stellen we op voor het jaar waarin het rijk het objectief verdeelmodel invoert. We verwachten dat dit 2023 is. In dit jaar ontvangen ook alle gemeenten middelen voor het uitvoeren van beschermd wonen. In de onderstaande tabel staan de baten en lasten die onderdeel zijn van de regiobegroting. Lasten Baten a. Gecontracteerde zorg (in natura) BW/BT. b. Persoonsgebonden budgetten BW/BT. c. Een bedrag voor onvoorziene zorgkosten als gevolg van het woonplaatbeginsel. d. Subsidies gerelateerd aan regionale doelen en BW/ BT. e. Kosten voor de centrale toegang BW/MO op basis van taakopdracht aan de GGD. f. Kosten regionale projecten, bijv. de ambulantisering GGz/ transformatie BW. g. Uitvoeringskosten centrumgemeente. h. Kosten voor Wmo toezicht en handhavingstrajecten. i. Tekort maatschappelijke opvang.

a. De integratie-uitkering beschermd wonen b. Een bijdrage per gemeente op basis van de verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel baseren we op de (her)verdeling van de beschermd wonen middelen volgens het objectieve verdeelmodel. Jaarlijks bekijkt de regio of deze verdeelsleutel nog passend is.

De verdeelsleutel baseert de regio op het budgetaandeel per gemeente in het totaalbudget. Deze verdeling komt uit in de september circulaire 2021. Iedere gemeente betaalt de bijdrage in de vorm van een voorschot. In het jaar t+1 maakt Nijmegen een eindafrekening. Na goedkeuring door de gemeenten, rekent Nijmegen per gemeente af. De verdeling is voorlopig als volgt:

Gemeente Berg en Dal Beuningen Buren Culemborg Druten Heumen Mook en Middelaar Neder Betuwe Nijmegen Tiel West Betuwe West Maas en Waal Wijchen

Aandeel in regiobegroting 5,5% 4,3% 3,9% 5,0% 3,2% 3,0% 1,5% 3,3% 44,5% 8,3% 7,4% 3,2% 6,9%

Artikel 5: Gezamenlijke verplichtingen De regiogemeenten blijven zelf verantwoordelijk voor de taken die we al hadden in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Hieronder vallen onder andere: • het bieden van begeleiding & dagbesteding, • organiseren van bemoeizorg, • het voorkomen van uithuisplaatsingen, • huishoudelijke hulp, • respijtzorg en kortdurend verblijf, • persoonlijke verzorging, • kortdurend verblijf LVB 18+, • vervoer, • woningaanpassingen en overige hulpmiddelen (allen zowel in natura als via PGB). Gemeenten hebben daarnaast de verantwoordelijkheid om te zorgen voor voldoende betaalbare woonplekken. Dit geldt ook voor de doelgroepen van de centrumregeling Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO). Zo kunnen inwoners, na een tijdelijk verblijf in MO en/of BW terugkeren naar de gemeente van herkomst. Voor deze lokale verantwoordelijkheden moeten gemeenten lokale capaciteit inzetten. Voor de regionale verantwoordelijkheden geldt dat Nijmegen hiervoor capaciteit inzet. Vanuit de lokale gemeenten is het om 3 redenen belangrijk dat we hier nauw op aanhaken en aan meewerken: 1. Zo sluiten de regionale en lokale ontwikkelingen op elkaar aan. 2. Beschermd Wonen blijft altijd primair een lokale verantwoordelijkheid.

Het beleggen van deze taken bij de regiogemeenten neemt niet weg dat lokale gemeenten hier wettelijk verantwoordelijk voor blijven. 3. We spraken af dat BW een regionaal product blijft, maar Beschermd Thuis (BT) ook lokaal kan. Gemeenten die dit lokaal willen organiseren hebben hiervoor een tijdpad van 7-10 jaar. Artikel 10: Duur, wijziging en beëindiging Deze overeenkomst gaat in op 1 januari 2022 en eindigt op 31 december 2024. De DVO komt tot stand door ondertekening van de overeenkomst door alle partijen. We stellen voor dat de verantwoordelijke wethouders de DVO tekenen. Hiervoor moeten de burgemeesters een volmacht geven aan de wethouder. Gemeenten kunnen tussentijds uittreden uit de regeling. Hiervoor moeten wel alle gemeenten schriftelijk toestemming geven. Er geldt een opzegtermijn van 6 maanden. De gemeenten kunnen de overeenkomst ook tussentijds wijzigen. Ook hiervoor moeten alle gemeenten dan schriftelijk

toestemming geven. Artikel 3, lid 8: Managementrapportages Regiogemeenten ontvangen tweemaal per jaar geanalyseerde managementrapportages. De rapportages beschrijven de voortgang en realisatie van de ingekochte en gesubsidieerde zorg en ondersteuning. In de managementrapportages staat beschikbare informatie over: • het zorggebruik, • de kosten, • de wachtlijsten, Ook staat in de rapportages informatie uit de registraties van de centrale toegang BW/MO. Naast de geanalyseerde managementrapportages zorgt de centrumgemeente ervoor dat gemeenten periodiek actuele monitoringsinformatie hebben. Hierbij valt te denken aan aantallen cliënten BW en BT, inzicht in kosten, inzicht in zorggebruik en inzicht in samenstelling van de cliëntpopulatie. Nijmegen onderzoekt nu of ze de bestaande dashboards toegankelijk kunnen maken voor de regiogemeenten. Enkele kwartaalrapportages van 2021 van de centrumgemeenten Nijmegen met cijfers over Beschermd Wonen zijn toegevoegd als bijlage. 2. In de DVO staan afspraken over de uitwisseling van persoonsgegevens. In het kader van de samenwerking in de centrumregeling wisselen we persoonsgegevens uit. Op deze samenwerking en uitwisseling van persoonsgegevens is de AVG van toepassing. We moeten ervoor zorgen dat alle partijen dit doen volgens de geldende wet- en regelgeving.

Hiervoor nemen we een aparte bijlage op bij de overeenkomst waarin we afspraken vastleggen over privacy. 3. Hiermee regelen we dat de gemeente Nijmegen de wettelijke taken namens ons kan uitvoeren. In de centrumregeling spraken we af dat Nijmegen de taken Beschermd Wonen uitvoert namens de regiogemeenten. Hiervoor moeten we mandaat verlenen. Daarom vragen we uw college en de burgemeester om het ‘Mandaatbesluit Centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Regio Nijmegen en Rivierenland’ en de DVO vast te stellen.

4. Kanttekeningen Het rijk stelde het objectief verdeel model nog niet vast. Het meest actuele objectieve verdeelmodel dat het rijk ons stuurde, is nog steeds een concept. Dat betekent dat we nog niet zeker weten wat de financiële gevolgen van de decentralisatie precies zijn. Aan de andere kant maken we nu een regionale afspraak. Dat betekent dat we de eventuele financiële tegenvallers van een definitief model ook samen oplossen. 5. Financiën In mei besloten we al om de kosten voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang vast te stellen op basis van beschikbaarheid (dus niet op basis van daadwerkelijk gebruik). Hierbij gebruiken we als verdeelsleutel voor de gemeentelijke bijdrage de hoogte van het ‘aanvullend Wmo-budget per regiogemeente. Zie bijlage C. De financiële bijdrage stellen we jaarlijks vooraf vast met correctie/vaststelling bij de jaarafsluiting.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders, P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester