Document · PDF

11.3 Programmabegroting 2022 GGD GZ concept 1.0

Gemeenteraad 17 juni 2021, gemeente West Maas en WaalBij agendapunt: Jaarrekening 2020 en concept begroting 2022 GGD Gelderland-Zuid33.044 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Lasten Personeelskosten Materiële kosten Kapitaallasten Bijdrage aan interne dienstverlening Baten Uniforme bijdragen gemeenten Subsidie gemeenten Bijdrage rijk Overige opbrengsten Resultaat Mutaties reserve Resultaat Vennootschapsbelasting Resultaat na belasting

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

935 86 0 240

924 99 0 407

947 129 0 291

947 128 0 292

947 123 0 297

-1.121 -9 -40 -33

-1.330 -16 -40 -45

-1.366 0 0 0

0 58

0 0

Programmabegroting 2022

pagina 27 van 115

3.2.4

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) • •

JGZ voor -9 mnd - 18 jaar JGZ voor 4 – 18 jaar

De GGD voert voor de gemeenten van Gelderland-Zuid de Wet publieke Gezondheid (Wpg) uit. Met de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) levert de GGD een bijdrage aan het lichamelijk, psychisch en sociaal gezond en veilig opgroeien van de jeugd. De JGZ zet in op een gezonde start en ontwikkeling voor de jeugd van Gelderland-Zuid, de ondersteuning bij het gezond en veilig opgroeien, het bieden van ondersteuning aan ouders bij de opvoeding en het stimuleren van een gezonde omgeving voor de jeugd. De doelgroep Jeugd De GGD monitort de gezondheid van alle kinderen in Gelderland-Zuid. Dit doet zij door alle kinderen op gezette leeftijden te screenen op risico’s en aandoeningen en volgens vaststaande normen op te roepen bij de jeugdverpleegkundige dan wel de jeugdarts. De jeugdverpleegkundige en de jeugdarts zijn professionals bekwaamd in het normaliseren; ze stellen gerust, geven informatie, bieden ondersteuning of verwijzen indien nodig door. De doelgroep Jeugd valt in te delen in drie categorieën:

1. Veerkrachtige kinderen 2. Kwetsbare kinderen 3. Beschadigde kinderen. Veerkrachtige kinderen De veerkrachtige kinderen omvatten 80% van het totaal; zij hebben beperkt ondersteuning nodig. Het is met name van belang om ervoor te zorgen dat het met de 80% jeugd waarmee het goed gaat, ook goed blijft gaan. De GGD verliest dan ook geen enkel kind uit beeld, wel zet zij lichtere monitoringsvormen in bij veerkrachtige kinderen dan bij de overige twee categorieën. Kwetsbare en beschadigde kinderen 20% van de jeugd vergt meer aandacht van met name de jeugdhulpverlening (15%) en zeer intensieve hulpverlening (5%). Bij deze categorieën zet de GGD zwaardere monitoringsvormen in en blijft zij actiever in beeld om ervoor te zorgen dat de juiste, effectieve ondersteuning geboden wordt. Bij alle drie de categorieën bezien we samen met de gemeente of er extra aandacht besteed dient te worden aan specifieke kwetsbare doelgroepen. Veelal worden dan collectieve oplossingen gevonden op school. Tevens wordt op wijkniveau samengewerkt met netwerkpartners uit bijvoorbeeld het welzijnswerk. Denk daarbij aan selectieve preventieprogramma’s zoals gecombineerde leefstijlinterventies of programma’s rondom echtscheiding, taalstimulering, omgaan met schulden, armoedeproblematiek of problematisch social media gebruik.

Preventie Zowel bij veerkrachtige kinderen als kwetsbare kinderen als bij beschadigde kinderen dient oog te zijn voor preventie. Per categorie verschilt echter de toepassing. Bij de veerkrachtige kinderen ken je enkel preventie ter voorkoming van zorg; curatie heeft daar nog geen plaats. Bij kwetsbare kinderen en beschadigde kinderen is curatie aanwezig en dient preventie gericht te zijn op het voorkomen van een verergering van de klachten.

Programmabegroting 2022

pagina 28 van 115

De GGD zet zich in om hardnekkige maatschappelijke problemen (zoals schoolverzuim, kindermishandeling en armoede) te lijf te gaan. Ze volgt hierin de landelijke preventieagenda, zoals onderstreept door ActiZ Jeugd, GGD GHOR Nederland en het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ). De landelijke preventieagenda bestaat uit vier pijlers: 1. Verstevigen ouderschap Elk kind verdient de best mogelijke start van zijn leven en een optimale kans op een gezonde en veilige ontwikkeling. Dit vraagt krachtig ouderschap waarin interactie tussen ouder en kind en tussen ouders onderling centraal staat. 2. Veilige hechting ondersteunen Een veilige hechtingsrelatie is van wezenlijk belang voor een gezonde ontwikkeling van een kind. Wanneer een kind een veilige hechtingsrelatie opbouwt met zijn ouders vergroot dat de kans op een ongestoorde, met name sociale en emotionele, ontwikkeling. 3. Bekrachtigen goede gezondheid Alle kinderen worden gescreend op de grootste gezondheidsrisico’s en interventies worden gericht ingezet waarbij de eerste focus is om te normaliseren. Hierbij wordt, naast fysieke en mentale aspecten van gezondheid, ook gelet op kwaliteit van leven, participeren in de samenleving, goed dagelijks functioneren en zingeving. 4. Versterken weerbaarheid De weerbaarheid van kinderen en jongeren wordt vergroot door een gezonde leefstijl te stimuleren.

Om dit te bereiken is het zichtbaar en aanwezig zijn op scholen een fundamentele voorwaarde. De GGD draagt zo bij aan de preventieve basis van de gezondheid van kinderen. Bij de inzet van preventie beoordeelt de GGD steeds wat de meest effectieve wijze is om de gezondheidswinst te bereiken. Sommige preventiedoelstellingen lenen zich uitstekend om via collectieve interventies te bereiken en bij andere onderwerpen is individuele aandacht of een combinatie vereist. Op deze manier wordt gezondheidswinst bereikt waardoor burgers beter kunnen participeren in de maatschappij en meer zelfredzaam zijn. Vormgeven aan preventie doet de GGD vanzelfsprekend niet alleen; we werken onder meer samen met het lokale jeugdnetwerk, de gemeente, de 1ste en 2de lijnszorg en de jeugdhulpverlening. Lokale benadering De uitvoering van de wet vraagt vanzelfsprekend om een rechtvaardige, gelijke benadering. Desalniettemin is afstemming op de specifieke, lokale omgeving en de daar aanwezige sociale kaart noodzakelijk. Daarom werkt de GGD gebiedsgebonden. Per gebied geven de GGD-jeugdteams op basis van de specifieke vraag en op basis van de optelsom aan capaciteiten nader invulling aan een lokale benadering. Deze jeugdteams kunnen ook uit verschillende functies bestaan, zoals bijvoorbeeld de gezondheidsmakelaar Jeugd, de jeugdverpleegkundige, de gezondheidsmakelaar of de jeugdarts.

Op deze wijze sluit de GGD beter aan op de Lokale Agenda en op de behoefte van de lokale doelgroep. Samenwerking onderwijs en kinderopvang Teneinde lokaal goed vorm te geven aan preventie wordt intensief samengewerkt met het onderwijs en de kinderopvang. De kinderopvang en later de school heeft namelijk een grote vormende waarde en neemt in het leven van kinderen een vooraanstaande plaats in. Een gezonde en veilige kinderopvang en school hebben een positieve invloed op de ontwikkeling van het kind. Ook is het een vindplaats van signalen als kinderen problemen hebben. Iedere school in Gelderland-Zuid heeft een eigen jeugdarts, jeugdverpleegkundige, doktersassistente en een eigen gezondheidsmakelaar Jeugd die nauw met elkaar samenwerken en de school kennen.

Programmabegroting 2022

pagina 29 van 115

Preventieve Logopedie Taal- en computervaardigheden worden steeds belangrijker in onze maatschappij. Mensen die laaggeletterd zijn, hebben per definitie een gezondheidsachterstand. De preventieve logopedie is daarom gericht op het signaleren van spraak- en taalproblemen. Alle kinderen van 5 jaar worden gescreend op stoornissen in de spraak-, taal- en stemontwikkeling en op de ontwikkeling van het mondgedrag. Ouders worden over de bevindingen geïnformeerd, krijgen advies en zo nodig wordt een verwijzing (via de huisarts) naar een particuliere logopedist besproken. De logopedist maakt deel uit van het multidisciplinaire JGZ-team en adviseert de jeugdarts en -verpleegkundige wanneer in de vroege ontwikkeling logopedische problematiek ontstaat. De preventieve logopedie wordt uitgevoerd in de gemeenten Berg en Dal, Buren, Culemborg, Heumen, Maasdriel, Mook en Middelaar, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel. Huisvesting De JGZ heeft voor haar consultatiebureaus laagdrempelige huisvesting in de diverse gemeenten. De huisvesting is volledig onder uniforme bijdrage (op basis van factuur) opgenomen. Efficiënte bedrijfsvoering De uitvoering van de JGZ vergt een goede logistiek. GGD Gelderland-Zuid monitort grofweg 96.000 kinderen. Dat vergt een goede planning en uitvoering. Ter beheer en optimalisatie van dat apparaat onderneemt de GGD continu acties.

Zo evalueert zij haar capaciteitsverdeling, stelt samen met de gemeenten een productenboek vast en analyseert haar planningsmethodiek. Ook wordt de huidige kwaliteitsdefinitie geëvalueerd en de wijze waarop deze bestuurd wordt.

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) werkt vanuit de leidende principes genoemd in de Meerjarenstrategie 2020-2023. Zo is de JGZ een vast onderdeel van de gemeenteteams en investeert ze in netwerksamenwerking. In een gemeenteteam werken de GGD’ers van verschillende afdelingen samen om de behoeften/vraagstukken van hun wijk of gemeente zo goed mogelijk in kaart te brengen en aan te pakken. In een gemeenteteam zijn GGD’ers goed op de hoogte van elkaars werk en elkaars netwerken en kunnen elkaar in stelling brengen. Zij kunnen ieder vanuit het eigen netwerk signalen optimaal delen en met elkaar meer collectieve oplossingen realiseren. De gemeenteteams bestaan standaard uit een gezondheidsmakelaar Volwassenen, een gezondheidsmakelaar Jeugd en een vertegenwoordiging van de JGZ. ‘Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg’ is één van de strategische thema’s van de GGD uit de meerjarenstrategie. We versterken daartoe onze netwerken en duurzame samenwerking met kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, scholen, ouders, 1ste en 2de lijn. We investeren in de samenwerking met de sociale wijkteams en werken meer op maat en outreachend om risicokinderen een gezonde basis te bieden.

Daarnaast wil JGZ ook op een andere manier bijdragen aan het strategisch thema ‘Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg’ door een realistisch, acceptabel en gezond toekomstperspectief voor de jongeren in onze regio extra kracht bij te zetten. In 2000 maakte 1 op de 27 kinderen gebruik van jeugdzorg (3,5%), in 2018 was dat 1 op de 8 (12,5%). De JGZ maakt zich zorgen om dit hoge zorggebruik door jongeren en vindt 1 op de 8 kinderen veel te hoog. Zorg is dan ook niet de oplossing voor alles wat nu als probleem bestempeld wordt. De gemeenten voeren de regie op het jeugdzorggebruik; daarom zoeken JGZ en Gezond Leven actief de samenwerking met de gemeenten op om bestaande activiteiten en bestaand beleid extra kracht bij te zetten.

Programmabegroting 2022

pagina 30 van 115

Daarnaast wil de GGD ook de samenwerking tussen JGZ en Veilig Thuis versterken om de preventieve aanpak vanuit de JGZ te benutten om onveiligheid in gezinnen te voorkomen.

In het speelveld van de JGZ zijn een zevental relevante, landelijke trends waarneembaar. 1. Stijgende jeugdzorgkosten Gemeenten kwamen in 2019 ongeveer 1,7 miljard euro tekort om op een goede manier jeugdzorg te bieden. Hoewel het Rijk, gemeenten tijdelijke extra middelen bood voor 2019 (€ 420 miljoen eenmalig) en 2020, 2021 en 2022 (€ 300 miljoen jaarlijks) ziet de staatssecretaris van VWS dat dit de structurele problemen niet oplost. De kosten voor jeugdzorg nemen onder meer toe doordat kinderen steeds langer jeugdhulp ontvangen en de gemiddelde kosten per cliënt stijgen. Het Algemeen Bestuur van de GGD heeft in september 2020 de GGD verzocht om naast uitvoering van de JGZ-taken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg), een (implementatie)plan te ontwikkelen om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van het hoge jeugdzorggebruik. In 2021 zal binnen de afdeling JGZ (binnen begroting) een verkenner worden aangesteld om bij gemeenten, andere relevante netwerkpartners (waaronder onderwijsinstellingen, huisartsen, andere zorginstellingen), jeugd en inwoners te inventariseren wat de exacte vraag en behoefte is om zodoende tot een plan van aanpak te komen ten behoeve van normalisatie en versterken van de eigen kracht van de jeugd. Dit om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van het hoge jeugdzorggebruik.

De uitkomsten van dit onderzoek en het plan van aanpak (inclusief begroting) zullen besproken worden in het Algemeen Bestuur en zouden kunnen leiden tot een begrotingswijziging. 2. Coronacrisis De coronapandemie laat zijn sporen na. We weten al dat de pandemie een toename mentale klachten (waaronder stress, eenzaamheid en aanhoudende moeheid), toename social media gebruik, verminderde beweging, toename leerachterstanden en grotere kansenongelijkheid veroorzaakt. Ook bij ouders laat het sporen na, 1 op de 10 ouders geeft aan uit balans te zijn als het gaat om draaglast versus draagkracht. 3. Gezinnen van nu zijn anders dan gezinnen van vroeger Er is een grotere kloof ontstaan tussen hoger- en lager opgeleiden, er is een grotere diversiteit in culturele en etnische achtergronden, opvoedonzekerheid onder ouders en verzorgers neemt toe en er is sprake van veel verschillende gezinssituaties. Niet alle kinderen in Nederland hebben dezelfde kansen op en/of toegang tot onderwijs en gezondheid. De GGD draagt bij aan steviger ouderschap en weerbaardere jeugd en hiermee aan het verkleinen van die gezondheidsverschillen en het verbreken van de keten van de intergenerationele overdracht van achterstanden. 4. Het gezag van een autoriteit of expert is al lang niet meer vanzelfsprekend De JGZ moet laten zien waar ze meerwaarde voor jeugdigen en hun ouders heeft.

Daar waar de JGZ-organisaties vroeger meer aanbodgericht werkten en one-size-fits-all toepasten, sluit dat niet meer aan bij de huidige verwachtingen en behoeften van de jeugdigen en hun ouders. Gelijkwaardig partnerschap, samen beslissen en een soepele samenwerking met de lokale partners zijn nodig om nog beter aan te sluiten bij de wensen van jeugdigen en ouders in deze tijd.

Programmabegroting 2022

pagina 31 van 115

Aansluiten bij de jeugdigen en ouders is een vereiste om kennis goed over te dragen en effectief te adviseren. Daarnaast moeten jeugdigen en ouders ook kunnen rekenen op kwalitatief goede ondersteuning waardoor de meerwaarde van de JGZ wordt aangetoond in de praktijk en het vertrouwen in de ondersteuning van de JGZ ook groter wordt. 5. Technologische mogelijkheden nemen toe De meeste jeugdigen en hun ouders zijn online actief en willen vaak direct online een antwoord vinden op hun vragen. Verschillende organisaties buiten de GGD, waaronder ook het bedrijfsleven, bieden hun diensten al aan jeugdigen en hun ouders aan. Maar hoe weten jeugdigen en hun ouders waar ze betrouwbare en onafhankelijke informatie vinden? Dit vraagt van de GGD een integratie van de offline wereld met die van de online wereld. De online wereld biedt mogelijkheden voor het gebruik van data uit die online wereld. Ook kan een uniforme online registratie van gegevens ervoor zorgen dat het werken van de GGD-jeugdprofessional transparanter wordt. Hierdoor wordt het vertrouwen van jeugdigen en ouders, maar ook van professionals en managers onderling, versterkt. Ook biedt die online wereld mogelijkheden voor benchmarking op grotere schaal, voor betere uitwisseling van gegevens tussen GGD-organisaties als dat nodig is en voor krachtigere beleidsadvisering richting gemeenten.

De GGD is een belangrijke bron voor gemeenten aangezien we door jarenlange inspanningen geworteld zijn in de wijken en op de hoogte zijn van actuele ontwikkelingen in die wijk. 6. De groeiende schaarste aan arbeidskrachten in de zorg en daarmee ook binnen de JGZ Er zijn meer mensen nodig in de zorg omdat de kwaliteitseisen voor zorgpersoneel zijn aangescherpt en omdat het personeel vergrijst. Er is vooral veel behoefte aan verzorgenden en verpleegkundigen op mbo- en hbo-niveau. Deze zijn voor zorgbedrijven steeds moeilijker te vinden. Zo kan 80 procent van de ziekenhuizen, thuiszorg- en geestelijke gezondheidszorginstellingen vacatures niet gevuld krijgen. In andere zorgsectoren geldt dat voor de helft van de instellingen. De genoemde technologische ontwikkelingen kunnen hierbij een oplossing zijn, maar ook wordt er in de toekomst gekeken naar taakherschikking. 7. Landelijk overheidsbeleid ‘Kansrijke Start’ De ontwikkeling die kinderen in hun eerste duizend dagen meemaken is cruciaal voor zowel een gezonde groei als de ontplooiing op latere leeftijd. Onder de noemer ‘Kansrijke Start’ investeert dit kabinet daarom in een goede start voor jonge kinderen.

GGD’en spelen hierin een belangrijke rol: via onze artsen en verpleegkundigen op de consultatiebureaus, de vaccinatieprogramma’s of via programma’s als Nu Niet Zwanger, keuzehulp bij onbedoelde zwangerschap en depressiepreventie. Het plan is dat in 2022 het prenataal huisbezoek binnen de JGZ wordt geïmplementeerd om te zorgen dat kwetsbare ouders al voor de geboorte ondersteuning kunnen krijgen via de JGZ. De parlementaire behandeling van het wetsvoorstel hiervoor heeft nog niet plaatsgevonden (maart 2021). Derhalve is het prenataal huisbezoek niet opgenomen in onderhavige begroting.

Strategisch doel Zorgdragen dat kinderen en jongeren lichamelijk, psychisch en sociaal gezond en veilig opgroeien (Wpg).

Operationeel doel Systematisch volgen, beoordelen van de ontwikkeling, tijdig signaleren, ontzorgen en normaliseren.

Programmabegroting 2022

Prestatie / Resultaat 2021 • Uitvoering Basispakket 018. • Risicosignalering 0-18. • Uitvoering RVP. • Bijdragen aan reductie schoolverzuim.

pagina 32 van 115

Strategisch doel

Operationeel doel Preventieve voorlichting, advies, instructie en begeleiding.

Prestatie / Resultaat 2021 • Gezondheidsbevordering / het versterken van een gezonde leefstijl. • Inzet over bewust ouderschap voor alle aanstaande ouders met een focus op de kwetsbare jongvolwassenen. • Ouderbegeleiding bij kwetsbare zwangeren.

Samenwerken.

•

• •

•

Adviseren van gemeenten en scholen. Monitoren.

• •

Netwerkversterking met de ketenpartners -9mnd – 4 jaar. Netwerkversterking op en rond scholen. Actieve samenwerking met gemeenten binnen terrein jeugd. Afstemming met AZC en ketenpartners rondom nieuwvestigers over JGZtaken. Adviezen gebaseerd op schoolprofielen. Monitoring en bruikbare gegevens.

Bedragen x € 1.000,-

Jeugdgezondheidszorg

Wettelijke taken opgedragen aan de GGD Realisatie Gewijzigde begroting Begroting 2020 2021 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

6.906 1.510 24 3.261

7.624 1.530 36 2.638

7.854 1.608 9 2.650

7.840 1.567 39 2.650

7.822 1.558 39 2.678

7.822 1.560 39 2.676

-11.076 0 -348 -345

-11.339 -4 -65 -420

-11.755 0 -79 -288

-11.730 0 -79 -288

0 -69

0 0

Programmabegroting 2022

pagina 33 van 115

3.3

Wettelijke taken beleidsmatig belegd bij de GGD

3.3.1

Algemene gezondheidszorg

3.3.1.1 Forensische geneeskunde en Toezicht Wmo

De gemeenten hebben de rol in het kader van de Wet op de lijkbezorging en het toezicht Wmo beleidsmatig bij de GGD belegd. Met de invulling van deze rollen ondersteunt de GGD gemeenten, rijk en netwerkpartners bij het borgen van de kwaliteit van de forensische geneeskunde en Wmovoorzieningen (Toezicht Wmo ook voor gemeente Mook en Middelaar). Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Gemeenten worden geholpen om te borgen dat de (kwetsbare) gebruikers van de betreffende voorzieningen erop kunnen vertrouwen dat de geboden diensten en zorg van goede kwaliteit zijn. Ontwikkelingen Belangrijke ontwikkelingen betreffen: • In het kader van de bezuinigingen GGD is besloten om in 2021 te onderzoeken of op de forensische geneeskunde bezuinigd kan worden door verdergaande samenwerking en/of uitbesteding (andere organisatievorm); in 2021 worden voor dit onderzoek eenmalig extra kosten gemaakt (max € 25.000); bestuurlijke besluitvorming dient vervolgens te leiden tot bezuinigingen van € 50.000 per jaar vanaf 2022. In onderhavige begroting is deze bezuiniging verwerkt. • Doorgaande ontwikkeling van het Wmo-toezicht in aansluiting op de vormgeving van de Wmovoorzieningen in Gelderland-Zuid. Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Strategisch doel Bijdragen aan kwaliteitsborging forensische opsporing en Wmo-diensten.

Operationeel doel Bieden van continue beschikbaarheid en inzet van forensisch geneeskundige expertise voor lijkschouw (Wet op de lijkbezorging).

Prestatie / Resultaat 2022 • Uitvoering van lijkschouwen bij vermoeden van niet-natuurlijk overlijden en euthanasie. • Samenwerking met andere GGD’en in Oost-Nederland bij de uitvoering van lijkschouwen en/of uitbesteding van lijkschouwen (n.a.v. uitkomsten onderzoek in 2021).

Toezicht op de kwaliteit van maatschappelijke ondersteuning Wmo 2015 (Wmo).

Kwaliteitstoezicht bij Wmo-voorzieningen: • meldingen van calamiteiten en geweldsincidenten; • onderzoeksverkenning; • signaalgestuurd toezicht;

• 2de en volgende follow up-onderzoek (factuurbasis);

• signaalgestuurd pgb-onderzoek (op factuurbasis).

Programmabegroting 2022

pagina 34 van 115

Bedragen x € 1.000,-

Algemene Gezondheidszorg

Werkveld beleidsmatig belegd bij de GGD Realisatie Gewijzigde begroting Begroting 2020 2021 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

749 126 0 281

690 131 0 342

821 171 0 345

820 172 0 345

816 170 0 350

-1.015 -64 0 -65

-1.079 0 0 -77

-1.334 0 0 -3

0 12

0 7

0 0

3.3.1.2 Milieu en Gezondheid - Omgevingswet Wat houdt het in? De Omgevingswet die op 1 januari 2022 van kracht wordt, richt zich op de inrichting van een veilige en gezonde leefomgeving. Gezondheid dient een volwaardige rol te krijgen bij de toepassing van de bevoegdheden van gemeenten op grond van de Omgevingswet. De GGD wordt gezien als de natuurlijke ketenpartner op dit terrein. Het doel is om gemeenten te ondersteunen in de eisen die wet- en regelgeving aan gemeenten stelt (Omgevingswet en Wet veiligheidsregio’s). Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Advisering van gemeenten in het kader van de gezonde leefomgeving sluit aan bij het strategisch thema ‘gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein’ uit de Meerjarenstrategie 2020-2023. Het is aan gemeenten om een omgevingsvisie en -plan op te stellen; hierop sluit de GGD aan. Om de gemeenten integraal te adviseren over een veilige en gezonde leefomgeving zal de GGD samenwerken met de omgevingsdienst en veiligheidsregio. Ontwikkelingen Aan de gemeenten wordt in onderhavige begroting voorgelegd om deze taak bij de GGD te beleggen. Geadviseerd wordt dit onder te brengen bij de ‘(uniforme) taken die door gemeenten vanwege beleidsmatige keuzen zijn opgedragen aan de GGD’.

Programmabegroting 2022

pagina 35 van 115

Voor de ondersteuning van gemeenten bij de implementatie en de invulling van de Omgevingswet is de inschatting dat de (door de gemeenten) extra gevraagde taken en werkzaamheden extra inspanning/formatie van de GGD vraagt. Strategisch doel Gezondheidsbescherming van inwoners tegen gezondheidsrisico’s en ongunstige milieufactoren.

3.3.2

Operationeel doel Voorkomen of beperken van gezondheidsschade ten gevolge van blootstelling aan ongunstige milieufactoren (Milieu en Gezondheid - OW).

Prestatie / Resultaat 2022 Ondersteuning van gemeenten bij de implementatie en de invulling van de Omgevingswet ter bescherming en bevordering van een gezonde leefomgeving.

Bijzondere Zorg

De zorg voor de kwetsbare mensen loopt als een rode draad door de dienstverlening van de GGD heen. Het gaat om zowel interne als externe samenwerking die essentieel is om kwetsbare mensen van alle leeftijden de juiste ondersteuning te bieden. De GGD biedt conform de Wmo ondersteuning op het gebied van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz) voor de regio Gelderland-Zuid en de gemeente Mook en Middelaar, minus de gemeenten Zaltbommel en Maasdriel. Het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) vervult hierbij een regionale meld-, triage- en adviesfunctie. MBZ biedt hulp aan mensen met (psychische) problematiek over wie men zich zorgen maakt en die zelf geen hulp of ondersteuning zoeken of deze mijden. Vaak gaat het om complexe en langdurige zorgvragen op verschillende leefgebieden. De populatie is heterogeen; denk aan dak- en thuislozen, woningvervuilers, chronisch verslaafden, sekswerkers, stelselmatige delict plegers, mensen met ernstige psychische aandoeningen, mensen met een verstandelijke beperking, vereenzaamde ouderen en chronisch zieken. Soms is er sprake van overlast in de woon- en leefomgeving of gevaar voor de persoon zelf. MBZ werkt samen met de cliënt, het sociale netwerk en sociale partners in het veld aan de voorwaarden om iemand weer een menswaardig bestaan te bieden. Hierdoor neemt de overlast af en neemt de sociale veiligheid toe.

Het gaat om een intensief traject waarbij de GGD de cliënt leidt naar passende zorg en trajectregie kan bieden. Bij MBZ kan melding gemaakt worden over mensen met verward gedrag bij wie de situatie niet acuut is. Het meldpunt legt contact met de aangemelde cliënt(en), bemiddelt en leidt toe naar passende hulpverlening. De GGD werkt met 13 gemeenten (Gelderland-Zuid en Mook & Middelaar, minus Zaltbommel en Maasdriel) en partners op het gebied van wonen, welzijn, zorg en veiligheid, samen aan een sluitende aanpak voor mensen met verward gedrag. Het doel is om het lokale en regionale netwerk te versterken ten behoeve van een betere vroegsignalering, begeleiding, preventie, inclusie en herstel. Daarnaast gaat het ook om een sluitende aanpak bij geëscaleerde situaties. De GGD werkt samen met betrokken partijen aan de borging van de regionale samenwerking. MBZ coördineert de winternachtopvang voor alle gemeenten in de regio Gelderland-Zuid en stelt hiervoor samen met ketenpartners een protocol winternachtopvang op. Het protocol heeft tot doel de dak- en thuislozen gedurende de winter op een verantwoorde wijze op te vangen.

Programmabegroting 2022

pagina 36 van 115

Samenhang met meerjarenstrategie 2020-2023 GGD Gelderland-Zuid (en dus ook de afdeling Bijzondere Zorg) werkt voor de uitvoering van de taken vanuit de twee leidende principes uit de meerjarenstrategie: aansluiting bij de gemeenten en de netwerkaanpak. Daarnaast geeft Bijzondere Zorg kleur aan het strategische thema ‘Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid’. Voor MBZ betekent dat het volgende: • MBZ heeft per gemeente een aandachtsfunctionaris die de verbinding maakt met het lokale veld c.q. de gemeente. • MBZ opereert op het snijvlak van zorg en openbare orde en veiligheid. Door samenwerking met lokale netwerken en zorg- en veiligheidspartners kunnen sociale veiligheidsproblemen van inwoners van Gelderland-Zuid en Mook en Middelaar vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt. • MBZ investeert in een goede aansluiting tussen de geestelijke gezondheidszorg en de openbare geestelijke gezondheidszorg. • Het borgen van de aanpak voor mensen met verward gedrag, waaronder het Interventieteam en het Meldpunt niet-acuut (zie facultatieve taken Bijzondere Zorg). • De OGGz-monitor kan worden ingezet om inzicht te krijgen in de grootte van de OGGz-doelgroep en in de in- en uitstroom van de OGGz-doelgroep in bestaande voorzieningen (zie ook het Programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA).

Ontwikkelingen Stijgend aantal trajecten bij MBZ Het aantal trajecten bij MBZ is in de afgelopen jaren sterk toegenomen: van bijna 1200 trajecten in 2018 en 1446 in 2019 naar bijna 2000 trajecten in 2020. Deze aantallen gaan over het aantal meldingen dat heeft geleid tot een traject bij MBZ. Met name de politie en zorgaanbieders nemen vaker contact op met MBZ voor consultatie en advies en voor het opstarten van Bijzondere Zorgtrajecten. Sinds 1 juni 2020 stuurt de politie zorgmeldingen, waarbij geen sprake is van huiselijk geweld en/of vermoedens van kindermishandeling, direct naar MBZ. Voorheen werden deze meldingen naar Veilig Thuis gestuurd. Daarnaast weten burgers het meldpunt steeds beter te vinden. Deze trend sluit aan bij de ontwikkeling van een sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en van het meldpunt niet-acuut. Tot slot is de toename deels te verklaren doordat MBZ sinds 2020 de meldingen in het kader van de Wvggz aanneemt. Wij gaan in 2021 deze doorgaande stijging van het aantal meldingen c.q. inzet van MBZ voor consultatie en advies en trajecten BZ monitoren en in beeld brengen wat de meerkosten hiervoor zijn. Het stijgende aantal meldingen wordt opgenomen in de risicoparagraaf van onderhavige begroting en daarnaast zullen wij dit periodiek opnemen in de managementrapportages (per kwartaal).

Met gemeenten zal een nadere verkenning plaatsvinden ten behoeve van de structurele financiering van deze kosten in het kader van de Sluitende aanpak. Dak- en thuislozen Er zijn zorgen over het toenemend aantal mensen dat structureel buiten slaapt. Daarbij zorgt de coronacrisis ervoor dat er minder plekken beschikbaar zijn in de dag- en nachtopvang. Centrumgemeente Nijmegen en ketenpartners stellen extra opvanglocaties open. Praktijk Buitenzorg (zie facultatieve taken Bijzondere Zorg) sluit hier zoveel mogelijk bij aan. Daarnaast zien we ook bij Housing First een toename van het aantal aanmeldingen.

Programmabegroting 2022

pagina 37 van 115

Sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid Op basis van het eindrapport van het Schakelteam Personen met Verward Gedrag is een landelijk telefoonnummer gerealiseerd dat 24/7 bereikbaar is voor advies en niet-acute meldingen van personen met verward gedrag: 0800-1205. Het landelijk meldpunt is voor de regio Gelderland-Zuid aangesloten op het Meldpunt Bijzondere Zorg. In 2021 wordt een landelijke campagne gestart om meer bekendheid te geven aan het telefoonnummer. Deze leidt naar verwachting tot meer meldingen bij MBZ. Verbinding met sociale wijkteams Binnen de GGD-organisatie wordt door het vormen van gemeenteteams voorzien in een basisstructuur waarmee de verbinding kan worden gemaakt met de sociale (wijk)teams / lokale netwerken en de aansluiting van de afdeling Bijzondere Zorg hierop. De intensiteit en complexiteit van vraagstukken rondom de doelgroep vragen om continue versterking van de ketensamenwerking, versterking binnen de keten van zorg en veiligheid en heldere regievoering. Onverzekerden Het aantal meldingen van onverzekerden stijgt nog steeds omdat de landelijke regeling voor de vergoeding van de zorg is verruimd. Hierdoor wordt er vaker door zorgverleners gemeld bij het landelijke meldpunt van GGD GHOR Nederland.

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van de OGGz-taken (Wmo).

Operationeel doel Het voorkomen en verminderen van sociale uitsluiting van kwetsbare mensen die vaak meervoudige problemen hebben (OGGz) door vroegtijdig signaleren en beïnvloeden van risicofactoren en beschermende factoren (Wmo).

Sluitend netwerk (psychisch) kwetsbare mensen.

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2022 • Aanname van meldingen (meldpunt). • Consultatie en Advies. • Triage van de melding: beoordelen van de gezondheids-, zorg- en overlastsituatie. • Toeleiding naar reguliere zorg: opstellen en uitvoeren trajecten om teloorgang/overlast te stoppen. • •

Dak- en thuislozen gedurende de winterperiode op een verantwoorde wijze opvangen.

•

Programmabegroting 2022

Coördinatie Interventie-team (IVT). Deelname medewerkers Bijzondere Zorg aan IVT. Monitoring van de gevoelstemperatuur in de periode van 1 november tot 1 april. Start en beëindiging van de winternachtopvang op basis van de gevoels-temperatuur en communicatie met ketenpartners hierover.

pagina 38 van 115

•

Evaluatie en bijstelling van het protocol winter-nacht-opvang met ketenpartners.

Het weer in verzekering krijgen van personen die onverzekerd zijn.

•

Op basis van meldingen via een landelijk meldpunt contact met onverzekerde personen om ze weer in verzekering te krijgen voor toekomstige zorg.

Systematisch volgen van kwetsbare groepen, beoordelen van de ontwikkeling, tijdig signaleren en bijstellen.

•

Bijdrage aan de uitvoering en doorontwikkeling van de OGGz-monitor. Aan gemeenten geleverde lokale en regionale informatie en advies over kwetsbare groepen.

Het in kaart brengen van de omvang van kwetsbare groepen.

•

Het verstevigen van de signalerende en adviserende rol van MBZ aan gemeenten zodat gemeenten meer/beter kunnen inzetten op preventie.

Bedragen x € 1.000,-

Bijzondere Zorg

Werkveld beleidsmatig belegd bij de GGD Realisatie Gewijzigde begroting Begroting 2020 2021 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

1.010 158 0 475

1.080 113 0 459

1.051 212 0 436

1.041 213 0 445

1.033 213 0 452

1.033 214 0 452

-1.579 -151 0 -10

-1.640 0 0 -13

-1.686 0 0 -13

0 -96

0 0

Programmabegroting 2022

pagina 39 van 115

3.3.3

Veilig Thuis

Veilig Thuis Gelderland-Zuid is het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en Huiselijk geweld (AMHK) zoals beschreven in hoofdstuk 4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Als er sprake is van (vermoedens van) kindermishandeling of huiselijk geweld, dan is Veilig Thuis er 24/7 om meldingen te doen of adviezen te geven. Dit kan via een centraal telefoonnummer (08002000) overdag dan wel buiten kantoortijden via een bereikbaarheidsdienst die op Gelders niveau is vormgegeven door drie Veilig Thuis-organisaties. Veilig Thuis richt zich op het snel stoppen van het huiselijk geweld, de kindermishandeling of ouderenmishandeling en het bijdragen aan duurzame oplossingen. Veilig Thuis biedt zelf geen hulp. Veilig Thuis neemt de melding aan, beoordeelt deze en organiseert vervolgens de hulp die nodig is. Soms is snel duidelijk welke problemen er zijn en welke hulp nodig is. Dan wordt advies gegeven aan de melder over te nemen stappen of er wordt geadviseerd om de situatie bij het wijkteam onder de aandacht te brengen. Sinds de start van Veilig Thuis (2015) is het aantal meldingen explosief gegroeid. Hierdoor is onveiligheid van kinderen, maar ook van ouderen, beter in beeld. De grote instroom van meldingen, de continue wijzigingen in het landelijke werkproces zorgen echter voor een grote druk op de organisatie van Veilig Thuis met groeiende werkvoorraden.

Dit wordt versterkt door de wachtlijsten bij jeugdzorg en sociale wijkteams, waardoor de overdracht van Veilig Thuis naar het veld wordt belemmerd en noodzakelijke zorg niet geleverd kan worden. Extern is blijvende investering nodig in de samenwerking en afspraken in de zorg-straf keten met politie, justitie, jeugdzorg, Veiligheidshuis, reclassering en gemeentelijke sociale wijkteams. Per 1 januari 2019 is er een aangescherpte meldcode en een nieuw handelingsprotocol op basis waardoor alle Veilig Thuis-organisaties in Nederland op dezelfde manier werken en ook op eenzelfde manier registreren om hiermee landelijk vergelijkbare CBS-cijfers op te kunnen leveren over zowel kwaliteit als kwantiteit. Inmiddels is landelijk de tweede versie van het dashboard ‘Impactmonitor huiselijk geweld en kindermishandeling’ verschenen. Dit helpt de keten om een effectieve aanpak vorm te geven. Veilig Thuis is vaker, eerder en door een verzwaring van de monitortaak langer betrokken. Veilig Thuis is gericht op samenwerken in partnerschap met de gemeentelijke sociale wijkteams om de cirkel van geweld te doorbreken. Het gaat erom de keten van kindermishandeling en huiselijk geweld te versterken.

Veilig Thuis voorziet bestuur en gemeenten periodiek van informatie op regionaal en gemeentelijk niveau, zoals het aantal adviezen, meldingen, overdrachten et cetera, zodat gemeenten in staat zijn adequaat te reageren met bijvoorbeeld (preventie)beleid. Vanaf 2020 gebeurt dit per kwartaal zowel kwantitatief als meer kwalitatief (bv. het aantal meldingen per beroepsgroep). Samenhang met Meerjarenstrategie 2020-2023 Veilig Thuis werkt vanuit de leidende principes, genoemd in de Meerjarenstrategie 2020-2023. Zo sluit Veilig Thuis aan bij de gemeenteteams en investeert in netwerksamenwerking. In de nieuwe Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling komt deze netwerksamenwerking ook terug. Daarnaast vult Veilig Thuis voor een groot deel het strategisch thema ‘Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid’ in. Vanuit dit thema pakt Veilig Thuis de maatschappelijke opgave op om, samen met netwerkpartners, structurele onveiligheid zoveel mogelijk te voorkomen. Denk hierbij aan de jeugdbeschermingsketen, waarin samenwerking is met de Gelderse Gecertificeerde Instellingen

Programmabegroting 2022

pagina 40 van 115

(GI’s) en de Raad voor de Kinderbescherming. Daarnaast wil de GGD hiertoe ook de samenwerking tussen JGZ en Veilig Thuis versterken, om de preventieve aanpak vanuit de JGZ te benutten om onveiligheid in gezinnen te voorkomen. Ontwikkelingen In 2020 kreeg Veilig Thuis wederom te maken met meer meldingen waarover een veiligheidsbeoordeling is gedaan dan in 2019 en substantieel meer adviezen. De vergelijking van meldingen met 2019 was lastig, omdat we in dat jaar nog met het routeeroverleg werkten en ook nog te maken hadden met de meldingen van verwarde personen. Vanaf juni 2020 kunnen betrokkenen en omstanders van geweld chatten met Veilig Thuis. Dit geven we vorm samen met de andere vier Veilig Thuis-organisaties in Oost Nederland. Op vrijdag is Veilig Thuis Gelderland-Zuid aan de beurt. Hiermee bereiken we een nieuwe jongere doelgroep; we merken dat vrouwen vaker chatten dan mannen. Voor 2021 ontvangen we hier subsidie voor vanuit Centrumgemeente Nijmegen, omdat dit nog geen structurele dienst is. In 2021 wordt dit landelijk geëvalueerd. De verwachting is dat dit vanaf 2022 structureel als dienst wordt ingezet; overigens wordt dit als ‘advies’ in ons registratiesysteem geschreven. Mogelijk dat we dit vanaf 2022 ook 's avonds doen net zoals tijdens de avondklok periode in 2021.

Omdat de ministeries en de VNG hierover nog niet hebben besloten, kan dit nog niet meegenomen worden in de begroting voor 2022. De verwachting is dat in de zomer van 2021 bekend wordt. Onderzoeksbureau Rebel heeft de regio-aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling geëvalueerd. Deze resultaten worden gebruikt bij het opstellen van de nieuwe regionale visie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Deze visie wordt in het voorjaar van 2021 door de colleges van B&W van Gelderland-Zuid vastgesteld. Veilig Thuis is een belangrijke uitvoeringspartner voor de doelstellingen in deze visie. Vooruitlopend op deze visie is Veilig Thuis gestart met het doorontwikkelen dan wel opzetten van regionale expertisecentra voor ouderenmishandeling en eergerelateerd geweld. Vanaf 2021 voert Veilig Thuis de Tijdelijke Huisverboden uit. Een tijdelijk huisverbod houdt in dat een pleger van huiselijk geweld tien dagen zijn of haar woning niet meer in mag, en in die periode ook geen contact mag opnemen met de partner of de kinderen. Dat gebeurde hiervoor door de afdeling Bijzondere Zorg van de GGD; dit onderdeel stond overigens al op de begroting van Veilig Thuis. In 2021 gaat Veilig Thuis door met het ‘Actie-overleg’, waar we samen met politie en Openbaar Ministerie (OM) complexe casuïstiek afstemmen.

Dit vloeit voort uit het landelijke programma ‘Ontwikkelagenda Veiligheid Voorop’ onderdeel van ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’. Tevens is vanuit de Werkgroep Zorg en Straf in de regio Oost Nederland gewerkt aan een routekaart Stalking. Verder draaien we mee aan ZSM, het samenwerkingsverband zorg en straf. Een klein gedeelte (6 procent) van de politiemeldingen die Veilig Thuis ontvangt betreft ‘overige zorgmeldingen’. Hierbij is geen sprake van kindermishandeling of huiselijk geweld. Het gaat bijvoorbeeld om een diefstal door een minderjarige of een burenruzie. Met ingang van 1 april 2021 zal Veilig Thuis deze meldingen alleen nog intern verrijken, en na een check bij de direct betrokkenen doorzetten naar het betreffende wijkteam. Ook de politie wordt op de hoogte gesteld. Veilig Thuis voert dus geen veiligheidsbeoordeling uit en zal ook geen dossier aanmaken. Wel wordt de overige zorgmelding vastgelegd als advies (bewaartermijn 2 jaar). Het is aan het betreffende wijkteam of zij contact opnemen naar aanleiding van de melding. In de toekomst wordt hier landelijk een automatische doorzetknop voor ontwikkeld.

Programmabegroting 2022

pagina 41 van 115

Veilig Thuis is in de basis beter op orde en we gaan in 2021 het logistieke proces analyseren en optimaliseren, intern maar ook extern (wat doen we wel en wat doen we niet) met behulp van externe deskundigheid. Dit doen we om onze werkvoorraad beter onder controle te krijgen en onze wettelijke termijnen beter te halen. Daar gebruiken we 2021 voor. In 2022 is het streven 90% van de wettelijke termijnen te behalen. Daarbij is zicht hebben op in-, door- en uitstroom van werk een randvoorwaarde. En we gaan sturen op uitstroom in plaats van instroom. Eind tweede kwartaal 2021 beschikken alle medewerkers over een dashboard waaruit hun caseload, doorstroomtijden etc. te zien zijn. Landelijk wordt gewerkt aan een toekomstscenario voor de Gezins- en Jeugdbeschermingsketen. De verwachting is dat dit scenario in het voorjaar 2021 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Naar aanleiding hiervan zullen consultatierondes gehouden worden. Landelijk wordt vanuit het Landelijk Netwerk Veilig Thuis de reactie van Veilig Thuis hierop voorbereid. De verwachting is dat dit scenario nog verder uitgewerkt moet worden en dat dit consequenties heeft voor de Veilig Thuis-organisaties zoals we deze nu kennen. Daarnaast wordt op Gelders niveau gewerkt aan de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming.

Daarbinnen wordt gewerkt aan effectievere samenwerking met bijvoorbeeld de Gecertificeerde Instellingen (GI's) en de Raad voor de Kinderbescherming. In 2021 en 2022 gaan we door met leerbijeenkomsten met alle sociale wijkteams. In het Rijk van Nijmegen hebben deze inmiddels plaats gevonden. Met de gemeente Nijmegen en de gemeenten in de regio Rivierenland wordt dit in 2021 opgepakt onder begeleiding van een extern deskundige. Deze bijeenkomsten leveren een aantal interessante leerpunten m.b.t. de vragen ‘Spreken we dezelfde taal?’ en ‘Hoe houden we de lijnen kort?’. Reële begroting en normuren Gemeenten hebben ons gevraagd een reële begroting voor te leggen. In dat kader hebben wij opnieuw naar de normuren per dienst gekeken. Op basis van onze eigen tijdschrijfgegevens, productiecijfers en de bandbreedtes m.b.t. de diensten van (landelijk) Veilig Thuis, die we van Q-consult hebben ontvangen, hebben we de normuren aangepast. Deze bandbreedtes zijn tot stand gekomen, doordat Q-consult bij meerdere Veilig Thuis-organisaties tijdschrijfonderzoek heeft verricht vanaf 2018. Hieronder het overzicht van de gewijzigde normuren. Dienst

Primaire Begroting 2021 2,5 3,8

Gewijzigde begroting 2021

Bandbreedtes Q consult minimum 1,5 2,5

Bandbreedtes Q consult max

Advies & Ondersteuning 1,8 2,0 Melding & 4,0 4,0 Veiligheidsbeoordeling Overdacht na 5,9 4,0 0,5 3,0 veiligheidsbeoordeling Voorwaarden & vervolg 23,1 30,1 25,0 35,00 Onderzoek 33,1 37,1 30,0 40,0 Overdracht na actieve 5,9 4,0 1,5 3,0 bemoeienis Monitoring (gehele dienst 12,0 12,0* 6,0 15,0 = 1,5 jaar) * In 2019 heeft het Algemeen Bestuur, in het kader van besparingen (zie onder) gekozen voor 12 uur monitoring.

Uitleg tabel

Programmabegroting 2022

pagina 42 van 115

Voor adviezen hebben we minder tijd nodig per advies. Voor meldingen bellen wij betrokkenen altijd zelf op. Dit doen niet alle Veilig Thuis-organisaties. Dit is ook conform de samenwerkingsafspraken met de gemeenten. Voor overdracht zetten we meer uren in, omdat we dit ‘warm’ doen conform onze samenwerkingsafspraken met de gemeenten. En bij voorkeur ook live/fysiek en dat betekent dat we in verhouding met andere regio’s hiervoor meer tijd kwijt zijn. Ter vergelijk: sommige Veilig Thuis-organisaties doen de overdracht via de mail. Voor de vervolgdiensten Voorwaarden & Vervolg en Onderzoek rekenden wij met te lage gemiddelden. Dat bleek ook uit de bandbreedtes van Q-consult. Voor monitoring hanteren we 12 uur, zoals in 2020 vastgesteld in relatie tot invulling bezuinigingsdoelstelling. Monitoring is een relatief nieuwe dienst (per 2019) en kan pas goed worden gemeten na 1,5 jaar (monitoring doe je na 3 maanden, 1 jaar en 1,5 jaar). Daarnaast hebben we de realisatie van 2020 als uitgangspunt genomen en hebben we trends geanalyseerd in de aantallen. Ter verifiëring hebben we Q-consult gevraagd ook naar onze cijfers te kijken en ons een advies te geven in relatie tot de benchmarkgegevens die zij hebben. Op hoofdlijnen betekent dit dat we de meldingen voor 2021 licht zien stijgen (2%) t.o.v. 2020 (2839) en de adviezen in 2021 nog 11% zien stijgen t.o.v. 2020 (6453).

In 2022 zien we dit voor zowel meldingen als adviezen stabiliseren (geen groei t.o.v. 2020). Ook landelijk blijkt dat de meldingen eerder dalen dan stijgen. Adviezen stijgen licht. Hierbij maken we de kanttekening dat we niet kunnen inschatten wat corona en het hopelijk ‘weer vrijer mogen bewegen’ gaat doen met het aantal meldingen. De vraag is of dit tot meer meldingen gaat leiden. Opvallend is verder dat uit de benchmark van Q-consult blijkt dat Veilig Thuis Gelderland-Zuid per 1000 inwoners relatief weinig meldingen binnen krijgt (4,7) vergeleken met andere Veilig Thuisorganisaties (gemiddeld 7,3). En relatief veel adviezen (11,3) vergeleken met andere Veilig Thuis organisaties (gemiddeld 6,4). Dus betrokkenen en professionals weten ons wel te vinden voor advies. Uitgangspunten begroting Naast bovenstaande ontwikkelingen is bij het opstellen van de begrotingswijziging voor 2021 en de nieuwe begroting voor 2022 inzake Veilig Thuis uitgegaan van onderstaande uitgangspunten voor de diensten Veilig Thuis: • Realisatie 2020 voor alle onderdelen, inclusief extrapolatie van cijfers van januari 2020 en deel februari (zie ook powerpoint-presentatie van Q-consult over uitgangspunten voor de begroting). • Na de veiligheidsbeoordeling door Veilig Thuis wordt in principe ‘Voorwaarden en Vervolg’ ingezet, tenzij anders wordt besloten.

• Uitgegaan wordt van de verhouding 70% Voorwaarden & Vervolg en 30% Onderzoek. • Als Veilig Thuis door wachtlijsten bij gemeentelijke sociale wijkteams en hulpverleningsorganisaties niet de mogelijkheid heeft om zaken over te dragen wordt de (facultatieve) dienst ‘zicht op veiligheid’ ingezet (en wordt hiervoor een factuur gestuurd). • Bezuinigingsdoelstelling Veilig Thuis: voor monitoring 12 uur te normeren in plaats van 15 uur per casus. Overige diensten • Continue deskundigheidsbevordering mede op verzoek van gemeenten op het terrein van mensenhandel, stalking, seksueel misbruik, complexe echtscheiding: 160 uur. • Voorlichting aan sociale wijkteams: 40 bijeenkomsten (idem als in 2020). • Verzoek tot bespreking (VTB) en Verzoek tot onderzoek (VTO) naar Raad voor de Kinderbescherming: 73. • Tijdelijk huisverbod (THV): 55 (conform realisatie 2020).

Programmabegroting 2022

pagina 43 van 115

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Een veilig thuis voor iedereen, jong en oud

Kwalitatief goede dienstverlening

Zorg voor excellent partnerschap en aansluiten bij lokale structuren.

Operationeel doel Veilig Thuis is goed te vinden

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / resultaat 2022 Up to date informatie op de website en in foldermateriaal (ook vertalingen), zodat inwoners snel de juiste informatie kunnen ophalen.

Veiligheid vooropstellen

Zichtbare en effectieve inzet als expert op terrein van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Herkenbare, laagdrempelige organisatie.

Korte lijnen met c.q. maatwerk- afspraken met sociale wijkteams.

Meer preventief adviezen geven, waardoor meldingen kunnen worden voorkomen.

Stabilisatie groei meldingen.

Versterken lokaal veld door meer expertise over (on)veiligheid; daardoor minder druk op Veilig Thuis.

Optimale samenwerking met en in de regio door gebruik van dezelfde taxatieinstrumenten in de hele regio.

Verminderen handelingsverlegenheid bij wijkteams en betrokken professionals.

Voorlichting sociale wijkteams.

Zo min mogelijk verschillende professionals invliegen bij gezinnen/systemen.

Veiligheidsvoorwaarden opstellen samen met sociaal wijkteam en betrokken hulpverlening om directe veiligheid te waarborgen en vervolgens structurele veiligheid te borgen.

Wettelijke termijnen worden gehaald.

Uitvoering diensten minimaal 90% binnen wettelijke termijn.

Sturen op doorstroom en uitstroom.

Geen wachtlijsten/ werkvoorraden meer.

Werken conform de in 2020 vastgestelde samenwerkingsafspraken met gemeenten.

Snelle overdracht naar alle gemeenten. (voorwaarde: sociale wijkteams en hulpverleningsorganisaties hebben geen wachtlijsten.)

Programmabegroting 2022

pagina 44 van 115

Huisbezoek (waar nodig) samen met sociale wijkteams, bijvoorbeeld in crisissituaties. Samenwerken in de keten van zorg en veiligheid.

Goed werkend ‘Actie-overleg’ met politie en OM. Doorontwikkeling ZSM (samenwerkingsverband zorg en straf) op regio Oost-niveau.

Bedragen x € 1.000,-

Veilig Thuis

Werkveld beleidsmatig belegd bij de GGD Realisatie Gewijzigde begroting Begroting 2020 2021 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

5.196 649 0 1.542

4.605 637 0 2.218

4.635 736 0 2.280

4.580 741 0 2.274

4.562 742 0 2.292

4.562 743 0 2.291

-7.104 -19 0 -133

-7.383 0 0 -77

-7.572 0 0 -79

-7.517 0 0 -79

0 132

0 0

Programmabegroting 2022

pagina 45 van 115

Aantallen Uren per Kostprijs 2022 dienst 2022

Diensten Wettelijke diensten Adviezen & Ondersteuning

Totaal 2022

6.390

1,75 €

185

€

1.182.150

Meldingen met veiligheidsbeoordeling Politiemeldingen Burgers en andere professionals

2.100 870

4,00 € 4,00 €

425 425

€ €

892.500 369.750

Overdracht na veiligheidsbeoordeling Overdracht na actieve betrokkenheid

1.393 828

4,00 € 4,00 €

408 408

€ €

568.344 337.824

Totaal bemoeienis Veilig Thuis

833

Dit bestaat uit: Onderzoek 30% van bemoeienis VT Waarvan met monitoring 70% Waarvan zonder monitoring 30%

250 175 75

49,13 € 37,13 €

5.316 4.163

€ €

930.300 312.225

Voorwaarde en vervolg 70% van bemoeienis VT Waarvan met monitoring 90% Waarvan zonder monitoring 10%

583 525 58

42,13 € 30,13 €

4.541 3.388

€ €

2.384.025 196.504

Huisverboden

50,00 €

4.999

€

274.945

Voorlichting

6,00 €

621

€

24.840

Overige diensten VTO naar RVDK VTB (nieuw sinds 2020)

30 45

13,40 € 6,70 €

1.388 694

€ €

41.640 31.230

Deelname aan expertise beraad op verzoek van gemeente

160

4,00 €

495

€

79.200

Totaal kosten alle deelnemende gemeenten + Mook In deze begroting zit besparing door Monitoring

€ 7.625.477 700

96 €

201.600

Aansluiting bijdrage deelnemende gemeenten Besparing Veilig Thuis 2022 Besparing Management en facilitair Uitzetting informatieveiligheid Bijdrage Mook en Middelaar

€ 7.625.477 € -6.000 € -5.016 € 36.368 € -78.879

Bijdrage deelnemende gemeenten

€ 7.571.950

Programmabegroting 2022

pagina 46 van 115

3.4

Werkveld specifiek (facultatief)

In deze paragraaf worden de facultatieve werkvelden van de GGD nader toegelicht. Deze bestaan voor een groot deel uit facultatieve taken voor gemeenten waarbij er een keuzemogelijkheid bestaat om werkvelden af te nemen. Daarnaast worden in deze paragraaf diensten aan derden nader toegelicht.

3.4.1

Programma Onderzoek, Informatie en Advies (OIA)

Het programma Onderzoek, Informatie en Advies (OIA) ontwikkelt een data- en informatiegestuurde aanpak. De GGD verzamelt, bestudeert en vergelijkt gegevens en cijfers over de gezondheid en factoren die de gezondheid beïnvloeden. Het gaat daarbij in de basis om cijfers die de GGD zelf verzamelt via de gezondheidsmonitoren en om gegevens die ten behoeve van het primaire proces binnen de afdelingen JGZ, AGZ, Gezond Leven, Bijzondere Zorg en Veilig Thuis worden verzameld of geregistreerd. Door gegevens van verschillende databronnen met elkaar te koppelen en te analyseren, kunnen vernieuwende inzichten over beleidsterreinen heen ontstaan die gemeenten kunnen ondersteunen bij (integrale) beleidsvorming. Verdiepende onderzoeken en kwalitatieve data Voor vraagstukken die een kwalitatieve dataverzameling vragen c.q. voor verdiepende analyses, die bijvoorbeeld kunnen leiden tot factsheets, hebben wij een infrastructuur beschikbaar om panelonderzoek uit te voeren. We beschikken over een GGD-panel met 2000 inwoners. Het panelonderzoek is een uniek instrument binnen de GGD om burgers te peilen over specifieke thema’s. Hierin zoeken we actief samenwerking met andere GGD’en en geïnteresseerde onderzoeksgroepen. Om de technische infrastructuur en het volume/enthousiasme van de actieve panelleden te behouden, is het streven om minimaal 2 panelonderzoeken per jaar uit te voeren.

Verdiepende onderzoeken behoren vanaf 2021 niet meer tot de uniforme taken, maar kunnen als facultatieve taak door gemeenten worden ingekocht.

Strategisch doel Verzamelen van beleidsrelevante gegevens over gezondheid van de burgers

Operationeel doel Uitvoeren van verdiepende kwalitatieve onderzoeken via het GGD-panel over relevante thema’s

Prestatie / Resultaat 2022 Digitale vragenlijsten, dataverzamelingen, verwerking en rapportage (factsheets) van de bevindingen aan de opdrachtgevers (bv. gemeenten) en de panel-deelnemers.

3.4.2

Algemene gezondheidszorg

Algemene gezondheidszorg (AGZ) heeft onder andere gezondheidsbescherming ten doel. Gezondheidsbescherming richt zich op het beschermen van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Zuid tegen infectieziekten in binnen- en buitenland, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s. Doel is onder andere om te voldoen aan de eisen die wet- en regelgeving stelt aan gemeenten (Wet publieke gezondheid, Wet veiligheidsregio’s en subsidieregeling publieke gezondheid). Aanvullende seksuele gezondheidszorg, Reizigersadvisering en -vaccinatie en Milieu en gezondheid zijn facultatieve producten die bijdragen aan gezondheidsbescherming in Gelderland-Zuid. Aanvullende seksuele gezondheidszorg is een taak die op basis van landelijke subsidie wordt uitgevoerd. Het Ministerie van VWS wil deze zorg in de toekomst mogelijk op een andere wijze financieren. Bij het opstellen van deze begroting was hierover echter nog geen besluit genomen. In deze begroting is derhalve nog uitgegaan van ongewijzigde continuering van de financiering voor Aanvullende seksuele gezondheidszorg. Reizigersadvisering en -vaccinatie is een markttaak. Gemeenten kunnen taken ten aanzien van ‘registratie en lichte handhaving’ kinderopvang aan de GGD overdragen, in de vorm van een opdracht per gemeente; vooralsnog hebben 5 gemeenten dit gedaan.

Forensisch medisch onderzoek is een deeltaak van de Forensische geneeskunde die in opdracht van de politie wordt uitgevoerd. Waarschijnlijk wordt de Medische arrestantenzorg (MAZ) in 2021 door de politie aanbesteed; eventuele financiële gevolgen van deze aanbesteding MAZ zijn bij de opstelling van deze begroting nog onbekend en niet opgenomen in de begroting. In 2021 wordt onderzocht of op de Forensische geneeskunde (waaronder Forensisch medisch onderzoek (FMO) bezuinigd kan worden door verdergaande samenwerking en/of uitbesteding (andere organisatievorm). AGZ verzorgt tevens de uitvoering van de Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA) die in opdracht van het COA wordt geboden. Daarbij wordt een verbinding gemaakt met de inzet van de GGD voor de publieke gezondheidszorg voor migranten waarbij specifieke voorlichting sinds 2020 als facultatieve taak wordt uitgevoerd. Tenslotte is in het kader van de GGD-bezuinigingen besloten om vanaf 2021 Psychosociale Hulpverlening bij incidenten (PSHi) te zien als een facultatieve taak. In de GGD-begroting wordt hiervoor geen budget opgenomen; indien gedurende het jaar GGD-inzet wordt gevraagd, zal deze op factuurbasis bij de betreffende gemeente(n) in rekening worden gebracht.

Programmabegroting 2022

pagina 49 van 115

Strategisch doel Gezondheidsbescherming van inwoners tegen infectieziekten in binnen- en buitenland, seksuele gezondheidsrisico’s en ongunstige milieufactoren.

Operationeel doel Bevorderen van de seksuele gezondheid en beschermen tegen risico’s op dit gebied.

Prestatie / Resultaat 2022 • Aanvullende seksuele gezondheidszorg (ASG) voor Gelderland-Zuid: o preventie en bevordering seksuele gezondheid; o voorkomen van verdere verspreiding van Soa’s gericht op risicogroepen. • Coördinatie organisatie ASG voor regio Oost. • Uitvoering PrEP-regeling: voorkomen van HIV verspreiding gericht op risicogroepen • Coördinatie PrEP-regeling regio Oost • Netwerksamenwerking en deskundigheidsbevordering seksuele gezondheidszorg Gelderland-Zuid. • Ondersteuning van onderwijs met uitvoering stimuleringsregeling gezonde relaties en seksualiteit (i.s.m. GGD-afdeling Gezond Leven). • Preventie-activiteiten met betrekking tot onder andere: o Keuzehulp bij onbedoelde zwangerschap; o Nazorg Vrouwelijke Genitale Verminking. o Nu Niet Zwanger: bespreekbaar maken van kinderwens, zwangerschap en anticonceptie als onderdeel van het programma Kansrijke Start.

Beperking van gezondheidsrisico’s van reizigers en specifieke groepen en infectierisico’s van inwoners in Gelderland-Zuid.

•

• • • •

•

Advisering en vaccinatie van reizigers ter voorkoming van infectieziekten en andere gezondheidsproblemen tijdens (verre) reizen. Het voorkomen van import van infectieziekten. Vaccinatie van cliënten met een beroepsrisico. Uitvoering van vaccinaties op maat. Vaccinatie van inwoners tegen overige gezondheidsrisico’s (22-wekenprik zwangere, etc.). Ontwikkeling van een vaccinatienetwerk voor afstemming en expertisedeling met partners in de regio.

Programmabegroting 2022

pagina 50 van 115

Strategisch doel

Operationeel doel Voorkomen of beperken van gezondheidsschade ten gevolge van blootstelling aan ongunstige milieufactoren (Milieu en Gezondheid -Wpg & OW).

Prestatie / Resultaat 2022 • In opdracht van individuele gemeenten bijdragen aan projecten op het gebied van bescherming en bevordering van een gezonde leefomgeving.

Bijdragen aan kwaliteitsborging kinderopvang.

Toezicht houden op kwaliteit kinderopvang

•

Registratie en lichte handhaving kinderopvang in opdracht van enkele gemeenten.

Bijdragen aan forensische opsporing.

Bieden van continue beschikbaarheid en inzet van forensisch geneeskundige expertise voor forensisch medisch onderzoek

•

Forensisch medisch onderzoek (FMO) in opdracht van de politie. Samenwerking met andere GGD’en in Oost-Nederland bij de uitvoering van FMO en/of uitbesteding van FMO (n.a.v. uitkomsten onderzoek in 2021).

Gezonde opvang van asielzoekers.

Borgen van gezonde opvang van asielzoekers in een AZC.

•

PSHi: voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van ingrijpende gebeurtenissen.

Het, onder regie van gemeente(n), inzetten van hulpverlening bij ingrijpende gebeurtenissen, zodat maatschappelijke onrust zo klein mogelijk blijft en herstel bevorderd wordt. Adviseren gemeenten, lokale teams, scholen en (zorg)partners bij ernstige incidenten.

Indien gevraagd (op factuurbasis): • Hulpverlening bij ernstige gebeurtenissen. • Consultatie en advies aan netwerkpartners met GGD-brede expertise.

•

Publieke gezondheidszorg aan asielzoekers in AZC’s in opdracht van het COA en GGD GHOR Nederland.

Programmabegroting 2022

pagina 51 van 115

Bedragen x € 1.000,Algemene Gezondheidszorg

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10235496/1