16 Raadsvoorstel Herinrichting Zandstraat oost

Voorstel aan de gemeenteraad

Onderwerp

Herinrichting Zandstraat Oost

Vergadering

Datum

Agendapunt

Rondetafelgesprek Raadsvergadering

18 maart 2021 1 april 2021

7 16

Registratienummer Datum collegebesluit Datum presidium Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Programma Fatale termijn Openbaarheid Voorstel genodigden rondetafelgesprek:

Z.052394 / 52394 23-2-2021 2-3-2021 H.J. Peters Mvr .M. van Ingen Fysieke leefomgeving Openbaar

Rondetafelgesprek Conclusie Openstaande vragen Toezeggingen

 Afgedaan

X Naar raad

 Extra RTG

 Terug naar college

T 2021-019 Wethouder Peters geeft aan dat waar vervanging van verlichting nodig is, er Led verlichting komt. De vervangingsvraag wordt nog vóór de raadvergadering van 1 april 2021 bekeken op noodzaak. T 2021-020 Wethouder Peters zal vóór de raadvergadering van 1 april 2021 schriftelijk aangeven of er een mogelijkheid is omde Zandstraat Oost de status van fietsstraat te geven (“auto’s te gast”)

Overige opmerkingen Bijlagen bij dit voorstel

Stukken ter inzage

-

SO Herinrichting Zandstraat Oost_ 6-01 Dwarsdoornsnede A-A V3 (Sfeerimpressie) Dwarsdoornsnede B-B V4 (Sfeerimpressie) Budgetraming herinrichting Zandstraat-Oost incl. vervanging fundering Presentatie herinrichting Zandstraat-Oost 16-09 Concept Raadsbesluit

Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met het integraal ontwerpvoorstel en de kostenraming betreffende de ‘herinrichting Zandstraat Oost’. 2. Kennis te nemen van het benodigde krediet van € 493.000,-, hiervan is € 157.000 al gedekt. 3. Voor het restant de volgende kredieten beschikbaar te stellen voor herinrichting ‘ZandstraatOost’: - Wegen € 254.000 - Waterplan € 18.000 - Groen € 52.000 - Riolering € 12.000 4. De extra lasten meenemen in de Voorjaarsnota 2021.

Onderwerp

Herinrichting Zandstraat Oost

Toelichting 1. Aanleiding De ‘Zandstraat-Oost’ bevindt zich tussen de Dijkstraat en de Brouwersstraat te Beneden-Leeuwen en is aan onderhoud toe. Door de boomwortelopdruk in het voetpad en wegdek is een gevaarlijke situatie ontstaan. Om dit op te lossen zijn de bomen gekapt, omdat ze te groot waren voor de groeiplaats. De verharding moet hersteld worden. De Zandstraat is een hoofdgroenstructuur. Aanplant van nieuwe bomen moet de hoofdstructuur herstellen. Door de aanwezigheid van kabels en leidingen is dit op de huidige locatie niet mogelijk. Aanleiding voor het integraal oppakken van dit project zijn meldingen van bewoners, knelpunten in de huidige inrichting, opgaven van de verschillende vakdisciplines (verkeer, water, groen en wegen) en groot onderhoud van de weg binnen 5 jaar. De Zandstraat-Oost heeft te maken met: - Verschillende meldingen/klachten van onveilige verkeersituaties en trillingen; - De weg is niet ingericht als 30 km-weg - Boomwortelopdruk van reeds verwijderde bomen (trottoir, banden en parkeervakken); - Herplantplicht van de gekapte bomen; - Aanleg van een duikerverbinding in verband met wateroverlast; - Groot asfalt onderhoud; - Het Dorpskwaliteitsplan. Deze aspecten bieden een kans om dit gedeelte van de Zandstraat integraal aan te pakken in een herinrichtingsplan om zo tot een optimale en klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte te komen.

Een herinrichting sluit ook goed aan bij de (toekomstige) herinrichting van het centrumgebied Zandstraat aan de westzijde van de Dijkstraat. Het beschikbare (onderhouds-)budget is echter niet toereikend om het project integraal op te kunnen pakken. 2. Beoogd effect Na uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden: • voldoet de inrichting aan het in het Dorpskwaliteitsplan beschreven straatbeeld; • sluit het straatbeeld aan op het toekomstige ‘nieuwe’ winkelgebied van Beneden-Leeuwen; • wordt de entree naar het dorp voor gebruikers, met name fietsers, aantrekkelijker (onderdeel regionale Hoofdfietsroute); • wordt het (vracht)verkeer ontmoedigd om de Zandstraat-Oost als sluiproute te gebruiken; • wordt het (vracht)verkeer aangemoedigd om de Van Heemstraweg te gebruiken als hoofdroute; • klimaatadaptatief ingerichte straat, tegengaan hittestress en wateroverlast; • herstel en versterking van de hoofdgroenstructuur; • vergroting van de biodiversiteit in de bebouwde omgeving; • inrichting die aansluit bij een 30 km-weg; • oplossen van klachten door aanwonenden over trillingen en verkeersveiligheid; • voldoen de wegen en trottoirs aan het gewenste onderhoudsbeeld en is de veiligheid weer gewaarborgd, • verbetering van de waterhuishouding door het oplossen van knelpunten van de wateroverlast bij hevige regen. 3. Argumenten 1.1. ‘Werk met werk’ projecten zijn efficiënt.

In de Zandstraat-Oost zijn de rijbaan, trottoirs en parkplaatsen binnen 3 jaar aan (groot)onderhoud toe, vanuit het onderhoudsprogramma en door de boomwortelopdruk. Ook zijn er maatregelen nodig om wateroverlast aan te pakken en om de verkeersveiligheid in de straat te verbeteren. Tevens dient door het kappen van de bomen de hoofdgroenstructuur hersteld en versterkt te worden.

Door deze verschillende werkzaamheden te combineren vindt een efficiëntieslag plaats door één integraal ontwerp, één aanbesteding en één uitvoeringsperiode. Hierdoor hebben de aanwonenden slechts één keer hinder van de werkzaamheden. 1.2. De kans komt nu voorbij en kan nu benut worden Het is niet altijd mogelijk om werkzaamheden te combineren. Nu de kans zich voordoet kan deze worden benut. De kansen en mogelijkheden voor het integrale ontwerp worden per vakdiscipline verder toegelicht in de bijlage (presentatie). 1.3.. De herinrichting sluit aan op het vastgestelde Dorpskwaliteitsplan. Het dorpskwaliteitsplan geeft richtlijnen en regels voor nieuwe plannen, waaronder een herinrichting van de openbare ruimte. De speerpunten uit het dorpspaspoort met betrekking tot de Zandstraat-Oost zijn: versterken van de groenstructuren, meer ruimte creëren voor groen en het toepassen van elementverharding zodat water kan infiltreren. Door het opstellen van een integraal ontwerp kunnen deze ‘spelregels’ van Ruimtelijke Ordening verwerkt worden in het herinrichtingsplan. 1.4 De groene hoofdstructuur wordt hersteld en versterkt met de herinrichting. Met deze inrichting wordt voldaan de richtlijnen uit het Dorpskwaliteitsplan, zie argument 1.3, en wordt de hoofdgroenstructuur hersteld. De herinrichting zorgt ervoor dat er ruimte ontstaat voor bomen en extra groen.

De wegversmallingen bij de As-verspringen zorgen voor ruimte voor bomen. Tevens ontstaat door het versmallen van de rijbaan meer ruimte voor de aanplant van bomen. In 2019 zijn 12 bomen gerooid in verband met boomwortelopdruk. In de huidige situatie kunnen door gebrek aan ondergrondse ruimte en aanwezige kabels en leidingen geen bomen herplant worden. 1.5. De leefbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte wordt verbeterd met de herinrichting. Naast het verbeteren van verkeersveiligheid en het voorkomen van de trillingen zorgt de herinrichting voor extra ruimte voor groen. Door aanplant van bomen en groen wordt de hittestress bestreden in de versteende omgeving. Tevens zorgt het aanleggen van de duikerverbinding (met het afgekoppelde verhardingsoppervlak), de extra groenvakken en de elementen verharding voor lokale infiltratie. Hiermee wordt wateroverlast aangepakt bij hevige regenval. 1.6. De (fiets)entree van Beneden-Leeuwen krijgt een kwaliteitsimpuls. De Zandstraat-Oost is onderdeel van het hoofdfietsnetwerk en van de regionale Hoofdfietsroute. De extra ruimte voor groen door de herinrichting biedt een kans om de entree van BenedenLeeuwen op te fleuren en veiliger te maken voor de fietsers. De gebruikers worden hiermee het winkelcentrum ingeleid. Voor een sfeerimpressie zie de bijlage Dwarsprofielen. 1.7. Met het project wordt de verkeersveiligheid verbeterd.

Er zijn verschillende klachten over verkeersveiligheid in de Zandstraat-Oost. Er wordt te hard gereden (verkeerstelling 2016 V85 bij 50 km/u terwijl de maximum snelheid 30 km/u is) en de kruispunten zijn onoverzichtelijk en niet eenduidig. Dit zorgt voor gevaarlijke verkeersituaties. Doordat het huidige profiel erg breed is wordt er erg hard gereden in de Zandstraat. Aangezien de rijbaan en het trottoir binnen 3 jaar aan (groot) onderhoud toe zijn is dit de kans om de verkeersproblematiek integraal op te pakken met een herinrichting. De benodigde verkeersmaatregelen zijn meegenomen in het ontwerp.

1.8 Overlast door trillingen worden aangepakt met de herinrichting. Er zijn verschillende klachten over trillingen door (vracht)verkeer. Uit recent fundatieonderzoek blijkt dat de fundering niet homogeen is. Dit kan evenals de aanwezige ‘punaises’ en verkeersdrempels zorgen voor trillingen. Het integraal oppakken van het project biedt een kans om de fundering van de wegverharding aan te pakken en de drempels en de punaises te verwijderen. De herinrichting zorgt door as-verspringingen, parkeren op de weg en het versmallen van de rijbaan, dat de Zandstraat-Oost niet als sluiproute wordt gebruikt voor (vracht)verkeer. De huidige

gebruikers worden door de maatregelen aangemoedigd om gebruik te maken van de hoofdweg de Van Heemstraweg. Dit zorgt tevens voor minder overlast van trillingen in de Zandstraat Oost. 1.9 Met het project wordt een bijdrage geleverd aan het voorkomen van wateroverlast. Een aantal bewoners hebben wateroverlast bij hevige regenval. Het afkoppelen van verharding op de duikerverbinding en het aanbrengen van de duiker dragen bij aan het voorkomen van wateroverlast. De rijbaan van asfalt wordt vervangen door klinkerverharding. Dit draagt bij aan de infiltratie van water bij heftige regenval. Tevens zorgt omvormen van grijs naar groen voor lokale infiltratie (825 m2 extra groen). Deze voorgenomen werkzaamheden dragen bij aan het oplossen van waterproblematiek bij hevige regenval. 1.10 Meer ruimte voor groen zorgt voor meer biodiversiteit. Het is algemeen bekend dat het niet goed gaat met de bijen, vlinders en andere insecten in Nederland. De herinrichting zorgt voor 825 m2 extra groen (in totaal 1250 m2) in de Zandstraat. Door aanplant van diverse soorten bomen, heesters en vaste planten zorgen we voor meer biodiversiteit in een bebouwde omgeving. 1.11 Trottoirs worden hersteld. De tegels en trottoirbanden liggen door de wortelopdruk scheef. Daardoor is de situatie ontstaan dat mensen, zeker slecht ter been, kunnen struikelen of vallen.

Ook zijn grotere kieren ontstaan waar onkruid tussen gaat groeien. Bij de herinrichting worden de trottoirs hersteld en ter plaatse van de nieuwe bomen maatregelen genomen om in de toekomst boomwortelopdruk te voorkomen. 2.1. Door ‘werk met werk’ te maken wordt het project in verhouding goedkoper De beschikbare budgetten zijn gebaseerd op het cyclisch onderhoud. Door het combineren van het werk en het oplossen van knelpunten en overlast is een herinrichting van het straatprofiel noodzakelijk. De kosten voor een herinrichting zijn hoger dan het uitvoeren van cyclisch onderhoud. Deze totale projectkosten zijn in verhouding wel minder dan wanneer alle onderdelen apart worden uitgevoerd. Er wordt één plan gemaakt en de voorbereidings-, adviserings- en uitvoeringskosten komen ten lasten van dit ene project. Bovendien is het een kans om diverse knelpunten op te lossen, waardoor de leefomgeving verbeterd en dit minder melding oplevert. Bij een herinrichting is voor de komende jaren geen groot onderhoud nodig. 2.2 Aanbesteding voordeel Voor het project is € 493.000,- geraamd en geeft een tekort van € 336.000,Bij het opstellen van de budgetraming is gerekend met een extra marge en een post onvoorzien van 5%. Tevens zijn 10% VAT kosten (voorbereiding, advisering en toezicht) gerekend voor het uitvoeren van benodigde onderzoeken, engineeringskosten en de uitvoeringsbegeleiding.

De daadwerkelijke inschrijving van de civiele aannemer zal hoogstwaarschijnlijk lager uitvallen. 2.3 Financiële bijdrage aan het voorkomen van wateroverlast is hierdoor groter. Door het combineren van werkzaamheden aan de wegen en het aanbrengen van een duikerverbinding ontstaat de kans om het HWA-duikerriool onder de rijbaan aan te leggen en straatkolken af te koppelen op deze duikerverbinding (660 m2 verharding afgekoppeld). Onder het trottoir is namelijk geen ruimte in verband met de aanwezige Kabels en Leidingen. 4. Kanttekeningen 1.1 Kans voor uitvoering van het Dorpskwaliteitsplan laten liggen Als er geen herinrichting plaatsvindt laten we een kans liggen om uitvoering te geven aan het vastgestelde Dorpskwaliteitsplan. Het duurt weer jaren voordat deze kans zich voordoet. 1.2 Groene hoofdstructuur verdwijnt door behoud huidige inrichting. Als er geen herinrichting plaatsvindt kan de hoofdstructuur niet hersteld worden. De Zandstraat is een hoofdgroenstructuur. In 2019 zijn 12 bomen gerooid in verband met boomwortelopdruk. In het verleden is er voor deze bomen een te krappe groeiplaats gerealiseerd. De gemeente heeft een herplantplicht en de bewoners willen graag bomen terug. In de huidige

situatie is er door de beperkte ondergrondse groeiruimte, en aanwezigheid van kabels en leidingen, geen plaats voor de herplant van bomen. 1.2 De wateroverlast en hittestress kan niet worden bestreden. Indien het project niet integraal wordt opgepakt is er geen budget om de duikerverbinding onder de rijbaan aan te brengen en daarmee het verharde oppervlak af te koppelen. Door de aanwezige Kabels en Leidingen is er geen tot nauwelijks ruimte om de duikerverbinding onder het trottoir aan te brengen. De rijbaan blijft uitgevoerd in asfaltverharding, waardoor er meer water afstroomt. Ook wordt er dan geen grijs naar groen omgevormd, waardoor meer water afstroomt, dit zorgt weer voor overlast bij hevige regenval. Door de afwezigheid van bomen in de ze straat zal er in de zomer hittestress optreden. 1.3 De verkeersveiligheid en verkeersoverlast wordt niet bestreden Indien het project niet integraal wordt opgepakt is er geen budget om maatregelen te nemen ter bevordering van de verkeersveiligheid en het verminderen van de verkeersoverlast. Voor effectieve verkeersmaatregelen is in dit geval een herinrichting noodzakelijk. 2.1 Met een herinrichting wordt het project complexer en duurder Hoe meer onderdelen aan een project worden toegevoegd, hoe complexer en duurder het project wordt. In de begroting is alleen rekening gehouden met cyclisch onderhoud.

In het voorgestelde ontwerp wordt de straat heringericht. Deze kosten zijn hoger dan het uitvoeren van alleen het cyclisch onderhoud, mede omdat er geen budget voor verkeersmaatregelen in de begroting is opgenomen. Als de onderhoudsmaatregelen op zichzelf worden uitgevoerd, gaat een unieke kans verloren. De knelpunten van wateroverlast en verkeersoverlast worden niet opgelost. De bewoners zitten ook enkele jaren op rij in de overlast omdat de werkzaamheden niet in één keer worden uitgevoerd. 2.2 Voor het project is € 493.000,- geraamd en geeft een tekort van € 336.000,Om de kosten realistisch te ramen is een schetsontwerp gemaakt. Uit de budgetraming voor deze werkzaamheden blijkt € 493.000,- nodig te zijn. Daarvan is € 157.000 beschikbaar uit bestaande financiële (onderhouds)middelen van de gemeente. Hierdoor ontstaat een tekort van € 336.000,-

5. Financiën De raming van het gehele integrale project staat in de onderstaande tabel. Dit laat een tekort zien van € 336.000. Onderdeel

Budgetraming

Beschikbare Dekking Dekking

Onderhoud asfalt en herstraten trottoirs Heuvelstraat inclusief verkeersmaatregelen Afkoppelen en aanbrengen duikerverbinding Herplant bomen en herinrichting groenvakken inclusief groeiplaatverbetering Verplaatsen kolken en kolkaansluitingen VAT(10%) en onvoorziene kosten (5%) Tekort

287.500

75.000

Voorziening wegen

40.250

28.000

Waterplan

80.500

40.000

Herplantplicht en omvorming

23.000

14.000

GRP

61.750

-

TOTALEN

493.000

336.000

Gemeente

157.000

De VAT en onvoorziene kosten worden verdeeld over de onderdelen. Voor het onderdeel wegen wordt een krediet gevraagd van € 254.000. Hieruit vloeit een jaarlijkse kapitaallast voort van € 4.233,33. De gehanteerde afschrijvingstermijn is 60 jaar.

Voor het onderdeel groen wordt een krediet gevraagd van € 52.000. Hierbij wordt een afschrijvingstermijn van 20 jaar gehanteerd. Hieruit vloeit een jaarlijkse kapitaallast voort van € 2.600. Voor het onderdeel waterplan wordt een krediet gevraagd van € 18.000. Hieruit vloeit een jaarlijkse kapitaallast voort van € 300. Voor het onderdeel riolering wordt een krediet gevraagd van €12.000. Hieruit vloeit een jaarlijkse kapitaallast voort van € 200. Deze beide onderdelen worden gedekt vanuit de rioolheffing. De uitvoering van het project start in 2021. Het project is gereed in 2021. Volgens onze beleidsregels schrijven we na afloop hiervan af. Deze lasten starten in 2021. De dekking wordt gezocht in het begrotingssaldo van 2022 en verder. Dit wordt verwerkt bij de opstelling van de Voorjaarsnota 2021. 6. Communicatie Indien het raadsvoorstel akkoord wordt bevonden worden de bewoners, het dorpsplatform en (belangen)verenigingen betrokken. Daarnaast wordt (indien mogelijk) een informatieavond georganiseerd en ook via brieven en de website gecommuniceerd. Na deze input worden de laatste details uitgewerkt aan het conceptontwerp. 7. Aanpak en planning Onderdeel Voorbereiden Informatieavond Afronden ontwerp en bestek Aanbesteding Uitvoering

Planning lopend juni-juli 2021 juli-augustus 2021 augustus 2021 september-december 2021

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester