12.2 Jaarstukken Werkzaak Rivierenland
Tekst van het document
jaarrekening 2020
1
Inhoud
1
Inhoud
2
2
Voorwoord
4
3
Management samenvatting
7
4
Resultaten in één oogopslag
12
5
Leeswijzer
14
6
Programma verantwoording 6.1 Programma 1: Inkomensondersteuning 6.2 Programma 2: Participatie 6.3 Beleid en ondersteuning 6.4 Algemene dekkingsmiddelen
16 16 20 23 25
7
Paragrafen 7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 7.2 Financiering 7.3 Onderhoud kapitaalgoederen 7.4 Bedrijfsvoering 7.5 Verbonden partijen
27 27 33 37 37 41
8
Jaarrekening 2020 8.1 Balans per 31 december 8.2 Toelichting op de balans 8.3 Waarderingsgrondslagen 8.4 Overzicht van baten en lasten 8.5 Toelichting op de baten en lasten 8.6 Investeringskredieten 8.7 Projecten 2020 8.8 Begrotingsrechtmatigheid 8.9 Incidentele baten en lasten 8.10 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserve
46 46 48 54 57 58 71 73 74 76 76
9
Wet normering topinkomens
77
2
10
Bijlagen 10.1 Sisa Verantwoording 10.2 Gemeentelijke bijdrage bedrijfsvoering 10.3 Ontwikkeling aantallen 10.4 Effect balans inkomensdebiteuren BZ 10.5 Overzicht naar taakveld
78 78 80 81 82 83
11
Jaarrekening 2020 Stichting Werkzaak Plus 11.1 Bestuursverslag 11.2 Waarderingsgrondslagen en bepaling van het resultaat 11.3 Balans per 31 december 2020 11.4 Resultatenrekening 2020 11.5 Toelichting op de balans per 31 december 2020 11.6 Toelichting op resultatenrekening 2020
84 84 85 86 87 87 89
12
Jaarrekening 2020 stichting Flex & Zeker 12.1 Bestuursverslag 12.2 Waarderingsgrondslagen en bepaling van het resultaat 12.3 Balans per 31 december 2020 12.4 Resultatenrekening 2020 12.5 Toelichting op de balans per 31 december 2020 12.6 Toelichting op resultatenrekening 2020
91 91 92 94 95 95 96
13
Lijst met afkortingen
98
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
3
2
Voorwoord
In de jaarverslaglegging legt Werkzaak Rivierenland verantwoording af over de uitvoering van de programma’s. Het jaarverslag 2020 van Werkzaak is daarmee verbonden met de jaarrekening 2020. Samen vormen ze de jaarstukken 2020. 2020 was een enerverend jaar voor Werkzaak. De coronacrisis heeft impact op alles en zeker ook op ons werk. Desondanks hielpen we veel mensen aan het werk of tijdelijk ander werk en we faciliteerden en stimuleerden de ontwikkelingen van werkzoekenden richting werk.
Wij blijven in beweging en gaan verder met matchen van werkzoekenden en werkgevers, met het ontdekken van goede aanpakken en het innoveren van de inclusieve arbeidsmarkt
4
Werkzaak boekte opnieuw goede resultaten De afgelopen vijf jaar werkten we aan een sociaal werkbedrijf dat in verbinding staat met gemeenten, werkgevers, onderwijs, maatschappelijke instellingen en andere belangrijke stakeholders uit Rivierenland. Werkzaak slaat de brug tussen werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt en werkgevers. We boekten voor het vijfde jaar op rij goede resultaten! En dat willen we ook in de toekomst blijven doen. Het kabinet maakt plannen voor aanpassingen aan sociale werkbedrijven. De voorgestelde aanpassingen past Werkzaak al vanaf de start toe. Vanuit de ambitie dat iedereen talent heeft. Deze aanpak kenmerkt zich door inzet op het verbinden van werkgevers met werkzoekenden. Wij maken geen onderscheid tussen mensen in de Participatiewet en mensen in de Sociale werkvoorziening. Wij zetten al onze kennis, middelen, instrumenten en werkgeversdienstverlening in voor al onze werkzoekenden. Dit leidt tot onze goede resultaten. Meerjarenbeleidsplan bewijst zichzelf Het was ons eerste jaar met het meerjarenbeleidplan 2020-2023. Dit heeft ons geholpen om in deze grillige en onvoorspelbare tijd focus te houden en de weloverwogen beslissingen te nemen die nodig waren.
De twee actielijnen, Bijdragen aan inclusief werkgeverschap en inclusieve regionale arbeidsmarkt en Versterken van kwetsbare mens, vangnet en springplankfunctie én onze strategische thema’s hielpen ons in de keuze om in deze roerige tijd open te blijven en mensen te blijven ontwikkelen. In de afgelopen jaren groeiden we stap voor stap door en is onze bedrijfsvoering inmiddels zo volwassen dat we in staat waren adequaat, professioneel en efficiënt om te gaan met de impact van de coronacrisis. Dat heeft u teruggezien in onze financiële maandrapportages. Aanpak en visie beschut voorbeeld voor Nederland Met de werkgevers hebben we de samenwerkingen versterkt en nieuwe samenwerkingen en samenwerkingsvormen gestart zoals de coöperatie Puur Betuws. We zien dat we steeds meer partners aan ons binden en vanuit samenwerking tot vernieuwing en innovatie komen. Juist die partnerschappen maken onze Rivierenlandse maatschappij stap voor stap inclusiever. We deelden onze experimenten rond de doelgroep beschut in een Magazine dat de kennisdeling met diverse collega’s in Nederland stimuleerde en ook in Den Haag is opgemerkt. Dat ondersteunt onze wens om op landelijke niveau aandacht te vragen voor het ontschotten van regelingen omdat we niet willen dat het systeem leidend is. We willen dat de menselijke maat leidend is.
Grillig en onvoorspelbaar vraagt om wendbaar en flexibel In uw regio zijn in de afgelopen vijf jaar meer mensen aan het werk geholpen dan gemiddeld in Nederland. Ik zeg het vaak en blijf het ook nu herhalen, ik ben trots op de regio Rivierenland. Op haar gemeenten, op haar werkgevers, op haar welzijnsorganisaties, op haar opleiders en alle anderen die bijdragen aan de inclusieve arbeidsmarkt. We hebben met elkaar een zwaar jaar achter de rug en er staat ons nog meer te wachten want corona toont zich grillig en onvoorspelbaar. Ook in deze ingewikkelde tijden kan de verbinding en samenwerking ons erdoorheen helpen en is het onze gezamenlijke uitdaging om bedreigingen in kansen om te zetten. Elfriede Boer, directeur Werkzaak Rivierenland
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
5
Ik dacht dat ik dit nooit zou halen, maar mijn werkcoach had vertrouwen in mij en sprak dat uit, waardoor ik het ben gaan doen. Met veel succes!
Sabrina nam noodgedwongen afscheid van de transportsector Sabrina volgt de combi-opleiding verzorgende individuele gezondheidszorg en maatschappelijke zorg. Voor deze opleiding deed ze een toelatingsexamen. Hierover was ze erg twijfelachtig. ‘Ik dacht dat ik dit nooit zou halen, maar mijn werkcoach had vertrouwen in mij en sprak dat uit, waardoor ik het ben gaan doen. Met veel succes!’ Sabrina probeert zich iedere dag te blijven ontwikkelen. In de toekomst zou ze graag willen doorleren voor verpleegkundige. ‘Daarna kan ik mij weer verder specialiseren en dat biedt veel mogelijkheden. Het vertrouwen van mijn werkcoach was van groot belang!’
6
3
Management samenvatting
Iedereen doet mee in de samenleving. Werkzaak begeleidt mensen bij het vinden en behouden van werk. Dit gaat van instroom via ontwikkeling, groepsplaatsingen en detacheringen met loonkostensubsidie naar uiteindelijke duurzame uitstroom bij werkgevers in de regio. We bieden inkomensondersteuning waar nodig. Werkzaak draagt bij aan inclusief werkgeverschap en een inclusieve arbeidsmarkt. Iets waar werkgever én medewerker én maatschappij voordeel bij hebben. Onze aanpak in 2020 in combinatie met andere factoren buiten onze invloedsfeer vertalen zich financieel in een voordelig subsidie- en bedrijfsvoeringsresultaat, ondanks het coronacrisisjaar. Meerjarenbeleidsplan biedt focus en houvast De waarden, actielijnen en strategische thema’s uit het meerjarenbeleidsplan 2020-2023 geven ons, juist in deze onzekere coronatijd focus en houvast. Het meerjarenbeleidsplan bewees direct in het eerste jaar zijn nut. Per strategisch thema werkten we aan twee tot vier projecten of experimenten, soms samen met onze samenwerkingspartners. We noemen er enkele; we gingen door met de afronding van de pilot Technologie voor inclusie, startte de pilot vertaalapparaat op zak om de taalbarrière voor statushouders te verkleinen en digitaliseerde de uitvoering van de Tozo. We pakten de pilot Schuldrust aan de poort op en lanceerden de coöperatie Puur Betuws.
We ontwikkelden met het ROC taaltrainingen voor statushouders en migranten. We experimenteerden met de doelgroep beschut en ontdekten dat een baan bij een reguliere werkgever ook voor beschutters haalbaar kan zijn. Samen met werkgever Gispen deden we, juist ook met inzet van de doelgroep beschut, een succesvolle pilot voor het refurbishen van bureaustoelen. De pilot vertaalde zich naar een grote opdracht en een structurele toekomstige samenwerking. Met ondersteuning van wetenschappers ontwikkelden we de keuzehulp instrumenten om meer methodische ondersteuning aan werkzoekenden te bieden; een gereedschapskist waar werkzoekenden met hun werkcoaches hun ontwikkeltraject doelgericht mee kunnen samenstellen. Met projecten en experimenten op de zeven strategische thema’s kan Werkzaak steeds beter invulling geven aan haar ambitie. We financieren deze innovaties met externe middelen zoals Perspectief op Werk en voor 2021 honoreerde de Regio Deal een aantal van onze projecten. Zijn er geen externe middelen, dan zetten we het innovatiebudget in. Coronacrisis test ons aanpassingsvermogen Ook in deze crisis slaat Werkzaak de brug tussen werkzoekenden en werkgevers.
Werkzaak laat onder deze omstandigheden goede resultaten zien en heeft zijn wendbaarheid getoond bij onder andere het efficiënt uitvoeren van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) voor meer dan 3000 zelfstandigen. Werkzaak richtte de maatregel snel en efficiënt in en met zoveel mogelijk inzet van eigen personeel. Medewerkers die wij daardoor niet konden inzetten op reguliere taken. Door onze aanpak konden we in financiële nood verkerende ZZP-ers in onze regio snel bedienen. Voor de uitvoering van deze regeling stelt het Rijk een compensatie beschikbaar. Wij houden geld over op deze compensatiegelden. Het neveneffect is dat we een aantal taken en geplande ontwikkelingen niet uitvoerden of naar de toekomst verplaatsten.
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
7
Onze ambitie, Iedereen doet mee, en onze overtuiging dat de waarde van werk, met name voor onze doelgroep, bijdraagt aan sociale contacten, dagritme en ontwikkeling waren belangrijke argumenten in onze keuze om de productie- en ontwikkelhallen en Speciaal facilitair open te houden tijdens corona in maart. Veertig procent van onze collega-bedrijven sloot haar deuren toen. In de productie- en ontwikkelhallen zijn werkzaamheden verricht die cruciaal waren. We vertaalden de bedreigingen in kansen. Vrijwel alle gedetacheerde medewerkers uit getroffen branches zoals horeca herplaatsten we. Zo zijn meer mensen ingezet op taken die cruciaal waren voor de samenleving zoals supermarktbevoorrading, textielreiniging en werken voor de zorg. Bijvoorbeeld voor Lips en Zorgcentra de Betuwe. Ook medewerkers en werkzoekenden stelden zich heel flexibel en wendbaar op en waren bereid mee te bewegen naar een nieuwe werkgever. Voor de sociale werkvoorzieningsbedrijven stelde het Rijk een compensatie beschikbaar voor de lagere omzet. Omdat Werkzaak open bleef konden we zinvol en betaald werk verrichten en was er weinig omzetderving waardoor deze compensatie een positief effect heeft op onze resultaten van 1,446 miljoen euro (bijdrage 1.691 miljoen euro en omzetderving 0,245 miljoen euro. Het is een landelijke trend dat jongeren de meeste hinder ondervinden van corona bij stages en werk.
In Rivierenland merkten we direct een toestroom van jongeren. Er kwamen meer aanvragen voor een uitkering van jongeren en ook het aantal niet-uitkeringsgerechtigde jongeren nam toe. Desondanks behaalden we in 2020 onze doelen. We hebben alle zeilen bijgezet om onze dienstverlening aan te passen aan de mogelijkheden binnen de coronaregels. En we hebben extra capaciteit ingezet. Samen met het UWV hebben we een aanvalsplan voorbereid, met gelden vanuit de provincie. Vanaf januari 2021 voeren we dit uit. Een goed voorbeeld van versterking van de samenwerking om jongeren snel uit de tijdelijke WW te krijgen zodat ze niet eens bij Werkzaak hoeven aankloppen. Staatsecretaris Van Ark raadpleegde Werkzaak om zich te informeren over de praktijk rond Tozo en we kregen de kans om vanuit onze visie het Rijk te adviseren over het vervolg van de Tozo. Verder mag Rivierenland zich gelukkig prijzen met de economische samenstelling van de regio met een omvangrijke transport en logistieke sector waar juist veel werk was te verzetten. En met de werkgevers in de regio, waarvan er velen zijn die maatschappelijk verantwoord ondernemen en onze doelgroep kansen biedt. Corona is nog niet voorbij en toont zich grillig. In 2021 is er opnieuw onzekerheid en neemt de druk op ondernemers toe.
We houden er rekening mee dat het aantal aanvragen voor inkomensondersteuning van inwoners en ondernemers in 2021 stijgt. Ook omdat voorgaande economische crises laten zien dat er een na-ijleffect is op de ontwikkeling van het bijstandsvolume in onze regio. Bestuurlijke agenda 2020 voor solide toekomst Regio Rivierenland heeft op de langere termijn een grote uitdaging, afgaand op de voorspelde bestandsontwikkeling (onder andere de groei van de doelgroep voormalig Wajong). Om die uitdaging aan te kunnen is de bestuurlijke agenda 2020 opgesteld en door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Dit biedt de basis om een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet te realiseren en een actueel fundament onder het dienstverleningspakket van Werkzaak te leggen. De bestuurlijke agenda gaat over heldere financiële afspraken op basis van solidariteit zodat de focus meer komt te liggen op de inhoud.
8
Onze doelen 2020 en een positief financieel resultaat Veel werkgevers nemen medewerkers sneller rechtstreeks in dienst en niet via Werkzaak, dat versterkt ons ultieme doel van duurzame uitstroom. Dit is ook de verklaring waarom we de doelen groepsdetachering en groepsplaatsingen niet behaalden en ook de inleenvergoeding lager is. Werkzaak scoort bovengemiddeld in de benchmark van Divosa met een uitstroom percentage naar werk van 41 procent waar het gemiddelde van Nederland 34 procent scoort. Bovendien blijven veel werkzoekenden die vanuit de bijstand aan het werk gaan, duurzaam aan het werk. Er wordt gesproken van duurzame uitstroom als iemand minimaal 6 maanden aan het werk blijft (conform de definitie die Divosa, de vereniging voor sociale diensten in Nederland hanteert). Ruim 95% van de mensen die uitstroomden vanuit de bijstand naar werk, bleef minimaal 6 maanden aan het werk. Onder andere hierdoor bleef het aantal mensen in de bijstand nagenoeg gelijk terwijl de landelijke trend een gemiddelde stijging van 5,5 procent laat zien. We realiseerden deze resultaten door onze succesvolle aanpak van duurzaam aan het werk helpen en houden van mensen. In dit coronajaar deden we dit door open te blijven, door mensen te herplaatsen en door extra inzet op met name de ondernemers (Tozo) en de doelgroep jongeren in samenwerking met het UWV.
Ook belangrijk was het maatschappelijk verantwoord ondernemerschap van werkgevers in onze regio en de regionale arbeidsmarkt die in verhouding weinig horeca en veel logistiek bevat. Ook ons financiële resultaat is positief. U kunt dit zien in de infographic bij hoofdstuk 4. Financiële resultaten De gemeentelijke bijdrage bestaat uit het subsidieresultaat (kosten verminderd met de rijksvergoeding) en het bedrijfsvoeringsresultaat (netto-kosten bedrijfsvoering). In 2020 startten we met startten we met een geraamde bijdrage van 14,997 miljoen euro, bij de bestuursrapportage daalde dit naar 10,513 miljoen en bij de jaarrekening naar 5,124 miljoen euro. Over heel 2020 is het positief resultaat van de gemeentelijke bijdrage 9,873 miljoen.
Toelichting
Begroting
Begroting incl.
Bestuursrapportage
Jaarrekening
2.550.000
-801.500
-3.846.600
herijking inleenvergoeding Subsidieresultaat
2.550.000
Inleenvergoeding
3.383.000
Bedrijfsvoeringsresultaat
9.064.000
12.447.000
11.314.000
8.970.700
Gemeentelijke bijdrage
14.997.000
14.997.000
10.512.500
5.124.100
Subsidieresultaat Het subsidieresultaat geeft een positieve ontwikkeling van 6,397 miljoen euro; • BUIG: 5,827 miljoen euro • Wet Sociale werkvoorziening: 0,433 miljoen euro • Overige verschillen: 0,137 miljoen euro
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
9
Bedrijfsvoeringsresultaat Het bedrijfsvoeringsresultaat geeft een voordeel van 3,476 miljoen euro. De belangrijkste redenen zijn: een netto omzetcompensatie Sociale werkvoorziening die hoger is dan het omzetverlies (voordeel 1,446 miljoen euro), lagere uitvoeringskosten Tozo dan de compensatievergoeding van het Rijk (voordeel 1,448 miljoen euro), en een hoger participatiebudget (voordeel 0,489 miljoen euro). De overige verschillen laten een voordeel zien van 0,093 miljoen euro. Het voordeel is incidenteel.
Ik zie bij Werkzaak veel ondernemerschap. Het is een bewuste keuze om open te staan voor andersoortig werk, ook al is het op nog onbekend terrein. Daardoor kan zo’n project als refurbishen van stoelen van de grond komen. Werkzaak denkt in mogelijkheden en toont lef Gispen
10
Ik ben er trots op dat we bij Werkzaak de ruimte krijgen en nemen om deze mensen een goede kans op ontwikkeling te geven
Judith inspirerende kartrekker van het project beschut Werkzaak onderzocht de mogelijkheden om werkzoekenden met de indicatie beschut te laten werken. Want ook zij hebben talent en kunnen meedoen en dat hoort volgens Werkzaak ook bij een inclusieve arbeidsmarkt. Er is gezocht naar werkplekken, geprobeerd bij bedrijven en er zijn succesvolle plaatsingen gerealiseerd. In het online Magazine JUDITH deed Werkzaak verslag van de aanpak. Naar aanleiding van dit Magazine ontving Werkzaak veel verzoeken om de opgedane ervaringen toe te lichten op diverse plekken in Nederland. Judith: ‘Ik ben er trots op dat we bij Werkzaak de ruimte krijgen en nemen om deze mensen een goede kans op ontwikkeling te geven. Dat we durven uitproberen. Zo leren we veel en staan we voor een echt inclusieve arbeidsmarkt in Rivierenland met een win-win-win voor werkzoekende, werkgever en maatschappij.’
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
11
4
Resul t
Resultaten in één oogopslag
aat
6,13 miljoen 60% 60,1%
1,7 1,7
25
1,2
6,761 7,334
350 500
12
397
21
359
1,3
34%
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
Rijk 3.846.600
BUIG 4.948.800
Begroting t.o.v. Rijk 3.846.600
Resultaat 6.396.700
Begroting -2.550.000
4,975 miljoen
Resultaat 3.476.000
41%
Begroting 12.447.000
Rijk 12.513.200
tot tijd d tij
13
5
Resultaten in één oogopslag Leeswijzer
In de begroting 2020 legde u de voornemens voor 2020 vast. In deze jaarstukken leggen wij hierover verantwoording af. Conform artikel 24 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten bestaan de jaarstukken uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit: • Programmaverantwoording • Paragrafen De jaarrekening bestaat uit: • Balans en toelichting • Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting • Overzicht van de bijdragen van de deelnemende gemeenten (bijlage) • Taakvelden (bijlage) Het jaarverslag De programmaverantwoording geeft u inzicht in het gerealiseerde programmabeleid en welke acties daaraan bijdroegen. We hebben vier programma’s: 1. Inkomen 2. Participatie 3. Beleid en ondersteuning 4. Algemene dekkingsmiddelen Elk programma kent de volgende opbouw: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Hier is dit in hoofdlijnen, terwijl er in de jaarrekening dieper op wordt ingegaan.
14
Iedere paragraaf een ander perspectief De paragrafen geven u een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting en de jaarstukken. Iedere paragraaf beschrijft het vanuit een ander perspectief. U leest welke beleidslijnen voor beheersmatige aspecten grote financiële gevolgen kunnen hebben of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. De jaarrekening De jaarrekening geeft per programma inzicht in de opbouw van het jaarresultaat dat via een ‘gezuiverd’ exploitatieresultaat vóór bestemming leidt tot een jaarresultaat na bestemming. Gezuiverd exploitatieresultaat is een resultaat zonder de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Andere onderdelen van de jaarrekening zijn: • Balans met een toelichting op de balansposten • Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (bijlage) • Overzicht van de bijdragen van de deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland (bijlage) Verschuivingen tussen programma’s De verschuivingen tussen de programma’s voor wat betreft lonen vinden plaats doordat de lonen in de begroting zijn toegewezen aan programma’s. Bij de realisatie zijn de lonen met name tussen de programma’s begeleide participatie en arbeidsparticipatie niet gesplitst doordat een persoon in onze systemen niet toewijsbaar is aan twee verschillende programma’s zoals bijvoorbeeld een werkcoach.
In de begroting 2022 hebben we dit opgelost. Dit gaan we bij de bestuursrapportage voor 2021 ook doorvoeren. Dit geldt ook voor de omzet.
Ontwikkelen is normaal geworden. We proberen het maximale niveau in ieder mens te activeren. De kans dat mensen daardoor hun leven lang zonder ons kunnen is groter geworden
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
15
6
Programma verantwoording
6.1
Programma 1: Inkomensondersteuning
Wat wilden we bereiken? Wij zorgen voor een rechtmatige en doelmatige verstrekking van inkomensondersteuning aan mensen die hier recht op hebben. Er blijven mensen aangewezen op een uitkering: tijdelijk ter overbrugging van een situatie waarin er geen werk is en soms permanent bij een vrijstelling van de arbeidsplicht. Bijvoorbeeld als leeftijd of blijvende lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen werken onmogelijk maken. Voor sommige mensen blijkt vrijwilligerswerk het maximaal haalbare. Als overbrugging naar werk of naar de AOW is een uitkering een vangnet. Het doel is om deze uitkering alleen te verstrekken aan mensen die daar recht op hebben. Mensen die kunnen werken worden naar werk begeleid en onrechtmatig gebruik wordt teruggevorderd. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hadden te maken met een gewijzigde financiering van de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz); vanaf 1 januari valt de uitkering aan gevestigde zelfstandige ondernemers onder de Participatiewet (BUIG). Werkzaak paste de werkprocessen en administratieve vastleggingen aan. Verder is met ingang van 1 januari 2020 de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) in werking getreden. Gevolg van deze wet is dat tijdelijke aanstellingen duurder zijn geworden. We zien zodoende dat de loonkostensubsidies die via onze stichtingen lopen dalen én de loonkostensubsidies via externe werkgevers juist stijgen.
Tozo De coronacrisis heeft een groot effect op de samenleving met alle gevolgen van dien. De economische neergang leidde tot steunmaatregelen voor onder andere ondernemers; de regeling Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Het duurde relatief lang voordat het Rijk had bepaald wie onder welke omstandigheden voor deze regeling in aanmerking kwam. Ondanks dat hebben we de regeling soepel uitgevoerd, met name door het verstrekken van voorschotten en vergaande digitalisering van het aanvraag-, beoordelings- en verstrekkingsproces. Aanvragen Tozo in 2020 Levensonderhoud
Bedrijfskrediet
Totaal
Tozo 1
2.952
273
3.225
Tozo 2
837
33
870
Tozo 3
690
17
707
4.479
323
4.802
Totaal aantal aanvragen
Beleidsmatige ontwikkelingen op een rij 1. De WAB is op 1 januari 2020 ingevoerd. Gevolg hiervan is dat tijdelijke aanstellingen duurder worden en dit een effect kan hebben op gebruik van loonkostensubsidie. 2. Als reactie op de coronacrisis is de Tozo in het leven geroepen om de zelfstandig ondernemers tijdelijk te ondersteunen. 3. De Bbz wijzigde op 1 januari 2020; het levensonderhoud en de onderzoeken kregen een andere financiering. Het gebruik van de nieuwe regeling is minimaal, mogelijk is dit een bijeffect van de Tozo.
16
60,1% Instroompreventie - doel behaald Voor de instroompreventie haalden we het doel. De realisatie was 60,1% en het doel 60%. We kregen twaalf procent meer meldingen voor een uitkering (1.698 in 2020 en in 1.517 in 2019). De toename schrijven we toe aan de coronacrisis. Mensen zijn zeker in deze onzekere periode blij dat we hen in een persoonlijk telefonisch gesprek verwijzen naar de juiste instanties of uitleggen waarom iemand niet voor een uitkering in aanmerking gaat komen. Deze dienstverlening werd ook in 2020 weer zeer gewaardeerd. 1,7 miljoen besparing op het inkomensdeel door Inkomen uit arbeid – doel behaald Het doel voor besparing op het inkomensdeel van 1,7 miljoen euro is met een realisatie van 1,7 miljoen euro behaald. Door de coronacrisis was er minder werk waardoor minder uitkeringsgerechtigden een gedeeltelijke dienstbetrekking hadden. Het gemiddelde maandelijkse bedrag voor de besparing op het inkomensdeel is in 2020 nagenoeg gelijk aan dat van 2019, met respectievelijk 536 euro en 545 euro. 1,2 miljoen terugvordering – doel behaald Het doel van terugvordering van te veel en ten onrechte verstrekte uitkeringen van 1,2 miljoen euro is met een realisatie van 1,3 miljoen euro behaald. Er is meer teruggevorderd dan verwacht. In dit bedrag zitten ook de Tozo-terugbetalingen.
Dit is een mooi resultaat, zeker omdat er in situaties minder terugbetaald kon worden door de coronacrisis. Meer mensen verzochten ons om (tijdelijk) minder te hoeven terugbetalen. Wij hebben een grote coulance getoond. De terugvordering draagt bij aan een flinke daling van het debiteurenstand van 12,4 miljoen euro (eindstand 2019) naar 10,8 miljoen euro. Ontwikkeling aantallen Inkomensondersteuning Begroting Regulier IOAW
2700
IOAZ
Januari
December
2.445
2.487
165
154
18
16
BBZ
32
19
14
TOZO
0
0
628
Subtotaal
2732
2647
3299
Subtotaal excl. Tozo
2732
2647
2671
Het aantal uitkeringsgerechtigden bleef in 2020 nagenoeg gelijk met een eindstand op 31 december van 2.671 uitkeringsgerechtigden. De realisatie is onder het begrote aantal van 2.732 uitgekomen. De ontwikkeling van het bestand van Werkzaak doet het daarmee beter dan het landelijk beeld dat een gemiddelde stijging van 5,5% laat zien. In 2020 zie we veel meer jongeren (tot 27 jaar) uitkeringsgerechtigden; procentueel en absoluut. De samenstelling van het uitkeringsbestand verandert dus langzaam.
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
17
Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren zijn in de tabel per gemeente gerubriceerd. Gemeente
Netto
Aantal
arbeidsparticipatie
bijstandsuitkeringen
Werkloze jongeren
Kinderen in
Lopende reintegratie-
Banen
uitkeringsgezin
voorzieningen
(afgezet tegen
op de 1000 inw.
beroepsbevolking)
Culemborg
70,2
op de 1000 inw.
43,1
1%
5%
5,9
702,6
Maasdriel
70,8
22,2
1%
3%
4,1
686,5
Tiel
68,3
50,9
2%
7%
8,3
843,4
West Betuwe
71,1
22,8
1%
3%
3,4
860,7
West Maas en Waal
70,1
24,5
1%
4%
3,4
565,5
Zaltbommel
71,8
25,9
1%
3%
3,7
799,5
Werkzaak Rivierenland
70,3
32,5
1%
4%
5,0
659,5
Nederland
68,8
46,0
2%
6%
13,1
792,1
Rekening 2019
Primitieve
Begrotings-
Gewijzigde
Realistie 2020
Verschil t.o.v.
begroting 2020
wijzigingen 2020
begroting 2020
50.122.000
11.343.200
61.465.200
Wat heeft het gekost? (bedragen afgerond op € 100)
Totaal lasten
44.335.900
begroting
62.912.400
-1.447.200
Totaal baten
41.075.800
46.692.000
13.146.100
59.838.100
61.215.200
1.377.100
Saldo baten en lasten
-3.260.100
-3.430.000
1.802.900
-1.627.100
-1.697.200
-70.100
-
-
-
-
-
-
-3.260.100
-3.430.000
1.802.900
-1.627.100
-1.697.200
-70.100
Mutatie reserves Totaal
Het nadelig verschil van 70.100 euro bestaat uit een nadeel op bedrijfsvoering van 377.700 euro (met name als gevolg van een verschuiving tussen de programma’s) en een voordeel op de uitvoering van Tozo van 307.600 euro. Daarnaast verwachtten we bij de bestuursrapportage een voordelig subsidieresultaat van 1.438.200 euro, bij de jaarrekening steeg dit naar 4.239.100 euro.
18
Vrouwelijke statushouders naar een werkende toekomst Onderzoek van het Kennisplatform Integratie & Samenleving laat zien dat er landelijk minder aandacht is voor vrouwelijke statushouders. De focus ligt op de mannelijke statushouders. Dit gaat vaak ten koste van de nareiziger; de vrouw. Voor Werkzaak is het uitgangspunt: Iedereen heeft talent en iedereen doet mee. Dus ook elke vrouw hoort de kans te krijgen om talenten te ontplooien, financieel onafhankelijk te zijn en haar kwaliteiten op de arbeidsmarkt in te kunnen zetten. Werkzaak zette de groepsgewijze aanpak van Movisie in, genaamd K!X Works. Een innovatief project met financiële ondersteuning van gemeenten. Het helpt om onze eigen groepsgerichte aanpak voor statushouder verder te ontwikkelen. Tien deelnemers hebben direct na de training concrete vervolgstappen gezet richting studie, participatie of een vorm van onbetaald werk. Denk hierbij aan het starten van opleiding tolk en mbo zorg en detailhandel, leerwerkroute ICT en taalstages.
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
19
6.2 Programma 2: Participatie Wat wilden we bereiken? • Eraan bijdragen dat iedereen met arbeidspotentieel duurzaam en zo regulier mogelijk aan het werk kan
zijn. Hierdoor krijgt iedereen de kans naar zijn maximale vermogen mee te doen in de maatschappij. •
Bevorderen dat werkgevers maatschappelijk en sociaal verantwoord ondernemen.
De uitvoering van dit programma richt zich op de ontwikkeling van werkzoekenden en het bevorderen van duurzame uitstroom zodat zij zoveel mogelijk zelfstandig in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Wij zetten in op ontwikkeling en versterking van werkzoekenden door begeleiding, opleiding en (tijdelijke) dienstverbanden om werkzoekenden te plaatsen in de arbeidsmarkt. Werkzaak zet activiteiten in die direct of indirect bijdragen aan onze (hoofd)doelstellingen. Bij de inzet van instrumenten, activiteiten en ontmoetingen combineren we, waar mogelijk, de doelgroepen uit de Sociale werkvoorziening en de Participatiewet. Het gaat bij de doelstelling duurzame uitstroom om volledige uitstroom uit de bijstandsuitkering. We zien dat we resultaat boeken op uitstroom naar parttime werk, vaak een eerste stap naar uitkeringsonafhankelijkheid. Maar soms ook het hoogst haalbare. Om de uitstroom te bevorderen wordt ook ingezet op het realiseren van plaatsingen bij werkgevers via detacheringen (inclusief groepsplaatsingen). We werken samen met werkgevers in de regio om voor hen een goed Social Return On Investment (SROI) te bewerkstelligen. Resultaten 2020 Indicatoren Concrete doelstelling
Activiteit
Doelstelling
Realisatie 2020
Inzet instrumenten
Realiseren aantal detacheringen
500
397
Groei met 5 groepsplaatsingen
25
21
350
359
min. landelijk gemiddelde
307
6.761 mln euro
7.334 mln euro
Groei van het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie Uitstroom*
Realiseren van duurzame uitstroom
Netto omzet
Omzetdoelstelling
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Werkgeversdienstverlening en arbeidsmarktbeleid Opdrachtgevers zijn beoordeeld op strategisch partnerschap, op basis waarvan we, bewustere, keuzes maakten over wel of niet accepteren van werkpakketen. Deze beoordeling wordt ook gebruikt voor andere klanten en meegenomen in de accountplannen voor 2021. Met klanten die (nog) niet voldoen aan zaken die wij belangrijk vinden in het partnerschap gingen we het gesprek aan om te kijken of er groei naar strategisch partnerschap mogelijk is. Deze gesprekken kunnen ook leiden tot een afscheid van een klant.
Werkzaak benaderde de markt vanuit een marktbewerkingsplan. Activiteiten zijn vanwege corona in aangepaste vorm uitgevoerd. Netwerkbijeenkomsten met werkgevers gingen bijvoorbeeld niet door en werden soms wel digitaal georganiseerd zoals speedmeets met uitzendbureaus. We organiseerden de actieweek ‘Groen moet je doen’ voor de werving van kandidaten voor de fruitpluk. We informeerden werkgevers met digitale nieuwsbrieven en kennismagazines. We kwamen werkgevers financieel tegemoet bij detacheringen met als doel plaatsingen te behouden.
* De aantallen bij duurzame uitstroom loopt verder op omdat er met terugwerkende kracht wordt geregistreerd.
20
We hielpen mee aan het ontwikkelen en uitvoeren van de landelijke campagne Werkgeversanno.nu voor onze regio met als doel een beter vindbare en herkenbare werkgeversdienstverlening. Dienstverlening aan oudere werkzoekenden In 2020 participeerden we in meerdere projecten van Perspectief op Werk. Door corona was er vertraging en aanpassing bij het project dienstverlening aan oudere werkzoekenden. De eerste resultaten zijn positief. Schuldhulpverlening 2020 stond vooral in het teken van een degelijke analyse en onderzoek. Wat kan Werkzaak doen in dit thema op de korte, middellange en lange termijn én hoe sluit dit aan bij de doelen van Werkzaak. Er zijn drie projecten gestart. • Schuldrust aan de Poort: een samenwerking met gemeenten voor een actieve en integrale aanpak van schuldhulpverlening en arbeidsbemiddeling. • PoW-project schulden: een samenwerking met gemeenten en UWV waarin werkzoekenden actief en zoveel mogelijk preventief meegenomen worden in het omgaan met inkomensdalingen. Inclusief aandacht voor een stress sensitieve manier van dienstverlening aan werkzoekenden. • Schuldhulpverlening aan de gemeente West Maas en Waal voorbereiden: start in april 2021. Klantprofiel 4 Het eerste deel van de screening van klantprofiel 4 is afgerond en het tweede deel is gestart. Werkzaak en gemeenten vormen samen de projectgroep.
De screening heeft als doel om meer inzicht te krijgen in de doelgroep om mogeljk deze deels op te nemen in KP3 of meer passende begeleiding te geven. De begeleiding van KP4 lag in 2020 bij de gemeenten. Ook startte het project ‘Werken in de openbare ruimte’ (WIOR) in aangepaste vorm, namelijk in combinatie met het intern werken op de Poppenbouwing. Dienstverlening aan werkzoekenden Vanwege corona kwamen aanpassen, professionaliseren en digitaliseren van dienstverlening aan werkzoekenden in een stroomversnelling. Bijvoorbeeld het voorbereiden van de herinrichting van de werkintake van werkzoekenden in de activeringsperiode. In deze nieuwe opzet bezoeken werkzoekenden (digitaal of fysiek) een groepsbijeenkomst. De implementatie is in het eerste kwartaal van 2021. De Wet Inburgering is uitgesteld. Werkzaak trok al wel intensief op met de gemeenten bij de voorbereiding voor een goede uitvoering van deze nieuwe wet. Werkzaak verruimde de dienstverlening door het toevoegen van jobcoaching (UWV). We evalueerden de in 2019 gemaakte samenwerkingsafspraken met aanbieders van sociale activeringsplekken. De evaluatie leidde tot een voortzetting van de gemaakte afspraken en overeenkomsten met de aanbieders. Werkzaak startte het project Klant in Beeld, waarmee procesindicatoren (normen) voor de begeleiding van werkzoekenden vastgesteld worden. Dit loopt door in 2021.
Klant in Beeld richt zich op het in beeld hebben van alle werkzoekenden mét een passende ‘beweging’ op zijn pad naar werk dóór de inzet van de juiste instrumenten én de inzet van de werkcoach.
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
21
Omzet Er waren in maart veel onzekerheden en uitdagingen door corona. Onze ambitie, iedereen doet mee, en onze overtuiging dat werk, met name voor onze doelgroep, bijdraagt aan sociale contacten, dagritme en ontwikkeling waren belangrijke argumenten in onze keuze om de productie- en ontwikkelhallen en Speciaal facilitair open te houden! We richtten de organisatie zo in dat er doorgewerkt kon worden aan opdrachten voor klanten. Dit resulteerde in een hogere omzet van 0,573 miljoen euro ten opzichte van de bestuursrapportage.
Groepsplaatsingen Het schoonmaakbedrijf van Werkzaak, Speciaal facilitair, speelde in op de gewijzigde behoefte in schoonmaakwerk door de corona met aanpassingen in schoonmaakroosters en werktijden om aan de aangepaste klantvragen te voldoen Ondanks de krapte op de markt aan beschermings- en desinfectiemiddelen kon het werk doorgang vinden. Er zijn groepsgewijze doorstroomtrainingen ontwikkeld. Deze zijn succesvol, alle zestien gedetacheerde kandidaten stroomden na de training door naar loonkostenplaatsingen of reguliere banen. Ontwikkeling aantallen De ontwikkeling van de aantallen plaatsingen naar dienstverbanden en loonkostensubsidies laten het volgende beeld zien: Het aantal medewerkers in de Sociale werkvoorziening daalt gestaag (daling van 7%) en bevindt zich eind 2020 onder het niveau van de vastgestelde begroting 2020. Hiermee is de afname van 5%, waarmee landelijk rekening is gehouden, gerealiseerd. Er is een verschuiving doordat het aantal dienstverbanden 42 (5%) lager is en het aantal loonkostensubsidies bij externe werkgevers steeg met 9 (10%). Tot slot is zichtbaar dat het aantal mensen dat werkt met een loonkostensubsidie stijgt. Hierbij is ten opzichte van de begroting een verschuiving van interne dienstverbanden naar dienstverbanden bij externe werkgevers zichtbaar.
Deze ontwikkeling draagt direct bij aan de doelstelling van duurzame uitstroom en is een direct gevolg van de invoering van de WAB en de inzet op het realiseren van de doelstelling.
Begroot
januari 2020
december 2020
259
153
178
Participatiewet Dienstverbanden
118,87
138,24
Loonkostensubsidie
Dienstverbanden (FTE) 151
243
256
Subtotaal
410
396
434
802
817
760
691,87
648,42
Sociale Werkvoorziening Dienstverbanden Dienstverbanden (FTE) Loonkostensubsidie
89
97
97
Subtotaal
891
914
857
1.301
1.310
1.291
Totaal
Wat heeft het gekost? Bij begeleide participatie verantwoorden we de kosten en opbrengsten van de Wsw inclusief rijksvergoeding voor de Wsw. Bij arbeidsparticipatie verantwoorden we het participatiebudget.
22
Begeleide participatie (bedragen afgerond op € 100)
Rekening 2019
Primitieve
Begrotings-
Gewijzigde
Realistie 2020
begroting 2020
wijzigingen 2020
begroting 2020
613.000
25.649.000
29.799.100
Verschil t.o.v. begroting
Totaal lasten
26.705.500
25.036.000
Totaal baten
31.010.800
28.304.000
846.400
29.150.400
31.163.500
2.013.100
Saldo van baten en lasten
4.305.300
3.268.000
233.400
3.501.400
1.364.400
-2.137.000
-
-
-
-
-
-
4.305.300
3.268.000
233.400
3.501.400
1.364.400
-2.137.000
Mutatie reserves Totaal
-4.150.100
Het resultaat bij de begeleide participatie wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere omzet dan geraamd en hogere personele kosten. Bij de personele kosten moet aangetekend worden dat dit een verschuiving tussen de andere programma’s is; in het totaal laten de personeelskosten een voordeel zien. Arbeidsparticipatie (bedragen afgerond op € 100)
Rekening 2019
Primitieve
Begrotings-
Gewijzigde
Realistie 2020
Verschil t.o.v.
begroting 2020
wijzigingen 2020
begroting 2020
Totaal lasten
8.200.500
8.650.000
-1.959.000
6.691.000
5.200.600
1.490.400
Totaal baten
7.509.400
9.197.000
-3.688.400
5.508.600
5.859.100
350.500
Saldo van baten en lasten
-691.100
547.000
-1.729.400
-1.182.400
658.500
1.840.900
Mutatie reserves Totaal
begroting
-
-
-
-
1.000
1.000
-691.100
547.000
-1.729.400
-1.182.400
659.500
1.841.900
De verschuiving van de personele kosten is ook bij het taakveld arbeidsparticipatie de grootste oorzaak van het resultaat. Daarnaast is er de hogere rijksvergoeding voor het participatiebudget die is opgebouwd uit coronamaatregelen, bonus beschut en effecten septembercirculaire.
6.3 Beleid en ondersteuning Wat wilden we bereiken? Ondersteunen van de uitvoering van de voorgaande programma’s door bij te dragen aan de beleidsvorming en informatievoorziening. Dit stelt ons in staat om te ontwikkelen vanuit de klant- en organisatievraag en zo vorm te geven aan onze besturingsfilosofie van zelfredzaamheid. Wat hebben we daarvoor gedaan? • In 2019 stelden we het meerjarenbeleidsplan 2020 - 2023 op. In 2020 is dit plan steeds meer de leidraad voor ons handelen geweest. • We gingen met de waarden meedoen, verbinden en ontwikkelen aan de slag. Hoe verhouden deze waarden zich tot hoe medewerkers zelf in het werk en in het leven staan? Wat betekenen deze waarden voor de dienstverlening van het team en van de medewerker? • Hoe vertalen we onze ambitie en onze waarden in ons beleid, onze regelgeving, onze processen en ons gedrag? • Hoe ondersteunen we dit als management op de beste manier? • We hebben een duidelijke scheiding tussen verbeteren en innoveren aangebracht en een innovatieproces vastgesteld.
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
23
• Op 9 juli 2020 zijn de kaders voor een revolverende reserve innovatiefonds vastgesteld. Dit houdt in dat
de uitgaven verminderd worden met subsidies en bijdragen en het restant komt ten laste van het innovatiefonds. In het geval van indirecte inkomstenstromen wordt een apart voorstel gedaan om deze ten gunste van de reserve te laten vallen. • Voor de uitvoering van de Tozo stelde het Rijk middelen beschikbaar. Door inzet van veel eigen personeel en een goed plan van aanpak is 767.800 euro bespaard. • Voor het doorbetalen van salarissen van mensen in de productie- en ontwikkelhallen die thuis waren door corona, de gemiste omzet en de extra begeleiding die deze medewerkers nodig hadden, hebben gemeenten een compensatie van 1.691.200 euro ontvangen. Door ervoor te zorgen dat een groot aantal medewerkers van deze doelgroep aan het werk bleef, is het omzetverlies voor Werkzaak minder groot dan voor andere organisaties die de Wet sociale werkvoorziening uitvoeren. Onze inzet is om deze mensen vooral dagelijkse structuur te bieden, zodat ze niet in een sociaal isolement raken. • De aangevraagde subsidie voor Regio Deal is gehonoreerd met een subsidie van ruim 495.000 euro. Werkzaak participeerde in de aanvragen voor Puur Betuws en Avri. Innovaties In 2020 hebben we onder andere de volgende innovatieprojecten opgepakt: • Technologie voor inclusie: onderdelen hiervan zijn het experimenteren met corobots en exoskeletten.
Dat zijn technologische instrumenten die de ontwikkeling van onze werkzoekenden kunnen ondersteunen en bovendien hun inzetbaarheid voor verschillende soorten werkzaamheden kunnen vergroten. • Puur Betuws: we hebben samen met onze samenwerkingspartners De Coöperatieve Betuwse Fruitmotor en de coöperatie Food Value bijgedragen aan het inrichten van een korte voedselvoorzieningsketen, waarbij de opslag en distributie plaatsvindt door de talenten van Werkzaak Rivierenland om een circulaire, ecologische en inclusieve arbeidsmarkt en duurzamere samenleving te creëren. • K!XWorks: specifiek voor de toenemende groep vrouwelijke nareizigers ontwikkelden we een programma dat hen ondersteunt bij het ontdekken, ontplooien en ontwikkelen van hun talenten op weg naar werk. • Keuzehulp: samen met TNO doen we onderzoek naar de effectiviteit van reintegratieinstrumenten voor onze werkzoekenden. Met deze inzichten komen we tot een keuze voor die instrumenten die bewezen effectief zijn in het ontwikkelen van onze talenten richting duurzaam werk. • Textiel sorteercentrum Rivierenland: samen met de Avri onderzoeken we vergaande mogelijkheden om ingezameld textiel te hergebruiken. Daarmee bouwen we aan een circulaire (textiel)keten in Rivierenland, waarbij de werkzoekenden van Werkzaak worden ingezet.
Voor de financiering van deze innovatieprojecten benutten we zoveel mogelijk externe financieringsbronnen (subsidies) en benutten we bestaande middelen zoals het Participatiebudget. Waar dit niet mogelijk is, benutten we het hiertoe gevormde innovatiebudget. In 2020 hebben we hieruit een bedrag van duizend euro onttrokken.
24
Wat heeft het gekost? Primitieve
Begrotings-
Gewijzigde
begroting 2020
wijzigingen 2020
begroting 2020
9.659.200
9.607.000
2.601.400
12.208.400
9.701.800
Totaal baten
7.017.900
9.222.000
3.318.000
12.540.000
12.765.600
225.600
Saldo van baten en lasten
-2.641.300
-385.000
716.600
331.600
3.063.800
2.732.200
Mutatie reserves
1.943.700
-
110.900
110.900
60.900
-50.000
Totaal
-697.600
-385.000
827.500
442.500
3.124.700
2.682.200
(bedragen afgerond op € 100)
Rekening 2019
Totaal lasten
Realistie 2020
Verschil t.o.v. begroting
2.506.600
De effecten van overhead zijn onderdeel van het bedrijfsvoeringsresultaat en worden verantwoord in de paragraaf bedrijfsvoering.
6.4
Algemene dekkingsmiddelen
(bedragen afgerond op € 100)
Rekening 2019
Primitieve
Begrotings-
Gewijzigde
Realistie 2020
Verschil t.o.v.
begroting 2020
wijzigingen 2020
begroting 2020
Totaal lasten
55.700
-
54.000
54.000
54.400
-400
Totaal baten
88.200
-
54.000
54.000
79.300
25.300
Saldo van baten en lasten
32.500
-
-
-
24.900
24.900
Mutatie reserves Totaal alg. dekkingsmiddelen
begroting
-
-
-
-
-
-
32.500
-
-
-
24.900
24.900
Algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de onderdelen treasury, vennootschapsbelasting en de post onvoorzien. Treasury richt zich op het renteresultaat en dividend. Het resultaat heeft betrekking op ontvangen dividend en een rentevergoeding voor een kasgeldlening (negatieve rente).
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
25
Yemane werkt 28 uur in de week als productiemedewerker Yemane vluchtte uit Eritrea. Hij kreeg een uitkering en doorliep zijn inburgeringscursus succesvol. Werkzaak Rivierenland hielp hem bij het vinden van een baan. ‘’Nu werk ik bij Kuehne + Nagel in Tiel, daar ben ik ontzettend blij mee.’’ Deze werkplek is belangrijk om medewerkers te ontwikkelen in hun werknemers vaardigheden en met het opdoen van veel werkervaring. Werkzaak stoomt ze klaar voor een baan bij een reguliere werkgever, zodat zij uiteindelijk met of zonder ondersteuning van Werkzaak in dienst komen bij een werkgever. Voor Kuehne is dit een goede manier om maatschappelijk verantwoord te kunnen ondernemen door medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt bij hen te laten werken.
Nu werk ik bij Kuehne + Nagel in Tiel, daar ben ik ontzettend blij mee
26
7
Paragrafen
Het Besluit begroting en verantwoording (Bbv) noemt een aantal verplichte paragrafen. Voor Werkzaak zijn niet alle paragrafen van toepassing. We benoemen de paragrafen die van toepassing zijn voor onze organisatie. Dit leidt tot de onderstaande tabel. Paragraaf
Actie
1.
Lokale heffingen
2.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Opgenomen
3.
Financiering
Opgenomen
4.
Onderhoud kapitaalgoederen
Opgenomen
5.
Bedrijfsvoering
Opgenomen
6.
Verbonden Partijen
Opgenomen
7.
Grondbeleid
7.1
n.v.t.
n.v.t.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft een duiding van het risicoprofiel, de risico’s en het gewenste weerstandsvermogen. Dit is overeenkomstig met hetgeen staat voorgeschreven in het Bbv. In de tabel ziet u de uitkomsten van de kengetallen conform Bbv. Deze cijfers geven globaal inzicht in de gerealiseerde financiële ontwikkelingen. Kengetallen realisatie 2020
realisatie 2019
Netto schuldquote
0,83%
4,72%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
0,83%
5,54%
Solvabiliteitsratio
13,36%
10%
Structurele exploitatieruimte
-0,15%
0,21%
Conclusie: De kengetallen voor leningen en exploitatie zijn gezond omdat de provincie een getal voor leningen onder de 90% als gezond ziet. Voor solvabiliteit is het percentage echter laag (gezond is minimaal 50%) vanwege een lage reservepositie in verhouding tot het balanstotaal. De structurele exploitatieruimte schommelt rond de 0%, wat logisch is voor een gemeenschappelijke regeling.
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
27
Weerstandsvermogen Op grond van wettelijke voorschriften kan Werkzaak verplicht worden voorzieningen te vormen voor kwantificeerbare risico’s, verplichtingen en verliezen. Het beleid voor de vorming van het weerstandsvermogen komt overeen met artikel 30 van de Wet gemeenschappelijke regeling. Hierin is bepaald dat, als het resultaat op het Programma bedrijfsvoering het toelaat, tot een plafond van 3% van de jaarlijkse exploitatielasten mag worden toegevoegd aan het weerstandsvermogen. Op basis van de begrote lasten over 2020 is het plafond bepaald op circa 2,802 miljoen euro. De gemeenten in Rivierenland zijn bezig met het ontwikkelen van beleid waarbij naar verwachting het plafond in de toekomst op 2,5% wordt vastgesteld, dit zou betekenen dat de plafond daalt naar 2,335 miljoen euro. Het weerstandsvermogen wordt gebruikt om onverwachte kostenstijgingen en/of inkomstendalingen op te vangen, zodat de begrote bijdragen vanuit de gemeenten stabiel blijven in het betreffende begrotingsjaar. Het huidige weerstandsvermogen is naar verwachting van Werkzaak niet afdoende om deze (financiële) risico’s op te vangen. Het weerstandsvermogen dat nodig is om de netto risico’s af te dekken bedraagt 2,1 miljoen euro.
De provinciaal toezichthouder stelt in haar brief over de begroting 2021 dat de risico’s groter zijn dan het weerstandsvermogen en daarom niet voldoet aan de minimale gestelde norm; mochten de risico’s zich voordoen dan kunnen de deelnemers worden aangesproken op dit tekort. Daarom adviseert de toezichthouder om het weerstandsvermogen te vergroten. Op de balansdatum bedraagt het weerstandsvermogen (Algemene reserve) 1,127 miljoen euro. Dit betekent een ratio van 0,54 ten opzichte van het benodigde weerstandsvermogen als afdekking van de risico’s. Ook ten opzichte van de in gemeenschappelijke regeling bepaalde 3% is het huidige weerstandsvermogen fors lager. Als zich daadwerkelijk risico’s voordoen voor een bedrag dat hoger ligt dan het weerstandsvermogen dan betalen deelnemende gemeenten, als risicodrager, het tekort. Dit tekort moeten gemeenten opnemen in hun eigen risicoparagraaf. Dit geldt ook voor de beleidsrisico’s die ook voor risico van de gemeenten komen. Risicoprofiel De hoogte van het weerstandsvermogen is gebaseerd op de relatie tussen de risico’s waar geen specifieke maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit van mogelijkheden die er zijn om de geraamde kosten op te vangen (Bbv art. 11). Werkzaak loopt deels risico’s op de omzet en bedrijfsvoering. De overige risico’s (Buig en Wsw gelden) worden direct vertaald naar de gemeenten.
De risico’s van Werkzaak worden zoveel mogelijk afgedekt met maatregelen zoals het afsluiten van verzekeringen, het vormen van reserves en voorzieningen en het inrichten van de administratieve organisatie en interne controle. Wij vinden het noodzakelijk om de risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering inzichtelijk te maken en daar waar mogelijk beheersmaatregelen te treffen. Door inzicht in de actuele risico’s is de organisatie in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Bij de jaarrekening en begroting presenteren we de geactualiseerde risico’s. Kijken we terug naar de bij de jaarrekening 2019 opgenomen risico’s dan stellen we vast dat een aantal risico’s zich daadwerkelijk voordeden. Denk aan nieuwe wetgeving (Tozo) en de kwetsbaarheid op ICT-gebied zeker bij de abrupte omschakeling naar digitaal werken.
28
De bruto omzet is inderdaad flink gedaald. Door snel te schakelen en soms moeilijke keuzes te maken hebben we de gevolgen van deze optredende risico’s echter weten te beperken en soms zelfs om te buigen naar kansen. De regeling Tozo zijn we zelf met goede digitale ondersteuning gaan uitvoeren. De omzetdaling valt in de praktijk mee door onze bewuste keuze om open te blijven en mensen door te detacheren. Ook is het Rijk met extra bijdragen gekomen in verband met Corona (denk aan compensatie omzet SW). Door snel te schakelen en waar nodig andere prioriteiten te stellen is het risico op vertraging in ons verbeterproces wel toegenomen. Terwijl 2020 in het teken stond van de implementatie van ons strategisch meerjarenbeleidsplan 2020-2023 en natuurlijk corona, staat de periode van 2021 tot en met 2023 in het teken van de verdere uitrol van ons meerjarenbeleidsplan, de implementatie van de verplichte rechtmatigheidsverantwoording waarbij deze rol wordt verschoven van accountant naar het Dagelijks Bestuur, het gefaseerd optimaliseren van onze belangrijkste processen en het beheersen van de gevolgen van corona. De economische impact van de gevolgen van het coronavirus zijn merkbaar maar niemand kan nog inschatten hoe groot die gaan zijn en hoe lang dit gaat duren. Ook is het onduidelijk hoe lang de overheid financiële ondersteuning biedt aan het bedrijfsleven.
Risico’s waren ook niet eerder zo complex en met elkaar verweven. Een datalek heeft bijvoorbeeld financiële gevolgen en gevolgen voor de bedrijfsvoering en de reputatie. Het is daarom cruciaal dat organisaties risico’s multidisciplinair te lijf gaan en ook nieuwe tactieken verkennen voor de aanpak ervan. De ambitie van Werkzaak is om kansen- en risicomanagement te integreren in de dagelijkse gang van zaken. We stelden al kaders (definities, mate van risicobereidheid etc.) vast die sinds eind 2020 en 2021 actief (zullen) worden uitgedragen binnen de organisatie middels onder meer een ondersteunend handboek en webinars. Bedrijfsrisico’s Een risico is de kans op een onzekere gebeurtenis met een effect op het behalen van je doelstellingen. Vanuit bedrijfsvoeringsperspectief zijn risico’s gesignaleerd die gevolgen kunnen hebben voor de bedrijfsvoering en voor beleid. De belangrijkste risico’s staan in de tabel. Het netto risico wordt bepaald door de bruto risico’s te verminderen met de ingeschatte effecten van de beheersmaatregelen. Alle bedragen betreffen een zo goed mogelijke inschatting van het management. Risicomatrix bedragen * € 1.000 Omschrijving 1 Verandering rijkswetgeving en beleid 2 Conjunctuurgevoeligheid ook door corona 3 Robotisering en digitalisering 4 Kwetsbaarheid rondom ICT infrastructuur
Bruto-risico
Netto-risico
Beleid
900
600
600
1.500
800
800
800
300
300
1.000
600
Bedrijfsvoering
600
5 Toename problematiek doelgroep 700
300
300
6 Omzetdoelstelling
vraagt meer begeleiding
800
400
400
7 Eigen risico WW
550
50
50
8 Vertraging in verbeterproces
900
500
500
9 Corona (mogelijke 3e golf) Totaal
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
500
250
7.650
3.800
250 1.700
2.100
29
1. Verandering van (Rijks)wetgeving en/of verandering beleid van gemeenten. Toelichting We hebben te maken met nieuwe wetgeving. Denk hierbij aan de nieuwe Wet inburgering en wijzigingen in de Participatiewet, wet Suwi en de wet banenafspraak. Bij de Wet inburgering is nog niet duidelijk wie nu welke maatregelen gaat uitvoeren. Dit brengt uitvoeringsrisico’s met zich mee. Ook komen er mogelijk wijzigingen in de financieringssystematiek. Bruto risico 900.000 euro Maatregelen Ontwikkelingen nauwlettend volgen, daarop flexibel proberen te anticiperen, eigen bedrijfsvoering op orde voor een goed imago, goede resultaten op strategische doelstellingen laten zien. Netto risico 600.000 euro 2. Conjunctuurgevoeligheid (versterkt door corona) Toelichting Gevoeligheid voor onzeker economische ontwikkelingen mede door corona. Werkgevers haken af bij laagconjunctuur. Vertrek of stoppen grotere werkgevers in combinatie met conjunctuur maakt plaatsen moelijker. Historisch gezien kampen wij in onze regio met een na-ijl effect. Bruto risico 1.500.000 euro Maatregelen Tijdens hoogconjunctuur ook maatregelen treffen voor laagconjunctuur en bij laagconjunctuur net wel durven investeren. Voldoende spreiding over meerder werkgevers. Limiet aan aantal werknemers per bedrijf. Contractvoorwaarden tegen het licht houden. Inzet op mobiliteitscentrum. Werken met scenario’s.
Anticiperen op compensatie via Buig gelden en inzetten op extra financiering door bijvoorbeeld subsidies. Netto risico 800.000 euro 3. Robotisering en digitalisering (disruptieve technologie) Toelichting Veranderen van werkprocessen en meer behoefte aan hoger opgeleid personeel waardoor onze doelgroep minder plaatsbaar is. Dit kan mede ingegeven door het werken op afstand in verband met corona versneld gaan optreden. Bruto risico 800.000 euro Maatregelen Strategische keuze (categorisering klanten en inzetten op sociaal ondernemerschap) maken bij accountmanagement en (intern) opleidings- en ontwikkelapparaat. Onder meer door overstappen naar meer duurzame werkgevers zoals beschreven op pagina 16 bij arbeidsmarktbeleid (fairtrade gedachte). Programma techniek en Inclusie (zoals cobots en exoskelleten) inzetten en dit verbinden aan leerwerkroutes en praktijk innovaties om ervoor te zorgen dat onze werkzoekende wordt opgeleid voor de toekomst. Netto risico 300.000 euro 4. Kwetsbaarheid rondom ICT-infrastructuur Toelichting Bij falende ICT-systemen en/of hacks kan de hele automatisering uitvallen waardoor niemand (zowel ambtenaren als medewerkers in de productiehallen) kan werken. Door het meer op afstand werken wordt dit risico steeds omvangrijker. Denk hierbij ook aan risico’s op het gebied van cybercriminaliteit.
Door de abrupte omslag naar digitaal werken blijkt dat onze huidige hardware niet meer voldoet. Bruto risico 1.000.000 euro Maatregelen Goed projectmanagement en anticiperen op mogelijke problemen. Huidige situatie en gewenste situatie in kaart brengen, informatiemodel opstellen. Het informatiebeveiligingsbeleid is in 2020 vastgesteld en nu vraagt borging hiervan aandacht waarbij we een multidisciplinair aanpak voorstaan. Onderzoek naar cyberrisicoverzekering. Service level agreements met leveranciers afsluiten. Versnelling aanbrengen in aanbesteding hardware met behulp van de inmiddels extra toegekende gelden. Netto risico 600.000 euro
30
5. Problematiek doelgroep is toegenomen en omvat meerdere ondersteuningsgebieden Toelichting Vraagt een forse tijdsinvestering van onze interne organisatie. Ook door afstemming met andere organisaties. Psychische klachten worden versterkt door corona. Effecten wetswijziging 2015 leiden tot grotere groep in reguliere P-wet. Risico wordt versterkt door overname klantprofiel 4 alhoewel dit ook meteen weer kansen biedt voor de burger en synergievoordeel voor de regio. Daarnaast zien we een toenemend aantal nuggers en vso pro jongeren waarbij geen financiering mee komt. Bruto risico 700.000 euro Maatregelen Goed opleidingsapparaat en inzet van effectieve instrumenten waarmee de kansen van deze groep vergroot worden. Instrumentarium aanpassen (keuze-hulp instrumenten) en regie zoveel mogelijk in eigen hand organiseren (onder andere monitoring ontwikkeling caseload). Monitoren en bijsturen inzet participatiebudget. In kaart brengen groei nuggers en vso pro jongeren en (financiële) businesscase met gemeenten gaan bespreken. Netto risico 300.000 euro 6. Omzetdoelstelling wordt niet gehaald Toelichting De mogelijkheden om omzet te genereren staan onder druk doordat de afstand tot de arbeidsmarkt van de zittende doelgroep toeneemt.
Dit heeft tot gevolg dat de kwaliteit van de dienstverlening (groepsdetacheringen en schoonmaak) onder druk staat en de gecontracteerde diensten niet geleverd kunnen worden. Bruto risico 800.000 euro Maatregelen Verbeteren concurrentiepositie, efficiënter begeleidingsapparaat met als doel efficiëntere productie draaien. Gebruik maken van innovaties op het gebied van techniek en inclusie. Investeren achterstallig onderhoud en vervanging oude machines met behulp van de inmiddels extra toegekende gelden. Aandacht voor simpel switchen. Spreiden van risico’s over meer werkgevers. Netto risico 400.000 euro 7. Eigen risicodrager WW Toelichting De jaarlijks berekende pseudo-premie van medewerkers in dienst van de GR wordt niet verzekerd en de kosten zijn niet opgenomen in de begroting omdat deze kosten niet bekend zijn. Bruto risico 550.000 euro Maatregelen In 2019 is een reserve gevormd voor een bedrag van 450.000 euro. Vanaf 2020 is naast de reserve structureel 50.000,- euro per jaar beschikbaar. Netto risico 50.000 euro 8. Vertraging in procesverbeterslagen inhalen Toelichting Door de ontwikkelingen rondom corona (onder meer Tozo) en de discussie rondom de bestuurlijke agenda hebben een aantal belangrijke verbeterslagen vertraging opgelopen.
Daarbij leiden de effecten van de in 2019 al opgelopen vertraging door onder meer de ICT-transitie en bestuurlijke verwikkelingen tot een cumulatief effect. Bruto risico 900.000 euro. Maatregelen In 2021 gaan we met behulp van de bevindingen van de interne controle en van de accountant de achterstanden in kaart brengen en de belangrijkste verbetermaatregelen herijken en versneld oppakken. Dit gebeurt indien nodig met extra inhuur met behulp van de inmiddels extra toegekende gelden. Netto risico 500.000 euro.
Werkzaak Rivierenland
| jaarrekening 2020
31
9. Corona Toelichting Het verloop van corona is grillig en onvoorspelbaar. Dit maakt zowel ons ambtelijk personeel als onze doelgroepmedewerkers kwetsbaar. Dit kan leiden tot hoog ziekteverzuim dat weer tot extra inhuur leidt of in het ergste geval sluiting. Bruto risico 500.000 euro Maatregelen Nauw toezien op de naleving van de RIVM-maatregelen, gastvrouw op onze werklocatie voor aanspreken medewerkers, belijning op locaties voor looprichtingen met behulp van de inmiddels extra toegekende gelden. Ontwikkelingen rondom vaccin nauwlettend volgen enzovoort. Netto risico 250.000 euro
We onderkennen naast de hierboven gekwantificeerde risico’s ook risico’s zoals imagoschade. Hier hebben we gezien de aard hiervan geen bedragen aan verbonden. De belangrijkste beheersmaatregel hierbij is het constant streven naar kwaliteit en transparantie. Onvoorzien In de begroting 2021 is, op advies van de toezichthouder, een post onvoorzien opgenomen van 50.000 euro binnen de bedrijfsvoeringskosten. Fraude risico’s Wij onderkennen mogelijke fraude risico’s op het gebied van inkoop, urenverantwoording en declaraties. In het kader van preventie werken wij met functiescheiding en mandaatregeling en andere relevante normenkaders. Als aanvullende maatregelen hierop hanteren wij een zorgvuldig personeelsbeleid, een jaarlijkse gesprekscyclus en verwachten wij van ons management een voorbeeldfunctie. Rondom de uitkeringen zijn er inmiddels zoveel beheersmaatregelen dat we daar het fraude risico laag inschatten. Denk aan GBA-koppeling, ingebouwde proces en ICT-controles, normeringen, functiescheiding, raadplegen SUWI net en inzet sociale recherche. Meer specifiek onderkennen wij door de enorme druk en snelheid waarmee de regeling is ingevoerd fraude risico’s bij het verstrekken van de Tozo. We hebben waar mogelijk beheersmaatregelen genomen maar die kunnen gezien de aard van deze noodhulp nooit volledig dekkend zijn. Stille reserve Tegenover de risico’s staan ook stille reserves.