12.1 RES 1.0 Rivierenland 6 april 2021
Tekst van het document
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
/
MAART 2021
53
BIJLAGE 1 DEELNEMERS RUIMTEATELIERS Bij de regionale ruimteateliers en de 23 lokale ruimteateliers waren de volgende groepen vertegenwoordigd (totaal 600 mensen):
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Agrarische Natuurvereniging (ANV) Lingestreek Bewonersraad de Kernen West Maas en Waal Bewonersvereniging Kerk-Avezaath Bezoekerscentrum De Grote Rivieren Burgerinitiatief Energiepark Overbroek Burgerwindcoöperatie West-Betuwe Buurtcommissie Zennewijnen Coöperatie Bommelerwaar Coöperatie eCoBuren Coöperatie Energie Samen Rivierenland Coöperatie Duurzaam West Betuwe Coöpratie Fruitstad Energie Coöperatie Medel Coöperatie Vrijstad Energie Coöperatie Vrijstad Windwinning Dorpsplatform Mooi Appeltern Dorpsplatform Nieuwaal Dorpsraad Ammerzoden/Hedel Dorpsraad Nederhemert Energie Groep Tiel Energiecoöperatie EnergieVoorVier Energiekring binnenstad Zaltbommel Energieloket Rivierenland
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
/
Erfgoed vereniging Heemschut Gebiedscoöperatie Rivierenland Gelders Genootschap Gemeenten Gemeenteraadsleden Glastuinbouw Nederland Glastuinbouwpact Bommelerwaard & Neerijnen Natuur en Milieu Gelderland Greenport Gelderland ‘Groep tegenstanders’ Windwinning Culemborg Industrieschap Medel Inwoners (op persoonlijke titel) IVN West Betuwe Jongerenraad Buren Klankbordgroep Groen Tiel KleurrijkWonen (namens Samenwerkende Woningcorporaties Rivierenland) Levend Landschap Maurik Liander LTO Noord Milieuadviesraad Culemborg Natuurwacht Bommelerwaard Omwonenden Rijswijkse, Maurikse en Zoelense velden
FRUITDELTA RIVIERENLAND
/
MAART 2021
• • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Ondernemers Provincie Gelderland Raads- en collegeleden Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) Rijkswaterstaat Rivier Actief Samen Wamel Stichting Burgerweeshuis Tiel Stichting Duurzaam Rivierenland Stichting Redichem de Geeren Vereniging Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (VANL) Tieler en Culemborger Waarden Vereniging Behoud Lingelandschap (VBL) Vereniging Dorpsbelang Maurik Vitaal West Maas en Waal Waardevol Tiel Waterschap Rivierenland Werkgroep Tegenwind Het Lage veld Windmolen Vrij Hoenzadriel ZLTO
54
BIJLAGE 2 DEELNEMERS AAN DE OVERLEGGEN RES FRUITDELTA RIVIERENLAND Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland • Gemeente Culemborg, Joost Reus, wethouder (voorzitter) • Gemeente Buren, Pieter Neven, wethouder • Gemeente Maasdriel, Erik van Hoften, wethouder • Gemeente Neder-Betuwe, Stefan van Someren, wethouder • Gemeente West Betuwe, Annet IJff, wethouder • Gemeente West Maas en Waal, Erik Peters, wethouder • Gemeente Tiel, Frank Groen, wethouder • Gemeente Zaltbommel, Willem Posthouwer, wethouder • Provincie Gelderland, Jan van der Meer, gedeputeerde • Waterschap Rivierenland, Henk van ’t Pad, Heemraad • Liander Regio Zuid Oost, Marloes Tonen, relatiemanager • Gebiedscoöperatie Rivierenland, Dennis Kerkhoven, bestuurder • Greenport Gelderland, Peter van Heumen, bestuurder • Samenwerkende Woningcorporaties Rivierenland, Marinus Kempe, bestuurder • VNO-NCW Rivierenland, Hans van Zuijdam (voorzitter en Lili Doude (bestuurder) • RES FruitDelta Rivierenland, Annemieke Spit (secretaris)
Regiegroep en werkgroepen RES FruitDelta Rivierenland • • • •
RES FruitDelta Rivierenland, Annemieke Spit (voorzitter) Gemeente Buren, Ko van den Beemt Gemeente Culemborg, Jan de Rooij Gemeente Maasdriel, Astrid Zweerus en Roëlle Venema
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
• • • • • • • • • • • •
Gemeente Neder-Betuwe, Ben Driessen en Peter van den Berg Gemeente West Betuwe, Rolf van Os Gemeente West Maas en Waal, Simone van Santen de Hoog en Sjef Michels Gemeente Tiel, Miek Blom en Mirjam Bussink Gemeente Zaltbommel, Mirna van Steenbergen en Floor Ebben Provincie Gelderland, Paul Oomen Waterschap Rivierenland, Bjorn Prudon Liander Regio Zuid Oost, Michel Bijlsma Gebiedscoöperatie Rivierenland, Arjen Gerritsen Samenwerkende Woningcorporaties Rivierenland, Emile Lindeboom VNO-NCW Rivierenland, Tjerry Verhoeven Glastuinbouwpact Bommelerwaard & Neerijnen, Gerard Selman
RES-team FruitDelta Rivierenland • • • • • • •
Annemieke Spit, procesmanager RES Asma Grissa, projectmedewerker Jur Marringa, kwartiermaker Samenwerkingsagenda Kristel Kleinhesselink, communicatieadviseur Leon Piepers, kwartiermaker warmte Sandra van Dieten, participatieadviseur Willem van Wingerden, procesbegeleider ruimteateliers
/
MAART 2021
55
BIJLAGE 3 AMBITIE PER GEMEENTE IN 2030 AMBITIES RES 1.0 IN TWh/jr
WIND
ZONNEVELD
ZON OP DAK
TOTAAL*
BUREN
0,122
0,055
0,041
CULEMBORG
0,072
0,016
0,008
MAASDRIEL
0,070
0,023
0,033
0,218 0,097 0,126 0,234 0,090 0,376 0,049 0,145 1,335
NEDER-BETUWE
0,156
0,041
0,037
TIEL
0,040
0,013
0,037
WEST BETUWE
0,190
0,099
0,087
WEST MAAS EN WAAL
0,000
0,030
0,018
ZALTBOMMEL
0,100
0,006
0,039
REGIO
0,750
0,283
0,301
*Bij totalen zijn afrondingsverschillen mogelijk
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
/
MAART 2021
56
BIJLAGE 4 ANALYSE PER KANSRIJK GEBIED VOOR WIND Alle kansrijke gebieden zijn beoordeeld op basis van 5 criteria (zie tabel). Van al deze gebieden is de technische en financiële haalbaarheid als positief ingeschat. Onderstaande tabel laat zien hoe de selectie van gebieden tot stand is gekomen.
CRITERIA
Vijf kansrijke gebieden voor wind zijn opgenomen in de RES 1.0. Deze gebieden hebben de status ‘Ambitie 2030’ gekregen. Onder de tabel volgt per gebied een beschrijving van de overwegingen en een overzicht van de score.
N.B. De scores per gebied zijn een momentopname en gebruikt tijdens het maken van de RES. Ze vormen een indicatie, het zijn geen harde of bindende uitkomsten.
PUNTEN 0 - 4
EENHEID (BRON) 0
1
2
3
4
opbrengst
Aantal windturbines (Energie Samen Rivierenland)
0
1
2
3
4-5
landschap
Feddes/Olthof
beperkt
sluit matig aan bij landschap
open gebied, aansluitend bij structuur landschap
provinciale weg / kanaal
A15/A2
maatschappelijk draagvlak
Inschatting op basis Swipocratie, deelnemers ateliers (RES-team/gemeenten)
nihil
beleid gemeente
passend bij vigerend gemeentelijk beleid (RES-team/gemeente)
nihil
netimpact
Liander
Relatief duur door tracélengte, ruimte voor extra kabels en complexiteit
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
relatief positief
vooruitblik 2030
actueel beleid
relatief lage kosten
/
MAART 2021
57
DE GEBIEDEN MET STATUS ‘AMBITIE 2030’ (OPGENOMEN IN DE RES 1.0)
BUREN BUREN A15 A15 OPBRENGST OPBRENGST 4
Buren A15 Langs de A15 zijn er kansen voor een windproject. Dit kan gerealiseerd worden in samenhang met de
NETIMPACT NETIMPACT
gemeente Neder-Betuwe aan de overkant van de snelweg. Het past in het recent vastgestelde gemeentelijk beleid voor wind en zon. De netaansluiting is goed te regelen (onderstation Tiel). Het maatschappe-
4 3 3 2 2 1 1 0 0
LANDSCHAP LANDSCHAP
lijk draagvlak is relatief goed. Het gebied past ook goed bij het ruimtelijke principe om de grootschalige infrastructuur als ruggengraat is voor duurzame energieontwikkeling.
BELEID GEMEENTE BELEID GEMEENTE
ENERGIEDRIEHOEK BETUWE
Energiedriehoek Betuwe
MAATSCHAPPELIJK MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK DRAAGVLAK
OPBRENGST
In de Energiedriehoek (Medel/Kellen en omgeving) hebben de drie gemeenten Tiel, Neder-Betuwe en
4
Buren onderzoek laten uitvoeren naar de mogelijkheden voor opwekking van duurzame energie. In
3
een vervolgonderzoek zullen ook de kansen voor opslag in beeld worden gebracht. Vanuit alle criteria scoort deze locatie goed. De locatie past goed in het ruimtelijk principe om windenergie te koppelen aan
NETIMPACT
grootschalige infrastructuur en de daarbij horende industrie- en bedrijventerreinen. Het maatschappe-
2 1
LANDSCHAP
0
lijk draagvlak is relatief goed, deelnemers aan de ateliers en enquête vinden dit een logische plek. De aansluitingen op het net van Liander zijn goed te realiseren (onderstation Tiel). De vraag bij dit kansrijke gebied is wel of er daadwerkelijk genoeg ruimte is vanwege bijvoorbeeld afstanden tot bebouwing. Het overleg met het bedrijfsleven moet nog worden opgestart. De drie gemeenten laten dit aspect nader
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
BELEID GEMEENTE
onderzoeken in de eerste helft van 2021. De gemeente Tiel is gestart met ontwikkeling van beleid voor zon en wind.
MAASDRIEL A2 OPBRENGST 4 3
Maasdriel A2 Langs de A2, in het verlengde van de windturbines in ontwikkeling bij Zaltbommel en Maasdriel, is
NETIMPACT
ruimte voor enkele extra turbines. Het in voorbereiding zijnde beleid voor zonne- en wind energie in Maasdriel kan hier een basis voor zijn. De aansluiting op het elektriciteitsnet lijkt vooralsnog haalbaar.
2 1
LANDSCHAP
0
Door de ligging van het zoekgebied langs de spoorlijn en de A2 is in Maasdriel voor deze locatie het meeste draagvlak te verwachten. Bij een concrete locatiekeuze voor windturbines wordt aandacht gevraagd voor overleg met defensie in verband met het aanwezige laagvlieggebied.
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
BELEID GEMEENTE
/
MAART 2021
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
58
NEDER-BETUWE REPOWERING ECHTELD OPBRENGST 4
Neder-Betuwe Repowering Echteld
3
Vóór 2030 worden de bestaande vier windturbines langs de A15 afgeschreven en ontmanteld.
NETIMPACT
Hiervoor in de plaats worden vijf nieuwe, moderne turbines verwacht. Deze kunnen mogelijk ontwikkeld worden in samenhang met Burens grondgebied, aan de andere kant van de A15.
2 1
LANDSCHAP
0
Landschappelijk is dat een logische keuze. Het draagvlak is naar verwachting relatief groot, omdat er op deze locatie al turbines staan. Het past binnen de landschappelijke prioriteit voor de A15. De locatie is opgenomen in de vastgestelde klimaatnota van de gemeente Neder-Betuwe.
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
BELEID GEMEENTE
ZALTBOMMEL
Zaltbommel
OPBRENGST
De gemeenteraad van Zaltbommel heeft op 18 maart 2021 haar zon- en wind beleid vastgesteld. In
4
het zon- en windbeleid worden de voorwaarden beschreven waaraan een project minimaal moet
3
voldoen. De daadwerkelijke invulling voor windenergieprojecten gaat met behulp van een tendermethodiek. Omdat gewerkt gaat worden met de tendermethodiek, zijn in dit RES-bod voor de
NETIMPACT
gemeente Zaltbommel geen kansrijke gebieden in de kaart opgenomen. Bij het toekennen van een
2 1
LANDSCHAP
0
initiatief zijn participatie, de zon- en windladder en goede landschappelijke inpassing belangrijke punten. Het maatschappelijk draagvlak is naast de ruimteateliers onder andere verder ingevuld met internet-raadpleging, energiecafés (fysiek en online) en voorlichtingssessies. Hieruit blijkt dat
BELEID GEMEENTE
windturbines langs de infrastructuur het hoogste op de voorkeursladder staan.
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
/
MAART 2021
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
59
DE KANSRIJKE GEBIEDEN MET STATUS ‘VERKENNEN 2030’
TIEL A15 WADENOIJEN OPBRENGST 4 3
Tiel A15 Wadenoijen In aansluiting op het energiepark AVRI is aan de overzijde van de A15, op Tiels grondgebied even
2
NETIMPACT
ten westen van Wadenoijen, ruimte om extra turbines te ontwikkelen. De meningen omtrent deze
LANDSCHAP
1 0
locatie zijn wisselend. Er is vooralsnog weerstand vanuit direct omwonenden. De locatie past goed binnen het ruimtelijk principe om aan te sluiten bij infrastructuur. De aansluiting op het net is relatief minder gunstig.
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
BELEID GEMEENTE
WEST BETUWE A15 OPBRENGST
West Betuwe A15
4 3
Langs de A15 zien wij kansen voor aanvullende windturbines, aansluitend bij Deil en/of bij Gorkum aan de westkant. Landschappelijk scoort deze locatie hoog. De aansluiting op het elektriciteitsnet
2
NETIMPACT
is nog een aandachtspunt. Turbines langs de A15 kunnen op een relatief groot maatschappelijk
1
LANDSCHAP
0
draagvlak rekenen. Deze optie past echter niet bij het huidige coalitie-akkoord.
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
BELEID GEMEENTE
WEST MAAS EN WAAL
West Maas en Waal
OPBRENGST
Het relatief open komgebied van West Maas en Waal biedt veel ruimte voor wind en zon.
4
Landschappelijk gezien zouden duurzame energieprojecten een nieuwe laag kunnen toevoegen
3
aan het kenmerkende wederopbouwlandschap. De gemeente werkt momenteel aan beleid voor
NETIMPACT
duurzame energie. Voor zon zijn diverse opties mogelijk, voor wind is het komgebied het meest kansrijk. Daarbij zijn twee scenario’s mogelijk: langs de wetering en aan de randen van de kom, bij
2 1
LANDSCHAP
0
voorkeur gecombineerd met zon op land. In het meest noordelijke zoekgebied kan een relatie worden gelegd met de provinciale weg N322 (Maas en Waalweg/Van Heemstraweg). Daarmee wordt ook aangesloten bij ontwikkelingen ten oosten van de gemeente, bij Beuningen. Voor behoud van
BELEID GEMEENTE
oefenruimte voor helikopters heeft Defensie voorkeur voor wind langs de randen van de kom.
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
/
MAART 2021
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
60
KANSRIJKE GEBIEDEN MET STATUS ‘RESERVE NA 2030’
BUREN KANAALZONE OPBRENGST 4
Buren kanaalzone
3
In de ateliers is veel gesproken over de kanaalzone. Er is veel ruimte voor realisatie van wind-
NETIMPACT
turbines. Vanuit het landschap zijn er mogelijkheden, zoals een koppeling met het AmsterdamRijnkanaal, aansluiting op Medel, of juist aan de noordzijde. Langs de provinciale weg liggen ook
2 1
LANDSCHAP
0
mogelijkheden. Veel inwoners zien echter grote bezwaren. De gemeente heeft deze zone niet aangewezen als kansrijk gebied.
BELEID GEMEENTE
REGIONALE ENERGIESTRATEGIE 1.0
/
FRUITDELTA RIVIERENLAND
/
MAART 2021
MAATSCHAPPELIJK DRAAGVLAK
61