1 Informatienota rapport 'aanpak klimaatadaptatie door gemeenten'

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Informatienota rapport 'aanpak klimaatadaptatie door gemeenten'

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.052635 /163215 9 maart 2021 H.J. Peters mw. Magnee en dhr. Timmermans 9 maart 2021 Fysieke leefomgeving - Rapport ‘aanpak klimaatadaptatie door gemeenten’ Openbaar

Kennis nemen van: Het rapport ‘Aanpak klimaatadaptatie door gemeenten – een kwalitatieve analyse’ 1. Inleiding In opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft stichting Climate Adaptation Services (CAS) onderzocht hoe gemeenten klimaatadaptatie aanpakken. Hiervoor hebben ze twintig gemeenten, waaronder West Maas en Waal, en één regio geanalyseerd. Projectleider Martijn Timmermans heeft middels een interview de stand van zaken in onze vooruitstrevende gemeente toegelicht. Het definitieve rapport vindt u in de bijlage. 2. Aanleiding Veel gemeenten in Nederland werken aan klimaatadaptatie. De aanpak die zij daarvoor volgen verschilt. Sommige gemeenten hebben groenblauwe structuren standaard onderdeel gemaakt van ruimtelijke herinrichtingen. Andere gemeenten leggen de focus meer op het stimuleren en faciliteren van inwoners, bijvoorbeeld door middel van een subsidie of voorlichting. Ongeacht de aanpak werken gemeenten aan een gezamenlijk doel om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie helpt daarbij. Dit Deltaplan Ruimtelijke adaptatie is een gezamenlijk plan van gemeenten, Rijk, waterschappen en provincies om Nederland klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. Het plan is opgebouwd volgens zeven ambities.

Een groot deel van de gemeenten werkt op dit moment aan de volgende drie ambities: • Kwetsbaarheden in beeld brengen: Met behulp van klimaatstresstesten brengen gemeenten de kwetsbaarheden voor klimaatverandering in beeld. De meeste gemeenten hebben dat inmiddels gedaan. • Risicodialoog voeren en adaptatiestrategie opstellen: In risicodialogen voeren overheden samen met relevante gebiedspartners het gesprek over de resultaten van de stresstest. Ze prioriteren de knelpunten en verkennen wie wat zou kunnen aanpakken. In de adaptatiestrategie beschrijft een gemeente vervolgens hoe zij de belangrijkste klimaateffecten gaat aanpakken. • Uitvoeringsagenda opstellen: Nadat gemeenten de adaptatiestrategie hebben opgesteld, maken ze uitvoeringsplannen voor hun gemeente en regio. Hierin staan onder andere

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

afspraken over wie wat gaat doen. De uitvoeringsplannen geven inzicht in het type maatregelen dat een gemeente wil gaan nemen. Gemeente West Maas en Waal heeft deze 3 ambities al volbracht. Uw raad heeft op 8 oktober 2020 het lokale uitvoeringsprogramma (LUP) vastgesteld. In dit LUP staat zowel onze lokale als de regionale aanpak richting een klimaatbestendig West Maas en Waal. 3. Beoogd effect Uw raad kennis te laten nemen van het rapport ‘Aanpak klimaatadaptatie door gemeenten – een kwalitatieve analyse’. En uw raad kennis te laten nemen van de voortgang van West Maas en Waal op het gebied van klimaatadaptatie ten opzichte van andere gemeenten in Nederland.

4. Informatie Voor de analyse heeft stichting CAS twintig gemeenten en één regio geselecteerd. Hierbij is rekening gehouden met een evenredige verdeling over hoog en laag Nederland, stedelijk en landelijk gebied, en grotere en kleinere gemeenten. Een belangrijk selectiecriterium was dat de gemeenten hun acties voor klimaatadaptatie hebben uitgewerkt, bijvoorbeeld in een uitvoeringsprogramma of een uitvoeringsagenda. Dat betekent dat de selectie van gemeenten veel koplopers bevat op het gebied van klimaatadaptatie. De analyse gaat in op de ambities van gemeenten, uitvoeringsprogramma’s waarin alle benodigde acties staan omschreven en de samenwerkingen tussen gemeenten, andere overheden en overige betrokken partijen. Uit de analyse blijkt dat gemeenten klimaatadaptatie integraal willen aanpakken, maar dat de uitwerking hiervan nog beperkt is. De koppeling met andere sectoren en andere transities wordt nog (te) weinig gemaakt. Daarnaast zijn er verschillende belemmeringen om tot uitvoering van maatregelen te komen. Zo zorgt de grote druk op de ruimte voor conflicten en grote afstemmingsopgaven. Nog niet overal is klimaatadaptatie een prioriteit. En vaak zijn er maar beperkte budgetten beschikbaar, zeker voor vergroening. Ook is het niet altijd gemakkelijk om particulieren mee te nemen en enthousiast te krijgen.

Daartegenover staat dat klimaatadaptatie door het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie in een versnelling is gekomen. De geanalyseerde gemeenten hebben de afgelopen jaren veel stappen gezet. De kwetsbaarheden zijn beter in beeld, het bewustzijn bij gemeenten, inwoners en andere partijen is flink gegroeid, er worden strategieën opgesteld en er worden maatregelen genomen. Als West Maas en Waal mogen we trots zijn dat we een koploper zijn op het gebied van klimaatadaptatie. En dat we hierbij in één adem worden genoemd met gemeenten als bijvoorbeeld Arnhem, Rotterdam en Tilburg.

5. Kanttekeningen Niet van toepassing. 6. Financiën Niet van toepassing. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester