15.1.2 Bijlage Twaalf stellingen over het buitengebied voorgelegd aan Raad en inwoners

Uitkomsten enquête nov-dec 2020 in vergelijking met uitkomsten Raadsvergadering 26-10-2020 Proces Algemeen

Algemeen

Raad Gemeente West Maas en Waal voorziet in veel thema’s een stimulerende rol, maar geen kartrekkersrol (marktwerking, burgers, nationale overheidsbeleid). Ten behoeve van de omgevingsvisie, zou de invulling van deze stimulerende rol en invulling daarvan, meer concreet mogen worden → wat doet de gemeente en wat niet? Stellingen waren vrij zwart/wit geformuleerd, bij veel stellingen kon door de 10 minuten discussie per stelling een nuance worden aangebracht.

Thema Agrarisch Stelling

Raad

Bewoners

Stelling 1: In ons buitengebied zijn agrarische bedrijven het belangrijkst.

Stelling 1: In ons buitengebied zijn agrarische bedrijven het belangrijkst.

Uitkomst stelling 1 Raad

Uitkomst stelling 1 bewoners

50% 50%

1% 36% 63%

Mee eens

Oneens

Stelling 2: We moeten meer ruimte bieden aan andere functies in vrijkomende agrarische bebouwing en aan nevenfuncties bij (agrarische) bedrijven.

Uitkomst stelling 2 Raad

Mee eens

Geen mening

Stelling 2: De gemeente moet meer ruimte bieden aan andere functies in vrijkomende agrarische bebouwing en aan nevenfuncties bij (agrarische) bedrijven.

Uitkomst stelling 2 bewoners

0%

4% 19% 77%

100% Mee eens

Oneens

Oneens

Mee eens

Oneens

Geen mening

Stelling 3: We hebben een actieve rol in het stimuleren van circulaire (kringloop)landbouw.

Uitkomst stelling 3 Raad 40%

Stelling 3: De gemeente moet een actieve rol nemen in het stimuleren van circulaire (kringloop)landbouw.

Uitkomst stelling 3 bewoners 7% 24% 69%

60%

Mee eens

Oneens

Stelling 4: We willen ruimte bieden aan schaalvergroting en uitbreiding van intensieve veehouderijen.

Uitkomst stelling 4 Raad

Mee eens

Uitkomst stelling 4 bewoners 9% 33% 58%

82%

Reacties

Geen mening

Stelling 4: De gemeente moet ruimte bieden aan schaalvergroting en uitbreiding van intensieve veehouderijen.

18%

Mee eens

Oneens

Oneens

Agrarische bedrijvigheid kent een belangrijke plaats in het buitengebied West Maas en Waal.

Mee eens

Oneens

Geen mening

De bewoners van de gemeente West Maas en Waal laten zien dat agrarische bedrijvigheid in het buitengebied hoog in

Overeenkomsten

Verschillen

Er is een kentering gaande waarbij agrarische bebouwing vrijkomt en de agrarische bedrijven die doorgaan met weten regelgeving te maken hebben waardoor er veelal een verandering dient plaats te vinden voor de agrariër (switch naar circulaire landbouw/uitbreiding/andersoortig). Verschillende opties dienen mogelijk te blijven binnen de gemeente, waarbij de gemeente als voornaamste doel heeft omgevingseffecten te beperken en de agrariër met zo min mogelijk beperkingen zijn werk te kunnen laten uitvoeren.

Thema Natuur Stelling

het vaandel staat, met name de wens om meer ruimte te bieden vanuit de gemeente, aan andere functies in vrijkomende agrarische bebouwing en aan nevenfuncties bij (agrarische) bedrijven, is groot. De gemeente zou een actievere rol mogen spelen in het stimuleren van nieuwe vormen van landbouw, echter zien de bewoners in dat dit van een hogere overheidstak afhankelijk is dan op gemeentelijk niveau. De bewoners zien dus graag vrijheden en mogelijkheden voor de boer, echter is het merendeel tegen de uitbreiding van intensieve veehouderijen in het buitengebied.

Raad

Bewoners

Stelling 5: We wijzen gebieden aan voor nieuwe natuur om de biodiversiteit te vergroten.

Stelling 5: De gemeente moet gebieden aanwijzen om alleen te gebruiken als natuur. In die gebieden moet de gemeente de natuur haar gang laten gaan of waar nodig de diversiteit in flora en fauna stimuleren.

• Behoefte aan vrijheden voor vrijkomende agrarische bebouwing • Steun en stimulatie van nieuwe vormen van landbouw

• Natuur en Agrarisch gaat hand in hand. Agrarisch staat niet per se op nummer 1, maar kent een gedeelde plek met de natuur in het buitengebied. (E55, E76) • Verpaupering wordt veelal genoemd en de nood tot woningen. Tegelijkertijd kan functiemenging voor hinder voor verschillende functies zorgen en wordt handhaven moeilijker. (G88, G55)

Uitkomst stelling 5 Raad

Uitkomst stelling 5 bewoners 4%

33%

37% 59%

67%

Mee eens

Mee eens

Oneens

Geen mening

Stelling 6: De agrariër moet een actievere rol nemen in natuur- en landschapsbeheer.

Stelling 6: De agrariër moet een actievere rol nemen in natuur- en landschapsbeheer.

Uitkomst stelling 6 Raad

Uitkomst stelling 6 bewoners

40%

Mee eens

Reacties

Oneens

2% 21% 60%

Oneens

Nieuwe natuur en biodiversiteit zijn in Nederland belangrijke thema’s, zo ook in het buitengebied West Maas en Waal. De gemeente ziet kansen om hierop in te spelen middels dit te integreren in

77%

Mee eens

Oneens

Geen mening

Het merendeel van de bewoners van West Maas en Waal zien geen rol van de gemeente in het aanwijzen van gebieden om alleen te gebruiken als natuur. Men geeft aan in de huidige natuurgebieden de gemeente de natuur haar gang zou moeten laten

Overeenkomsten

Verschillen

• Natuur en landbouw gaan heel goed samen en het eventuele onderhoud kan de boer doen in samenwerking

• De boer kan een actievere rol krijgen in natuur- en landschapsbeheer, maar men ziet hier over het algemeen de meeste kans

bestaande gebieden (akkerranden, de Wetering). De agrariër kent hierin een belangrijke rol, daar zij veel grond bezitten die van belang kan zijn voor de ontwikkeling en behoud van biodiversiteit. De gemeente ziet geen rol nieuwe natuurgebieden aan te wijzen, dan wel dit vast te leggen. Te beperkend en directief.

gaan of waar nodig de diversiteit in flora en fauna stimuleren. Tot slot zien de bewoners zeker een rol voor de agrariër in natuurbeheer, maar geven zij duidelijk aan dat de agrariër hier zelf over mag beslissen. De gemeente zou agrariërs wel kunnen stimuleren door bijvoorbeeld subsidie voor de aanleg van akkerranden, de ondernemer kan dan zelf kiezen of hij hieraan mee wil werken.

met natuurorganisaties en gemeente.

van slagen middels vergoedingen/verdienmodell en. (O112)

Thema Water Stelling

Raad

Bewoners

Stelling 7: We vragen van elke initiatiefnemer in het buitengebied een extra bijdrage op het gebied van klimaatadaptatie en biodiversiteit.

Stelling 7: De gemeente moet van elke initiatiefnemer in het buitengebied een extra bijdrage vragen voor het verbeteren van het klimaat en de natuur (diversiteit in flora en fauna).

Uitkomst stelling 7 Raad

Uitkomst stelling 7 bewoners 8%

40%

Mee eens

Reacties

34% 58%

60%

Oneens

Water en klimaatadaptatie behoren tot een gespreksonderwerp in het buitengebied, droge en natte periodes vragen om nieuwe oplossingen. Bij nieuwe initiatieven zou dit een belangrijke(re) rol mogen gaan spelen, waterbergingsvormen/andersoortige creatieve oplossingen hoeven geen grote financiële consequenties te hebben als dit vooraf goed is afgestemd. De gemeente wil hierin meedenken, maar echter geen zware (financiële) maatregelen treffen, die te beperkend kunnen gaan werken.

Mee eens

Oneens

Geen mening

Het merendeel (68%) van de bewoners van West Maas en Waal is van mening dat van initiatiefnemers een extra bijdrage mag worden gevraagd voor het verbeteren van klimaat en natuur. Wel vindt men dat dit eveneens moet gelden voor initiatiefnemers in de kernen en dat de aard van de bijdrage in overleg/samenspraak met de initiatiefnemer moet worden bepaald. Bewoners die een extra bijdrage geen goed idee vinden, vinden het niet terecht dat het verbeteren van klimaat en natuur op het bordje van de initiatiefnemer wordt gelegd die al te

Overeenkomsten

Verschillen

• Zowel Raad als bewoners vinden dat van initiatiefnemers in kernen en in BG een extra bijdrage op het gebied van klimaat en natuur mag worden verwacht; • afstemming/overleg over aard bijdrage en de financiële consequenties hiervan is gewenst

• Geen verschillen

maken heeft met veel eisen/voorwaarden/kosten.

Thema Gezondheid Stelling

Raad

Bewoners

Stelling 8: Bij alle initiatieven in het buitengebied vormt gezondheid een belangrijk af te wegen belang.

Stelling 8: Bij alle initiatieven in het buitengebied (bijvoorbeeld start van een nieuw bedrijf of verandering van functie van een bestaand bedrijf) vormt gezondheid een belangrijk belang.

Uitkomst stelling 8 Raad

Uitkomst stelling 8 bewoners 9% 13%

10%

78%

90% Mee eens

Overeenkomsten

Oneens

Mee eens

Oneens

Geen mening

Stelling 9: We maken ons sterk voor een beweegvriendelijk buitengebied door bijvoorbeeld nieuwe wandel- en fietspaden aan te leggen.

Stelling 9: De gemeente moet zich sterk maken voor een buitengebied waarin het aantrekkelijk is om te bewegen. Dit doet ze door bijvoorbeeld nieuwe wandel- en fietspaden aan te leggen.

Uitkomst stelling 9 Raad

Uitkomst stelling 9 bewoners 6% 19%

20%

75%

80% Mee eens

Oneens

Mee eens

Oneens

Geen mening

Verschillen

Reacties

Het thema gezondheid is een plaats aan het krijgen in het veld van gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ordening, zeker met de intrede van de Omgevingswet in 2022. De gemeente ziet het belang van dit thema in (gezondheid staat bovenaan), maar het betreft vooralsnog een te grote en algemene term. In de omgevingsvisie dient duidelijk te worden wat het begrip inhoudt en welke onderdelen daaraan vasthangen (fijnstof, geurnormen, beweegvriendelijkheid, mentale gezondheid, toegankelijkheid etc.) Koppelkansen zoals nieuwe energie en recreatie/toerisme dienen hierbij ook besproken te worden.

De bewoners van de gemeente West Maas en Waal hebben gezondheid hoog in het vaandel staan. Gezondheid zou een plek moeten krijgen bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen. Met name beweegvriendelijkheid en beperking van negatieve omgevingsfactoren zien de inwoners van het buitengebied als belangrijke aandachtspunten.

Overeenkomsten

Verschillen

• Gezondheid een belangrijk begrip in de leefomgeving, maar lastig te concretiseren.

• Geen behoefte aan meer verharding of meer verlichting, i.v.m. verstoring natuur. (U11, U9)

• Aansluiten op bestaande wandel- en fietsroutes in de omgeving.

• Niet nog meer beperkingen opnemen t.a.v. licht/lucht, dat maakt het voor de ondernemende agrariër nog lastiger (S28)

Thema Raad Energietransitie Stelling 10: We gaan onze energieopgave Stelling koppelen aan andere opgaven (water en klimaatadaptatie, biodiversiteit).

Uitkomst stelling 10 Raad

Bewoners Stelling 10: De gemeente moet het stimuleren van duurzame energiebronnen (zoals zon- en windenergie) meer in samenspraak doen met de bewoners.

Uitkomst stelling 10 bewoners

20%

10% 80%

Mee eens

87% Oneens

Stelling 11: Vanwege zorgvuldig ruimtegebruik kiezen wij voor windenergie boven zonneenergie.

Uitkomst stelling 11 Raad

Mee eens

Oneens

Geen mening

Stelling 11: De gemeente moet kiezen voor windenergie boven zonne-energie, omdat opwekking van windenergie minder ruimte in beslag neemt.

Uitkomst stelling 11 bewoners 18%

20%

41%

41%

80% Mee eens

3%

Oneens

Mee eens

Oneens

Geen mening

Reacties

De energietransitie-opgave brengt veel complexiteit met zich mee (wind/zon/water-energie), afwegingen die hierin moeten worden gemaakt hebben regelmatig raakvlak met andere complexe vraagstukken (klimaatadaptatie, biodiversiteit, ruimtegebruik). Deze opgaven zouden in de gemeente meer integraal besproken mogen worden om koppelkansen én risico’s aan de voorkant van een proces in te kunnen zien. Energietransitie is noodzakelijk, echter dient er nog niet per definitie één richting of vorm gekozen te worden, maar met name te kijken naar de mogelijkheden per gebied en situatie.

Een overduidelijke meerderheid (86%) van de bewoners vindt dat de energietransitie meer in samenspraak met de inwoners moet. Zonder samenspraak geen draagvlak. Wel vinden sommigen dat de beslissende stem bij de gemeente ligt. Maak gebruik van de regionale energie coöperatie. Uitdrukkelijke voorkeur voor zonnepanelen op daken van (boeren)bedrijven i.p.v. zon- en windparken op kostbare landbouw- en natuurgronden. Een duidelijke voorkeur voor wind of zon hebben de inwoners niet. Wel lijkt er een volgorde te onderscheiden: 1. zon op dak, 2. windenergie (ver weg bij bebouwing, nadeel: horizonvervuiling) en 3. zonneparken. Veel inwoners geven aan dat zonneparken teveel ruimte in beslag nemen. Sommigen zijn voorstander van combinatie. Keuze moet afhankelijk zijn van situatie en locatie.

Overeenkomsten

Verschillen

Geen duidelijke voorkeur voor wind of zon. Keuze moet afhankelijk zijn van situatie en locatie.

Meeste inwoners spreken zich duidelijk uit tegen grote zonneparken. Liever zien zij daken van (boeren)bedrijven benut.

Thema Cultuurhistorie Stelling

Raad

Bewoners

Stelling 12: We moeten onze cultuurhistorische waarden beter beschermen om de karakteristiek van het huidige landschap in stand te houden.

Stelling 12: De gemeente moet de cultuurhistorische waarden in de gemeente beter beschermen om de karakteristiek van het huidige landschap in stand te houden.

Uitkomst stelling 12 Raad

Uitkomst stelling 12 bewoners

45% 55%

33% 59%

8%

Mee eens

Reacties

Oneens

De cultuurhistorische waarden in de gemeente West Maas en Waal dienen beschermd te worden en te blijven, echter is het momenteel onduidelijk wat deze bescherming exact inhoudt en op welke gebieden welke regels van toepassing zijn. In de Omgevingsvisie dient het inzichtelijk te zijn, zowel voor de gemeente zelf, als voor de burger. Voor de burger zijn cultuurhistorische waarden vooralsnog veelal onzichtbaar en ongrijpbaar.

Mee eens

Oneens

Geen mening

Het merendeel (60%) van de bewoners van West Maas en Waal is van mening dat de cultuurhistorische waarden in de gemeente beter beschermd moeten worden. De nadruk ligt bij het beschermen van het landschap en de boerderijstraat en minder bij bestaande bebouwing. Hierbij wordt wel opgemerkt dat dit niet ten koste moet gaan van ondernemerschap en noodzakelijke veranderingen. Er moeten ruimte zijn voor nieuwe ontwikkelingen en niet te veel beperkingen worden opgelegd.

Overeenkomsten

Verschillen

• Het belang van cultuurhistorische waarden wordt zowel door de raad als door de bewoners onderkend.

• Je kunt niet alles uit het verleden gaan bewaren. Er is een goede reden geweest in het verleden om iets te veranderen. (AA30)

• Wel bestaat er onduidelijkheid over wat en de mate waarin deze bescherming moet plaatsvinden.

• Maak er geen museum van, maar maak er een gebied van waar ondernemers vooruit kunnen. (AA89)

• Bewoners moeten vrijheid houden over hun eigen gebouw. (AA95)