13 Raadsvoorstel Kaderbrief 2022 GGD Gelderland-Zuid

Voorstel aan de gemeenteraad

Onderwerp

Kaderbrief 2022 GGD Gelderland-Zuid

Vergadering

Datum

Agendapunt

Rondetafelgesprek Raadsvergadering

12 januari 2021 28 januari 2021

9 13

Registratienummer Datum collegebesluit Datum presidium Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Programma Fatale termijn Openbaarheid Voorstel genodigden rondetafelgesprek:

Z.047634 / 47634 24-11-2020 8-12-2020 A.P.M. van Swam mw. J.M.W. Mangel Maatschappelijke zaken Openbaar

Rondetafelgesprek Conclusie Openstaande vragen Toezeggingen

 Afgedaan

X Naar raad

 Extra RTG

 Terug naar college

T 2021-005 Wethouder van Swam zegt toe na te gaan wat de stand van zaken mbt forensisch onderzoek is T 2021-006 Wethouder van Swam zegt toe in de zienswijze extra nadruk te leggen op het facultatief houden van de taak in het kader van de omgevingswet

Overige opmerkingen Bijlagen bij dit voorstel Stukken ter inzage

-

Kaderbrief 2022 GGD Voorlopige zienswijze Concept Raadsbesluit

Voorgesteld besluit In te stemmen met de Kaderbrief 2022 van de GGD Gelderland-Zuid met daarbij de volgende kanttekeningen: 1. Waardering uit te spreken naar de GGD voor de inzet ten aanzien van het Coronavirus en de GGD te vragen om in ieder geval de basistaken op een goede manier te blijven uitvoeren. 2. Vragen om in het kader van de meerjarenstrategie in ieder geval de leidende principes voorrang te geven op de strategische principes, omdat de leidende principes de rode draad zijn voor alle thema's. De GGD te verzoeken om aan te geven welke thema's uit de meerjarenstrategie vertraging oplopen of op gaan lopen. 3. Waardering uit te spreken over de inzet van de GGD op het meer data gestuurd willen werken. De GGD hierbij te verzoeken dit heel concreet uit te werken in de Programmabegroting 2022 (uitvraag gemeenten). 4. De GGD te vragen aandacht te besteden aan de vele cases die niet binnen de wettelijke termijn worden opgepakt. De GGD opnieuw te verzoeken om realistisch te begroten ten aanzien van VT incl. gedegen onderbouwing. De GGD mede te delen dat nu nog niet gezegd

is dat het geld dat het Rijk ter beschikking stelt voor Huiselijk geweld en kindermishandeling volledig naar de GGD zal gaan. 5. De GGD te verzoeken om een toelichting en taakafbakening ten aanzien van de capaciteit voor uitvoering Omgevingswet. 6. Het gesprek te voeren met de GGD over de rolinvulling van de JGZ. Dat extra investeren in de rol van de GGD niet direct wenselijk is gezien de tekorten die er al zijn in de Jeugdzorg. 7. Voor te stellen om de uitvoeringskosten Wvggz niet op te nemen in de begroting maar deze kosten net als in 2021 vooralsnog te financieren als facultatieve taak. 8. De GGD mede te delen dat de nieuwe regels op basis van nieuwe wet- en regelgeving niet mogen leiden tot meerkosten. De GGD te verzoeken deze binnen de huidige begroting op te lossen. 9. De GGD mede te delen dat wij blijven vasthouden aan het besluit van het AB van december 2019 om de besparingen die zij eerder hebben toegezegd door te voeren. 10. De GGD te vragen om het risico ten aanzien van de JGZ goed te onderbouwen.

Onderwerp

Kaderbrief 2022 GGD Gelderland-Zuid

Toelichting 1. Aanleiding De GGD stelt jaarlijks een Kaderbrief op waarin zij gemeenten op hoofdlijnen informeert over de ontwikkelingen en het beleid en de verwachte financiële consequenties. Deze Kaderbrief gaat over het jaar 2022. De Kaderbrief is een eerste stap in de voorbereiding op de Programmabegroting GGD 2022 welke in het voorjaar van 2021 wordt opgesteld en vóór 1 april 2021 wordt aangeboden.

2. Beoogd effect De GGD biedt de raad de gelegenheid om een zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2022. Deze zienswijze wordt betrokken bij het opstellen van de concept Programmabegroting GGD 2021. 3. Argumenten De belangrijkste ontwikkelingen die van belang zijn voor beleid en financiën van de GGD zijn: 1.1 Aanpak Corona De GGD is druk met de bestrijding van het Corinavirus. De GGD heeft veel medewerkers in moeten zetten om alles draaiende te kunnen houden rondom COVID-19. Dit heeft consequenties voor de dienstverlening van de GGD. Het is op dit moment nog onbekend hoe de dit ingrijpt in de werkzaamheden en begroting van de GGD in 2022. Dit is een gegeven. Opnemen in de zienswijze: we spreken de waardering uit naar de GGD voor de inzet ten aanzien van het Coronavirus en vragen de GGD om in ieder geval de basistaken op een goede manier te blijven uitvoeren. 2.1 Meerjarenstrategie 2020-2023 De GGD geeft aan dat de implementatie van de Meerjarenstrategie vertraging oploopt omdat de inzet van de GGD nu gericht is op het bestrijden van het Coronavirus. We kunnen begrip opbrengen voor deze vertraging. Opnemen in de zienswijze: we willen in ieder geval vragen om de leidende principes (Aansluiting bij de gemeenten en netwerkaanpak) voorrang te geven op de strategische principes, omdat de leidende principes de rode draad zijn voor alle thema's.

Het verzoek aan de GGD om aan te geven welke thema's vertraging oplopen of op gaan lopen. 3.1 Data gestuurd werken De GGD stelt dat zij meer data gericht willen werken om betere informatie en duiding van data voor het opstellen van lokaal gezondheidsbeleid. Zij hebben steeds meer data tot hun beschikking en wensen dit te combineren zodat er mogelijk vernieuwende en verdiepende inzichten kunnen ontstaan. De bedoeling van de GGD is zeker heel goed. Als gemeente willen en gaan we ook steeds meer data gestuurd werken. Wat de GGD niet aangeeft is hoe dit ons als gemeente

concreet gaat helpen. Wat gaan zij extra bieden? Hoe kunnen wij als gemeenten makkelijk inzicht krijgen in deze informatie? Ze zullen uitvraag moeten doen bij de gemeenten om te weten te komen aan welke informatie behoefte is. Dit kan lokaal verschillen. Opnemen in de zienswijze: we waarderen de inzet van de GGD op het meer data gestuurd willen werken. Dit kan ons als gemeente zeker helpen. We willen alleen graag weten hoe deze informatie ons concreet gaat helpen en of de GGD uitvraag doet bij gemeenten om te bepalen aan welke informatie behoefte is (lokale behoefte belangrijk) . Een nadere uitwerking in de Programmabegroting is dus welkom. 4.1 Veilig Thuis Het aantal meldingen bij Veilig Thuis (VT) stijgt nog steeds. Burgers en professionals signaleren steeds vaker huishoudens waar sprake is van onveilige situaties. De stijging leidt tot wachtlijsten. Spoedzaken worden wel direct opgepakt. Instroom blijft moeilijk in te schatten. Hierdoor moet ook in 2022 rekening worden gehouden met stijging van het aantal meldingen en adviezen. We hebben eerder al aangegeven dat VT realistisch moet gaan begroten. We zullen hier opnieuw om verzoeken voor 2022. Het gaat dan om begroten op basis van de werkelijke instroom 2020 plus de verwachte groei. Er moet een gedegen onderbouwing worden gegeven.

Vanuit het Rijk worden extra middelen ter beschikking gesteld voor de aanpak van Huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor de besteding van deze middelen maken we als gemeente zelf een integrale afweging tussen VT en hulpverlening in de keten. Bij het opstellen van het regionale beleid Huiselijk geweld en Kindermishandeling wordt hierover meer duidelijk. De GGD kan er dan ook niet zo maar vanuit gaan dat deze middelen aan de GGD worden toegekend. Opnemen in de zienswijze: We vragen de GGD aandacht te besteden aan de vele cases die niet binnen de wettelijke termijn worden opgepakt. Blijf zorgen voor goede monitoring. We verzoeken de GGD opnieuw om realistisch te begroten incl gedegen onderbouwing. Daarnaast is het nu nog niet gezegd dat het geld dat het Rijk ter beschikking stelt voor Huiselijk geweld en kindermishandeling volledig naar de GGD zal gaan. 5.1 Invoering van de Omgevingswet In de Kaderbrief wordt aangegeven dat in de Programmabegroting wordt aangegeven hoeveel capaciteit de Omgevingswet vraagt van de GGD. En of deze uitbreiding (deels) in het uniforme pakket gewenst is, dan wel aangeboden kan worden als facultatieve dienst. Een toelichting en taakafbakening is gewenst, maar de Kaderbrief geeft hier geen duidelijkheid over. In de zienswijze op de Kaderbrief 2021 hebben we hier ook al om verzocht. Nu is er nog steeds geen duidelijkheid.

Opnemen in de zienswijze: zoals hierboven omschreven. 6.1 Terugdringen Jeugdzorggebruik door inzet GGD De GGD geeft in de Kaderbrief aan zich zorgen te maken om het huidige gebruik van zorg door jongeren. Het AB heeft aangegeven te willen verkennen op welke wijze de GGD een andere rolinvulling kan geven aan de JGZ binnen de context en financiering van de totale jeugdzorgketen. Er zou een werkgroep waar contactambtenaren GGD in Gelderland-Zuid en de GGD deel van uitmaken worden opgestart. BIj mail van 9 oktober is medegedeeld dat de GGD hier nu niet aan toekomt vanwege de Coronacrisis. Een start met deze verkenning wordt dus voorlopig niet gemaakt. Het onderzoeken van de rol van de JGZ is noodzakelijk omdat JGZ vooral daar ingezet moet worden waarvoor zijn zijn ingesteld. Het Jeugdzorg veld vraagt een heel andere aanpak. JGZ kan zeker signalerend en verwijzend zijn, maar voor echte inzet in de Jeugdzorg is een ander specialisme nodig. De vraag is of dit bij de GGD gelegd moet worden. Er zijn voldoende aanbieders die ook aan de voorkant meer zouden kunnen betekenen. We zijn hier lokaal en regionaal ook al naar aan het kijken. Preventie en voorliggend veld zijn sleutelwoorden. Opnemen in de zienswijze: Het gesprek voeren over de rolinvulling van de JGZ is prima, maar het is van belang dat de aanbieders die al werken zoals de Jeugdzorg dit vraagt, ook worden meegenomen.

Mogelijk kunnen zij hetzelfde betekenen, zonder dat er extra scholing, capaciteit o.i.d. nodig is, omdat zij de expertise al in huis hebben. Extra investeren in de rol van de GGD is niet direct wenselijk gezien de tekorten die er al zijn in de Jeugdzorg. 7.1 Wet verplichte GGZ (Wvggz) De GGD voert m.i.v. 2020 op verzoek van de gemeenten verschillende taken uit op het terrein van

de Wvggz. Dit valt nu onder de facultatieve taal. Op basis van monitoring en evaluatie in 2021 wordt bepaald of de taakuitvoering in 2022 behoort tot de uniforme taken van de GGD en hoe de begroting er voor 2022 uitziet. De kosten zijn nu gebaseerd op theoretische aannames. De nieuwe taken moeten nog goed gemonitord en geëvalueerd worden. Op basis van de evaluatie kan een besluit genomen worden over het bedrag dat daadwerkelijk nodig is. Deze evaluatie is nog niet afgerond als de begroting van 2022 moet worden opgesteld. Daarom gaan we voorstellen om de uitvoeringskosten Wvggz niet op te nemen in de begroting, maar net als in 2021 te financieren als facultatieve taak. Opnemen in de zienswijze: we stellen voor om de uitvoeringskosten Wvggz niet op te nemen in de begroting maar deze kosten net als in 2021 te financieren als facultatieve taak. 8.1 Nieuwe wet- en regelgeving Er komen op basis van nieuwe wet- en regelgeving een aantal ontwikkelingen op de GGD af. Dit betreft de Archiefwet, Archiefbesluit en de Archiefregeling, Informatiebeveiliging, Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegeven in de zorg (Wabpvz), Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid en de wijziging van Besluit begroting en verantwoording gemeenten (BBV). Opnemen in de zienswijze: de nieuwe regels op basis van deze wetten mogen niet gaan leiden tot meerkosten.

We verzoeken de GGD deze binnen de huidige begroting op te lossen. In november ontvangt het DB van de GGD een plan van aanpak op het gebied van de Archiefwet. De aanpassingen op basis van de Archiefwet waren al veel langer bekend. Wij vinden het jammer dat dit zo lang op zich heeft moeten laten wachten. 9.1 Financiële uitgangspunten De geschetste punten hierboven kunnen financiële implicaties hebben voor 2022. De gestelde indexatie is conform eerder gemaakte afspraken. Het AB heeft in december 2019 besloten om besparingen door te voeren gezien de krappe financiële situatie bij gemeenten. Wij blijven de GGD houden aan dit besluit. Opnemen in de zienswijze: Wij blijven vasthouden aan het besluit van het AB van december 2019 om de gestelde besparingen door te voeren. 10.1 Risico's voor 2022 De GGD geeft als risico's voor 2022 de volgende zaken aan: Corinavirus: de GGD gaat er vanuit dat alle meerkosten vergoed worden door het Rijk. Dit is pas zeker na vaststelling van het controleprotocol. Algemene reserve: dit blijft een punt van aandacht gezien een aantal kostenstijgingen. JGZ: hierboven hebben we een en ander geschetst over JGZ en het sociaal domein. We willen de GGD vragen dit risico goed te onderbouwen. Pensioenpremies: deze zij voor 2021 nog niet vastgesteld. Zoals het er nu naar uit ziet stijgt deze met 1,7% wat extra loonkosten met zich mee gaat brengen.

Deze meerkosten worden gefinancierd uit het weerstandvermogen in 2021 en 2022. Nieuwbouw: De raden zijn al geïnformeerd over het realiseren van een nieuw pand in Nijmegen. De kostenuitzetting is reeds vastgesteld door het AB. Het risico hier zit in de planning en prijsstijgingen van aannemers. Opnemen in de zienswijze: We vragen de GGD het risico ten aanzien van de JGZ goed te onderbouwen. 11.1 Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma De Staatsecretaris van Volksgezondheid heeft besloten om kwetsbare kinderen een vaccinatie aan te bieden tegen het Rotavirus. Het gaat om te vroeg geboren kinderen of kinderen met een te laag geboortegewicht. De ingangsdatum is nog niet bekend. Voor de uitvoering van de vaccinaties wordt extra geld gestort in het gemeentefonds. De vaccinaties zelf worden door het RIVM bekostigd. Daarnaast bestaat de kans dat de GGD ter zijner tijd de opdracht krijgt om de vaccinaties tegen het Corinavirus uit te voeren. Nu is nog onduidelijk wat hiervan de inhoudelijke en financiële implicaties zijn. Opnemen in de zienswijze: geen zienswijze noodzakelijk, voor kennisgeving aannemen

12.1 Doordecentralisatie Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang De doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang van de centrumgemeente naar de individuele gemeenten is voorzien per 1 januari 2022. De GGD zal zich in 2021 zo goed mogelijk op voorbereiden. Opnemen in de zienswijze: geen zienswijze noodzakelijk, voor kennisgeving aannemen 13.1 Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz) De GGD heeft een grote rol in de OGGz. Mede door de ontwikkelingen en de aandacht voor "personen met verward gedrag", is de ambitie van de GGD om de OGGz /Bijzondere Zorg beter neer te zetten en mensen toe te leiden naar zorg en onderdak. Ook zal de GGD mee inzetten op vroegsignalering en bieden zij een vangnet voor mensen die overlast veroorzaken vanuit gezondheidsproblemen. Opnemen in de zienswijze: geen zienswijze noodzakelijke, voor kennisgeving aannemen 14.1 Sterkere verbinding tussen zorg en veiligheid De GGD heeft in dit alles een rol in het kader van vroegsignalering van risicogroepen; daarnaast biedt de GGD een vangnet voor mensen die overlast bezorgen en leidt toe naar de professionele zorg en ondersteuning. De verbinding tussen verschillende partners is belangrijk gezien alle ontwikkelingen: decentralisatie van zorgtaken, streven om inwoners langer in de wijk te laten wonen, beweging van intramurale zorg naar ambulante ondersteuning.

Deze verbinding is zeer wenselijk en het is daarom ook goed dat de GGD hier extra aandacht aan gaat besteden. Opnemen in de zienswijze: geen zienswijze noodzakelijk, voor kennisgeving aannemen 15.1 Forensische geneeskunde Met een Kaderbrief van de ministeries van J&V, VWS en BZK is en toekomstvisie neergelegd. De GGD gaat er vanuit dat de brief geen financiën consequenties heeft voor de GGD. Opnemen in de zienswijze: geen zienswijze noodzakelijk, voor kennisgeving aannemen. 4. Kanttekeningen Algemeen Het algemeen Bestuur beslist op basis van artikel 11, lid 5 van de gemeenschappelijke regeling bij meerderheid van stemmen. Om effect te hebben op de conceptbegroting, moeten meerdere gemeenten een vergelijkbare zienswijze indienen. De inschatting is dat meerdere gemeenten vergelijkbare standpunten innemen. 5. Financiën Financiën zijn bij de Kaderbrief niet van toepassing. Dit wordt in de begroting uiteengezet. 6. Communicatie We hebben na ons besluit in onze vergadering van 17 november 2020 een voorlopige zienswijze verzonden aan het DB van de GGD. Na besluitvorming in de raad wordt een definitieve zienswijze toegezonden. 7. Aanpak en planning Dit is niet van toepassing. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester