Spreektekst BCB bij Gemeente West Betuwe 10 december 2024.pdf

Spreektekst BCB bij Gemeente West Betuwe 10 december 2024

De ontsluiting van Tiel Beste mensen, ik sta hier namens het Bewoners Collectief Buitengebied Ophemert, de Vereniging tot Behoud van het Lingelandschap, IVN Natuureducatie, afdeling West Betuwe en de Dorpstafel Ophemert. Allereerst willen wij jullie bedanken. De gemeenteraad voor het aannemen van een glasheldere motie op 27 februari 2045 en het college voor het opstellen van een duidelijk negatieve zienswijze in juli dit jaar. Er is geen enkel misverstand, de gemeente West Betuwe is unaniem tegen het plan van Tiel om een nieuwe weg aan te leggen vlak langs de gemeentegrens, dwars door het stiltegebied, met een verwoestende impact op het landschap, groot gevaar op extra sluipverkeer en verkeersonveiligheid, een weg zonder nut en noodzaak, zonder goede motivering, het plan rammelt aan alle kanten. We hebben u een brief gestuurd op 13 november 2024 met een toelichting, deze is onderdeel van uw binnengekomen stukken. Nog even in het kort: •

Tiel wil een nieuwe 80 km/uur weg met een lengte van 4 kilometer aanleggen dwars door het groene Betuwse landschap tussen Wadenoijen en Ophemert. Dit kost ongeveer € 50 miljoen.

•

Tiel motiveert de noodzaak voor deze weg met een bevolkingsgroei van 42.000 naar 50.000 inwoners binnen 10 jaar. Dit is meer dan 18% groei, dat is veel meer dan de vastgelegde groeicijfers.

•

Op 18 december aanstaande wil de gemeenteraad van Tiel definitief kiezen deze nieuwe weg aan te leggen en vanaf dan niet ook meer naar alternatieven te kijken.

Wij zien drie grote kritiekpunten: 1. Deze besluitvorming is buitengewoon onzorgvuldig: •

De nieuwste groeiambities van Tiel zijn niet afgestemd met de buurgemeenten en provincie.

•

De landelijke MER-commissie vindt dat de onderbouwing onvolledig is en ongeschikt voor besluitvorming door de gemeenteraad van Tiel.

2. Er is een uitstekende alternatieve oplossing: •

De studies van Movares tonen aan dat opwaardering van de bestaande N834 naar dubbele rijbanen (dit is variant 1B) volstaat.

•

De zogeheten Ladder van Verdaas schrijft voor om eerst de bestaande weg op te waarderen.

3. We horen tegenstrijdige communicatie van overheden: •

Tiel claimt dat er steun is van provincie Gelderland, maar Gedeputeerde Ruitenberg ontkent financiële steun en pleit voor regionale aanpak (eerst oriënteren en samen afstemmen).

•

Onze eigen gemeente West Betuwe heeft een negatieve zienswijze ingediend, met terecht zorgen over aantasting stiltegebied, toename van sluipverkeer en landschapskwaliteit.

We constateren een stevig gebrek aan afstemming tussen de betrokken overheden. Want Tiel zegt dat de afstemming keurig verloopt, maar onze provincie en onze eigen gemeente ontkennen dat. Dit leidt nu tot grote frustratie bij de inwoners. Dit gaat ook in tegen alle beginselen van behoorlijk bestuur. Wij steunen het voorstel van de gemeente West Betuwe en de Provincie Gelderland voor een nieuwe, gecoördineerde en transparante aanpak, met gezamenlijke uitgangspunten en een zorgvuldig regionaal proces. Pas dan komen we tot een gedegen besluit, waarbij we rekening kunnen houden met alle betrokken partijen en belangen. Wij hebben voor de gemeenteraad van West Betuwe vandaag drie concrete vragen waar we graag zo snel mogelijk antwoord op krijgen: 1. Is de gemeenteraad van West Betuwe in lijn met de zienswijze van West Betuwe inhoudelijk betrokken geweest bij de afweging van Tiel en het voorgenomen definitieve besluit zoals dit nu voorligt in de gemeenteraad van Tiel op 18 december? 2. Welk overleg heeft er in de tussentijd tussen betrokken wethouders plaatsgevonden en wat was daarvan de uitkomst? 3. Welke mogelijkheden ziet de wethouder van West Betuwe om variant 5 tegen te houden, of gaat West Betuwe bestuurlijk gezien de handdoek in de ring gooien?

Toelichting De gemeenteraad van Tiel wil op woensdag 18 december een definitieve keuze maken over de aanleg van een nieuwe weg tussen Tiel en de A15. Dit gaat om een 80 km/uur weg van 4 kilometer dwars door het Betuwse landschap en het groene stiltegebied tussen de dorpen Wadenoijen en Ophemert. Met een nieuwe enorme tunnelbak onder het spoor door, het gaat om een investering van zo’n € 50 miljoen. Het college van Tiel wil deze weg aanleggen op basis van een gloednieuwe groeiprognose van Tiel van 42.000 inwoners (nu) naar 50.000 inwoners binnen 10 jaar. Dat is een vrij extreme groei van het inwoneraantal van ongeveer 18%. Dit groeicijfer is niet afgestemd met de buurgemeenten, noch met de provincie. Toch vormt juist dit groeicijfer de motivering voor het gemeentebestuur van Tiel om nu exclusief te kiezen voor deze nieuwe weg. Studies van Movares in opdracht van de gemeente Tiel hebben aangetoond dat deze nieuwe weg op basis van de vastgelegde groeicijfers van Tiel niet nodig is. De bestaande provinciale weg (N834) naar de afslag Tiel-West kan verdubbeld worden naar 2x2 rijbanen, dan is de verkeersproblematiek voor Tiel duurzaam opgelost. Volgens de zogeheten Ladder van Verdaas mogen we alleen een nieuwe weg aanleggen, als opwaarderen van de bestaande weg niet werkt. Volgens die ladder moet Tiel dus (samen met de provincie) die N834 gaan opwaarderen.

De buurgemeente West Betuwe heeft in juli 2024 een negatieve zienswijze ingebracht. West Betuwe is tegen dit plan van Tiel, omdat het tracé voor een groot deel vlak langs de gemeentegrens van West Betuwe loopt. Het is daar een stiltegebied met hoogwaardige landschappelijke kwaliteit. De gemeente West Betuwe heeft in haar zienswijze aangegeven geen (meer)waarde en geen draagvlak te zien voor variant 5. West Betuwe is dan ook tegen variant 5. We citeren uit de zienswijze: “Het gemeentebestuur van West Betuwe roept het college en de raad van Tiel dringend op om met college en gemeenteraad van West Betuwe, inwoners en stakeholders in gesprek te gaan en met name vanuit een brede gebiedsontwikkeling te kijken naar de gevolgen van een ontsluitingsweg en de wegenstructuur voor de gehele omgeving. De gevolgen van variant 5 gaan veel verder dan alleen Tiel en haar eigen buitengebied, maar betreft ook de gemeente West Betuwe en haar belangen, alsmede de belangen van de regio Rivierenland. Een nieuwe (door)start van dit proces is daarom noodzakelijk.” De landelijke MER-commissie heeft onlangs geconcludeerd dat het voorliggende MER rapport onvolledig en onduidelijk is en ongeschikt voor besluitvorming door de gemeenteraad van Tiel. Toch dreigt Tiel op 18 december door te denderen in de besluitvorming.

Het college van Tiel zegt dat ze serieus in gesprek zijn met de provincie Gelderland over financiering vanuit de provincie en dat de provincie medewerking wil verlenen. Maar gedeputeerde Ruitenberg communiceert naar ons (de bewoners) dat de provincie in ieder geval niet gaat meebetalen aan deze nieuwe weg. En ook dat het een gebiedsvraagstuk is dat de provincie liever regionaal wil oppakken. Ambtelijk

spreekt men uit dat er nu hooguit een oriëntatiefase aan de orde is en geen keuze voor een tracé. De Provincie Gelderland heeft tot nu toe een passieve rol in deze ontwikkelingen. Toch schermt de gemeente Tiel dat de provincie wel actief betrokken is en mee wil werken aan deze plannen. Maar het gaat hier over de toekomstbestendigheid van een bestaande provinciale weg, waar jullie als provincie eerstverantwoordelijk zijn. Het gaat over de provinciale omgevingsvisie, over regionale mobiliteit, over woningbouw, over landschap en natuur, over stiltegebieden. Daar past geen passieve rol bij, daar moet de provincie actief bij betrokken zijn. En Tiel gaat daar nu veel te hard en veel te ver in. Als inwoners van West Betuwe worden wij nu van het kastje naar de muur gestuurd. Tiel gaat een besluit nemen op basis van onjuiste argumenten, onze eigen gemeente West Betuwe is tegen en de Provincie Gelderland beweert dat er nog geen besluit valt. Dat is buitengewoon frustrerend: betrokken overheden zouden juist moeten samenwerken, gezamenlijke uitgangspunten moeten formuleren en een zorgvuldig proces moeten volgen. De besluitvorming verloopt nu helaas uiterst onzorgvuldig en ongemotiveerd, dat is tegen alle beginselen van behoorlijk bestuur.

Meer informatie: www.bcbophemert.nl