Toelichting op presentatie Verordening hemel- en grondwater en rioolaansluiting.pdf

Toelichting presentatie Verordening afvoer hemel- en grondwater en Rioolaansluitverordening Sheet 4 Door klimaatverandering neemt de kans op onder andere wateroverlast en overstromingen toe. Dat levert risico’s op voor onze gezondheid, veiligheid en economie. Het is van groot belang dat Nederland, maar ook zeker onze gemeente, zich aanpast aan deze veranderingen en maatregelen neemt om onder andere schade aan huizen en vitale infrastructuur te voorkomen. Gemeente kan niet alles oplossen. Klimaatadaptatie is iets wat we samen met bewoners en ontwikkelaars aan moeten pakken. De twee verordeningen zijn een actualisatie en harmonisatie van beleid uit de voormalige gemeenten. Voormalig gemeente Neerijnen had een ‘Verordening op de afvoer van afvloeiend hemelwater of grondwater’. Voormalige gemeenten Neerijnen en Lingewaal hadden een ‘Rioolaansluitverordening’. Deze verordeningen zijn conform de wet Arhi automatisch op 1 januari 2021 komen te vervallen en niet meer rechtsgeldig. In 2019 is het Water- en rioleringsplan (WRP) vastgesteld door de raad. Hierin is een bergingsopgave opgenomen voor nieuwbouwprojecten. Ook ligt de West Betuwse voorkeursvolgorde voor het hemelwater hierin vast: hergebruiken – vasthouden – bergen – afvoeren. Ook de ambitie om in bestaande gebieden af te koppelen staat hierin benoemd. De Verordening afvoer hemel- en grondwater geeft hier invulling aan.

Afgelopen december is de Woonvisie vastgesteld door de raad. Hierin is nog een keer bekrachtigd dat we klimaatadaptief willen bouwen. Sheet 6 Voor nieuwbouwlocaties in heel de gemeente geldt een waterbergingseis op eigen terrein. Dit stond al in het in 2019 vastgestelde WRP, maar met deze verordening wordt dit ook juridisch vastgelegd. Het regenwater bergen is in de meeste gevallen haalbaar en wordt met de bouw meegenomen. Dit kan bijvoorbeeld in een krattensysteem, zandpakket, regenwaterschutting, regenwaterkelder (voor hergebruik), groen dak, et cetera. Met het vaststellen van deze verordening door uw raad, wijst uw raad het gehele gemeentelijke grondgebied aan als gebied waarbinnen deze waterbergingseis voor nieuwbouw geldt.

Pagina 2 van 4

Sheet 9 Waarom de verordening nu in laten gaan, ook voor nieuwbouw? We kiezen bewust niet voor een overbruggingstermijn. Zoals bij elk nieuw beleid, zijn er grensgevallen. Dit kan een extra investering betekenen bij lopende nieuwbouwprojecten. Lichte kostenstijging (inschatting 500 à 1000 euro per woning) voor projectontwikkelaars en/of gemeente. Waar dat van toepassing is, gaan we in gesprek met de ontwikkelaars. Kansen pakken. Klimaatadaptieve inspanning niet neerleggen bij bewoners (probleem verplaatsen). Het doel is zoveel mogelijk nieuwbouwhuizen te verplichten hemelwaterberging realiseren, want dat is nodig voor een toekomstbestendig West Betuwe. Beter nu investeren dan later pleisters moeten plakken. Anders schuif je het probleem alsnog door naar bewoners. Sheet 10 Zoals in het WRP staat, is de ambitie waar het mogelijk is hemelwater af te koppelen van de riolering. Dit verminderd of voorkomt wateroverlast en draagt bij aan een klimaatadaptief West Betuwe. Dit gaat we niet zomaar overal doen. Bij herinrichtingsprojecten, met daarin bijvoorbeeld gevoelige locaties uit klimaatstresstesten, willen we samen met bewoners aan klimaatadaptatie werken. Zorgvuldig bekijken wij wat hier de beste oplossingen en maatregelen zijn.

Mocht afkoppelen de beste oplossing zijn, dan wordt hier op deze projectlocatie (denk qua grootte aan één of meerdere straten) een ‘afkoppelgebied’ aangewezen door het college. Hier gaan we samen met de bewoners afkoppelen. Over het algemeen werkt iedereen mee en verloopt het traject vloeiend. Soms is er iemand die uit principe niet mee wil werken. Deze bewoners worden dan gewezen op de verordening, waardoor ook zij hun steentje bij moeten dragen aan klimaatadaptatie. De verordening werkt hier dus als een soort stok achter de deur. Als het afkoppelen van hemelwater in bestaande bouw te weinig bijdraagt aan het oplossen van de problematiek (bijvoorbeeld wateroverlast), kan het college besluiten om nog een zwaarder middel in te zetten; het verplichten van opvangen van hemelwater op eigen terrein. En dat betekent dat het college zogenaamde ‘hemelwaterbergingsgebieden’ aanwijst. Ook dit bekijkt het college per situatie en een besluit daarover valt dus op een later moment. Hier geldt hetzelfde als bij de ‘afkoppelgebieden’, de verordening werkt als stok achter de deur. We richten ons in eerste instantie op een goed participatietraject met bewoners.

Pagina 3 van 4

Sheet 11 In de ‘Verordening afvoer hemel- en grondwater’ staan twee bijlages. Deze bijlages zijn “gereserveerd”. Dit houdt in dat deze later ingevuld worden. Op dit moment zijn er namelijk nog geen gebieden aangewezen, daarom bevatten deze bijlagen nog geen kaarten. De ‘afkoppelgebieden’ en ‘hemelwaterbergingsgebieden’ ontstaan na een besluit en aanwijzing van het college en worden dus steeds aangevuld. Reeds in het verleden afgekoppelde gebieden komen niet op deze kaart. Wordt dadelijk dan opeens bijna heel de gemeente aangewezen als afkoppel- of hemelwaterbergingsgebied? Het antwoord daarop is nee. Bij het aanwijzen van de ‘afkoppelgebieden’ en ‘hemelwaterbergingsgebieden’ wordt nadrukkelijk gekeken naar kansen. Alleen daar waar (riool)reconstructies plaatsvinden, waar herinrichtingsprojecten gaan komen of waar uit de klimaatstresstesten blijkt dat actie door middel van afkoppelen en/of bergen nodig is, wijst het college gebieden aan. Denk qua grootte hierbij aan één of meerdere straten. Voorafgaand aan de aanwijzing, kijken we of dit gebied kansrijk is. We kijken onder andere naar haalbaarheid en geschiktheid van tuinen/gebouwen om af te koppelen en/of water op te vangen. Op basis hiervan beslist het college of er een ‘afkoppelgebied’ en eventueel een ‘hemelwaterbergingsgebied’ aangewezen wordt. Het is en blijft maatwerk.

Iedere locatie, woning en straat is tenslotte anders. Het is belangrijk dat de raad het mandaat voor het aanwijzen van deze gebieden aan het college geeft. De raad stelt tenslotte kaders vast, en het college voert binnen deze kaders het beleid uit. Dit is opgenomen in beslispunt 2 in het raadsvoorstel. Sheet 13 Daarnaast is met deze verordening in de hele gemeente het lozen van grondwater op het openbaar vuilwaterriool verboden. Het grondwater loost op een watergang of hemelwaterriool. Zo gaat er niet onnodig ‘schoon’ water naar de rioolwaterzuivering. Voorkomt overbelasting rioolsysteem

Pagina 4 van 4

Sheet 14 Laatste beslispunt is de rioolaansluitverordening. Deze verordening gaat over de rioolaansluitleiding. Bij het begin beginnen: wat is eigenlijk de riolering en een aansluitleiding? Veel gevallen in bebouwd gebied vrijvervalriolering. Zie plaatje. Toelichting plaatje: hoofdriool (uiteindelijk naar rioolwaterzuivering), aansluitleiding, gebouw etc. Maar wie is verantwoordelijk voor de aansluitleiding? En van wie is hij? Wie doet het beheer en onderhoud? Wat gebeurt er bij een verstopping? Nu nog niet duidelijk vastgelegd. Dat ligt vast in de rioolaansluitverordening. Perceelsgrens is ook grens eigendom aansluitleiding. In buitengebied rioolgemaaltjes en drukriolering of een iba. Rioolgemaaltje: grens bij aansluitleiding van de pompput. Iba: aansluitleiding op iba. Grens is ook voor het onderhoud en beheer. Bij een verstopping eerste onderzoek voor bewoner. Zit in ‘zijn’ deel  voor bewoner. Zit in ‘ons’ deel en komt niet door onjuist gebruik  voor ons, bijvoorbeeld door wortelingroei, verzakking etc.. Wel door onjuist gebruik en in ons deel  op kosten van bewoner. Onjuist gebruik kan zijn olie, frituurvet, schoonmaakdoekjes etc.