11 Raadsvoorstel Woonvisie 2022-2026

Voorstel aan de gemeenteraad

Onderwerp

Woonvisie 2022-2026

Vergadering

Datum

Agendapunt

Rondetafelgesprek Raadsvergadering

08-02-2022 24-02-2022

3 11

Registratienummer Datum collegebesluit Datum presidium Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Programma Fatale termijn Openbaarheid Voorstel genodigden rondetafelgesprek:

Z.066614 / 66614 25-1-2022 25-1-2022 J.E.M. Mol dhr.Teunissen Wonen, werken en recreëren Openbaar Deelnemers werksessies december 2021

Rondetafelgesprek Conclusie Openstaande vragen Toezeggingen Overige opmerkingen Bijlagen bij dit voorstel

Stukken ter inzage

 Afgedaan

-

x Naar raad

 Extra RTG

 Terug naar college

Woonvisie 2022-2026 Uitvoeringsagenda woonvisie 2022-2026 Check op kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte Concept Raadsbesluit

Voorgesteld besluit

1. Kennisnemen van de rapportage ‘Check op kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte’. 2. De Woonvisie 2022-2026 vaststellen.

Onderwerp

Woonvisie 2022-2026

Toelichting 1. Aanleiding Met het van kracht zijn van de meest recente wijziging van de Woningwet heeft iedere gemeente in Nederland de plicht om een woonvisie op te stellen. In de gemeente West Maas en Waal werken wij al langer met een integraal woonbeleid. In mei 2016 is de Woonvisie ‘Koers naar 2030, aanpak tot 2020’ vastgesteld. Deze Woonvisie vormde de afgelopen jaren het kader voor het woonbeleid in West Maas en Waal. Op basis hiervan hebben we met woningcorporatie De Kernen en de huurdersorganisatie

prestatieafspraken gemaakt. Daarnaast was de Woonvisie het kader voor woningbouwontwikkelingen van ontwikkelaars, corporaties en zorgpartijen. Inmiddels is de genoemde Woonvisie niet meer actueel. In 2015 werd de woningbouwopgave in West Maas en Waal vooral gerelateerd aan de autonome groei. Voor het woningbouwprogramma werd rekening gehouden met een stabilisatie dan wel lichte krimp van de bevolking. De verkoop van woningen trok in 2015 gaandeweg weer iets aan. Op dat moment kon niet worden voorzien dat de druk op de woningmarkt in de jaren erna weer zo fors zou zijn toegenomen. Laat staan dat kon worden voorzien dat we in West Maas en Waal inmiddels (net als overig Nederland en de wereld) als gevolg van de coronacrisis in een bijzondere situatie verkeren. De invloed ervan op vele terreinen - en dus ook op het terrein van de woningmarkt - is lastig te voorzien maar zal de komende jaren ongetwijfeld duidelijk worden. Er is dus voldoende aanleiding om een actuele Woonvisie vast te stellen. Proces In januari 2021 is er een eerste sessie met de gemeenteraad geweest. Vervolgens hebben we de draad verder opgepakt en hebben we rond de zomer een analyse van de woningbehoefte in de kernen van West Maas en Waal uit laten voeren. Op basis van bestaande bronnen, beleid en onderzoeksrapporten hebben we de belangrijkste kansen en knelpunten in beeld gebracht.

Deze analyse (in de vorm van de bijgevoegde rapportage ‘Check op kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte’) was de opmaat voor een aantal interactieve sessie met onze stakeholders, dorpsplatforms en de gemeenteraad in december 2021. Uw raad heeft op 21 december 2021 tijdens een Teamssessie de gelegenheid gehad input te leveren voor de Woonvisie. Ook hebben we een interne werksessie gehouden met de vertegenwoordigers van diverse vakdisciplines van onze gemeente. Na deze sessies zijn we aan de slag gegaan met het opstellen van deze concept-Woonvisie. Wij hebben dat wederom in nauwe samenspraak gedaan met vertegenwoordigers van diverse vakdisciplines. De Woonvisie is in gezamenlijk opdrachtgeverschap met woningstichting De Kernen tot stand gekomen. Zij staan achter de visie en ambities die we geformuleerd hebben. Daarmee hebben we een goede opmaat gemaakt voor prestatieafspraken met de huurdersorganisatie. 2. Beoogd effect Met de Woonvisie streeft de gemeente West Maas en Waal een aantal doelen na. 1. Zorgen voor voldoende en de juiste woningen in de gemeente en kaar kernen, om in de groeiende woningbehoefte in de komende jaren te voorzien. 2. Sturing in samenwerking: de Woonvisie is het kader voor prestatieafspraken met De Kernen en de huurdersorganisatie. 3.

Verbinding met andere beleidsthema’s: een goed woon- en leefklimaat is van meer afhankelijk dan alleen de woning en de woonomgeving. Het is dus zaak om samen te werken en verbindingen te leggen met verschillende beleidsterreinen: een integrale aanpak. 4. Een praktische basis voor beleidsuitvoering: de Woonvisie is basis voor plannen van initiatiefnemers gerelateerd aan het wonen in West Maas en Waal. Hen wordt gevraagd rekening te houden met de beleidsuitgangspunten van de gemeente. En voor de gemeente is de Woonvisie uitgangspunt voor de toetsing van plannen, die niet direct passen binnen de mogelijkheden van het bestemmingsplan of het omgevingsplan. 5. Woonvisie als bouwsteen voor Omgevingsvisie kernen: vanaf 2022 gaan we aan de slag met het opstellen van een omgevingsvisie voor de kernen. Deze Woonvisie beschrijft de visie van het wonen in de kernen en vormt daarmee dus een belangrijke bouwsteen voor de omgevingsvisie. 3. Argumenten 1.1

Een Woonvisie is verplicht.

Per 1 januari 2022 is een gemeentelijke Woonvisie wettelijk verplicht (herziening Woningwet). Belangrijk punt daarbij is dat de Woonvisie maximaal over de komende vijf jaar mag gaan. Het is dus van belang over een actuele Woonvisie te beschikken. De huidige visie is niet meer actueel. 1.2 Steviger sturing en regie op de woningmarkt is van belang. De opgaven zijn groot: • in kwantitatief opzicht door de toegenomen woningbehoefte en het inmiddels opgelopen woningtekort. De meest recente prognoses duiden op een grotere behoefte dan enkele jaren geleden werd voorspeld. Daarnaast zien we dat de instroom van woningzoekenden van buiten onze gemeente sterk is toegenomen. Dat heeft een prijsverhogend effect op koopwoningen en leidt tot langere wachtlijsten en -tijden voor een sociale huurwoning. We willen de woningvoorraad beter in balans krijgen. Daarom zullen we meer betaalbare en seniorenwoningen moeten realiseren en een inhaalslag moeten plegen om het opgelopen woningtekort in te lopen.

Om dat te bereiken moeten we meer woningen realiseren dan uit de woningbehoefte blijkt; • in kwalitatief opzicht door het feit dat de bestaande koopvoorraad de laatste jaren flink duurder is geworden, waardoor het voor starters en middeninkomens steeds lastiger wordt om aan een passende woning te komen; • daarnaast liggen er opgaven om de woningvoorraad passend te maken voor de toenemende vergrijzing van de bevolking. In het licht van ontwikkelingen in de zorg (vermaatschappelijking, extramuralisering, langer zelfstandig thuis wonen) ligt er een opgave voor voldoende passende woonvormen voor mensen die zorg of begeleiding nodig hebben; • de klimaatverandering brengt een opgave met zich mee voor een ingrijpende energietransitie en verduurzaming, waarbij de gebouwde omgeving een belangrijke rol speelt. Een opgave die gericht is op woningverbetering, verduurzaming, de warmtetransitie (van het gas af), klimaatadaptatie en een natuurinclusieve woonomgeving. Dit vraagt om een steviger regie van de gemeente, in nauwe samenwerking met onze partners. De Woonvisie legt daarvoor een goede basis, aan de hand van vier thema’s: 1. aandacht voor kwaliteit; 2. onbezorgd wonen; 3. goed wonen voor alle doelgroepen; 4. toekomstbestendige en duurzame woningvoorraad. 1.3 Samenwerking in uitvoering De opgaven zijn groot, en wij kunnen dat als gemeente niet alleen.

Goede participatie en kennisuitwisseling met betrokken partijen, dorpsraden en inwoners is cruciaal. Dat geven we verder vorm in de dagelijkse uitvoering van de Woonvisie. We houden ontwikkelingen samen scherp in de gaten en sturen bij indien noodzakelijk. Op basis van de Woonvisie maken we nieuwe prestatieafspraken met De Kernen en de huurdersorganisatie. 1.4 Een heldere stip op de horizon, een flexibel pad er naar toe Met deze Woonvisie bepalen we onze ambities voor de komende jaren op het gebied van het wonen. Echter, economische en maatschappelijke ontwikkelingen en ontwikkelingen op het gebied van de woningmarkt zijn veranderlijk en ongewis. En het nieuwe kabinet heeft in het coalitieakkoord voor het thema wonen een aantal lijnen uitgezet die ongetwijfeld gaan leiden tot aanpassingen in Rijksbeleid. Niet in de laatste plaats zal de opheffing van de verhuurdersheffing consequenties hebben voor het handelen en investeringsvermogen van corporaties. De exacte consequenties zijn nu nog niet helder. Maar één en ander is voor ons aanleiding om de Woonvisie niet in beton te gieten. De stip op de horizon is met onze ambities wel helder, het hoe (we weg er naartoe) vullen we flexibel in, in nauwe samenwerking met onze partners.

2.1 Actueel inzicht in de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte is een belangrijke basis Een actueel inzicht in de woningbehoefte is een belangrijke basis voor een Woonvisie. Daarom hebben we die kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte apart in beeld gebracht. Daarmee bieden we tevens een goede basis voor de prestatieafspraken met De Kernen en de huurdersorganisatie.

Ook is het een basis voor de onderbouwing van woningbouwplannen in het kader van de Ladder voor duurzame verstedelijking. 4. Kanttekeningen Geen. 5. Financiën Met het vaststellen van de visie zijn geen kosten gemoeid. De uitvoeringsagenda wordt nader geconcretiseerd. Over eventuele kosten worden nadere afspraken gemaakt. Vanuit West Maas en Waal is reguliere inzet beschikbaar voor het coördineren van de uitvoering van de acties. 6. Communicatie De communicatie met betrekking tot de vastgestelde Woonvisie vindt plaats door het plaatsen van de visie op de website van de gemeente en De Kernen, het informeren van de deelnemers van de werksessies en het opstellen van een nader te maken persbericht. 7. Aanpak en planning De Woonvisie is uitvoeringsgericht. De maatregelen en acties zetten we uit in een uitvoeringsagenda, waarin helder wordt wie wát wanneer gaat doen en welke partijen betrokken worden. De agenda wordt ter informatie aan de raad aangeboden (zie bijlage). De uitvoeringsagenda is een dynamisch document dat jaarlijks wordt geactualiseerd. We gaan werken met een beknopte jaarlijkse monitor waarin de belangrijkste indicatoren van de Woonvisie worden opgenomen. Deze is basis voor tussentijdse evaluatie en bijstelling van de Woonvisie. Een integrale herziening of actualisatie van de Woonvisie vindt plaats in 2026.

Daarnaast herzien we waar nodig de prestatieafspraken met De Kernen en huurdersorganisatie. Tevens gaan we in het kader van de Omgevingsvisie in gesprek met de dorpsplatforms. We zien dit als startpunt om onder andere de woningbouwopgave en de (ruimtelijke) afwegingen die in ieder dorp gemaakt moeten worden scherper te stellen. We blijven ook na het opstellen van de omgevingsvisies structureel in gesprek met de Dorpsplatforms over de woningbehoefte en lokale (markt)ontwikkelingen. Tijdens deze gesprekken toetsen we de actualiteit van de Woonvisie en stellen deze indien nodig tussentijds bij. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester