2.1 Afschrift aanvullend beroepschrift
Tekst van het document
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
HGEKOMEN t 9 AUG. 2«21
de Rechtspraak Rechtbank Gelderland
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente West Maas en Waal Postbus 1 6658 ZG Beneden-Leeuwen
Team bestuursrecht Arnhem
bezoekadres Walburgstraat 2-4 6811 CD Arnhem
datum onderdeel contactpersoon doorkiesnummer ons kenmerk uw kenmerk
18 augustus 2021 bestuursrecht.SV.rb-gel@rechtspraak.nl mevr T. Jansen 088 3611687 zaaknummer ARN 21 / 2389 WOB Z.048067/167377
bijlage(n) faxnummer afdeling onderwerp
088 361 0385 het beroep van Graniet Import Benelux B.V. te Amsterdam
correspondentieadres Postbus 9030 6800 EM Arnhem t 088 361 2000 f088 361 0385 algemeen f 088 361 0384 belasting www.rechtspraak.nl
Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. Wilt u slechts één zaak in uw brief behandelen.
Geachte heer/mevrouw, Over het beroep met zaaknummer ARN 21 / 2389 WOB deel ik u het volgende mee. De rechtbank heeft een aanvullend beroepschrift ontvangen. Ik stuur u hiervan een kopie. Tenzij de rechtbank anders bepaalt, staat het u vrij om tot tien dagen voor de eventuele zitting een (aanvullend) verweerschrift in te dienen. Als u naar aanleiding van deze brief vragen hebt, kunt u contact opnemen met de administratie van de rechtbank op het hierboven vermelde doorkiesnummer. Als u de rechtbank belt of schrijft, verzoek ik u het zaaknummer te vermelden.
BB072
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Van Kaam
K
IP. Media . Privacy
PER KOERIER Rechtbank Gelderland t.a.v. Team bestuursrecht, mevrouw I. Wezendonk Walburgstraat 2-4 6811 CD ARNHEM
Amsterdam
16 augustus 2021
Referentie:
D20200023
Betreft:
Beroep Graniet Import Benelux B.V.
Zaaknummer:
ARN 21 / 2389 WOB
T:+31 (0)20 421 20 40 F: +31 (0)20 420 70 79 . info@van-kaam.nl www.van-kaam.nl
Bezoekadres Oosteinde 3 1017 WT Amsterdam Postadres Postbus 220 1000 AE Amsterdam
Edelachtbare Heer, Vrouwe, In bovengenoemde procedure treft u hierbij een afschrift van het beroepschrift met beroepsgronden en Bijlagen 4 t/m 11 welke ik heden namens cliënte Graniet Import Benelux B.V. in het geding wens te brengen. Wat betreft voornoemde bijlagen geldt dat hierbij is doorgenummerd ten opzichte van de eerdere Bijlagen 1 t/m 3 die reeds bij pro forma beroepschrift d.d. 10 mei 2021 zijn overgelegd. Een kopie van dit schrijven en de bijlage zond ik volledigheidshalve tevens naar de gemachtigde van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente West Maas en Waal, de heer E. Peters.
Bijlage: \ie voornoemd
Onze algemene voorwaarden zijn van toepassing. Deze bevatten onder meer een aansprakelijkheidsbeperking
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
I
Rechtbank Gelderland Locatie Arnhem Rolzitting: dinsdag 17 augustus 2021 Rolnummer: ARN 21 / 2389 WOB BEROEPSCHRIFT (GRONDEND inzake: GRANIET IMPORT BENELUX B.V., gevestigd te Amsterdam; verzoeker gemachtigden:
mr. H.A.J.M. van Kaam mr. J.M.A. van Lith
tegen: HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS GEMEENTE WEST, MAAS EN WAAL, zetelende te Beneden-Leeuwen; verweerder gemachtigde:
mr. E. Peters
Inleiding en achtergrond Namens Graniet Import Benelux B.V. (hierna: 'GIB') heeft de heer Stupers op 28 mei respectievelijk 2 juli 2020 met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (hierna: 'Wob') verzocht om openbaarmaking van - kort gezegd - alle bij de Gemeente West Maas en Waal (hierna: 'de Gemeente') berustende documenten betreffende het onderwerp 'granuliet' over de periode van 1 januari 2016 t/m 2 juli 2020.
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
2
2.
Bij besluit van 30 september 2020 is op dit verzoek beslist (overgeiegd als Bijlage 2 bij pro forma beroepschrift). Bij brief van 6 november 2020 heeft GIB tegen dit besluit bezwaar gemaakt. Daarbij heeft zij aangevoerd dat: (i) (ii) (iii) (iv)
(iv)
informatie ten onrechte niet bij het verzoek is betrokken en daarmee niet volledig op haar verzoek is beslist; ten onrechte geen inventarislijst is verschaft; het overzicht dat bij besluit is verstrekt niet juist is; ten onrechte namen van vooraanstaande ambtenaren, wethouders en andere afgevaardigden van het college van burgemeester en wethouders, en communicatiemedewerkers zijn geweigerd c.q. weggelakt; e-mailextensies ten onrechte volledig zijn geweigerd c.q. weggelakt.
3.
Bij verweerschrift d.d. 20 januari 2021 is door de vakafdeling van de Gemeente op voornoemd bezwaar gereageerd. Daaruit blijkt dat er inderdaad fouten zijn gemaakt en niet alle informatie bij het bestreden (primaire) besluit is betrokken. Zo blijkt uit het verweer dat GIB zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat ten onrechte geen SMS- en WhatsApp-berichten bij het besluit zijn betrokken. Zulke berichten vallen onder de reikwijdte van de Wob en werden bij een volgende zoekslag na het bezwaar van GIB wel aangetroffen. Daarnaast is 'per abuis' een aantal notities niet bij het bestreden besluit betrokken die alsnog openbaar zouden moeten worden gemaakt. Tevens heeft GIB terecht aangevoerd dat emailextensies inconsequent zijn weggelakt. Voornoemde 'fouten' en onvolledigheden zouden bij beslissing op bezwaar worden rechtgezet, tevens voorzien van een volledige inventarislijst.
4.
De Gemeente heeft bij beslissing van 30 maart 2021 op het bezwaar beslist (overgelegd als Bijlage 1 bij pro forma beroepschrift) en daarbij een heroverweging gemaakt die grotendeels overeenstemt met het verweerschrift van de vakafdeling. De bezwaren van GIB zijn deels gegrond verklaard en de 'nieuwe' documenten zijn alsnog (deels), zij het op punten anoniem ex artikel 11 lid 2 Wob of met een beroep op artikel 10 lid 2 sub e Wob, openbaar gemaakt. De beslissing op bezwaar is voorzien van een inventarislijst van maar liefst 153 pagina's.
5.
GIB kan zich niet verenigen met de wijze waarop de Gemeente op het bezwaar heeft beslist en de heroverweging die daarbij heeft plaatsgevonden (aan de hand van het advies van de Commissie Bezwaarschriften (zie bijlage 1 bij Bijlage 111 en heeft daarom bij brief van 10 mei 2021 onderhavige (pro forma) beroep ingesteld.
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
3
6.
De gronden voor dit beroep zullen hierna uiteen worden gezet. Niet compleet beslist op Wob-verzoek
7.
8.
9.
GIB is naar aanleiding van de beslissing op bezwaar en de (gedeeltelijk) alsnog openbaar gemaakte documenten van oordeel dat er niet volledig op het verzoek is beslist en bepaalde informatie ten onrechte niet bij de besluitvorming is betrokken. SMS- en WhatsApp-berichten onvolledig GIB beschikt over aanwijzingen dat er meer SMS- en WhatsApp berichten berusten bij de Gemeente dan thans openbaar gemaakt en bij het besluit betrokken hadden moeten worden.
De rechtspraak van de Afdeling is helder: op SMS- en WhatsApp-berichten over een bestuurlijke aangelegenheid is de Wob van toepassing, ongeacht of deze berichten op een zakelijke dan wel privételefoon van een bestuurder of ambtenaar staan.1
10. GIB heeft bij bezwaar reeds kenbaar gemaakt dat zij contact heeft gehad (zowel per e-mail als via WhatsApp) met individuele ambtenaren en bestuurders (waaronder individuele raadsleden) alsook de burgemeester en tevens voorzitter van de Gemeenteraad (de heer Neerbos). Dus zij weet dat deze informatie aanwezig behoort te zijn. 11. Vooralsnog worden er alleen WhatsApp-berichten van wethouder Ans Mol openbaar gemaakt over de periode 19 februari 2020 t/m 26 juni 2020. Dit omvat een beperkte periode, terwijl het Wob-verzoek van GIB zich uitstrekt over een veel ruimere periode van meer dan vier jaar. 12. Uit de WhatsApp-berichten uitgewisseld tussen Bosma (Zembla) en Mol (die beginnen op 19 februari 2020) kan daarnaast worden afgeleid dat partijen daarvoor ook al contact hebben gehad. De WhatsApp-conversatie tussen Mol en Bosma heeft geen inleiding en impliceert dat Bosma op 19 februari 2020 ergens op reageert althans een document toestuurt naar aanleiding van eerdere correspondentie tussen hen. 13. Daarnaast wordt in artikelen van Zembla d.d. 10 en 14 februari 2020 verwezen naar verklaringen van wethouder Ans Mol in De Gelderlander (Bijlage 4). Er wordt ook 1 Zie ABRvS 20 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:899.
Van Kaam lp iVied'a Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
4
verwezen naar een reactie van de Gemeente op de uitzending van Zembla d.d. 6 februari 2020. Het is aannemelijk dat Mol rondom 10 en 14 februari 2020 contact heeft gehad met Zembla. In ieder geval voor 19 februari 2020. Bij het primaire besluit en de beslissing op bezwaar worden echter ook geen e-mails tussen de Gemeente en journalisten en Zembla openbaar gemaakt, hetgeen impliceert dat de openbaar gemaakte informatie niet volledig is. 14. Daarnaast beschikt GIB over een afschrift van een e-mail waarin Mol aangeeft dat er na het Wob-verzoek nog WhatsApp-contact is geweest (waarschijnlijk met Bosma, gezien het onderwerp van de e-mailreeks) waarbij wordt aangegeven "dat moet weggehaald worden" (Bijlage 5). Dit impliceert dat er meer berichtgeving is en zelfs ten onrechte en om onduidelijke redenen is verwijderd. Dit geeft blijk van een onzorgvuldige voorbereiding van de beslissing op bezwaar d.d. 30 maart 2021 waarvan de betreffende WhatsApp-correspondentie onderdeel uitmaakt.
Op basis van rechtspraak van de Afdeling geldt immers als uitgangspunt dat na indiening van een Wob-verzoek een bestuursorgaan niet mag overgaan tot vernietiging van stukken en bestanden waarop dat verzoek betrekking heeft:2 "Hierbij dient echter uitgangspunt te zijn dat na de indiening van een verzoek om informatie op grond van de Wob het bestuursorgaan niet de vrijheid heeft om over te gaan tot vernietiging van stukken en bestanden waarop dat verzoek betrekking heeft. Vanaf dat moment dient het behoud daarvan volledig te worden gewaarborgd, opdat ook over de vraag of sprake is van voor openbaarmaking mogelijk in aanmerking komende documenten effectief besloten en geprocedeerd kan worden." 15. Bovendien geldt dat alle berichtgeving afkomstig van de telefoons van ambtenaren en bestuurders van de Gemeente betrokken bij het onderwerp 'granuliet' onder het Wob-verzoek valt en niet alleen de berichtgeving uitgewisseld met en afkomstig van de telefoon van wethouder Ans Mol. Het is ongeloofwaardig dat alleen wethouder Mol via SMS- of WhatsApp contact zou hebben gehad met derden over het granuliet-dossier. Intern zal daarnaast ook het nodige zijn gecommuniceerd. Dit blijkt ook uit de grote hoeveelheid e-mailbestanden zoals reeds (deels) openbaar gemaakt. Daaruit komt naar voren dat ook beleidsmedewerkers en andere ambtenaren zijn betrokken bij dit dossier.
Ook de SMS- en WhatsAppberichten van deze ambtenaren dienen bij het verzoek te worden betrokken, maar bevinden zich thans niet tussen de openbaar gemaakte documenten.
2 ABRvS 14 december 2005, ECLI:NL:RVS:2005:AU7942, r.o. 2.3. Vgl. ook ABRvS 3 juni 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1342.
Van Kaam !?. Media . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
5
16. GIB verzoekt Uw Rechtbank daarom de Gemeente op te dragen al hetgeen te doen om voornoemde berichtgeving alsnog te achterhalen en openbaar te maken. Telefoonnotities 17. In de WhatsApp-berichten van wethouder Mol blijkt dat zij verschillende keren telefonisch contact heeft gehad met verschillende partijen inzake het granulietdossier.
18. Dit blijkt uit de volgende WhatsApp berichten die bij beslissing op bezwaar openbaar zijn gemaakt: Heller/Mol d.d. 23 april 2020: "kan ik u vandaag nog eens bellen over granuliet." Bueting/Mol 21 februari 2020:"Ans, ik stel voor dat we maandag nog even bellen over hoe het nu gaat en waar nog vragen zijn." Pennings/Mol d.d. 26 juni 2020:"Goedemorgen, Zou ik u vandaag kunnen bellen over de uitspraak van de voorzieningenrechter?'' Bosma/Mol d.d. 4 juni 2020: Bosma: "Is het mogelijk om nog even te bellen7’ Mol: "Morgen maar proberen" 19. Tussen de openbaar gemaakte stukken bevinden zich vooralsnog geen telefoonnotities. 20. Voor zover er schriftelijke documenten en/of aantekeningen zijn van voornoemde gesprekken of andere telefoongesprekken (met voornoemde dan wel andere partijen) dan behoren deze bij het verzoek te worden betrokken. Het is aan de Gemeente om een en ander na te gaan en deze informatie openbaar te maken. 21. GIB verzoekt Uw Rechtbank daarom de Gemeente op te dragen al hetgeen te doen om voornoemde informatie/documenten alsnog te achterhalen en openbaar te maken. Correspondentie raadsleden 22. Bij beslissing op bezwaar is e-mailcorrespondentie met en afkomstig van de griffie van de gemeenteraad (gedeeltelijk) openbaar gemaakt. De correspondentie tussen individuele raadsleden, ambtenaren en bestuurders van de Gemeente en derden is
Van Kaam !?. Media . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
6
daarentegen niet bij het besluit betrokken omdat deze buiten de reikwijdte van de Wob zou vallen. 23. WhatsApp- en e-mail-correspondentie van en met individuele raadsleden berust volgens de Gemeente niet bij de gemeenteraad als bestuursorgaan in de zin van de Wob en hoeft daarom niet bij de besluitvorming te worden betrokken, zo blijkt uit het advies van de Commissie Bezwaarschriften d.d. 23 maart 2021 (p. 6-7) (zie Bijlage 1 zoals overgelegd bij pro forma beroepschrift). De Commissie merkt op dat een individueel raadslid geen bestuursorgaan betreft in de zin van de Awb en dat de raadsleden en de gemeenteraad elkaar geen verantwoording schuldig zijn. De correspondentie van individuele raadsleden kan daarom volgens de Gemeente niet door de griffie van de gemeenteraad worden opgevraagd, de informatie is niet voor de gemeenteraad als zodanig bestemd. Dit leidt ertoe dat de informatie ook niet berust bij de gemeenteraad als bestuursorgaan. 24. De rechtspraak van de Raad van State hieromtrent is duidelijk en stelt dat (alle) documenten die verband houden met een bestuurlijke aangelegenheid onder de Wob vallen.
WhatsApp-berichten worden daarbij ook als document in de zin van artikel 1:1 sub a Wob aangemerkt en vallen dus ook onder de reikwijdte van een Wob-verzoek als onderhavige.3 Daarbij moet inderdaad, zoals de Commissie terecht stelt, beoordeeld worden of een document bij de gemeenteraad berust, maar ook of deze da ar behoort te berusten. Daarvoor is ook relevant of het bericht in kwestie bestemd is voor de gemeenteraad als zodanig.4 25. De Wob dient een goede en democratische bestuursvoering (zie preambule van de wet), waaronder in ieder geval ook wordt begrepen (i) de publieke controle op het handelen van de overheid, (ii) deelname van burgers (waaronder ook journalisten) aan het besluitvormingsproces en (iii) rechtsbescherming tegen de overheid. In dit kader dienen de berichten die (op termijn) van belang kunnen zijn voor deze doelen in elk geval (voor enige tijd) te worden bewaard in het kader van de Wob. Het gaat dus om alle documenten, dus ook e-mails, SMS- en WhatsApp-berichten die relevant zijn voor het besluitvormingsproces en het onderwerp waarop het Wobverzoek betrekking heeft. 26. In dit geval betreft het een zeer actuele en belangrijke bestuurlijke aangelegenheid omtrent de toepassing van granuliet. Dit onderwerp heeft de nodige stof doen opwaaien. Zowel in de media als de politiek (op regionaal en nationaal niveau) is 3 Zie ABRvS 20 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:899.
4 Zie ook ABRvS 9 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:623 zoals aangehaald in de beslissing op bezwaar, blz. 6.
Van Kaam IP. Media . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
7
veel aandacht voor dit onderwerp. Het Wob-verzoek en alle daarop betrekking hebbende documenten zijn daarmee van algemeen belang en dragen bij aan een actueel maatschappelijke discussie. 27.
Rondom het besluitvormingsproces, de beleidsvorming, -voorbereiding en uitvoering binnen West Maas en Waal rondom het onderwerp granuliet vervult de gemeenteraad een belangrijke rol. Het is bekend dat de heer Neerbos (als voorzitter van de gemeenteraad en burgemeester) dit onderwerp in portefeuille heeft (gehad) en dat er door hem dus het nodige is gecommuniceerd over dit onderwerp met derden en/of andere ambtenaren/bestuurders binnen de Gemeente. Deze correspondentie dient wel degelijk onderdeel uit te maken van het Wob-verzoek en volledig openbaar te worden gemaakt.
28. Hetzelfde geldt voor bepaalde raadsleden die zich onder meer in de media over het onderwerp hebben uitgelaten naar aanleiding van de uitzending van Zembla. Zie het artikel van De Gelderlander d.d. 7 februari 2020 (Bijlage 6): „Ik ben geschokt, ontzet en heel erg pissed" zegt Willeke von Ooijen van de SP. die zich al jaren in dit dossier vastbijt. „Ik snap wel waarom het woord 'maffia' valt in de uitzending", stelt Frans van Gelder (CDA). „Dit brengt het vertrouwen in de hogere overheid 'ernstige schade toe", aldus Ronald Orlemans (FD Beneden-Leeuwen). (onderstreping advocaat) 29. GIB heeft daarnaast ook zelf via WhatsApp en e-mail gecommuniceerd met raadsleden (waaronder Van Gelder) en de voltallige gemeenteraad over het granuliet-dossier teneinde een formeel standpunt in te nemen in de richting van de gemeenteraad. De betreffende raadsleden hebben daarbij ook steeds gecommuniceerd als zijnde vertegenwoordigers van de gemeenteraad. 30. Daarbij kan tevens worden gewezen op het feit dat de raadsleden naast een eigen persoonlijk e-mailadres tevens een speciaal e-mailadres voor hun rol als gemeenteraadslid hanteren met de extensie '@westmaasenwaai.nl' (Bijlage 7 (stemt deels overeen met documentnr. 50).
Daarmee communiceren raadsleden als vertegenwoordiger van de gemeenteraad en valt deze correspondentie, voor zover deze ziet op een bestuurlijke aangelegenheid, wel degelijk onder de Wob en de reikwijdte van onderhavig verzoek.
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
8
31. Alle correspondentie die uitgewisseld wordt met deze e-mailadressen is mede bedoeld voor de uitvoering van hun functie als gemeenteraadslid. Het is aannemelijk dat e-mails die met dit e-mailadres worden verstuurd dan wel ontvangen ook bij de griffie van de gemeenteraad aanwezig zijn. 32. GIB is daarnaast van oordeel dat interne correspondentie van individuele raadsleden met ambtenaren en bestuurders van de Gemeente wel degelijk onder het verzoek valt en ook bij de Gemeente aanwezig zou moeten zijn. Correspondentie afkomstig van en met ambtenaren en bestuurders valt immers onder de Wob en de reikwijdte van het verzoek. In de stukken die thans (deels) openbaar zijn gemaakt komt zulke correspondentie, voor zover GIB kan controleren omdat veel e-mailadressen en namen zijn weggelakt, niet terug. Die correspondentie zal echter wel degelijk aanwezig zijn bij de Gemeente via de inbox of sent items/outbox van betrokken ambtenaren en bestuurders, ofwel op de server ofwel op de telefoons van betrokken ambtenaren en bestuurders. 33. GIB is gezien het grote maatschappelijke debat rondom het onderwerp granuliet alsmede voornoemde omstandigheden van oordeel dat correspondentie met en afkomstig van individuele raadsleden als zodanig wel degelijk bestemd is voor de gemeenteraad. 34.
GIB wijst voor de volledigheid nog op een recente handreiking van de Vereniging Nederlandse gemeenten uit september 2020 over de wijze waarop tekstberichten zoals SMS en WhatsApp moet worden gearchiveerd in het kader van de Wob.5 Deze handreiking strekt zich ook uit tot de berichten van raadsleden. Daarbij worden onder meer raadsleden als volgt geadviseerd; "Archiveer altijd tekstberichten die voor bestuurlijke aangelegenheden van belang zijn." Derhalve is aannemelijk dat deze informatie/correspondentie bij de Gemeente aanwezig behoort te zijn. Dit betekent dat het aan de Gemeente is in dit geval om al hetgeen moeten doen om die berichtgeving te achterhalen. Dit is vaste rechtspraak van de Afdeling.6 35. GIB verzoekt Uw Rechtbank daarom de Gemeente op te dragen al hetgeen te doen om voornoemde correspondentie aisnog te achterhalen en openbaar te maken.
5 Vereniging Nederlandse Gemeente, september 2020, 'Archivering tekstberichten zoals sms- en WhatsApp-berichten'. 6 Zie ABRvS 2 juli 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2391, r.o. 3.1; ABRvS 26 augustus 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2684.
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
9
Correspondentie met journalisten/media 36. GIB beschikt tevens over aanwijzingen dat de correspondentie tussen wethouder Ans Mol (en eventueel ook andere ambtenaren en bestuurders van de Gemeente) en journalisten en media die openbaar is gemaakt niet compleet is en er meer correspondentie bij de Gemeente behoort te berusten.
37. Dit blijkt onder meer uit artikelen van De Gelderlander d.d. 7 februari 2020 (Bijlage 6) en d.d. 14 februari 2020 (Bijlage 8). Tussen de openbaar gemaakte documenten (afgaande op de inventarislijst bij de beslissing op bezwaar) kan enkel en alleen WhatsApp-correspondentie tussen de heer Albert Heller (De Gelderlander) en Mol worden teruggevonden. Echter, die correspondentie begint pas in maart 2020. Kennelijk is daarvoor ook al contact geweest tussen De Gelderlander en Mol. 38. In het artikel van 7 februari 2020 "Woede over stort granuliet in Over de Maas: 'Ik ben geschokt, ontzet en heel erg pissed' (Bijlage 6) wordt namelijk al verwezen naar uitspraken van bij naam en toenaam genoemde raadsleden die een standpunt namens de gemeenteraad innemen. Tevens bevat het artikel citaten van wethouder Mol: "Als dit waar is, dan zijn we zwaar teleurgesteld in onze mede-overheid. Wij zijn er absoluut niet van gediend dat er zo met de belangen van ónze burgers wordt omgegaan." 39. Ook valt te lezen: "Zo meldt de Gemeente al maanden achter Rijkswaterstaat aan zat om aan te dringen op duidelijkheid”. Dit impliceert dat er op of voor 7 februari 2020 contact is geweest tussen De Gelderlander (de auteur Jody Ummels dan wel een andere journalist) en afgevaardigden van de Gemeente.
Tussen de stukken bevindt zich een enkele e-mail van 6 februari 2020 met antwoorden voor De Gelderlander (documentnr. 462 'E-mailbestanden'), maar daarin staan geen verklaringen afkomstig van Mol zoals geciteerd in het artikel. Daarnaast is in het artikel een foto afgebeeld van de gemeenteraad die naar de uitzending van Zembla van 6 februari 2020 kijkt, met als naam/bronvermelding: DG (De Gelderlander). Dit impliceert dat daar journalisten van De Gelderlander bij aanwezig waren en dus ook dat er al eerder contact is geweest. 40. Ook in het artikel d.d. 14 februari 2020 is sprake van diverse citaten en verwijzingen naar verklaringen van wethouder Mol die thans niet terugkomen in de openbaar gemaakte stukken (Bijlage 8).
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
10
41. Het is aannemelijk dat dergelijke uitlatingen ten behoeve van een perspublicatie wel ergens (schriftelijk dan wel anderszins) zijn vastgelegd. 42. Daarnaast kan worden gewezen op een publicatie van Binnenlands Bestuur d.d. 6 februari 2020 waarvan een journalist die diezelfde dag kennelijk ook contact heeft gehad met een woordvoerder van de Gemeente (Bijlage 9). Correspondentie met (journalisten van) Binnenlands Bestuur bevindt zich echter niet tussen de openbaar gemaakte stukken. 43. Uit het voorgaande blijkt dat er dus meer correspondentie met journalisten en media behoort te berusten bij de Gemeente, maar thans ten onrechte niet bij de besluitvorming is betrokken. GIB verzoekt Uw Rechtbank dan ook de Gemeente op te dragen al hetgeen te doen om die berichtgeving alsnog te achterhalen en openbaar te maken. Correspondentie met deskundigen c.q. externe derden 44. Daarnaast beschikt GIB over aanwijzingen dat de correspondentie met deskundigen en externe derden niet compleet is.
45. Ter illustratie wijst GIB op de correspondentie tussen de Gemeente en een onderzoeker van het bedrijf KAFI Integrity B.V. In document 85 'e-mailbestanden' (e-mailcorrespondentie van 28 april 2020) wordt tussen een onderzoeker van KAFI Integrity en wethouder Ans Mol gecorrespondeerd over Statenvragen rondom het afgewezen handhavingsverzoek van het Burgercollectief. Daarbij stelt de onderzoeker (KAFI Integrity): "Ik ga mij beraden wat ik hiermee ga doen. Ik zal je op de hoogte houden." 46. De enige andere correspondentie tussen de Gemeente en deze partij dateert van 23 april 2020 (zie document 127 'E-mailbestanden'). De mail van 28 april 2020 impliceert echter dat partijen daarna ook nog contact hebben onderhouden. Deze informatie bevindt zich thans niet tussen de openbaar gemaakte stukken. Een en ander maakt volgens GIB aannemelijk dat er meer informatie bij de Gemeente behoort te berusten. 47. Daarnaast wordt in documenten omtrent het al dan niet inroepen van externe deskundigheid verwezen naar deskundigen en bedrijven/instanties waarvan correspondentie tussen de Gemeente en betreffende derden op dit moment niet terugkomt in de stukken. Zie bijvoorbeeld:
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
11
Document 197 'E-mailbestanden': Betreft: e-mailcorrespondentie d.d. 28 april 2020 tussen de advocaat van de Gemeente (Soppe Gundelach advocaten) en de Gemeente met als onderwerp 'aanvullende deskundigheid'. In de mailwisseling wordt gewezen op een (mogelijk) relevante deskundige: "In onderstaand artikel wordt de naam van prof. dr. Jan Roelofs genoemd als deskundige op het gebied van verondieping. Mogelijk kan hij nog op enige wijze van meerwaarde zijn voor ons proces. (...) Als jij dit ook zo inschat, wil ik je vragen het contact met de heer Roelofs rechtstreeks te leggen" Indien dit contact is gelegd dient deze correspondentie alsnog onderdeel uit te maken van de stukken in dit Wob-dossier. Document 460 'E-mailbestanden': Betreft: e-mailcorrespondentie d.d. 14 april 2020 tussen een beleidsmedewerker van de Gemeente en de advocaat van de Gemeente (Soppe Gundelach advocaten) met als onderwerp 'vraag deskundige'. In deze correspondentie wordt de heer Jos Vink van Deltares genoemd als 'inhoudelijk deskundige'. Dit impliceert dat eventuele correspondentie met de heer Vink, voor zover deze bestaat, ook onderdeel uit zou moeten maken van de stukken in dit Wob-dossier. 48.
Voorgaande omstandigheden wekken de indruk dat er met meer deskundigen en externe onderzoekers contact is geweest in het kader van het granuliet-dossier en dat deze correspondentie bij de Gemeente behoort te berusten, maar nu ten onrechte geen onderdeel uitmaakt van de openbaar gemaakte documenten. 49. GIB verzoekt Uw Rechtbank dan ook de Gemeente op te dragen al hetgeen te doen om die berichtgeving alsnog te achterhalen en openbaar te maken. Weigering ex artikel 10.2.e Wob 50. In de beslissing op bezwaar wordt veel waarde gehecht aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van betrokken ambtenaren en bestuurders en andere derden betrokken bij het granuliet-dossier binnen de Gemeente.
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
12
51. Om die reden zijn met een beroep op artikel 10 lid 2 sub e Wob zoveel mogelijk persoonlijke gegevens zoals namen en e-mailadressen weggelakt. Eenzelfde afweging is gemaakt bij het al dan niet openbaar maken van documenten op grond van artikel 11 lid 2 Wob. 52.
Dit heeft geresulteerd in het weglakken van vrijwel alle namen (en e-mailadressen) van (ook vooraanstaande) ambtenaren en bestuurders (waaronder raadsleden) die genoemd worden in documenten rondom het granuliet-dossier, behalve die van wethouder Ans Mol, Tweede Kamerleden, de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Stientje van Veldhoven, en communicatiemedewerkers van de Gemeente en Rijkswaterstaat.
53. De Gemeente stelt dat ongeacht de vraag of bepaalde informatie in het kader van het beroepshalve functioneren kan worden verstrekt sprake is van een zeer zwaarwegend belang bij bescherming van de persoonlijke levenssfeer omdat zou zijn gebleken dat GIB individuele personen benadert en aanschrijft die betrokken zijn (geweest) bij het granuliet-dossier. De Gemeente vreest dat met het openbaar maken van namen nog meer personen persoonlijk zullen worden aangesproken door GIB. Hiervoor verwijst zij naar een tweetal persberichten van Zembla. 54. De beredenering van de Gemeente is op dit punt niet te volgen en bewijst hoezeer de Gemeente berichten van Zembla voor waar aanneemt. Dit terwijl de uitzending van Zembla van 6 februari 2020 door de Raad voor de Journalistiek is beoordeeld als "eenzijdig, onevenwichtig en tendentieus" en waarin de conclusie is getrokken dat Zembla journalistiek onzorgvuldig heeft gehandeld (Bijlage 10). 55. In het kader van de belangenafweging door de Gemeente lijkt evenmin te zijn betrokken dat het uitgangspunt van de Wob; openbaarheid is regel, zwaar dient te wegen.7 Daarnaast is er onvoldoende acht geslagen op het feit dat het granulietdossier onderdeel uitmaakt van een groot maatschappelijk en politiek debat waarvoor de nodige media-aandacht is geweest en nog bestaat en waarover ook Kamervragen zijn gesteld.
Openbaarmaking van documenten waaruit blijkt in hoeverre er binnen regionale overheden, waaronder de Gemeente, beslissingen zijn genomen over de toepassing van granuliet in Over de Maas en door wie dient dan ook een algemeen maatschappelijk belang. 56. Door de verantwoordelijke bestuurders en ambtenaren die een belangrijke rol spelen of hebben gespeeld in het granuliet-dossier dient immers publieke 7 Zie ook ABRvS 25 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3588.
Van Kaam IP. Mecha . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
13
verantwoording te worden afgelegd. Met het oog op een goede democratische bestuursvoering is het dan ook van belang dat de namen van deze verantwoordelijke publieke personen alsnog openbaar gemaakt worden. 57.
Met betrekking tot functionarissen, bestuurders en ambtenaren kan, waar het hun beroepshalve functioneren betreft, bovendien slechts in beperkte mate een beroep worden gedaan op het belang van de persoonlijke levenssfeer ex artikel 10 lid 2 onder e Wob. Dat dit uitgangspunt in dit geval niet op zou gaan wordt door de Gemeente in de beslissing op bezwaar echter niet gemotiveerd.
58. Niet valt in te zien dat het aanspreken van GIB van personen die zich beroepshalve bezig houden met de besluitvorming en beleidsbepaling rondom granulietstort en een belangrijke rol hebben gespeeld bij de besluit- en beleidsvorming hieromtrent een schending van hun persoonlijke levenssfeer op zou leveren. Het staat GIB immers vrij om personen die een dergelijke openbare en belangrijke politieke rol vervullen rondom besluitvorming in een dossier dat specifiek over haar bedrijfsvoering gaat hierover te bevragen. Het gaat hier ook niet om het persoonlijk functioneren van de betrokken personen, maar hun publieke functioneren als ambtenaar c.q. bestuurder. 59. Wanneer iemand een publieke functie bekleed, als wethouder of burgemeester of een andere beleidsbepalende rol vervult, dan komt diegene een verminderde aanspraak toe op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en is het publiek belang bij openbaarheid uitgangspunt.8 60. Tevens geldt dat ambtenaren die besluiten van de Gemeente inzake het granulietdossier hebben ondertekend, in beginsel moeten aanvaarden dat hun naam openbaar gemaakt wordt.9 61. Daarnaast kan worden gewezen op het feit dat alle namen, portretten, emailadressen alsmede (neven)functies van de raadsleden ook openbaar en voor een ieder toegankelijk zijn via de website van de Gemeente: https://www.westmaasenwaal.nl/raadsleden (Bijlage 11). 62.
Het enkele feit dat GIB een tweetal personen (die overigens volledig los staan van de Gemeente) heeft aangesproken doet hier niet aan af en kan al helemaal niet tot de beslissing leiden dat het belang bij openbaarmaking plots minder zwaar weegt 8 Zie ook ABRvS 25 juni 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2275. 9 Zie ABRvS 12 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:CA2883.
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
14
dan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van betrokken (vooraanstaande) ambtenaren en bestuurders. MET CONCLUSIE 63. Op basis van het voorgaande verzoek ik Uw Rechtbank om: I.
het beroep ontvankelijk en gegrond te verklaren;
II.
het bestreden besluit d.d. 30 maart 2021 te vernietigen en voor zover nodig ook het primaire besluit d.d. 30 september 2020 voor zover dat ziet op het voorgaande en voornoemde informatie;
III.
het bestreden besluit d.d. 30 maart 2021 te herroepen en voor zover nodig ook het primaire besluit d.d. 30 september 2020 voor zover dat ziet op voorgaande en voornoemde informatie en met toepassing van artikel 8:72 lid 3 onderdeel b Awb zelf in de zaak te voorzien en daarbij te bepalen dat het college van burgemeester en wethouders van de Gemeente West Maas en Waal voornoemde informatie alsnog openbaar dient te maken binnen een daaraan door Uw Rechtbank te verbinden redelijke termijn;
IV.
het college van burgemeester en wethouders van de Gemeente West Maas en Waal te veroordelen in de kosten die GIB in verband met onderhavige procedure heeft moeten maken.
Deze zaak wordt behandeld door mr. H.A.J.M. van Kaam, Van Kaam IP, Media & Privacy, Postbus 220 1000 AE Amsterdam, tel. 020-421 20 40, fax 020 - 420 70 79, e-mail bertil@van-kaam.nl
Van Kaam Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Bijlage 4
Van Kaam IP. Media . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Minister: storten granuliet in Over de Maas gaat voorlopig door...
«1
https://\vw\v.bnnvara.nl zembla'artikelen'minister-storten-gran
Q.
i Menu
A
♦
7 Zembla Z»
Donderdag om 20.25 uur op NP02 ^a>
Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
4- Volgen
Overzicht
Artikelen
Podcasts
Uitzendingen
Dossiers
Zembla International
Minister: storten granuliet in Over de Maas gaat voorlopig door 10feb2020 • leestijd 1 minuten • 131 keer bekeken
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
On
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Minister: storten granuliet in Over de Maas gaat voorlopig door...
https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/ininister-storten-gr
Het storten van granuliet in de Gelderse natuurplas Over de Maas mag van minister Van Veldhoven (Waterstaat) doorgaan. "Er is vooralsnog, volgens de informatie die we op dit moment hebben, geen aanleiding aan te nemen dat bij dit project iets niet volgens de regels is gegaan”, laat de woordvoerder van de minister weten aan De Gelderlander. De gemeente West Maas en Waal wilde naar aanleiding van de Zembla-uitzending ‘De afvaldump door Rijkswaterstaat' per direct een einde aan afvaldumpingen in Over de Maas. In de uitzending onthullen we dat de top van Rijkswaterstaat ‘erdoorheen heeft gedrukt’ dat een half miljoen ton afval kon worden gestort in natuurplas Over de Maas. Dit gebeurde tegen het uitdrukkelijke advies van de verantwoordelijke ambtenaren. “In algemene zin mag in een diepe plas alleen materiaal gestort worden dat voldoet aan de milieu- en water beschermende eisen", stelt een woordvoerder van Van Veldhoven. “Bij dit project is dat volgens Rijkswaterstaat het geval." De minister zegt wel de zaak zorgvuldig uit te zoeken. Openbaar Ministerie Ondertussen heeft het Openbaar Ministerie laten weten met grote belangstelling naar ‘De afvaldump door Rijkswaterstaat’ te hebben gekeken. “Het OM is met de politie bezig om alle informatie te beoordelen op aanknopingspunten die een eventueel strafrechtelijk onderzoek kunnen rechtvaardigen", aldus het OM.
"Aangiften zijn welkom, ook meldingen bij Team Criminele Inlichtingen of Meld Misdaad Anoniem."
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Minister: storten granuliet in Over de Maas gaat voorlopig door...
https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/minister-storten-grnn..
ZEMBLA
We krijgen veel vragen binnen over de rol van het Openbaar Ministerie over dit dossier. Het #0M meldt ons zojuist dat ze de uitzending 'De afvaldump door Rijkswaterstaat' met grote belangstelling heeft bekeken en 'nu alle informatie aan het beoordelen is' / | Roelof Bosma
Na @Zembla 'De afvaldump door Rijkswaterstaat' meldt het OM me zojuist: 'Het OM is met de politie bezig om alle informatie te beoordelen op aanknopingspunten die een evt strafrechtelijk onderzoek kunnen rechtvaardigen. Aangiften zijn welkom, ook meldingen bij TCI of MMA.'
Meer over: gokken met bagger, afvalstromen, over de maas, de afvaldump door rijkswaterstaat
M
Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.
Aanmelden
•
Meer over dit onderwerp Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
-9
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Minister: storten granuliet in Over de Maas gaat voorlopig door...
https: www.bnnvara.nl/zembla artikelen'minister-storten-gran...
Burgercollectief meldt opnieuw ernstige’ vervuiling door baggerdumpingen in Over de Maas Zembla • 4 mrt 2020
Gemeente wil directe stop afvaldump in Over de Maas Zembla ■ 7 feb 2020
Over de Maas: natuurgebied in ontwikkeling of afvalstort? Zembla ■ 5 feb 2020
De afvaldump door Rijkswaterstaat
n
Zembla • 30 jan 2020
Populair bij BNNVARA Wetenschappers denken oudste dierenfossiel te hebben
gevonden Vroege Vogels • Gisteren
Onterven gebeurt steeds vaker, maar zorgt ook voor problemen Kassa•27 jul2021
Column Claudia de Breij: Integriteit VARAgids • 27 jul 2021
De uitgeputte bodem 3: Het grote geld Zembla • 26 jul 2021
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Minister: storten granuliet in Over de Maas gaat voorlopig door...
https://www.bnnvara.nl/zembla/artikeIen/minister-storten-gran...
Ontdek Titels Wij zijn voor, jij ook? BNNVARA-profiel
Steun BNNVARA Sluit je aan
Service Contact
BNNVARA Missie en identiteit Werken bij Pers
Privacy Cookie-instellingen Algemene voorwaarden © 2021 BNNVARA
Algemeen Nut Beogende Instelling
ANBI RSIN 853162 402
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Woedende wethouder onderzoekt juridische stappen om afva...
https: ''www.bnnvara.nl/zembla'artikelenAvoedende-wethoude...
Q I
Menu
z
O
♦
Zembla Donderdag om 20.25 uur op NP02 <£
Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA -f Volgen
Overzicht
Artikelen
Podcasts
Uitzendingen
Dossiers
Zembla International
Woedende wethouder onderzoekt juridische stappen om afvaldump Over de Maas 14feb2020 • leestijd 1 minuten
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
On
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Woedende wethouder onderzoekt juridische stappen om afva...
https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/woedende-wethoude...
Wethouder Ans Mol van de gemeente West Maas en Waal is woedend na het zien van de Zembla-aflevering ‘Afvaldump door Rijkswaterstaat’. Ze gaat onderzoeken of juridische stappen mogelijk zijn om de overheden die betrokken zijn bij de afvalstort in de natuurplas Over de Maas, aan te pakken. Dat schrijft De Gelderlander. Ze heeft juristen aan het werk gezet om te kijken wat de mogelijkheden zijn, zegt ze in de krant. Verantwoordelijke ambtenaren gaven een negatief advies over het storten van de reststof granuliet in Over de Maas. Zij werden meerdere keren 'onder druk’ gezet door de top van Rijkswaterstaat om het afval tegen de regels in toch goed te keuren. Dat blijkt uit interne e-mails en documenten die Zembla in het bezit heeft en uit gesprekken die het programma heeft gevoerd met bronnen binnen en rondom Rijkswaterstaat. Mol zegt in De Gelderlander dat ze zich buitenspel voelt staan. De provincie Gelderland wil dat het ministerie de gang van zaken gaat onderzoeken. De Tweede Kamer heeft ingestemd om betrokkenen te horen. "Maar wij als vertegenwoordiger van de inwoners zijn niet uitgenodigd", aldus Mol.
Kijk terug: De afvaldump door Rijkswaterstaat Zembla - De afvaldump door Rijkswaterstaat Zembla - BNNVARA
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Woedende wethouder onderzoekt juridische stappen om afva...
https:/ www. bnnvara.nl'zembla'artikelenhvoedende-wetlioude...
Meer over: afval, granuliet. rijkswaterstaat, over de maas, de afvaldump door rijkswaterstaat
M2
Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Schrijf jein voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.
Aanmelden
Meer over dit onderwerp Graniet Import Benelux wil oud-milieuofficier Biezeveld voor rechter slepen Zembla ■ 23 apr 2020
Raad van State: Minister moet snel besluit nemen over granulietstort Over de Maas Zembla • 8 apr 2020
Gemeente stapt naar Raad van 5tate in strijd tegen granulietstortingen in natuurplas Zembla • 27 mrt 2020
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Woedende wethouder onderzoekt juridische stappen om afva...
https: www.bnnvara.nl zembla/artikelen 'woedende-wethoude..
Hoorzitting granulietstorting wordt ‘rondetafelgesprek’: hoofdrolspelers afwezig Zembla • 3 nart 2020
Populair bij BNNVARA Wetenschappers denken oudste dierenfossiel te hebben gevonden Vroege Vogels • Gisteren
Onterven gebeurt steeds vaker, maar zorgt ook voor problemen Kassa • 27 jul 2021 W.. »...
Column Claudia de Breij: Integriteit VARAgids • 27 jul 2021
De uitgeputte bodem 3: Het grote geld Zembla • 26 jul 2021
Ontdek Titels Wij zijn voor, jij ook? BNNVARA-profiel
Steun BN NVARA Stuitje aan
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Woedende wethouder onderzoekt juridische stappen om afva...
https: 'Vwww. bnnvara.nl/zembla'artikelen/woedende-wethoude...
Service Contact
BNNVARA Missie en identiteit Werken bij
Privacy Cookie-instellingen Algemene voorwaarden © 2021 BNNVARA
Algemeen Nut Beogende Instelling
RSIN8531 62 402
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Bijlage 5
Van Kaam iP. Media . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
156
10.2.e
From; To: Cc: Subject: Date: Attachments
Fwd: Zembla Sunday, 17 January 2021 21:20:55
WhatsAop Chat - Roelof Bosma .zip
Outlook voor iOS downloaden 10.2.e
Van: Ans Mol <AMol@westmaasenwaal.nl> Verzonden: Thursday, January 14, 2021 12:57:13 PM
Aan:^m^mmH@westmaasenwaal.nl> Onderwerp: FW: Zembla
Let op: ook na het wob verzoek nog contact gehad, dat moet weggehaald worden. 10.2.e Van: Ans Mol <AMol@westmaasenwaal.nl> Verzonden: donderdag 14 januari 2021 12:47 Aan: Ans Mol <AMol@westmaasenwaal.nl> Onderwerp: Zembla Verstuurd vanaf mijn iPhone
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Bijlage 6
Van Kaam IP. Media . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Het Schip Allegonda stort granuliet bij Over de Maas in Alphen. © Koen Verheijden
Woede over stort granuliet in Over de Maas: ‘Ik ben geschokt, ontzet en heel erg pissed’ ffl^fiaBENEDEN-LEEUWEN De gemeenteraad van West Maas en Waal eist dat er zo snel mogelijk een eind wordt gemaakt aan het storten van granuliet in de plas Over de Maas bij Alphen.
De raad heeft het college opgedragen zo snel mogelijk een briefte sturen aan minister Cora van Nieuwenhuizen met die strekking. De brief is een reactie op de uitzending van het tv-proqramma Zembla van donderdagavond over de stortingen. Deze spelen zich af op het
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
grondgebied van West Maas en Waal, maar de gemeente staat volledig buitenspel. „Ik ben geschokt, ontzet en heel erg pissed” zegt Willeke van Ooijen van de SP, die zich al jaren in dit dossier vastbijt. „Ik snap wel waarom het woord ‘maffia’ valt in de uitzending”, stelt Frans van Gelder (CDA). „Dit brengt het vertrouwen in de hogere overheid ‘ernstige schade toe”, aldus Ronald Orlemans (FD Beneden-Leeuwen). ✓
Lees ook (3)
T
PREMIUM
Commotie over stort granuliet in natuurplas Alphen, GroenLinks dringt aan op hoorzitting
Als dit waar is, dan zijn we zwaar teleurgesteld in onze mede-overheid. Honderdduizenden tonnen granuliet
De gemeenteraad is geschokt na een uitzending van Zembla, dat melding maakte van de stort van honderdduizenden tonnen granuliet in de plas. Het onderzoeksprogramma van BNNVARA stelt dat inspecteurs van Rijkswaterstaat tot het laatst toe vergeefs hebben geprobeerd de lozingen te verbieden, vanwege de onbekende milieugevolgen. Maar ze zouden zijn teruggefloten door Michèle Blom, directeur-generaal van Rijkswaterstaat. Granuliet is een restproduct bij de productie van asfalt.
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
In totaal wordt een kleine miljoen ton van het materiaal in Over de Maas geloosd. Het is afkomstig van het Amsterdamse bedrijf Bontrup. Rijkswaterstaat heeft dat bedrijf nodig voor de bouw en het onderhoud van snelwegen. ‘Steeds onze twijfels gehad’
Raadsleden van de gemeente West Maas en Waal kijken naarde uitzending van Zembla over granulietstort in waterplas Over de Maas. © DG
Verantwoordelijk wethouder Ans Mol is al net zo geschokt als de gemeenteraadsleden. ,,Als dit waar is, dan zijn we zwaar teleurgesteld in onze mede-overheid. Wij zijn er absoluut niet van gediend dat er zo met de belangen van ónze burgers wordt omgegaan.” Ze meldt dat de gemeente al maanden achter Rijkswaterstaat aan zat om aan te dringen op duidelijkheid over wat voor ladingen er allemaal in de plas verdwenen. „Wij hebben steeds onze twijfels gehad. Maar als Rijkswaterstaat zegt dat het mag, dan hebben wij geen zeggenschap meer.” ‘Steeds onze twijfels gehad’
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Verantwoordelijk wethouder Ans Mol is al net zo geschokt als de gemeenteraadsleden. „Als dit waar is, dan zijn we zwaar teleurgesteld in onze mede-overheid. Wij zijn er absoluut niet van gediend dat er zo met ónze burgers wordt omgegaan.” Ze meldt dat de gemeente al maanden achter Rijkswaterstaat aan zat om aan te dringen op duidelijkheid over wat voor ladingen er allemaal in de plas verdwenen. „Wij hebben steeds onze twijfels gehad. Maar als Rijkswaterstaat zegt dat het mag, dan hebben wij geen zeggenschap meer.” Het frustreert de gemeenteraad dat ze niet meer kunnen doen dan een brief op hoge poten sturen, terwijl ondertussen de boten vol granuliet af en aan blijven varen. Van Ooijen: „Dat een overheid zo omgaat met de gezondheid van burgers. Ik ben gewoon ontzettend boos.”
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
Bijlage 7
Van Kaam IP. Media . Privacy
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
—----- Oorspronkelijk bericht--------Van: Hans Stupers <hans.stupers@stupers.nl> Datum: 11-04-20 20:38 (GMT+01:00) Aan: "Frans van Gelder (Raadslid)" <FvGelder@westmaasenwaal.nl> Onderwerp: RE: Naar aanleiding van de onrust over granuliet Geachte heer Van Gelder, vanzelfsprekend is dat mogelijk. Als u van tevoren prijs stelt op telefonisch contact, kan dat natuurlijk. Ook tijdens de Paasdagen (24/7 eigenlijk). Dank alvast dat u serieus naar de kwestie wilt kijken. Met vriendelijke groet, Hans Stupers
Verzonden vanaf mijn Samsung Galaxy-smartphone.
...... — Oorspronkelijk bericht -......... Van: "Frans van Gelder (Raadslid)" <FvGelder@westmaasenwaal.nl> Datum: 11-04-20 20:13 (GMT+01:00) Aan: Hans Stupers <hans.stupers@stupers.nl> Onderwerp: Re: Naar aanleiding van de onrust over granuliet Geachte heer Stupers, Binnen de CDA fractie is de stort van granuliet regelmatig aan de orde. Om de discussie binnen de fractie over de feiten te laten gaan ipv over de emotie, zou ik graag gebruik maken van de door u gestuurde mail. Hoor graag of dat mogelijk is. Groet Frans Verstuurd vanaf mijn iPad. Frans van Gelder. 0644252142
Op 11 apr. 2020 om 14:10 heeft Hans Stupers <hans.stupers@stupers.nl> het volgende geschreven:
Geachte Leden van de Gemeenteraad van West Maas en Waal,
i Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
De discussie over het gebruik van granuliet bij Over de Maas loopt nu enkele weken. Die discussie leidt begrijpelijkerwijs tot veel onrust bij uw inwoners, een onrust die zich - evenzeer begrijpelijk vertaalt in uw Raad. Ik schrijf u, namens de leverancier van granuliet, met het verzoek u te bezinnen op uw standpunt over de kwaliteit van granuliet. Ik doe dit puntsgewijs. De aanleiding 1. De discussie is aangewakkerd door dat enkele medewerkers van RWS (in de regio) een
2.
3.
4.
zogeheten 'melding' niet wilden goedkeuren vanwege twijfel over de aard (is het grond?) en de milieuhygiëne (is het schoon?) van granuliet. Die medewerkers hebben contact gehad met het Burgercollectief en Zembla. Het Burgercollectief maakt zich al langer zorgen over het materiaal dat wordt gebruikt bij de verondieping. Zembla heeft op 6 februari een uitzending gewijd aan het gebruik van granuliet. De teneur van de uitzending was: illegale afvaldump, crimineel gedrag, maffiose praktijken. Een exofficier nam de woorden 6 jaar gevangenisstraf in de mond. Zembla heeft in de uitzending nauwelijks hoor-en-wederhoor toegepast. Daardoor is althans in het perspectief van de leverancier - een eenzijdig beeld ontstaan. Ook een schadelijk beeld. Zowel voor de omgeving (maatschappelijke onrust) als voor het bedrijf (reputatieschade en financiële schade).
Sinds de uitzending 5. De tweede kamer heeft op 9 maart 2020 een rondetafelgesprek georganiseerd, waaraan uw wethouder heeft deelgenomen, naast de Zemblajournalist en een vertegenwoordiger van het burgercomité. 6. Er zaten ook drie experts: de heer Harmsen, die ook in de uitzending van Zembla optrad, en die voorgaf voor de Wageningse Universiteit te spreken (wat niet zo is); de heer Vink van Deltares, die heeft samengewerkt met de regionale handhavingsambtenaren; en de exofficier van justitie, die dezelfde stellige uitspraken deed als in Zembla. 7. Uw wethouder, het burgercomité en de hiergenoemde anderen maakten in de Kamer gewag van hun zorg over cq de afkeuring van granuliet als geschikt materiaal voor de verondieping. Van de aanwezige genodigden zagen alleen de heer Wijbrans, hoogleraar uit Leiden, en de heer Van der Linde van Nederzand, niet in wat er mis is met granuliet. 8. De setting van het rondetafelgesprek suggereert dat er een groot "nee-kamp" was en een
9.
klein "voor-kamp". Het "voor-kamp" werd, vanuit de optiek van de leverancier, bovendien scherp neergezet als organisatie die de feiten verdraait en die economisch gewin laat prevaleren boven gezondheid en milieu. Dit laatste standpunt wordt ook warm gehouden, als ik het zo mag uitdrukken, door berichten in De Gelderlander, door de Facebookpagina van het burgercollectief en door Zembla zelf (ook door een van de journalisten via zijn eigen Twitteraccount). De suggestie wordt bijvoorbeeld gewekt dat het slib waarin banden, plastic en dergelijke zijn aangetroffen, een relatie heeft met granuliet. Wij begrip hebben voor de ergernis over vervuild slib, maar: er fs geen relatie. Dat weten de hier genoemde partijen ook: zij zetten moedwillig de kijkers en lezers op het verkeerde been.
10. Het frame is dus: granuliet is fout, de leverancier is fout, RWS is fout, de minister zit fout, de Tweede Kamer ziet het niet goed, het materiaal is geen grond en niet schoon, er wordt niet geluisterd naar de bevolking. Uw gemeente heeft er tot nog toe voor gekozen deze beeldvorming te bevestigen. Een ander perspectief 11. Granuliet wordt al 20 jaar gebruikt als schone grond in diverse toepassingen over heel Nederland. Er is nooit enige klacht over granuliet gekomen. De productie en de kwaliteit van
2
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
granuliet staan onder toezicht van een onafhankelijke Certificerende Instelling, die zelf weer onder toezicht staat van de Raad voor de Accreditatie. 12. Zembla suggereerde dat de "top" van Rijkswaterstaat de eigen experts zou hebben gepasseerd. Daarover merk ik graag het volgende op: a.
b.
Als Rijkswaterstaat de betrokken ambtenaren was gevolgd, had Rijkswaterstaat juist de vele andere experts gepasseerd die al twintig jaar tot de conclusie zijn gekomen dat granuliet schone grond is. Rijkswaterstaat had in dat geval ook alle beschikbare kennis terzijde gelegd in ruil voor enkele niet onderbouwde meningen. En er is veel kennis over granuliet, wetenschappelijk onderzocht én geverifieerd (door onafhankelijke partijen). Verderop verwijs ik ernaar.
c.
Rijkswaterstaat heeft ruim de tijd genomen om de mening van de betrokken handhavers te verifiëren. Alleen: die ambtenaren vinden het moeilijk te accepteren dat RWS andere conclusies trekt dan zij hebben gedaan.
d.
En sterker: een aantal van de genoemde onderzoeken is juist verricht op verzoek van de betrokken handhavers. Elk onderzoek waar zij om vroegen kwam - zonder uitzondering! - met dezelfde uitkomst: er is niets mis met granuliet. Deze uitkomst was de betrokken ambtenaren onwelgevallig, waardoor zij na elk onderzoek om een nieuw onderzoek gelastten, totdat RWS op enig moment een einde maakte aan dit zinloze proces. Dit alles is uiteraard goed gedocumenteerd. Het is nog erger: de betrokken ambtenaren hebben onwettig gehandeld. Zij hebben een concept memo opgesteld vol (aantoonbare) fouten. Dit memo is intern dan ook niet geaccepteerd. Toch hebben deze ambtenaren het, zonder het woord "concept" erop, en zonder de fouten te herstellen, ingebracht bij het Implementatieteam. Het verslag van dit team uit juni 2019 en het bijbehorende memo, is doorgespeeld naar het burgercomité en/of Zembla en was de belangrijkste input voor Zembla. De experts in de uitzending hebben door dit memo gebladerd toen zij hun ongezouten kritiek uitten. Zembla wist van het concept karakter van dit memo, en van de fouten erin. Ik heb de journalisten daarop van tevoren gewezen. In de uitzending werd hiervan bewust geen
e.
melding gemaakt: het paste niet in het frame. is er sprake van een tunnelvisie? 13. Het is voor mij moeilijk vast te stellen of uw wethouder de feiten niet wil zien, zodat zij de onrust van omwonenden kan blijven verwoorden, of dat zij die onrust blijft aanwakkeren door de feiten te ontkennen. 14. Al op 12 februari heb ik haar per mail aangeboden in gesprek te willen. In die mail schreef ik onder meer: "Wij kunnen ons heel goed voorstellen dat de uitzending van Zembla, en de berichten in enkele kranten (ook De Gelderlander), voor onrust in uw gemeente hebben gezorgd. De kranten bieden overigens geen andere informatie dan die welke ze van Zembla hebben gekregen. Wij bieden daarom aan, in een gesprek met u en de Raad of Raadscommissie, onze kant van het verhaal te doen. We leveren u, tevoren of ter plekke, elk document dat u wenst in te zien over de eigenschappen van granuliet. We komen er graag voor naar uw gemeente." 15. Deze mail heb ik ook naar uw voorzitter gestuurd. Van geen van beiden heb ik een reactie ontvangen. Ook het Burgercollectief wenste geen inhoudelijke informatie te ontvangen, liet het mij per mail weten. Het wilde zich uitsluitend beroepen op éen bron, namelijk de bewuste handhavers. 16. Ik heb de zaak even laten liggen. Op 10 maart heb ik uw wethouder gebeld om toe te lichten welke informatie er is over granuliet.
Zij vond dat zij door RWS niet goed en onvolledig was voorgelicht. Ik heb, in overleg met haar, diezelfde dag de belangrijkste documenten (onafhankelijk onderzoek) toegestuurd. Zij zou die aan haar adviseurs ter beoordeling geven. 17. Een paar dagen later, op vrijdag 13 maart, heb ik haar opnieuw gebeld om te vragen wat haar adviseurs vonden van het toegestuurde materiaal. Tot mijn verbazing bleek de gemeente er niets mee te hebben gedaan en was de gemeente ook niet van plan er iets mee te doen. 3
Ontvangstdatum: 19 augustus 2021 - Documentdatum: 18 augustus 2021
Zaak- en documentnummer: Z.056605 / D.183465
18. Op 17 maart heb ik per mail mijn verbazing hierover uitgesproken. Niettemin heb ik nogmaals het aanbod gedaan om de kwestie op basis van inhoud te bespreken. 19. Daarop kreeg ik een mail van een ambtenaar die, zonder in te gaan op welke inhoud dan ook, meende de dat die inhoud niet belangrijk was, maar wel de "zuiverheid" van de contacten met Rijkswaterstaat. Een ongehoorde reactie, die weinig hoop geeft op professioneel handelen. Inmiddels heeft de minister voldoende duidelijk gemaakt hoe die contacten zijn gelopen. Maar ook die uitleg is voor de gemeente kennelijk niet bevredigend. 20. De vraag is dus: kunt u zich voorstellen dat hier sprake is van een tunnelvisie? Zembla heeft veel informatie gehad die weerspreekt wat het programma heeft uitgezonden. Met die informatie heeft Zembla niets willen doen, daarmee willens en wetens een schadelijk en onjuist beeld creërend. Een aantal journalistieke media heeft Zembla klakkeloos als bron geaccepteerd, zonder de minste vorm van wederhoor. En uw bestuurlijk verantwoordelijke wethouder weigert iets te doen met de beschikbare informatie, terwijl zij wél zegt onvoldoende te worden voorgelicht, hetgeen op zijn minst curieus is. Hoe nu verder? 21. Er is inmiddels veel schade aangericht, ook door uw gemeente.
Die schade beperkt zich niet tot financiële schade en reputatieschade, maar reikt ook tot een bijna onbeheersbaar geworden onrust onder uw inwoners. De agressie op sociale media is net zo groot als dysfunctioneel en niet zelden verwerpelijk. 22. De informatie over granuliet is helder door deskundigen bijeengebracht. Daarop beroept niet alleen de leverancier zich, maar ook de minister en haar ambtelijk apparaat, inclusief RWS en ILenT. De tweede Kamer heeft in meerderheid besloten geen.steun te verlenen aan moties van de SP en GL, ondanks de massaal gevolgde oproep in De Gelderlander om de Kamerleden met mails te bestoken. Uw wethouder spreekt zich nog steeds in strijd met de waarheid via De Gelderlander, die langzamerhand een partner in crime is geworden. Daarmee wordt de onrust eerder vergroot dan beheerst. 23. In deze situatie wil de leverancier van granuliet uw gemeente nog één keer aanbieden om in goed gesprek te gaan, bijvoorbeeld via een video conferentie. Graag met enkele leden uit uw Raad, met uw voorzitter en/of de wethouder erbij en natuurlijk met een of meer deskundigen die uw gemeente kunnen adviseren. 24. Wij rekenen erop dat we een zakelijk gesprek kunnen voeren, waarin inhoudelijke argumenten worden gewogen zoals het hoort. Ik zeg u toe dat, als u informatie hebt waarover de leverancier niet beschikt, de leverancier bereid is iets met die informatie te doen.
Omgekeerd vind ik het, gegeven het bovenstaande, redelijk om te verwachten dat u bereid bent het tot nog toe gekozen pad van de gemeente te verlaten, als u de gedeelde informatie hebt kunnen beoordelen. Zo kunt u werkelijk helpen uw inwoners een reëel beeld te geven van het gebruik van granuliet. 25. Mocht u zich alvast zelf inhoudelijk willen verdiepen in de materie, u kunt de informatie vinden op de website van de leverancier Granuliet Import Benelux, onder het dossier granuliet: https://www.bontrup.com/dossier-granuliet/. Ik dank u voor uw aandacht en wens u een goed Paasweekend toe. Met vriendelijke groet, Hans Stupers