11 Raadsvoorstel Jaarrekening 2020 en concept Begroting 2022 GGD Gelderland-Zuid

Voorstel aan de gemeenteraad

Onderwerp

Jaarrekening 2020 en concept Begroting 2022 GGD Gelderland-Zuid

Vergadering

Datum

Agendapunt

Rondetafelgesprek Raadsvergadering

3 juni 2021 17 juni 2021

3 11

Registratienummer Datum collegebesluit Datum presidium Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Programma Fatale termijn Openbaarheid Voorstel genodigden rondetafelgesprek:

Z.055656 / 55656 11-5-2021 18-5-2021 R.A.N. Reuvers mw. J.M.W. Mangel Maatschappelijke zaken Openbaar

Rondetafelgesprek Conclusie Openstaande vragen Toezeggingen

 Afgedaan

X Naar raad

 Extra RTG

 Terug naar college

T 2021-027 wethouder Reuvers zegt toe vóór de raadsvergadering terug te komen op de vraag van de heer Vissers over acties die genomen worden om te komen tot een structurele oplossing voor de oplopende kosten van uitzettingen Veilig Thuis.

Overige opmerkingen Bijlagen bij dit voorstel

Stukken ter inzage

-

Jaarrekening 2020 Jaarverslag 2020 Concept Programmabegroting 2022 Rapport Adviesfunctie Voorlopige zienswijze Brief raden concept jaarrekening Brief raden concept begroting Concept Raadsbesluit

Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met de Jaarrekening 2020 van de GGD Gelderland-Zuid, waaronder: 1.1. het toevoegen van het positief resultaat van € 760.000,- aan de algemene reserve van de GGD. 2. In te stemmen met de Begroting 2022 van de GGD Gelderland-Zuid (inclusief de begrotingswijziging 2021 Veilig Thuis), met uitzondering van: 2.4 de verhoging van de kosten van de nieuwbouw; 2.6 de kosten voor informatieveiligheid, te weten € 145.000. Slechts instemmen met € 75.000,-; 2.7 de kosten voor inzet van de GGD mbt de Omgevingswet.

Onderwerp

Jaarrekening 2020 en concept Begroting 2022 GGD Gelderland-Zuid

Toelichting 1. Aanleiding De GGD Gelderland-Zuid (GGD GZ) is de gezondheidsdienst van en voor de gemeenten in de regio Gelderland-Zuid. Gemeenten zijn bij wet verplicht om de GGD in stand te houden (Wet publieke gezondheid (Wpg)). De GGD GZ is de voornaamste uitvoerder van de Wpg. Daarnaast heeft de GGD GZ ook facultatieve- en maatwerktaken toegewezen gekregen. Het Dagelijks Bestuur (DB) van de GGD GZ verzoekt om vóór 2 juni 2021 de zienswijze van de raad over de Jaarrekening 2020 en de concept Programmabegroting 2022 kenbaar te maken. Ook dit jaar gaat dat niet lukken omdat de raadsvergadering waarin behandeling van deze stukken zal plaatsvinden op 17 juni 2021. Aan het DB is na besluitvorming in het college een voorlopige zienswijze toegestuurd. Daarin is aangegeven dat wij op na de vergadering van 17 juni de definitieve zienswijze toesturen. De griffie van West Maas en Waal heeft opnieuw aan de GGD laten weten dat de genoemde datum niet overeenkomt met wat is afgesproken in de Griffierkring GZ. De afspraak is namelijk dat de gemeenten hun besluitvormende vergaderingen en de behandeling van de P&C stukken van de Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en) in de derde week van juni plannen.

De zienswijze van de gemeente wordt betrokken bij de vaststelling van de Jaarrekening 2020 en de Programmabegroting 2022 in de vergadering van het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD GZ op 1 juli 2021. Het AB beslist bij meerderheid van stemmen. De adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen (GR) regio Nijmegen heeft op 21 april een advies geformuleerd. Dit advies is op 26 april gedeeld met de gemeenten. Dit advies is betrokken bij dit voorstel.

2. Beoogd effect Het geven van een zienswijze op de Jaarrekening 2020 en de concept Programmabegroting 2021 van de GGD GZ. 3. Argumenten 1. Jaarrekening 2020 GGD GZ. 1.1. Afsluiten jaarrekening met een positief resultaat en toevoegen aan de algemene reserve. De jaarrekening 2020 laat zien dat de GGD GZ 2020 heeft afgesloten met een positief resultaat van € 760.000,-. De GGD GZ stelt voor om dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve, omdat de omvang van de huidige algemene reserve de risico’s niet volledig dekt. Wij kunnen ons vinden in dit voorstel. De accountant heeft een goedkeurende accountantsverklaring afgegeven voor de jaarstukken. 2. Programmabegroting 2022 GGD GZ 2.1 Indexering Volgens de Begrotingsrichtlijnen (BRN) is de indexering voor de GGD vastgesteld op 2,21%. Dit is conform de vastgestelde methodiek. Het advies is dan ook om akkoord te gaan met deze indexering. 2.2 Veilig Thuis (VT) Er wordt een begrotingswijziging 2021 voorgelegd. Naar aanleiding van de zienswijzen van de gemeenten op de kaderbrief heeft de GGD GZ een onderbouwde reële begroting neergelegd. De begrotingswijziging is gebaseerd op de realisatie van 2020, analyses, een rapport van Q consult en vanuit eigen inzichten. Over 2021 doet de GGD GZ een voorstel voor een begrotingswijziging 2021 VT van € 371.827,- structureel.

Deze uitzetting komt voort uit toename van het aantal meldingen, adviezen, onderzoeken, de dienst ‘voorwaarden en vervolg’ en de aanpassing van de normuren. Voor 2022 geldt geen extra uitzetting van de begroting 2022 VT (alleen dus de € 371.827,-), behalve de indexering.

De structurele financiering voor 2021 en 2022 komt vanuit de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DUVO) van de Centrumgemeente Nijmegen. Dit behoudens goedkeuring door het college van Nijmegen. Vanaf 2023 komt dit wel voor rekening van de gemeenten. Het advies is dan ook om in te stemmen met de gevraagde middelen voor VT voor 2021 en 2022. 2.3. Besparingen In december 2019 heeft het AB besloten tot het doorvoeren van besparingen .Ook in de begroting van 2022 is een besparing opgenomen in het uniforme deel. Het gaat om een bedrag van € 560.000,- voor 2022 (dit is 2% van het uniforme deel). Het advies is om in te stemmen met deze besparing. 2.4 Nieuwbouw GGD Het nieuw te bouwen pand in Nijmegen valt duurder uit dan is begroot. Dit heeft te maken met de planning en prijsstijgingen van aannemers. Het risico is door de GGD voor een belangrijk deel weggelegd bij advies en bouwmanagementbureau HEVO. Het pand zal als het goed is medio 2023 gereed zijn. Totale stijging van de lasten is een bedrag van € 48.650,-. Omdat bij het opstellen van de begroting nog gedacht werd dat oplevering in 2022 plaats zou vinden en de extra kosten te maken hebben met oplevering van het pand, is het verhogen van de bijdrage in 2022 niet nodig. Het advies is dan ook om niet akkoord gaan met de verhoging van deze kosten in de begroting van 2022. Hierover het gesprek aan gaan met de GGD GZ.

2.5 Data- en informatiegestuurd werken Het data- en informatiegestuurd werken wordt steeds belangrijker. Door het digitale werken en het ontstaan van steeds meer data en mogelijkheden om data te ontsluiten is het voor de verdieping op thema’s en het krijgen van vernieuwende inzichten prettig om data te kunnen generen en met elkaar te delen. Ook wij hebben aangegeven dat we dit belangrijk vinden. Nu krijgen we vaak algemene gegevens, maar we willen juist de verdieping hebben. We weten de beleidsinformatie van bijv. VT, maar wat is de achtergrond van meldingen en adviezen? Wat zijn de kenmerken van deze gezinnen enz. Door het achterhalen van dit soort info, kunnen we meer gaan sturen aan de voorkant. Het advies is dan ook om akkoord te gaan met de investering van € 175.275. Wel met de kanttekening dat de GGD dit nog altijd in samenspraak met de gemeenten moet oppakken om wel het gebruik af te stemmen op elkaar. 2.6 Informatieveiligheid De GGD GZ vraagt om een bedrag van € 145.000,- voor het aanstellen van een Chief Information Security Officer (CISO), omdat dit wettelijk verplicht is. Onze zienswijze hierop in de Kaderbrief was dat nieuwe wet- en regelgeving niet mag leiden tot meerkosten. Een CISO kost € 75.000,- (na onderzoek door de Adviesfunctie GR).

Omdat het aanstellen van een CISO verplicht is en wij het belangrijk vinden dat voldaan wordt aan wet- en regelgeving, gaan we mee in de kosten voor het aanstellen van deze functionaris. De overige kosten moet de GGD GZ opvangen binnen haar eigen begroting. Het advies is niet akkoord te gaan met de uitbreiding van € 145.000,- , maar slechts in te stemmen met een uitbreiding van € 75.000,- voor het aanstellen van een CISO. 2.7 Omgevingswet De GGD GZ heeft geadviseerd om bij het maken van gemeentelijke omgevingsvisies- en plannen, gezondheid mee te nemen in de afwegingen. Gemeenten vragen nu al vaak advies aan de GGD GZ op dit terrein. De GGD GZ heeft deze expertise al in huis, maar de capaciteit is volgens de GGD GZ niet voldoende om aan de vraag te kunnen voldoen. In de Kaderbrief is aangegeven dat bij de begroting van 2022 duidelijkheid zou komen over de in te zetten capaciteit en of het een facultatieve taak is of uitbreiding van de uniforme taken. Wij hebben toen al aangegeven dat we het zien als een facultatieve taak. Dit hebben meerdere gemeenten zo aangegeven. Daarnaast heeft de regionale Regiegroep Omgevingswet (waarin ook wij ambtelijk zitting hebben) gesprekken gevoerd met de GGD over dit onderwerp en hebben ook zij zich een mening gevormd. Wij staan hierachter. Zij geven aan dat:

a.

De onderbouwing van de financiële berekening volgens de regiegroep onvoldoende is onderbouwd. In de cijfers die de GGD hanteert is uitgegaan van een x-aantal verzoeken om advies per jaar. Waar dit cijfer op gebaseerd is, en hoe de GGD haar adviseursrol hierin wil nemen (qua inzet/ uren) is volgens de regiegroep onvoldoende goed onderbouwd. De regiegroep heeft daarop een extra onderbouwing van de cijfers gevraagd. Daarbij is volgens de regiegroep onvoldoende onderbouwd waarin dit advieswerk (in het kader van extra werk vanwege de Omgevingswet) aanvullend is op de adviesrol die de GGD nu ook al vervult. De regiegroep ziet namelijk overlap in het soort advisering en vraagt zich af in hoeverre hierin rekening is gehouden in de financiële berekeningen. De regiegroep ziet de structurele kosten met de komst van de Omgevingswet stijgen, terwijl de inkomsten afnemen. Daarbij ziet zij dat ook andere ketenpartners eenzelfde vraag zullen voorleggen bij gemeenten. Juist omdat gemeenten financieel onder druk staan, is het des te belangrijker om duidelijk aan te geven waarom deze extra inzet benodigd is. Deze onderbouwing ziet zij op dit moment niet terug. b. Aannames zijn niet vooraf afgestemd en getoetst met de gemeenten en lijken vooralsnog niet aan te sluiten bij de behoeften van gemeenten.

Het is voor alle partijen helder dat de komst van de Omgevingswet tot veel vragen leidt; ook vragen rondom de inzet van ketenpartners. De GGD heeft voor zichzelf de balans opgemaakt waar zij haar rol ziet aan tafel bij gemeenten, zonder dit ook vooraf met gemeenten te bespreken. Daarin doet de GGD een aantal aannames, zoals de aanname dat zij zal aanschuiven bij regionale omgevingstafels (en niet bij lokale omgevingstafels). Vanuit de gemeenten is alleen nog niet helder of er überhaupt gewerkt gaat worden met een maandelijkse regionale omgevingstafel, of dat er vooral gekozen gaat worden voor lokale omgevingstafels. Daarbij is het vooraf ook niet in te schatten welke verzoeken op tafel komen en welke ketenpartners nodig zijn per omgevingstafel. Vanuit de regiegroep is het daarom niet handig om daarop vooruit te lopen. c. De regiegroep is van mening dat flexibiliteit en pragmatisme nodig is in de verkenningsfase; dat staat haaks op het nu al structureel inregelen van extra capaciteit bij de GGD. Regiegroep en GGD zijn het met elkaar eens dat de eerste paar jaar gezien kan worden als een verkenningsfase, waarbij iedereen ook ziet dat er sprake is van een ingroeimodel om de definitieve vraag/ inzet van de GGD helder te krijgen. Er is hier echt sprake van een zoektocht vanuit de gemeenten.

Welke expertise hebben gemeenten nodig? Hebben zij nu de juiste expertise in huis? Of vragen ze hiervoor advies/ inzet van hun ketenpartners en andere partijen? En hoe willen ze hun omgevingstafels inrichten? De komende jaren zal elke gemeente op haar eigen tempo de benodigde transformatie doorlopen om met de Omgevingswet te kunnen werken. De ene gemeente zal daarom al eerder starten met een omgevingsplan of -visie dan de andere gemeente. En ook hier kan de ondersteuningsbehoefte maar deels nodig zijn. De GGD wil de vraag van de gemeenten voor zijn en de benodigde expertise vooraf al in huis halen (structureel inregelen van kennis/ ervaring en daarmee expertise kunnen borgen). Door adhoc inhuur is de GGD bang de uniforme advisering niet waar te kunnen maken. De regiegroep vindt het zinvoller om – voor bijvoorbeeld voor de eerste 2 jaar - expertise bij de GGD in te huren op basis van behoefte en deze kosten op incidentele basis gefactureerd te krijgen, totdat alle partijen meer zicht hebben op de daadwerkelijke behoefte. Hoe de GGD dit dan qua bedrijfsvoering regelt, is dan aan de GGD. Elke keer een factuur voor gewerkte uren toesturen is een administratieve rompslomp voor de GGD, daar is begrip voor.

Daarom heeft de regiegroep de GGD uitgedaagd om te komen tot een andere – meer werkbare vorm van financiering – passend bij de behoefte van de gemeente tot maatwerk en flexibiliteit, en passend bij de ingroeifase waar alle partijen nu in zitten. Het advies naar aanleiding van bovenstaande is dan ook om (voorlopig) niet in te stemmen met de uitbreiding van € 300.000,- . 2.8 Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Op basis van het voorgeschreven RVP worden de kosten voor uitvoeren van het programma en het monitoren daarvan, opgenomen in de begroting van de GGD GZ. Om de kosten te dekken worden de uniforme bijdragen verhoogd met die extra kosten. Gemeenten krijgen in het

gemeentefonds een vergoeding voor dit RVP. De vaccinaties worden door het RIVM zelf bekostigd. In de zienswijze op de kaderbrief hebben wij (en andere gemeenten) al aangegeven dat de GGD GZ dit uit moet voeren binnen de middelen die wij als gemeenten hiervoor krijgen. Het advies is dan ook om in te stemmen met de extra uitbreiding van € 103.236,- onder de voorwaarde dat deze wordt uitgevoerd binnen het bedrag dat wij als gemeenten hiervoor ontvangen van het Rijk. 4. Kanttekeningen Er zijn geen andere kanttekeningen te noemen die niet al eerder genoemd zijn. 5. Financiën De bijdrage van onze gemeente aan de begroting 2022 van de GGD GZ bedraagt in totaal € 972.248. Dit is een stijging van € 50.748,- ten opzichte van 2021. Taak

Kosten

Uniforme taken € 821.731 Uniforme taken obv facturen € 118.011 Facultatieve taken € 32.506 Totaal € 972.248 De bijdrage aan de GGD is verdeeld over verschillende kostenplaatsen, omdat het verschillende taakvelden betreft. Totaal is er een bedrag van € 972.248,- opgenomen in de gemeentelijke begroting voor 2022. 6. Communicatie Communicatie is niet van toepassing. 7. Aanpak en planning Er is na besluitvorming in het college een voorlopige zienswijze ingediend bij de GGD GZ. Zo spoedig mogelijk na besluitvorming in de raad zal de definitieve zienswijze worden ingediend bij de GGD GZ.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester