12 Informatienota Meanderende Maas

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Meanderende Maas

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.045901 /162469 23 februari 2021 R.G.M. Cruijsen dhr.van der Wielen 23 februari 2021 Wonen, werken en recreëren N.v.t. Openbaar

Kennis nemen van: de laatste ontwikkelingen binnen het project Meanderende Maas. 1. Aanleiding Op 12 december 2019 besloot u het voorkeursalternatief Meanderende Maas vast te stellen. In vervolg daarop besloten wij de, door het projectbureau Meanderende Maas, aangeboden bestuursovereenkomst aan te gaan voor de vervolgstap, namelijk de planuitwerkingsfase. Dat wil zeggen het uitwerken van alle maatregelen waarvoor is gekozen in het Voorkeursalternatief. Op 27 oktober 2020 is de Voorkeurs Variant (VKV) aan u gepresenteerd tijdens de RTG en op 29 oktober 2020 is de VKV aan de stuurgroep Meanderende Maas gepresenteerd als basis voor het Voorlopig Ontwerp dat in maart 2021 ter instemming aan de stuurgroep Meanderende Maas wordt voorgelegd. Op verzoek van West Maas en Waal is een aanvullende opdracht geformuleerd om de haalbaarheid van een groene geul te onderzoeken ter vervanging van de beoogde VKV geul, zoals tijdens de RTG is toegelicht door de wethouder. De groene geul is een verlaging van de uiterwaarden, waardoor de grond beschikbaar en bruikbaar blijft voor natuur inclusieve landbouw. Grondverwerving is daarmee niet per definitie aan de orde, indien grondeigenaren zich kunnen vinden in verlaging van de uiterwaarden en de kans op onteigening is aanzienlijk kleiner. Dit zou tegemoet komen aan de wens van de raad om niet te onteigenen 1.

Op 2 februari 2021 besloten wij in te stemmen met het addendum op de bestuursovereenkomst. Aanleiding voor het addendum was de toevoeging van de deelgebieden Ossekamp en De Waarden aan de projectscope van het gezamenlijke project Meanderende Maas. Het aangaan van het addendum heeft geen (financiële) gevolgen voor de gemeente West Maas en Waal en ziet alleen op de vergroting van het projectgebied aan Brabantse zijde. Op 24 maart 2021 staat een stuurgroep gepland om in te stemmen met het Voorlopig Ontwerp. Voordat wij instemmen met het Voorlopig Ontwerp informeren wij u over de actuele ontwikkelingen binnen het project.

1 Op 12 december 2019 besloot u bij de vaststelling van het voorkeursalternatief een amendement

aan te nemen. Het gedeelte van het amendement dat betrekking heeft op de nevengeul is als volgt geformuleerd: “ook dient bij het uitwerken van de plannen voor de nevengeul bij Maasbommel er alleen op vrijwillige basis door de grondeigenaren medewerking verleend te worden”. De benodigde gronden voor de realisatie van de geul, zoals opgenomen in het Voorlopig Ontwerp, zijn voor het grootste gedeelte (circa 90%) in eigendom van Rijkswaterstaat. Voor de geul moet slechts één perceel worden verworven.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

2. Beoogd effect Wij informeren u over de actuele ontwikkelingen binnen het project Meanderende Maas, zodat u op de hoogte bent. 3. Informatie Nader onderzoek naar een groene geul heeft niet tot andere inzichten geleid. Op verzoek van de gemeente West Maas en Waal is onderzocht of de geul bij Maasbommel vervangen zou kunnen worden door een groene geul. Deze groene geul, een verlaging van de volledige uiterwaarden binnen dit deel van het project, heeft als voordeel dat niet per definitie grondverwerving aan de orde is, indien grondeigenaren zich kunnen vinden in verlaging van de uiterwaarden. Daarmee is de kans op onteigening aanzienlijk kleiner. Dit zou tegemoet komen aan de wens van de raad bij instemming met het VKA en zou natuur inclusieve landbouw in de uiterwaarden mogelijk maken. Al snel bleek dat de groene geul niet kon voldoen aan de vereiste waterstandsverlaging voor het gebied ten behoeve van de waterveiligheid. Dit is binnen het project een harde voorwaarde. Omdat de noodzakelijke waterstandsverlaging niet kon worden bereikt is vervolgens onderzocht of het tekort aan waterstandsverlaging gecompenseerd zou kunnen worden door het woningbouwproject SF Beton, inclusief een eventuele doorsteek door de Noord-Zuid.

Uit aanvullend onderzoek is gebleken dat het woningbouwproject SF Beton wel zorgt voor extra waterstandsdaling (bovenop de noodzakelijke opgave voor SF Beton), maar niet voor voldoende waterstandsverlaging om het tekort van de groene geul te kunnen compenseren. Ook een doorsteek van de Noord-Zuid kan het tekort niet volledig compenseren. Rijkswaterstaat heeft aangegeven dat zij voor de verwerving van gronden die nodig zijn voor de realisatie van de geul, inzetten op minnelijke grondverwerving en, in het geval geen overeenstemming over verkoop kan worden bereikt, hebben zij de intentie uitgesproken niet tot onteigening over te gaan. Dit betreft één perceel, de overige gronden die nodig zijn voor de geul zijn in eigendom van Rijkswaterstaat. Deze intentie sluit aan bij het amendement van de raad. Omdat de voorgestelde alternatieven geen oplossing bieden voor het tekort aan waterstandsdaling en tegemoet wordt gekomen aan het amendement van de raad, zijn wij voornemens op 25 maart 2021 tijdens de stuurgroep in te stemmen met het VKV ontwerp. De woningbouwontwikkeling SF Beton blijft vooralsnog een zelfstandige ontwikkeling. Uit rivierkundige berekeningen is gebleken dat het project SF Beton voldoende waterstandsdaling kan realiseren om de woningbouwontwikkeling mogelijk te maken. Het project is daarmee op dit aspect vergunbaar.

Wel moeten er nog andere aspecten worden onderzocht, dit wordt de komende maanden opgepakt door de initiatiefnemer. Omdat het project SF Beton niet het tekort aan waterstandsdaling voor de groene geul kan compenseren, is er geen reden om de plannen voor SF Beton onderdeel te maken van het project Meanderende Maas. Planning technisch stuit het ook op bezwaren omdat beide projecten zich in verschillende fases bevinden. Het blijft daarom vooralsnog een zelfstandige ontwikkeling. Waarbij afstemming over de uitwerking plaats zal vinden met het project Meanderende Maas en de maatregelen die zij voorzien nabij Appeltern. De exacte ligging van het fietspad in de uiterwaard bij Maasbommel wordt nog onderzocht. In overleg met de projectpartners wordt de exacte ligging van het fietspad nog onderzocht. Omdat er vanuit bewoners aan de Raadhuisdijk de wens is uitgesproken het fietspad niet achterlangs te leggen i.v.m. vermindering van de privacy loopt het eerste deel van het fietspad over de Raadhuisdijk. Wij onderzoeken als gemeente de mogelijkheid om dit gedeelte van de Raadhuisdijk als fietsstraat in te richten. Wij hebben de voorkeur uitgesproken het fietspad te situeren op korte afstand van de geul. Ook hebben wij verzocht het fietspad door te trekken tot de pont bij Ooijen.

In overleg met Rijkswaterstaat wordt bekeken of dit gedeelte van het fietspad langs de Maas kan worden gerealiseerd. 4. Kanttekeningen Er is geen oplossing voor de blauwalg problematiek voorzien binnen het project. Op 27 oktober 2020 informeerde de projectorganisatie u over de actuele ontwikkelingen binnen het project Meanderende Maas. Eén van de wijzigingen was het schrappen van de brug ter

hoogte van de Noord-Zuid en daarmee een doorsteek naar de Gouden Ham. Dit vonden wij zeer teleurstellend omdat de doorsteek mogelijk bij zou kunnen dragen aan de blauwalg problematiek in de Gouden Ham. Wij hebben er daarom op aangedrongen om te onderzoeken of er een koppeling gemaakt zou kunnen worden met het project SF Beton. Deze koppeling bleek niet mogelijk. De beoogde waterstandsdaling door het vervallen van de brug en de doorsteek is in de VKV aan Brabantse zijde voorzien. Komende periode onderzoeken wij samen met de initiatiefnemer voor het project SF Beton of er effectieve maatregelen mogelijk zijn ter bestrijding van de blauwalg. 5. Financiën U besloot eerder de middelen beschikbaar te stellen voor het project Meanderende Maas. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester