1 Informatienota actuele stand van zaken nieuwe Wet inburgering

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Actuele stand van zaken nieuwe Wet inburgering

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.055859 /172719 11 mei 2021 R.A.N. Reuvers mw.Derksen 16 mei 2021 Maatschappelijke zaken 1. Begrippenlijst 2. Overzicht uitvoering inburgeringstaken Openbaar

Kennis nemen van: Actuele stand van zaken rondom het implementeren van de nieuwe Wet inburgering 2022 en de ondersteuning voor de ondertussengroep. 1. Aanleiding De ingangsdatum van de nieuwe Wet inburgering is, nadat deze een aantal keer is uitgesteld, naar verwachting 1 januari 2022. Gemeenten in Rivierenland werken op dit moment samen aan de implementatie van deze wet. Graag informeren we u over de veranderopgave Inburgering en de laatste stand van zaken in Rivierenland. 2. Beoogd effect Het college en de gemeenteraad informeren over de ontwikkelingen op het gebied van inburgering. 3. Informatie De laatste stand van zaken rondom de implementatie Wet inburgering 2021 Wetstraject De 'Wet inburgering 2021' is op 2 februari 2021 gepubliceerd in het Staatsblad. De verkiezingen hebben vooralsnog geen invloed op de ingangsdatum van de wet: het ministerie blijft met volle inzet en energie koersen op inwerkingtreding per 1 januari 2022. Alle voorbereidingen daartoe worden dus doorgezet en alle ketenpartners zijn ook gevraagd zich hiervoor te blijven inzetten. Handelen in geest van de wet SZW en de VNG willen stimuleren dat gemeenten zoveel mogelijk hun begeleidende rol kunnen oppakken in de geest van de nieuwe wet. Hieronder valt onder meer de intake, het PIP-advies (persoonlijk Plan Inburgering en Participatie) en periodieke voortgangsgesprekken.

Over een financiële tegemoetkoming wordt meer bekend in de voorjaarsnota 2021. Gemeenten in Rivierenland hebben eerder al besloten om vanaf 1 juli 2021 pilots op het gebied van financieel ontzorgen en brede intake uit te voeren. Hiervoor wordt een gedeelte van de ontvangen implementatiemiddelen ingezet. Indien gemeenten een financiële tegemoetkoming vanuit het Rijk ontvangen, dan vallen de gereserveerde pilotmiddelen vrij.

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

Stand van zaken Rivierenland per wetsonderdeel A. Inkoop van de leerroutes: gemeenten zijn vanaf 1 januari 2022 verplicht om leerroutes aan te bieden aan statushouders. Hiervoor loopt op dit moment een aanbestedingstraject. Vanwege de grote belangstelling voor de opdracht, wordt eerst een voorselectie uitgevoerd. We maken een selectie van maximaal 5 taalaanbieders die bij onze regio passen. Dit doen we door te selecteren op basis van de nodige ervaring met het aanbieden van onderwijs in kleinere gemeenten en ervaring met samenwerking met uitvoerders Participatiewet, werkgevers en kleinere organisaties in het sociaal domein. Met deze 5 taalaanbieders gaan we rond juli 2021 de offertefase in: we vragen ze dan om een plan van aanpak op te stellen en op basis hiervan maken wij een keuze. De leerroutes worden op basis van de volgende kaders vormgegeven: 1. Het modulair opbouwen van leerroutes: formeel taalonderwijs in combinatie met themagericht onderwijs en participatie; 2. In het begin van de leerroute ligt de focus met name op taal, deze focus verschuift gedurende de leerroute steeds meer naar participatie; 3. In de leerroutes wordt het belang van werken en het genereren van een inkomen benadrukt. De taalaanbieder zorgt ervoor dat de inburgeringsplichtige hiertoe de nodige kennis en vaardigheden opdoet. B.

Inkoop maatschappelijke begeleiding: Gemeenten in Rivierenland onderzoeken hoe de maatschappelijke begeleiding vernieuwend en effectief vormgegeven kan worden. Hierbij wordt gekeken naar de lokale inbedding. Dit onderzoek is in volle gang. Uiterlijk in mei 2021 wordt het resultaat gedeeld met de portefeuillehouders inburgering. U wordt hier t.z.t. over geïnformeerd. C. Brede intake, Persoonlijk Plan inburgering en Participatie en het financieel ontzorgen: deze elementen worden in het nieuwe stelsel door de regionale medewerkers uitgevoerd. De werkprocessen zijn in samenwerking met ketenpartners uitgewerkt en we staan klaar om op 1 juli aanstaande te starten met de regionale pilots. D. Borging Wet inburgering: in het nieuwe stelsel worden er nieuwe, regionale functies ingevoerd: de inburgeringsconsulent (voor de brede intake en de PIP), de budgetcoach, de regiocoördinator en een sleutelpersoon. We zijn met Regio Rivierenland in gesprek om deze medewerkers hier onder te brengen. Uitgangspunt is dat het enkel om uitvoering gaat; beleid blijft bij de individuele gemeenten. Rol van de raad Onderdeel van de implementatie van de Wet inburgering is het opstellen van een verordening Wet inburgering. De verordening inburgering, inclusief inhoudelijke toelichting, wordt in de tweede helft van 2021 ter besluitvorming aan u voorgelegd.

Ondersteuning van de ondertussengroep De ondertussengroep is de groep inburgeraars de op dit moment gehuisvest wordt in de gemeenten, maar nog niet kunnen profiteren van het nieuwe stelsel. Gemeenten ontvangen middelen om deze doelgroep extra ondersteuning te bieden. Op dit moment lopen er in Rivierenland de volgende (al dan niet afgerond) projecten: A. Doelgroep einde lening: ROC Rivor voert samen met Vluchtelingenwerk, de bibliotheek en beide uitvoerders Participatiewet een project uit ter ondersteuning van de statushouders die aan het einde van hun lening zitten, maar nog wel inburgeringsplichtig zijn. Dit project is op 1 augustus 2020 gestart en kent een looptijd van 12 maanden. Er nemen op dit moment 28 statushouders uit de 8 gemeenten deel aan dit traject. Daarnaast is budget gereserveerd voor 2 vervolgprojecten. B. Onderwijsroute: In het schooljaar 2019/2020 is ter vervanging van de bestaande duale trajecten, het ISK 18+ opgericht. Het ISK18+ is een voorschakeltraject om de jongvolwassen inburgeraars goed voor te bereiden op het volgen van MBO of HBO onderwijs. Evaluatie van

de duale trajecten leerde dat deze cursisten veelal in het vervolgonderwijs aanlopen tegen hun gebrek aan Nederlandse taalvaardigheden. Door het intensievere voorschakeltraject van het ISK 18+ wordt dit voorkomen. De cursisten die uitstromen uit de duale trajecten worden in het MBO twee schooljaren op Nederlandse taal ondersteund. De overgangsbekostiging (2 schooljaren) wordt betaald uit de middelen voor de ondertussengroep. In het schooljaar 2019/2020 hebben 21 statushouders uit regio Rivierenland deelgenomen aan het overgangstraject. 15 van de 21 cursisten hebben een hoger opleidingsniveau behaald. De overige studenten gaan het examenjaar in of zijn gaan werken. C. Begeleiding naar werk: Werkzaak Rivierenland heeft samen met Movisie het project K!X Works uitgevoerd.

K!X Works helpt nieuwkomers om aansluiting te vinden op de Nederlandse arbeidsmarkt: • Nieuwkomers worden getraind in vaardigheden en competenties die helpen bij het vinden van een baan; • Ze worden gestimuleerd om zelf te werken aan hun eigen toekomst, uitgaande van eigen kracht en kwaliteiten; • Ze komen in contact met de arbeidsmarkt via gastlessen en bedrijfsbezoeken; • Ze bouwen een netwerk op dat zij kunnen benutten voor het vinden van een baan; • Ze versterken hun beroepsoriëntatie en opleidingskeuze; • In dit programma wordt tevens een co-trainer getraind zodat de gemeente K!X Works daarna zelfstandig kan uitvoeren en K!X Works kan borgen. In totaal hebben 12 statushouders uit de 8 gemeenten deelgenomen aan het traject. 10 van de 12 deelnemers hebben concrete vervolgstappen gezet na het volgen van de training. Zij zijn uitgestroomd richting studie, (vrijwilligers)werk of zijn een inburgeringscursus op hoger niveau gaan doen. 2 deelnemers zijn vroegtijdig uitgevallen in verband met medische klachten. D. Pilots in de geest van de nieuwe wet: 1 juli 2021 starten twee pilots op het gebied van de brede intake, het persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP) en het financieel ontzorgen. Binnen deze pilots krijgen de statushouders die vanaf dat moment instromen begeleiding zoals in de nieuwe wet is opgenomen.

Deze pilots zouden al eerder starten (eerst mei 2020, daarna november 2020), maar zijn in verband met uitstel van de wet steeds doorgeschoven. 4. Kanttekeningen 5. Financiën Het verstrekken van deze informatie heeft geen financiële consequenties. Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester