12 Raadsvoorstel wijziging GR Werkzaak Rivierenland

Voorstel aan de gemeenteraad

Onderwerp

Wijziging GR Werkzaak Rivierenland

Vergadering

Datum

Agendapunt

Rondetafelgesprek Raadsvergadering

31 augustus 2021 16 september 2021

10 12

Registratienummer Datum collegebesluit Datum presidium Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Programma Fatale termijn Openbaarheid Voorstel genodigden rondetafelgesprek:

Z.057581/D.181931 24-8-2021 14-9-2021 R.A.N. Reuvers J. Hulsen Maatschappelijke zaken Ja Openbaar

Rondetafelgesprek Conclusie

 Afgedaan

x Naar raad

 Extra RTG

 Terug naar college

Openstaande vragen Toezeggingen Overige opmerkingen Bijlagen Bijgevoegd

-

Stukken ter inzage Reeds eerder toegezonden

-

Brief DB Werkzaak Rivierenland d.d. 4 juni 2021 inzake toestemming en besluitvorming wijziging GR Werkzaak Wijzigingsbesluit GR Werkzaak Gewijzigde tekst GR Werkzaak met alle veranderingen . zichtbaar (t.o.v. huidige GR-tekst) Advies Cliëntenraad Werkzaak d.d. 30 mei 2021, Concept raadsbesluit

Voorgesteld besluit 1.

Het college op grond van artikel 51, tweede en derde lid van de Wet gemeenschappelijke regelingen toestemming te verlenen tot het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland (versie 2.0).

Onderwerp Wijziging GR Werkzaak Rivierenland Toelichting 1. Aanleiding Vanaf 1 januari 2016 neemt West Maas en Waal deel aan de Werkzaak Rivierenland. Deze organisatie voert voor ons de Participatiewet uit. Werkzaak is een Gemeenschappelijke Regeling (GR) waar de uitvoering van het basispakket van wettelijke taken en daarbij behorende bevoegdheden is neergelegd. Zoals gebruikelijk zijn de samenstelling van de bestuursorganen en de financiële bepalingen (begroting, jaarrekening e.d.) in de GR opgenomen. Zoals u bekend heeft in 2019 heeft een gedeeltelijke (vervroegde) evaluatie plaats gevonden van de GR Werkzaak Rivierenland. Daarnaast heeft de gemeente Tiel in 2019 gewezen op onrechtvaardigheden in de financiële verdeelsystematiek. Om met de aanbevelingen van de gedeeltelijke evaluatie als ook het signaal van Tiel aan de slag te gaan, heeft het Dagelijks Bestuur (DB) van Werkzaak eind 2019 een bestuurlijke agenda 2020 opgesteld. Het Algemeen Bestuur (AB) van Werkzaak Rivierenland heeft daar op 5 december 2019 mee ingestemd. De begeleiding van het proces is gegeven aan Berenschot. Hun rol in dit traject was tweeledig. Enerzijds waren zij procesbegeleider. Anderzijds waren zij ondersteunend als inhoudelijk expert op het gebied van (uitvoering van) de Participatiewet en de Wsw. Op 7 januari 2021 heeft het DB van Werkzaak het eindrapport met bijlagen van Berenschot ontvangen.

Hierin zijn de resultaten van wat werd genoemd de Bestuurlijke Agenda 2020 opgenomen. Het Algemeen Bestuur heeft op 21 januari 2021 het voornemen uitgesproken om te komen tot aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling. Deze aanpassingen vloeien voort uit de conclusies en aanbevelingen die zijn vastgesteld op basis van de Bestuurlijke Evaluatie 2020. Het betreft het verankeren van de nieuwe financiële verdeelsystematiek en de overgang van de begeleiding van de doelgroep klantprofiel 4 van gemeenten naar Werkzaak Rivierenland. Daarnaast werd van de gelegenheid gebruik gemaakt om de tekst van de regeling weer up-to-date te brengen. Een aanpassing van de GR kan uitsluitend tot stand komen bij unanieme instemming door alle gemeenten, waarbij alle gemeenteraden toestemming moesten verlenen voor de letterlijke tekst van de voorgestelde GR (wijziging). Niet alle gemeenten hebben die toestemming verleend, waardoor de beoogde GR wijziging niet tot stand is gekomen. Met de nu voorliggende GR wijziging wordt recht gedaan aan de besluitvorming en geuite zorgen in gemeenteraden over de participatiebegeleiding doelgroep KP4. Ten opzichte van de in januari 2021 aan ons voorgelegde GR wijziging is nu deze taak opgenomen als pluspakket. Dat stelt individuele gemeenten die deze taak (op termijn) willen overdragen aan Werkzaak, in staat afspraken te maken.

Dat borgt flexibiliteit en lokale invloed voor iedere individuele gemeente. Voor het overige is de nu voorliggende GR wijziging identiek aan de eerder voorgelegde GR wijziging. 2. Beoogd effect Het doel van dit voorstel is ons college toestemming te verlenen tot het wijzigen van de tekst van de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland.

3. Argumenten 1.1. Gewijzigde GR-tekst stemt overeen met de uitkomsten van de Bestuurlijke Agenda 2020 en eerdere besluitvorming De nu aan ons voorgelegde tekst van de Gemeenschappelijke regeling is vrijwel identiek aan de eerder aangeboden wijziging. Het verschil zit hem enkel en alleen in de positionering van de dienstverlening aan de klanten met een profiel 4. Aanvankelijk werd deze dienstverlening omschreven als een onderdeel van het basispakket en dus opgenomen in artikel 4 met een op termijn verplichte deelname door alle gemeenten. In de huidige tekst wordt deze dienstverlening ondergebracht in artikel 5 en daarmee een onderdeel van het pluspakket. Dit geeft alle gemeenten die dat wensen de mogelijkheid om de dienstverlening onder te brengen bij Werkzaak maar er is geen verplichting daartoe. Verder zijn alle uitgangspunten die waren opgenomen in de Bestuurlijke Agenda 2020 opnieuw vertaald in de gewijzigde GR-tekst. Hoewel anders juridisch vorm gegeven, wordt invulling gegeven aan de uitkomsten van de Bestuurlijke Agenda 2020 waarmee uw raad al eerder op 4 maart 2021 heeft ingestemd. 1.2. Juridische verankering voor langere tijd De huidige tekst van de Gemeenschappelijke regeling is zodanig van inhoud dat aan het Algemeen Bestuur ruime bevoegdheden toevallen. Denk bijv. aan de keuze over hoe om te gaan met de kostentoerekeningsmethodiek.

Dit heeft in het AB al meerdere malen tot discussies geleid. Bijkomend effect daarvan is de invloed die de uitkomsten van deze discussies hebben op enerzijds Begroting en anderzijds de onderlinge verhoudingen. Door verankering van de afspraken in de tekst van de Gemeenschappelijke Regeling hebben allen voor de lange termijn duidelijkheid. Dit bevorderd de voorspelbaarheid van de uitkomst van de Begroting en daarmee het aandeel van de afzonderlijke gemeenten. De focus kan daardoor verschuiven naar de kwaliteit en de inhoud van de dienstverlening en de kostenprijs daarvan. Dit wordt nog eens ondersteund door de introductie van het zogeheten businesscase denken. 1.3. Ambities West Maas en Waal blijven realiseerbaar West Maas en Waal ontwikkelt zich tot een regie-gemeente. Binnen die ontwikkeling past het onderbrengen van de dienstverlening bij een daartoe toegeruste uitvoeringspartner. Aanvankelijk werd de dienstverlening aan de bijstandsgerechtigden met een profiel 4 (zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt) bij Werkzaak ondergebracht als onderdeel van de basisdienstverlening. Dit betekent voor alle gemeeneten een op termijn verplichte overdracht van deze taak. Enkele gemeenteraden vonden dat op dit moment een stap te ver. Door deze taak onder te brengen in artikel 5 van de GR-tekst krijgen de individuele gemeenten de mogelijkheid om hier een zelfstandige keuze in te maken.

West Maas en Waal behoudt hiermee de mogelijkheid om de begeleidingstaken vanaf 2021 onder te brengen bij Werkzaak Rivierenland. Inmiddels maken we hier ook al gebruik van. 1.4. GR-wijziging kan rekenen op drachtkracht bij betrokken paretijen De situatie ontstaan na de niet tot stand gekomen GR-wijziging (versie 1.0) in de eerste helft van 2021, is uitvoerig besproken in het Algemeen Bestuur. Het nu voorliggende voorstel (versie 2.0) draagt de instemming van de bestuurders binnen het Algemeen Bestuur en sluit aan bij de standpunten van de raden uit het voorjaar. Verder heeft de Cliëntenraad Participatiewet van Werkzaak Rivierenland haar instemming aan de GRwijziging gegeven. 1.5. De tekst van de GR wordt weer up-to-date. Ook nu weer worden een aantal verouderde bepalingen verwijderd dan wel geactualiseerd. Deze actualisatie van de GR-tekst is in lijn met de uitspraken zoals die eerder dit jaar door alle gemeenten zijn gedaan. Het verschil t.o.v. de wijziging uit het

voorjaar is de positie van de begeleiding van de doelgroep KP4 (was opgenomen in artikel 4 en komt nu in artikel 5). Het wijzigen van de GR betekent wel dat de colleges aan de gemeenteraden een voorstel moeten doen voor het verkrijgen van toestemming. De wijziging komt alleen tot stand wanneer er sprake is van unanimiteit in de besluitvorming door alle gemeenten. 4. Kanttekeningen De Bestuurlijke Commissie had zich in 2020 – bij de start - ten doel gesteld om te komen tot een advies dat door alle deelnemende gemeentebesturen kan worden onderschreven. Deze brede steun draagt bij aan het leggen op de focus die er toe doet. Hoewel anders juridisch vorm gegeven, wordt daar met dit voorstel aan tegemoet gekomen. Risico’s Ja, juridisch / financieel. 5. Financiën In ons eerdere voorstel aan uw raad (gedateerd 26 januari 2021) zijn wij uitvoerig ingegaan op de financiële effecten van de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling. Dit voorstel is op 4 maart 2021 door uw raad unaniem aangenomen. Met het nu voorliggende voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling komt hierin géén verandering. Aan het wijzigen van de kostentoerekenings- en financiële verdeelmethodiek zijn – zoals destijds aangegeven - uiteraard voor- en nadelen verbonden. Voor West Maas en Waal kan als grootste nadeel worden genoemd de hogere bijdrage aan Werkzaak Rivierenland.

Als grote voordeel kan worden gewezen op de substantiële vermindering van het risico op ontoereikendheid van de rijksbudgetten (de BUIG-gelden). Zo zijn wij in de afgelopen jaren zeer geregeld geconfronteerd met een tekort hierop. Het gaat daarbij om substantiële bedragen. Ook voor 2021 en volgende jaren zien wij t.o.v. 2020 een substantiële verlaging van het overschot op het BUIG-budget (cijfers Bestuursrapportage 2021 en Begroting 2022). In de gemeentelijke P&C-documenten hebben we de financiële effecten van de uitkomsten van de Bestuurlijke agenda 2020 en de gekozen ingroei gedurende de jaren 2022 t/m 2025 al verwerkt. Opmerking: Jaarlijks zal bijstelling van de gemeentelijke ramingen plaatsvinden op basis van zowel de toegekende Rijksvergoedingen als de te verwachte lasten op grond van het klantenbestand. Hiervoor zullen de P&C-documenten van Werkzaak Rivierenland als basis worden genomen. 6. Communicatie Eerst nadat door alle gemeenten is ingestemd met de wijziging van de tekst van de gemeenschappelijke regeling zal Werkzaak Rivierenland overgaan tot publicatie. Pas na publicatie, zal de gewijzigde regeling van kracht worden. 7. Aanpak en planning 7.1. Aanpak en planning Besluitvorming door de raden en aansluitend ondertekening van de gewijzigde GRtekst wordt beoogd voor 1 november 2021. Aansluitend kan publicatie van de gewijzigde tekst plaatsvinden. 7.2. Evaluatie n.v.t.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal, De gemeentesecretaris, De burgemeester,

P.G. (Perry) Arissen

V.M. (Vincent) van Neerbos