15.2 Begroting 2022 Regio Rivierenland

BEGROTING 2022

Beleid en financiën van Regio Rivierenland voor het jaar 2022

Versie voor het Algemeen Bestuur 7 juli 2021

Wat vindt u in de begroting 2022

2 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

De opbouw van de begroting

Opzet en inrichting van de begroting Op verzoek van gemeenten wordt de begroting van Regio Rivierenland zo compact mogelijk gehouden met de focus op financiële verantwoording van de activiteiten die door de Regio worden uitgevoerd voor de aangesloten gemeenten. De programmabegroting geeft een totaalbeeld van de activiteiten van de Regio, de belangrijkste ontwikkelingen, de middelen die met de uitvoering zijn gemoeid en de financiële positie. Bestuurders krijgen met de informatie zoals opgenomen in deze programmabegroting voldoende mogelijkheden voor sturing en controle, zeker nu in programma 3 Algemene Baten en Lasten een goed inzicht wordt gegeven in de algemene dekkingsmiddelen en de overheadkosten. De programmabegroting 2022 bestaat uit drie programma's. Programma 1 Regionale samenwerking en Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening en programma 3 Algemene baten en lasten. Door de nadruk die ligt op de financiële verantwoording wordt voor de inhoud - waar dat van toepassing is - verwezen naar de programma’s en opgestelde plannen van de (dienst)onderdelen van de Regio. Zo worden dubbelingen voorkomen. In de programma’s, jaarplannen en bedrijfsplannen is uitgebreide (inhoudelijke) informatie beschikbaar. De gemeenten verantwoorden de beleidsdoelen en de daarmee gemoeide (al dan niet externe) middelen in hun eigen planning & controlcyclus.

Het bovenstaande is in onderstaand schema samengevat, waarbij tevens de financieringsbronnen zijn aangegeven:

Toelichting bij het schema: De taken op het gebied van begeleiding, monitoring en terugplaatsing van voortijdig schoolverlaters door het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) maken onderdeel uit van de taken die in de begroting bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn opgenomen. Aangezien de taken van het RMC volledig gefinancierd worden door bijdragen van het Rijk is het RMC niet afzonderlijk in het schema opgenomen. De regiogemeenten betalen niets aan de uitvoeringskosten van het RMC.

3 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Basistaken en plustaken In deze begroting worden de baten en lasten op een heldere manier gepresenteerd bij de verschillende (dienst)onderdelen van de Regio. Daarbij worden basistaken en plustaken onderscheiden. Basistaken worden voor alle lidgemeenten collectief uitgevoerd vanuit de solidariteitsgedachte. Financiering vindt plaats door gemeentelijke bijdrage, Rijks- en provinciale uitkeringen en subsidies. Plustaken worden door Contractgestuurde dienstverlening vraaggestuurd uitgevoerd naar behoefte van (één of meerdere) individuele gemeenten. Hiervoor worden dienstverleningsovereenkomsten per taak afgesloten met (één of meerdere) lidgemeenten afzonderlijk. De gemeenten zijn voor de taken zelfstandig opdrachtgever. Contractgestuurde dienstverlening is opdrachtnemer. Financiering vindt plaats door bijdragen vanuit de individuele gemeenten. Deze geldstromen maken geen deel uit van de gemeentelijke bijdrage. Gemeenten waarmee dienstverleningsovereenkomsten zijn afgesloten ontvangen informatie op maat over de voortgang en realisatie van de afspraken. Dit valt buiten het kader van deze begroting. Dienstverleningsovereenkomsten kunnen ook met niet-lidgemeenten en overige organisaties worden afgesloten. Waar dit aan de orde is, wordt dit toegelicht in de bedrijfsplannen.

Inrichting van de programma’s van de begroting In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke ondersteuning en procesfacilitering vanuit de Regio (Programma 1 Regionale Samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening). Dit sluit aan bij de inrichting van de organisatie van de Regio. In programma 1 worden de kosten van de regionale samenwerking verwoord. In programma 2 zijn de kosten van de contractactiviteiten in beeld gebracht. In deze twee verschillende programma’s komt ook het onderscheid in basistaken en plustaken tot uitdrukking. In programma 3 Algemene baten en lasten zijn de overheadkosten verantwoord, die conform BBVvoorschrift niet aan de programma's worden toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting (voor zover van toepassing) alsmede het onderdeel Treasury. Opzet en inrichting van programma 1 Regionale samenwerking De bestuurlijke samenwerking binnen Regio Rivierenland wordt georganiseerd via drie Speerpuntberaden, te weten: - het Speerpuntberaad Agribusiness; - het Speerpuntberaad Economie & Logistiek; - het Speerpuntberaad Recreatie & Toerisme. De Speerpuntberaden zijn ingericht als adviescommissies voor het bestuur van Regio Rivierenland.

De Speerpuntberaden richten zich op de procesmatige aansturing van onze drie regionale speerpunten. Dit doen zij aan de hand van een meerjarenprogramma (Regionale Ambitiedocument + Uitvoeringsprogramma). Het Regionale Ambitiedocument omschrijft welke ambities we op de speerpunten willen realiseren. Het is aan het Speerpuntberaad om de uitvoering te volgen en te monitoren. Een essentiële taak van elk Speerpuntberaad is het maken van afspraken over hoe het betreffende speerpunt wordt uitgedragen naar andere overheden en maatschappelijke partners. Aspecten als lobby en branding en regiomarketing, integraliteit in visies en aanpak, stimuleren van de (boven)regionale samenwerking en subsidieverwerving zullen dan ook vaak aan bod komen. Hierbij wordt uitdrukkelijk de verbinding met het bedrijfsleven, maatschappelijke partijen, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en ondernemende burgers gezocht.

4 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Het speerpuntberaad is ingesteld als adviescommissie en neemt geen besluiten over beleidsinhoudelijke keuzes en de financiële gevolgen. Hierover wordt besloten in de colleges en/of gemeenteraden. Binnen elk Speerpuntberaad worden de besluiten genomen door de afgevaardigde collegeleden op basis van hun collegemandaat. De ingestelde (bestuurlijke) project- en stuurgroepen, die onder regie van een Speerpuntberaad vallen, gaan over de nadere uitwerking, verkenning en verdieping van beleidsinhoudelijke thema’s die gekoppeld zijn aan het betreffende speerpunt. Projecten Naast de speerpunten zijn er onderwerpen die in regionaal verband worden opgepakt omdat gemeenten daarop willen samenwerken. Niet alle gemeenten hoeven hieraan mee te doen. Een project komt tot stand op basis van een idee ergens tussen gemeente en de regio. Als eerste stap wordt een initiatiefvoorstel opgesteld. In dit voorstel worden o.a. de doelstellingen, te bereiken (maatschappelijke) effecten en de reikwijdte van het project bepaald Daarnaast worden de volgende vragen beantwoord: hoe haken andere gemeenten aan, wie doen en betalen mee, wie leveren inzet, wat is de ondersteunende rol van het Regiokantoor. Het initiatiefvoorstel waar regionaal mee aan de slag wordt gegaan gaat naar de raden. De essentie is dat het project op regionaal niveau betekenis heeft.

5 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

De begroting 2022 samenvatting & ontwikkelingen

De belangrijkste ontwikkelingen

1. Regionale samenwerking

Wat zien we gebeuren? De organisatie is flexibel en slagvaardig ingericht en vooral samenwerkingsgericht met de opdrachtgevers (gemeenten) en regionale partners. Zij voert het beleid uit dat door gemeenten als opdrachtgevers is bepaald. De werkwijze is sterk gericht op co-creatie, faciliteren en ondersteunen. De regionale gebiedsagenda wordt in 2021 verder ontwikkeld en daarna vastgesteld en vormt de paraplu waaronder belangrijke beleidsdocumenten hangen. Denk daarbij o.a. aan het nieuwe ambitiedocument, de Regio Deal, de regionale energiestrategie, mobiliteitsplan en woonagenda. De uurtarieven bij Contractgestuurde dienstverlening zijn kostendekkend gemaakt waardoor de prognose is dat het gebruik van reserves niet of in ieder geval minder nodig zal zijn. Mocht deze prognose door onvoorziene omstandigheden niet gehaald worden dan zal dit leiden tot organisatorische aanpassingen.

Te bereiken effect(en) Het zorgen voor synergie tussen overheden, ondernemers en overige partners met het doel de onderlinge relaties te versterken, de samenwerking te ondersteunen en regionale ambities en lokale opgaven te realiseren.

Wat betekent dit voor de begroting 2022? Er kan een sluitende begroting voor 2022 gepresenteerd worden waarin het opgedragen beleid is vastgelegd in het nieuwe ambitiedocument. Enkele gemeenten hebben via zienswijzen of moties een taakstelling op alle gemeenschappelijke regelingen vastgelegd. Kijken wij terug naar de afgelopen jaren waarin het Ambitiedocument 2016-2020 is uitgevoerd dan constateren wij dat een taakstelling bij Regio Rivierenland voor de uitvoering van het huidige beleid niet mogelijk is. Een taakstelling kan alleen opgelegd worden wanneer er minder taken uitgevoerd hoeven te worden. Dit is een takendiscussie die indien gewenst bij de evaluatie van het ambitiedocument gevoerd kan worden. In de afgelopen jaren is met dezelfde personele formatie en relatief lage overheadkosten uitvoering gegeven aan het opgedragen beleid door gemeenten. Dit heeft geleid tot het succesvol binnenhalen van de Regio Deal, een grote multiplier binnen het Regionaal Investeringsfonds, koploper in Nederland voor de Regionale Energiestrategie, het mobiliteitsfonds, de regionale woonagenda, een belangrijke logistieke hotspot en een goed functionerend Contractgestuurde dienstverlening. Dit alles onder de vlag van het nieuw gelanceerde beeldmerk FruitDelta Rivierenland.

De bedrijfsmatige ondersteuning van bovengenoemde onderwerpen is gerealiseerd binnen de gelijkblijvende personele inzet voor personeelszaken, financiën en juridische zaken.

Anders in 2022 Het jaar 2021 is een evaluatie geweest voor een aantal beleidsdocumenten en vaststelling van het nieuwe ambitiedocument, de gebiedsagenda met de Provincie en de merkenstrategie. Verder is gestart met de uitvoering van de projecten binnen de RegioDeal. Het begrotingsjaar 2022 zal dus in het teken staan van kwalitatieve uitvoering van het vastgestelde beleid. In de begroting 2022 is in afwachting van de besluitvorming omtrent het nieuwe ambitiedocument geen bijdrage voor het RIF opgenomen (voorheen een bijdrage van € 3 per inwoner). Belangrijkste aandachtspunten Uit de individuele vragen aan Regio Rivierenland om regionale regie te voeren op nieuwe zaken zoals o.a. stikstof, luchtvaart en de nieuwe wet inburgering kan de conclusie getrokken worden, dat er vertrouwen is in de organisatie. Willen de samenwerkende gemeenten bezuinigingen opleggen aan Regio Rivierenland dan zullen deze nieuwe vragen meegenomen moeten worden in de takendiscussie. Effecten/gevolgen voor de begroting 2022 • In de begroting 2022 is naast de gemeentelijke bijdrage een projectbijdrage geraamd die de gemeenten betalen voor het Mobiliteitsfonds van € 1 per inwoner. • Voor de financiering van de organisatiekosten van Logistics Valley Rivierenland (LV-R) is in de begroting een bedrag van € 30.000 opgenomen als cofinanciering (25%).

Hiermee genereren we een provinciale subsidie van € 90.000 en komt in totaal € 120.000 beschikbaar.

Meer informatie over programma 1 op pagina 10

6 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

2. Contractgestuurde dienstverlening

3 Algemene baten en lasten

Te bereiken effect(en) Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs-/prestatieverhouding.

Algemene toelichting bij het programma In dit programma zijn de overheadkosten opgenomen, die (conform BBV-voorschrift) niet meer aan de programma's toegerekend worden. Ook de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven, de heffing van vennootschapsbelasting en het resultaat uit Treasury zijn in dit programma verantwoord.

Anders in 2022 • Het tijdvak voor VSV-subsidies 2017 t/m 2020 (Voortijdige Schoolverlaters) is afgesloten. Vanaf 2021 zijn we gestart met een nieuw tijdvak van 4 jaar voor de uitvoering van nieuwe VSV-projecten.

•

We zijn in overleg met de gemeenten om bij Leerplicht vanaf 2021 de preventieve taken ter voorkoming van schoolverzuim ook structureel te financieren.

•

In de begroting 2022 is geen inzet van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening opgenomen voor de dekking van evt. tekorten bij de contractactiviteiten.

Belangrijkste aandachtspunten 1. Bevordering van de realisatie van een kostendekkende uitvoering van de contractactiviteiten. 2. Een verdere professionalisering van de taakuitoefening voor gemeenten en andere (markt-)partijen op basis van de vraagbehoefte. Effecten/gevolgen voor de begroting 2022 • Een toename van de begrote baten en lasten voor de contractactiviteiten als gevolg van kostenindexatie/aanpassing uurtarieven en taakverbredingen. • Een lagere inzet van de reserves t.o.v. voorgaande jaren. (alleen nog een jaarlijkse inzet van de RMC-reserve).

Meer informatie over programma 2 op pagina 17

Anders in 2022 • Hogere overheadkosten door wijzigingen in de taakverdeling van medewerkers, waardoor een verschuiving heeft plaatsgevonden van direct personeel (beleid/uitvoering) naar ondersteuning/ overhead. Op het totaal van de begroting heeft dit geen effect op de gemeentelijke bijdrage. Belangrijkste aandachtspunten 1. Sturen op een efficiënte bedrijfsvoering met een zo laag mogelijke overhead. Effecten/gevolgen voor de begroting 2022 • Een toename van de begrote overheadlasten in de begroting als gevolg van hogere salariskosten en indexering van kostenbudgetten. • In de meerjarenbegroting 2022-2025 is een jaarlijkse verlaging van het resultaat uit treasury opgenomen, omdat als gevolg van de jaarlijkse afschrijvingen de aan investeringen toegerekende rente elk jaar iets afneemt. We behouden in meerjarig perspectief nog steeds een positief treasury-resultaat, dat we via de gemeentelijke bijdrage teruggeven aan de gemeenten.

Meer informatie over programma 3 op pagina 24

7 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

De belangrijkste financiële ontwikkelingen en aandachtspunten

Ontwikkeling lasten en gemeentelijke bijdrage in de begroting 2022 •

Het bedrag van de lasten in de begroting 2022 is met ruim € 0,7 mljn afgenomen t.o.v. de begroting 2021. Belangrijkste oorzaak van deze afname is gelegen in het feit, dat we in de begroting 2022 (in afwachting van de besluitvorming rondom het nieuwe ambitiedocument) geen projectbijdrage hebben opgenomen voor het Regionaal Investeringsfonds. De gemeenten betaalden voorheen een projectbijdrage van € 3 per inwoner. Daarnaast zijn de projectuitgaven in het kader van het actieprogramma ‘Zorg voor de Jeugd’, die gericht zijn op verbetering en vernieuwing van de jeugdhulp, met € 65.000 gedaald in de begroting in verband met het bereiken van de einddatum van de financiering door het Rijk via het Transformatiefonds. Door een stijging van de salariskosten en indexering van kostenbudgetten zijn de begrote lasten iets toegenomen.

•

Het voordeel uit treasury is ten opzichte van de begroting 2021 licht gedaald. Omdat we de investeringen financieren met eigen financieringsmiddelen (voornamelijk reserves) geven we via de begroting nog steeds een voordelig saldo uit treasury terug aan de gemeenten (in de begroting 2022 een bedrag van € 14.000).

•

In de begroting 2022 is het budget voor onvoorziene uitgaven gelijk gehouden aan het budget dat in de begroting 2021 is opgenomen (€ 10.000).

•

De in de begroting opgenomen gemeentelijke bijdrage komt uit op een bedrag van € 8,96 per inwoner en dat komt neer op een kleine stijging met € 0,19 per inwoner t.o.v. de begroting 2021. In totaal stijgt de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van de begroting 2021 met € 66.000. Deze stijging is als volgt opgebouwd: * een lager voordelig resultaat uit treasury € 3.000 (jaarlijkse afbouw). * hogere uitvoeringskosten € 63.000, voornamelijk als gevolg van een stijging van de salariskosten.

•

De begroting is opgesteld inclusief een geprognosticeerde inzet van (bestemmings)reserves van in totaal € 213.000. De reserves worden ingezet voor de financiering van projecten voor voortijdige schoolverlaters en uitvoeringskosten bij RMC (€ 59.000), de gerealiseerde vernieuwing/modernisering van de ICT-Infrastructuur (€ 90.000) en de verbouwingsinvesteringen voor de herhuisvesting (€ 64.000). De inzet van de bestemmingsreserve Herhuisvesting eindigt op het moment, dat de verbouwingsinvesteringen volledig zijn afgeschreven. Hierdoor krijgen we niet te maken met een situatie van doorlopende kapitaallasten op het moment dat de bestemmingsreserve volledig is ingezet, en komt het structureel en reëel sluitend zijn van de (meerjaren)begroting niet in gevaar.

8 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Besluitvorming over de Begroting 2022

Besluitvorming over de begroting Februari/maart 2021 Ambtelijke voorbereiding

14 april 2021 Behandeling concept begroting door het Dagelijks Bestuur

Indienen van gemeentelijk zienswijzen Gemeenten kunnen conform de wettelijke termijn schriftelijk hun zienswijze indienen bij het Dagelijks Bestuur. In deze periode worden ook de Portefeuillehouders Financiën van de gemeenten geconsulteerd.

Tot 7 juli 2021 Beoordeling gemeentelijke zienswijzen De ingediende zienswijzen worden behandeld in de vergadering van de vaststelling van de begroting op 7 juli 2021.

7 juli 2021 Vaststelling begroting door het Algemeen Bestuur

Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel tot vaststelling van de programmabegroting 2022,

BESLUIT: 1. De programmabegroting 2022 vast te stellen conform het ontwerp.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur in 7 juli 2021.

De secretaris,

De voorzitter,

drs. L.H. Derksen

ir. J. Beenakker

9 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Programma 1 – Regionale samenwerking

Het programma in beeld Te bereiken effect Het ondersteunen van de samenwerking tussen de gemeenten en met de provincie, andere overheden en maatschappelijk partners. Deeleffect Het versterken van de relaties met gemeentebesturen en met andere regio's in Gelderland. Het bijeen brengen, verbinden en voeden van overheden, ondernemers en overige partners. Effectdoelstelling De bestuurs- en adviesorganen zijn tevreden over de geboden ondersteuning. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Reguliere activiteiten: Bestuurders en gemeentelijke vertegenwoordigers ondersteunen bij: 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Riviereland. 2. Informatie-uitwisseling en kennisdeling, onder andere op de regiomiddagen. 3. Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken.

Deeleffect Gemeenten en samenwerkende partners ondersteunen met projecten (faciliteren en procesregie) om lokale opgaven te realiseren + gemeenten versterken in hun regierol op de Speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme voor de realisatie van regionale opgaven en doelstellingen uit het Ambitiedocument. Effectdoelstelling Gemeenten en bestuurders faciliteren in hun gezamenlijke beleidsmatige activiteiten op de drie Speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Reguliere activiteiten: 1. Uitvoering van het nieuwe Regionaal Ambitiedocument. 2. Genereren van subsidies en geldstromen om nieuwe projecten te realiseren.

10 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2022 Beleidskaders We houden rekening met onderstaande beleidskaders, die in de afgelopen periode geïntroduceerd of gewijzigd zijn: Naam Regeling Regio Rivierenland Ambitiedocument Regio Rivierenland

Essentie ervan De regeling op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen voor de inrichting en werking van het samenwerkingsverband. In 2021 is het regionaal economische Ambitiedocument voor de periode 2020-2024 opgesteld. Dit was een herijking van het ambitiedocument 2016-2020 met een focus op Agribusiness (nóg meer toonaangevend in Europa), Economie & Logistiek (top 3 van logistieke hotspots van Nederland) en Recreatie & Toerisme (5% jaarlijkse omzetgroei). Het nieuwe economische ambitiedocument is een bouwsteen voor de strategische FruitDelta Gebiedsagenda die in 2022 definitief wordt. De strategische gebiedsagenda is 1 van de 27 projecten van de Regio Deal.

Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling Activiteit 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland.

2. Informatie-uitwisseling en kennisdeling op de regiomiddagen. 3. Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken. 4. Uitvoering van het Regionaal Ambitiedocument 2020-2024. 5. Genereren van geldstromen en subsidies om nieuwe projecten te realiseren.

Prestatieafspraak - Bestuursadvisering gericht op soepele besluitvorming om programma's en projecten te realiseren. - Frequent overleg met de voorzitters van de Speerpuntberaden. - Organiseren van Speerpuntberaden op Regiomiddagen. - De aard en de frequentie van de overleggen zijn gerelateerd aan de te realiseren opdracht. - Ondersteunen van gemeentelijke initiatieven. Organiseren van besprekingen over actuele thema's. Creëren van een optimaal samenwerkingsklimaat. Het faciliteren van andere organisaties (onderwijs, ondernemers en overheden) in hun samenwerkingsopgaven. Door monitoring maken we inzichtelijk wat de effecten zijn van de beleidsvoornemens en de invulling daarvan. - We zetten de middelen die beschikbaar zijn op lokaal, regionaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau zo optimaal mogelijk in om de doelen van het Regionaal Ambitiedocument te realiseren. - We genereren subsidies om projecten te financieren. - Verantwoording van ingezette middelen.

11 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Regionaal Ambitiedocument 2020-2024 In de periode 2016-2020 werkten we in onze regio met een regionaal ambitiedocument voor de economische speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme. De focus op de drie economische speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek, Recreatie & Toerisme is het fundament voor onze regio en de meerwaarde van regionale samenwerking. We werken op deze speerpunten samen met de O’s, overheden, ondernemers, organisaties, onderwijs en onderzoek en ondernemende inwoners. Ook financiële instrumenten zoals het RIF en het mobiliteitsfonds zetten we in om ambities en doelen te bereiken. Hiermee gaan we in principe door, eventueel na bijsturing/aanpassing voor de periode 2020-2024. Meerwaarde regionale samenwerking Regionale samenwerking op economisch vlak zorgt voor kennisontwikkeling en brengt het de lokale belangen en initiatieven met elkaar in verbinding waardoor slagkracht ontstaat en een integrale aanpak van gebiedsopgaven mogelijk wordt op een groter schaalniveau. Regionale samenwerking zorgt ook voor een grotere naamsbekendheid en beleidsaandacht voor de regio en de gemeenten daarbinnen. Het zorgt dat maatschappelijke vraagstukken waarvoor samenwerking nodig is, opgepakt kunnen worden en het zorgt voor een versnelling in het bereiken van resultaten door een grotere uitvoeringskracht.

Met regionale samenwerking worden bouwstenen ontwikkeld waardoor er o.a. een multiplier op de eigen investering kan worden gerealiseerd. Proces om te komen tot nieuw regionaal economisch ambitiedocument In het voorjaar van 2020 hebben de gemeenteraden het proces (bestaande uit 5 fases) om tot een Regionaal Economisch Ambitiedocument 2020-2024 te komen, vastgesteld. In 2020 heeft er een evaluatie van het ambitiedocument en een cijfermatige analyse van de regionale economie plaatsgevonden. Met de betrokken wethouders, ambtenaren en verbonden partijen als Greenport, Bureau Toerisme Rivierenland, Logistic Valley Rivierenland en RW-POA zijn (digitale) interviews afgenomen. De gemeenteraden zijn in deze fase betrokken via een websurvey en digitale bijeenkomsten. Hieruit is gebleken dat de focus op de drie economische speerpunten moet blijven liggen en het fundament is voor onze regio en de regionale samenwerking. In 2021 in informatie opgehaald bij de verbonden partijen, ambtenaren, bestuurders, de acht gemeenteraden afzonderlijk (om zo de lokale inbreng in het proces te borgen) om invulling te geven aan het nieuwe regionaal economisch ambitiedocument. Dit is vervolgens op regionale schaal met alle raden besproken en heeft geresulteerd in een nieuw regionaal economisch ambitiedocument voor de komende vier jaar.

Aan de slag met het nieuwe regionaal economisch ambitiedocument In 2022 starten we met de realisatie van de nieuwe ambities, doelen en opgaven voor de economische speerpunten. Het doel is om balans te brengen tussen de economische speerpunten en de draagkracht van de omgeving door o.a. de relaties met het woon- en leefklimaat, duurzaamheid en mobiliteit binnen de regio te leggen. Daarmee wordt gekozen voor een gebalanceerde, integrale aanpak in plaats van enkel economische groei binnen de speerpunt sectoren. Conclusie: We zetten in op een regionaal economisch ambitiedocument voor de periode 2020-2024 in combinatie met de FruitDelta agenda Economie als bouwsteen voor de FruitDelta gebiedsagenda. We stemmen af met de beleidsvelden Duurzaamheid, Mobiliteit, Wonen en Welzijn, als onderdeel van het huis FruitDelta Rivierenland en gaan met de andere O’s in de regio aan de slag met de geformuleerde regionale ambities en opgaven.

12 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Regio Deal De Regio Deal is een arrangement tussen regio’s en het Rijk om de kracht van de regio te versterken. Grote maatschappelijke opgaven vragen om een regionale aanpak. Het Rijk heeft als samenwerkingspartner van FruitDelta Rivierenland het ingediende voorstel voor de Regio Deal van onze regio gehonoreerd met een bijdrage van 7,5 miljoen aan financiering. Ook de provincie heeft 3 miljoen bijgedragen. In 2020 zijn er 27 projecten gehonoreerd die aan de slag gaan met de vraagstukken die er voor ons als regio, maar ook voor heel Nederland, toe doen. Het gaat hier om vraagstukken gericht op het aanpakken van onder meer verdroging en hoog water als gevolg van klimaatverandering, het energieverbruik, de transitie naar duurzame energie en de kwetsbare sociale samenstelling van het gebied. Wij willen een slimme, duurzame en inclusieve regio zijn die weerbaar en toekomstbestendig is en zelfredzaam blijft. Met deze Regio Deal kunnen wij ons sociaal, ecologisch en economisch kapitaal én de regionale samenwerking verder versterken. Tot 2023 gaan we inzetten op uitvoering van de projecten en op het neerzetten van een stevige samenwerking en governance-structuur in de Regio Rivierenland. We doen dit door in de vorm van COP’s (community of practice) te gaan samenwerken met belangrijke stakeholders, provincie, Rijk, gemeenten en betrokken partners van de projecten.

Lobby & Branding Mede dankzij het opstellen van de Regio Deal in 2020 en de uitvoering ervan in 2021 heeft de merknaam FruitDelta Rivierenland een meer en bredere bekendheid gekregen en hebben de samenwerkingsverbanden onder andere met het Rijk en Provincie aan kracht gewonnen. Door het opstellen van de strategische FruitDelta gebiedsagenda 2021-2030 in 2021 is de samenwerking met Provincie verder verstevigd. Dit biedt kansen voor groei in onze regio en meer investeringen in een duurzame economie en goede leefomgeving. Met het ontwikkelen van de FruitDelta gebiedsagenda en ook de merkenstrategie FruitDelta is de basis gelegd voor de doorontwikkeling van het visiedocument lobby en branding uit 2018. In 2022 kan namelijk een start gemaakt worden met een gericht lobby & branding traject dat afgestemd is op de strategische FruitDelta Gebiedsagenda 2021-2030 en de nieuwe merkenstrategie FruitDelta.

Regionaal Investeringsfonds Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) is het instrument dat in grote mate bijdraagt aan het waarmaken van onze ambities zoals die verwoord staan in het Regionaal economisch ambitiedocument. Met het RIF investeren wij in projecten van ondernemers en ondernemende inwoners uit onze eigen regio, bij voorkeur MKB- en familiebedrijven. Deze projecten moeten direct bijdragen aan minimaal één van onze economische ambities en doelstellingen, zoals vastgelegd in het Regionaal Ambitiedocument. Hierbij ligt de focus primair op de 3 economische speerpunten: Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme. De initiatiefnemers moeten niet alleen goede projectplannen hebben, maar ook eigen kapitaal / andere financieringsbronnen inbrengen om de projectbegroting rond te krijgen. De bijdrage uit het RIF, die in de periode 2017-2020 is gefinancierd uit de bijdrage van de acht gemeenten van € 3 per inwoner, is hierbij een belangrijk steuntje in de rug geweest. Als gevolg van de Regio Deal tussen de Rijksoverheid, Provincie Gelderland en Regio Rivierenland (eind 2020) is het mogelijk om het RIF een jaar langer ook voor 2021 open te stellen zonder gemeentelijke bijdrage.

Besluitvorming rondom de toekomstige gemeentelijke financiering van het RIF wordt meegenomen bij de vaststelling van het nieuwe Regionaal economisch ambitiedocument 2020 – 2024 dat medio 2021 plaats zal vinden. Na positieve besluitvorming door álle gemeenteraden wordt de vastgestelde bijdrage definitief geformaliseerd. Voor de begeleiding, coördinatie, communicatie van het Regionaal Investeringsfonds is een uitvoeringsbudget noodzakelijk. Hiervoor is in de begroting een uitvoeringsbudget opgenomen.

13 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Mobiliteit De regionale bereikbaarheid is een must voor het goed functioneren van onze regio en voorwaarde voor een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat. Daarom pakken we de mobiliteitsvraagstukken op als één regio, samen met onze partners, zoals het bedrijfsleven, de provincie, het Rijk en de omliggende regio’s en gemeenten. Goede samenwerking is noodzakelijk voor een robuuste, duurzame en slimme regionale bereikbaarheid in, van en naar Rivierenland. Dankzij de bijdrage van de gemeenten kunnen wij ook in 2022 samen de mobiliteit en de bereikbaarheid in de regio verbeteren. Dat doen wij met het gezamenlijk vastgestelde Uitvoeringsplan Mobiliteit 2019-2022 en het Mobiliteitsfonds. Ook komend jaar zetten we ons in om de acties nader uit te voeren en zijn we bij vele ontwikkelingen in het land aangehaakt. Het wegennet en de spoorverbindingen zijn de ruggengraat van onze regio. Samen met het Rijk, provincies Gelderland en Brabant en gemeente Den Bosch werken wij samen aan een betere doorstroming op de A2 Deil-Vught, door het realiseren van een toekomstbestendige verbreding van de snelweg. Op de A15 zal komend jaar de verkeersveiligheid tussen Deil en Ochten worden verbeterd. Ook werken wij met onze partners om de verkeersproblemen op de Rijnbrug aan te pakken en zetten we ons in voor het in de toekomst verbreden van de A15.

Voor de spoorverbindingen is onze ambitie om deze in de toekomst verder te verbeteren met betrouwbare, directe en duurzame verbinding naar de vier omliggende steden. In toenemende mate zal onze mobiliteit beïnvloed worden door de energietransitie, technologische ontwikkelingen en de opkomst van de platformeconomie, dit biedt kansen om de beschikbare infrastructuur slimmer te benutten. Daarom gaan we onze gebruikers nog meer stimuleren om op een duurzame manier te reizen; een toekomstbestendige manier van vervoer, waarbij onze verplaatsingen geen invloed hebben op het milieu en steeds minder CO2-uitstoot veroorzaken. Door nu te investeren in fiets-gerelateerde oplossingen wordt direct bijgedragen aan het verduurzamen van onze mobiliteit en de leefbaarheid van ons landelijk gebied. Het realiseren van het snelfietspad Zaltbommel – ’s-Hertogenbosch in 2022 is daar onderdeel van. Ook lokaal zetten we in om fietsverbindingen veiliger te maken en te verbeteren. Aan de andere kant verkennen wij de mogelijkheden om het openbaar vervoer te versterken in de voorbereidingen naar de nieuwe Concessie. Met bijvoorbeeld het aanbieden van (elektrische) deel- en dorpsauto’s, flexibiliseren wij het openbaar vervoer - daar waar lijnbussen niet meer tot in de kernen rijden. Dit alles om de bereikbaarheid van de regio te versterken.

Wonen Rivierenland is een aantrekkelijke woonregio, door haar gunstige centrale ligging en goede ontsluiting met de rest van Nederland. De regio beschikt over veel groen, ruimte en een relatief betaalbare woningvoorraad ten opzichte van omliggende steden als Utrecht, Den Bosch, Ede en Nijmegen. De verwachting is dat de druk vanuit deze omliggende steden hoog blijft. Ontwikkelingen als vergrijzing en toenemende mobiliteit hebben hun weerslag op de vraag naar woningen in Rivierenland. Daarnaast zijn er de laatste jaren veel nieuwe regels rondom het onderwerp wonen gekomen. Ook het coronavirus zal invloed hebben op de -regionale- economie en op de woningmarkt. De Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030 is een product van alle acht de gemeenten in Rivierenland. Conform de provinciale omgevingsverordening is het rapport, zowel door de acht gemeenten alsook door de provincie, vastgesteld. De agenda bevat gezamenlijke afspraken over de woningbouwopgave voor de komende tien jaar. In totaal verwacht de Regio Rivierenland in deze periode tussen 7.900 en 12.500 nieuwe woningen te realiseren, om te voorzien in de regionale woningbehoefte. De woonagenda borgt dat regionaal gebouwd wordt naar behoefte en vormt de basis voor de gemeentelijke samenwerking op overstijgende onderwerpen.

Dit is uitgewerkt in een vijftal thema’s: continuïteit in productie, betaalbaarheid van het wonen, flexibiliteit op de woningmarkt, wonen en zorg, duurzaamheid. Deze inhoudelijke thema’s bevatten 12 concrete ambities voor de komende tien jaar. Ieder jaar wordt een aantal speerpunten te benoemd, waar dat jaar de nadruk op zal liggen. Om deze ambities te realiseren wordt nauw samengewerkt met de woonpartners in de regio. Het gaat dan uiteraard om de in de regio actieve woningcorporaties en hun huurdersvertegenwoordigers, maar ook zorgorganisaties, ontwikkelaars, beleggers en een tal van andere partners in de keten van woningbouwontwikkeling.

14 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Om de ontwikkelingen op de regionale woningmarkt te volgen, worden de plancapaciteit en de nieuwbouwopleveringen jaarlijkse gemonitord in de regionale woningbouwmonitor. Omdat de omstandigheden op de woningmarkt snel kunnen wijzigen en bijsturing nodig kan zijn, worden de ambities en het woningbouwprogramma uit de regionale woonagenda iedere twee jaar geëvalueerd. Regionale Energiestrategie In het landelijke Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over hoe Nederland haar klimaatdoelen kan realiseren. Een van deze afspraken is dat er regionale plannen worden gemaakt voor wind op land, grootschalig zon en warmte. In totaal 30 regio’s stellen een regionale energiestrategie op, waaronder Rivierenland. Op 1 juni 2020 werd de RES FruitDelta Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES (NPRES), na vaststelling in alle gemeenteraden. Medio 2021 wordt de RES 1.0 in de raden behandeld voor indiening bij NPRES op 1 juli 2021. Bij de totstandkoming van de regionale energiestrategie in Rivierenland spelen regionale en lokale stakeholders een belangrijke rol. Ook op Gelders en landelijk niveau werken de RES regio’s nauw samen. Deze samenwerking vertaalt zich ook in de financiering van de RES door rijk, provincie en gemeenten en capaciteitsinzet van Stuurgroeppartners. De financiering van het RES proces is geborgd tot eind 2021.

Voor de periode richting RES 2.0 (2022 - 2023) is door het Rijk aangekondigd dat er wederom sprake zal zijn van financiële ondersteuning. De invulling daarvan is aan het nieuwe kabinet. Logistics Valley Rivierenland (LV-R) Gelderland werkt en bouwt aan een Logistics Valley als internationale toplocatie voor logistiek in Nederland. Logistiek stopt niet bij de grens en in Logistics Valley werken drie regionale hotspots daarom samen: Rivierenland, Nijmegen en Liemers/Achterhoek. De speerpunten van het uitvoeringsprogramma zijn onder meer optimalisering van de regionale infrastructuur, arbeidsmarkt, duurzaamheid en innovatie. In het 'Meerjarenprogramma 2021 t/m 2024 D.O.O.R. met logistiek in Gelderland Logistics Valley' (*) zijn de ambities uitgewerkt in doelstellingen, die zich richten op een duurzame, veilige en betrouwbare Gelderse Corridor als belangrijke schakel in de Europese Rhine-Alpine Corridor, die loopt van Rotterdam naar Genua in Italië. Centraal daarbij staan 4 thema's: - verbeteren van de aansluiting op de arbeidsmarkt; - stimuleren van innovatieve en duurzame logistiek; - samenwerking bij acquisitie, branding en promotie; - acties voor de fysieke infrastructuur en bedrijventerreinen. Het meest bekende project van het Gelderse samenwerkingsverband is de jaarlijkse Dag van de Logistiek.

De organisatiekosten voor Logistics Valley Rivierenland bedragen jaarlijks € 120.000. De provincie is bereid 75% van deze kosten te subsidiëren voor elke hotspot gelegen aan de Gelderse Corridor. De bijdrage aan deze bovenregionale samenwerking met behulp van Logistics Valley vanuit onze regio is daardoor beperkt tot een bedrag van € 30.000 per jaar (25% van de kosten). Het bedrag van € 30.000 voor de cofinanciering is opgenomen in de begroting.

(*)

D.O.O.R. staat voor:

D O O R

uurzaam ndernemersgedreven Verheid & Onderwijs faciliterend Esultaatgericht

15 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

De financiën van dit programma Financiële aandachtspunten Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de financiën van dit programma. Hieronder volgen de belangrijkste financiële aandachtspunten: - De gemeentelijke bijdrage bij programma 1 'Regionale samenwerking' bedraagt € 2.233.000 en bestaat uit de bijdrage voor de volgende producten/activiteiten: * Algemene Bestuursondersteuning € 723.000. * Speerpuntberaden & beleids- en projectondersteuning € 1.510.000. - Daarnaast zijn in dit programma de middelen opgenomen voor het Mobiliteitsfonds van € 1 per inwoner en de coördinatie/uitvoering van de Regio Deal projecten. - In de begroting is geen inzet van reserves geraamd.

Programma 1 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekking reserve Storting reserve Resultaat

Rekening 2020

B 2021 t/m AB mrt

Begroting 2022

2.272 1.144 -1.128 2.058 930 0 0 930

2.218 987 -1.231 2.170 939 939

1.489 331 -1.158 2.233 1.075 1.075

Toelichting bij de tabel: • De baten en lasten zijn aanzienlijk lager dan in de begroting 2021, omdat we geen projectbijdrage voor het RIF in de begroting hebben opgenomen, in afwachting van de besluitvorming rondom het nieuwe ambitiedocument. • Het begrote resultaat van € 1.075.000 (voordeel) is gelijk aan het bedrag van de overheadkosten, die conform BBV-voorschrift niet meer aan het programma worden toegerekend, maar integraal (bij programma 3) worden verantwoord.

Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning - Speerpunten (speerpuntberaden), beleids- en projectondersteuning & coördinatie/uitvoering Regio Deal - Regionaal Investeringsfonds (RIF) - Mobiliteitsfonds Meer informatie is te vinden op onze website.

16 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening

Het programma in beeld Te bereiken effect Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten (binnen en buiten onze regio) en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs-prestatie verhouding. Deeleffect Dienstverlening aan de gezamenlijke gemeenten op basis van collectieve/individuele afspraken met gemeenten. Effectdoelstelling Gemeenten voeren op basis van gezamenlijkheid taken uit en zijn tevreden over de kwaliteit en kosten van de geleverde taken. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Reguliere activiteiten: Uitvoeren basistaken op het gebied van: 1. Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar (RMC). 2. Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van RMC. 3. Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Neder-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. 4. Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche). 5. Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten en voor gemeenschappelijke regelingen. 6. Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. 7.

Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis). 8. Ondersteuning van zes gemeenten op het gebied van inkoop en contractmanagement Wmo/Jeugd. 9. Ambtelijke ondersteuning Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt (RW-POA).

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2022 Beleidskaders Voor 2022 houden we rekening met onderstaande beleidskaders, die in de afgelopen periode geïntroduceerd of gewijzigd zijn: Naam Bedrijfsplan Contractgestuurde dienstverlening

Essentie ervan In het bedrijfsplan is opgenomen op welke wijze Contractgestuurde dienstverlening verder wordt vormgegeven en de ontwikkelingen daarin in de komende jaren.

Een totaaloverzicht van alle relevante beleidskaders is desgewenst opvraagbaar.

17 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een groot aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling basistaken Activiteit

Prestatieafspraak

1.

Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar (RMC). Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van RMC.

-

Op hoofdlijnen staan de volgende punten centraal: • Uitvoeren van trajecten en projecten voor jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs hebben verlaten. • Voorkomen van schooluitval bij jongeren die nog bij het onderwijs ingeschreven staan (preventie). • Het monitoren en in samenwerking met ketenpartners ondersteunen van kwetsbare jongeren, bijvoorbeeld bij de begeleiding naar werk.

Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie (LP) voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Neder-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

-

Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche/SR). Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten en voor anderen.

-

LP: Periodiek wordt een rapportage opgesteld en na afloop van het verslagjaar een jaarverslag, met daarin een overzicht van de resultaten en de voortgang. LP: Minstens één keer per jaar vindt een evaluatiegesprek plaats met de opdrachtgever over de (kwaliteit van de) dienstverlening. SR: uitvoeren van toezichthouderschap in het kader van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet. Inkoop: het begeleiden van rechtmatige en doelmatige inkoop- en aanbestedingstrajecten. Alle activiteiten worden tegen een marktconforme kostprijs aangeboden die voor alle gemeenten gelijk is. Dienstverlening kan plaatsvinden aan alle aangesloten gemeenten. Ook kan dienstverlening worden aangeboden aan andere (non-profit) partijen.

Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis)

Continu wordt in samenwerking met de gemeenten bezien of en zo ja, op welke onderdelen verdergaande samenwerking mogelijk is.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

Ondersteuning van zes gemeenten op het gebied van Wmo/Jeugd.

18 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

-

-

Coördinatie en beheer van het regionaal vervoersysteem: - maandelijkse facturering - periodieke monitoring en verantwoording - kwaliteitsmeting - contract- en relatiebeheer - doorontwikkeling van het nieuwe vervoersysteem en onderzoek naar mogelijke verbeteringen Door het Team Wmo/Jeugd worden in opdracht van en in nauwe samenwerking met zes gemeenten de volgende taken uitgevoerd: - Ondersteuning inkoop- en aanbestedingsprocedures van de zorg. - Contractmanagement en Contractbeheer zorgaanbieders. - Advisering en signalering strategische/zorginhoudelijke beleidsontwikkelingen. - Ondersteuning bij procesoptimalisatie binnen het sociaal domein. - Budgetbeheer en budgetbewaking rondom Wmo/Jeugd (monitoring). - de Jeugdbeschermingstafel, passende zorg voor het kind en het gezin. - de coördinatie en projectleiding m.b.t. de actielijnen uit het Transformatiefonds voor het verbeteren en vernieuwen van de jeugdhulp.

Effectdoelstelling basistaken Activiteit 9.

Ambtelijke ondersteuning Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs & Arbeidsmarkt (RW-POA).

Prestatieafspraak Het toekomstbestendig organiseren van de ondersteuning van RW-POA Rivierenland, zodat Opdrachtgevers hun wettelijke taak, samenwerkingsplicht en -behoefte in het kader van de arbeidsmarktregio adequaat kunnen vervullen. De dienstverlening die wordt geboden aan de gemeenten bestaat uit onder andere het zorgdragen voor de continuïteit, kwaliteit en passende omvang van het programmabureau RW-POA Rivierenland.

RMC Het RMC (Het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) voor Voortijdig Schoolverlaten zet zich in voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar die zonder startkwalificatie dreigen van school te raken of al van school weggeraakt zijn. Vanwege Corona en het thuisonderwijs, is de uitdaging groter om jongeren preventief in beeld te krijgen en met hen in contact te komen. Ook zien we dat de complexe problematiek verder toeneemt. Hierbij is meer arbeidsintensieve begeleiding nodig en waar nodig aangevuld met zorghulp. We blijven ons ook in 2022 inzetten op een goede verbinding binnen de regio, samen bereiken we meer en komen we verder. Korte communicatielijnen met onze ketenpartners, een warme overdracht van kwetsbare jongeren en maatwerktrajectbegeleiding blijven heel belangrijk. Extra aandacht en inzet komt er voor de mentale gezondheid van jongeren, de sociaal-emotionele ontwikkeling en ouderbetrokkenheid. Leerplicht Gedurende het schooljaar 2020-2021 zijn gesprekken met de gemeenten gevoerd om het takenpakket af te stemmen; de formatie was berekend op de uitvoering van de wettelijke taken maar in de loop der tijd zijn er veel (met name preventieve) taken bijgekomen en is een kwalitatief goede uitvoering niet meer mogelijk met de bestaande formatie en binnen de huidige financiële kaders.

Daartoe is een formatie-uitbreiding aangevraagd van 15% en zoals het er nu uitziet, lijken de meeste gemeenten hier veelal positief tegenover te staan. In 2022 verwachten we dan ook een toename in het aantal processen. Dan zal duidelijk zijn geworden wat de gemeenten hebben besloten ten aanzien van de formatie-uitbreiding en zal het uit te voeren takenpakket aangepast zijn. Voor die gemeenten die kiezen voor uitbreiding, zal met name ingezet worden op meer vroegtijdige en preventieve aanpak om zo escalatie van verzuim maar ook van zorg te voorkomen. Sociale Recherche De Sociale Recherche Regio Rivierenland verwacht dankzij de afgelopen Coronatijd dat het uitkeringsbestand zal toenemen binnen de gemeenten. Hieruit voortvloeiend zullen de onderzoeken waarschijnlijk ook toenemen. In 2022 zal Sociale Recherche werken aan verdere verbinding met contractmanagement, in verband met haar toezichthoudende functie binnen de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Jeugdwet. De Sociale Recherche is in de uitvoering van haar gestelde taak altijd op zoek naar verbinding met haar partners. Sinds 2020 heeft Sociale Recherche ingezet op digitale vernieuwing. Zo is onder andere een systeem ontwikkeld dat het inlezen en analyseren van gevorderde bankgegevens in een fraudeonderzoek vereenvoudigd. Ook zorgt het voor een hogere accuratesse. Het systeem is getest op al afgeronde onderzoeken.

Het gebruik van dit systeem levert een significante tijdswinst op bij het beoordelen van bankgegevens. Het gebruik is eenvoudig en de opgedane kennis is (grafisch) weer te geven in de door Sociale Recherche opgestelde rapporten. Zo kunnen bankgegevens in tabellen en grafieken inzichtelijk worden gemaakt en kunnen transacties geografisch weergegeven worden. Het systeem zal in de loop van 2021/2022 verder geïmplementeerd worden.

19 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Team Inkoop Team Inkoop adviseert en begeleidt opdrachtgevers bij de organisatie van inkoop en vraagstukken over de samenwerking met private ondernemingen en publieke organisaties. Dit doet team Inkoop uiteraard niet alleen, maar samen met opdrachtgevers, partners en materiedeskundigen. Het streven van het team is om in gezamenlijkheid overheidsgeld transparant en doeltreffend te besteden of te investeren. Voor gemeenten en andere regionale publieke organisaties wil team Inkoop dan ook het regionaal kennis- en ervaringscentrum zijn dat bijdraagt aan realisatie van de (maatschappelijke) doelstellingen van de opdrachtgevers. 2022 staat in het teken van verdere doorontwikkeling van team Inkoop en het vormgeven van het professioneel opdrachtnemerschap zoals dit met gemeenten en GR-en overeen is gekomen. Het betreft onder andere het op orde brengen van de financiële huishouding, het maken van hernieuwde werkafspraken, de doorontwikkeling van managementrapportages en het organiseren van kennissessies. Versis Versis voert in 2022 voor 8 gemeenten het Wmo-vervoer en voor 5 gemeenten het leerlingen- en jeugdvervoer uit. De werkelijke kosten ervan worden doorbelast aan de deelnemende gemeenten en dit is afhankelijk van het daadwerkelijke gebruik door reizigers.

De provincie Gelderland valt per 1 januari 2022 weg als opdrachtgever voor Versis; zij gaat het ov-vangnet vervoer buiten Versis organiseren. Gemeenten krijgen in 2022 te maken met een toename van de kosten per rit binnen Versis. Hiervoor zijn een aantal verschillende oorzaken te benoemen. Tussen 2021 en 2024 is sprake van een geleidelijke afbouw van de provinciale subsidie op het Wmo-vervoer, in 2022 zal deze al voor de helft afgebouwd zijn. Vanwege het wegvallen van het vervoer van de provincie krijgen gemeenten te maken krijgen met minder efficiënt vervoer binnen Versis als geheel en dus een toename van kosten. Gemeenten maken lokaal verschillende keuzes om de meerkosten (gedeeltelijk) op te vangen, zoals aanscherpen van het toegangsbeleid en het opsporen van oneigenlijk gebruik. Voorafgaand aan de coronacrisis was jaarlijks sprake van een (algemene) groei in het gebruik van Versis. Het is momenteel niet voorspelbaar welke invloed er in 2022 (nog) zal zijn van de coronacrisis. Wmo/Jeugd Vanuit Wmo/Jeugd wordt vorm en inhoud gegeven aan de inkoop van Wmo en Jeugdzorg en bijbehorend contractmanagement en contractbeheer.

In 2022 wordt de ingezette doorontwikkeling voortgezet om het contractmanagement aan te scherpen, maar ook om de beschikbare data, bijvoorbeeld ten aanzien van het uitnutten van contracten, te optimaliseren, en weer te geven in een dashboard en hierop te sturen. Aanpak van zorgfraude is een item waaraan prioriteit wordt gegeven in samenwerking met de Sociale Recherche. Dit kan incidenteel bij constatering van kwaliteits- en rechtsmatigheids-issues bij een zorgaanbieder. Structureel kunnen we dit vormgeven door scherpere screening aan de voorkant, aanscherping van afspraken met zorgaanbieders en inzet van toezicht en handhaving. Hiervoor worden benodigde financiële middelen inzichtelijk gemaakt en een voorstel aan de deelnemende gemeenten voorgelegd. Belangrijk naast continuering van de huidige werkzaamheden is het voorbereiding van de nieuwe inkoop per 1-1-2023. Op het moment van opstellen van de begroting is nog niet besloten over welke regionale uitvoeringsorganisatie hierin een rol gaat spelen. Of het nu gaat om voorbereiding dan wel overdracht, vanuit Regio Rivierenland zal hieraan worden bijgedragen.

20 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Beleidsindicatoren De wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren binnen programma 2 Contractgestuurde dienstverlening hebben betrekking op vroegtijdig schoolverlaters en onderwijsverzuim. Vsv'ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of minimaal een mbo 2- diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv'ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers aan het begin van het schooljaar.

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie MBO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2019-2020 Aantal Landelijk Gemeente VSV-ers VSV-% deelnemers VSV-% Buren 721 26 3,61% 4,54% Culemborg 603 26 4,31% 4,54% Maasdriel 646 21 3,25% 4,54% Neder-Betuwe 740 15 2,03% 4,54% Tiel 1.134 45 3,97% 4,54% West Betuwe 1.466 56 3,82% 4,54% West Maas en Waal 466 12 2,58% 4,54% Zaltbommel 836 33 3,95% 4,54% Totaal 6.612 234 3,54% Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2019-2020).

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie VO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2019-2020 Aantal Landelijk Gemeente VSV-ers VSV-% deelnemers VSV-% Buren 1.461 2 0,14% 0,40% Culemborg 1.769 4 0,23% 0,40% Maasdriel 1.348 4 0,30% 0,40% Neder-Betuw e 1.517 2 0,13% 0,40% Tiel 2.308 13 0,56% 0,40% West Betuw e 3.181 8 0,25% 0,40% West Maas en Waal 963 3 0,31% 0,40% Zaltbommel 1.795 3 0,17% 0,40% Totaal 14.342 39 0,27% Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2019-2020).

Gemeten over het schooljaar 2019-2020 verliet in de Regio 1,3% van de jongeren het onderwijs (MBO + VO) zonder startkwalificatie. De Regio scoort bij zowel MBO als VO beter dan het landelijk gemiddelde. Gemeenten en onderwijs werken in Rivierenland al jaren nauw samen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen en verder terug te dringen. Dit gebeurt in samenwerking en overleg met het Ministerie van OCW. De hiervoor opgenomen beleidsindicatoren met betrekking tot vroegtijdig schoolverlaters geven het nettoresultaat weer van de uitvalscores. Overigens zeggen de indicatoren niets over de verrichte inspanningen om schooluitval te beperken. De hierna opgenomen cijfers over schoolverzuim geven wél het effect van de verrichte inspanningen weer.

21 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Absoluut verzuim Realisatie schooljaar 2019-2020, leerlingen 5 t/m 17 jaar Gemeente Buren Neder-Betuw e West Betuw e West Maas en Waal Zaltbommel Totaal

Aantal leerlingen 4.000 4.356 8.173 2.572 4.850 23.951

Absoluut verzuim Absoluut per 1.000 leerlingen verzuim 18,3 73 15,2 66 16,3 133 9,3 24 13,6 66 15,1 362

Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO

Relatief verzuim Realisatie schooljaar 2019-2020, leerlingen 5 t/m 17 jaar Gemeente Buren Neder-Betuwe West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal

Aantal leerlingen 4.000 4.356 8.173 2.572 4.850 23.951

Relatief verzuim Relatief per 1.000 leerlingen verzuim 93 23,3 98 22,5 222 27,2 59 22,9 149 30,7 621 25,9

Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO

De in bovenstaande overzichten opgenomen aantallen met betrekking tot absoluut en relatief verzuim sluiten aan op het jaarverslag, dat door Leerplicht is opgesteld. De cijfers geven de inspanningen weer die zijn gedaan op het gebied van verzuimcontrole en -reductie (toezicht & handhaving). Uit de cijfers van het relatief verzuim blijkt, dat t.o.v. het vorige schooljaar 20182019 ruim 24% minder verzuim is opgespoord (621 gevallen in het schooljaar 2019-2020 en 820 gevallen in het schooljaar 2018-2019. Dit is het gevolg van de 1e lockdown vanwege Coronamaatregelen, waarbij de scholen dicht gingen en er geen verplichting was voor de leerlingen voor het volgen van de online lessen. Voor het schooljaar 2020-2021 verwachten we weer hogere cijfers van vastgelegd verzuim, omdat tijdens de 2e lockdown periode wel maatregelen op het gebied van verzuimregistratie en handhaving genomen zijn.

22 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

De financiën van dit programma Financiële aandachtspunten Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de financiën van dit programma. Hieronder volgen de belangrijkste financiële aandachtspunten: - De lasten zijn ten opzichte van de begroting 2021 gedaald met € 140.000 (-/- 1,3%). Dit heeft te maken met de lagere uitvoeringsslasten, ondermeer bij Sociale recherche en Wmo/Jeugd, voornamelijk als gevolg van lagere salarislasten. Daarnaast zijn de projectuitgaven voor de doelgroep kwetsbare jongeren die door het Rijk worden gefinancierd via het Transformatiefonds als onderdeel van het actieprogramma 'Zorg voor de jeugd' en die gericht zijn op verbetering en vernieuwing van de jeugdhulp, naar beneden bijgesteld met € 65.000 in verband met het bereiken van de einddatum van de periode van financiering door het Rijk. De regionale coördinatie en projectleiding voor de verschillende actielijnen is belegd bij Regio Rivierenland. - De lasten (en de DVO-bijdragen die de gemeenten betalen) bij Leerplicht, Sociale Recherche, Inkoopondersteuning en Wmo/Jeugd zijn t.o.v. 2021 gestegen als gevolg van de indexering van de salariskosten en de overige kostenbudgetten (tevens verhoging van de uurtarieven).

- De begrote inzet van de reserves bedraagt € 59.000 en heeft betrekking op de inzet van de RMC-reserve voor de financiering van projecten gericht op terugdringing van voortijdig schoolverlaten.

Programma 2 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekking reserve Storting reserve Resultaat

Rekening 2020

B 2021 t/m AB mrt

10.004 10.523 519 519 362 72 809

10.554 11.156 602 602 275 877

Begroting 2022 10.414 11.270 856 856 59 915

Toelichting bij de tabel: Het begrote resultaat van € 915.000 (voordeel) is gelijk aan het bedrag van de overheadkosten, die conform BBV-voorschrift niet meer aan het programma worden toegerekend, maar integraal (bij programma 3) worden verantwoord. Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) - Leerplicht - Sociale Recherche - Inkoopondersteuning - Coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis) - Uitvoeringsondersteuning Wmo/Jeugd - Ambtelijke ondersteuning RW-POA (Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt)

Achtergronden bij dit programma Meer informatie over Contractgestuurde dienstverlening is te vinden op onze website.

23 BEGROTING 2022 REGIO RIVIERENLAND

Programma 3 – Algemene baten en lasten

In dit programma worden de overheadkosten centraal begroot en verantwoord, die niet meer toegerekend worden aan taken/activiteiten. Alleen de kosten die een directe relatie hebben met het primaire proces worden aan de programma's toegerekend. Naast de overheadkosten worden binnen dit programma ook de resultaten uit Treasury en de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting begroot en verantwoord. Tot slot worden de rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de daarmee samenhangende opbrengst uit de erfpachtcanon in programma 3 begroot en verantwoord. Resumerend zijn in programma 3 Algemene baten en lasten de volgende onderdelen opgenomen:

Programma onderdelen programma 3 Algemene baten en lasten A

Overhead

B

Treasury

C

In erfpacht uitgeven gronden

D

Onvoorziene uitgaven

E

Vennootschapsbelasting

Taakveld 0.4 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het renteresultaat zoals opgenomen in taakveld 0.5 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. De rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de opbrengst uit de erfpachtcanon die we daarvoor ontvangen. Het centrale budget voor onvoorziene uitgaven maakt deel uit van taakveld 0.8 'Overige baten en lasten' uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het centraal begrote bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting wordt opgenomen in taakveld 0.9 'Vennootschapsbelasting' uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.