RV2025-129-geactualiseerde-woonvisie-2026-2030.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Onderwerp Bijlagen

16 december 2025 GZDGWB2244140/2250879 RV2025-129 Jacoline Hartman Geactualiseerde Woonvisie 2026-2030 Geactualiseerde Woonvisie 2026-2030 Raadsbesluit

Onderwerp Geactualiseerde Woonvisie 2026-2030 Beslispunten 1. De geactualiseerde Woonvisie 2026-2030 vast te stellen met de volgende vier pijlers: a. Voor elke inwoner is een passende woning haalbaar en betaalbaar b. Ieder kan gezond en veilig wonen c. Woningbouw is mogelijk in elke kern, passend bij de aard en schaal van de kern d. We beschermen de unieke landschappelijke kwaliteiten en het karakter van West Betuwe en haar kernen. 2. De Woonvisie West Betuwe 2020-2030 in te trekken Inleiding Sinds de vaststelling van de Woonvisie 2020-2030 in 2020 is er veel gedaan. Zo zijn er jaarlijks gemiddeld bijna 220 woningen aan de voorraad toegevoegd, zijn er diverse beleidsplannen vastgesteld, bijvoorbeeld voor de huisvesting van arbeidsmigranten en woonwagenbeleid en zijn er beleidsregels gemaakt om de realisatie van CPO, tinyhouses, microwoningen, splitsings- en premantelzorgwoningen mogelijk te maken. Daarnaast is er een woningbouwmonitor ontwikkeld waarmee twee keer per jaar de stand van zaken van de woningbouwplannen wordt weergeven. Tegelijkertijd is er ook veel veranderd op het gebied van wonen. Door het groeiende woningtekort zijn het Rijk en de provincie Gelderland actief gaan sturen op de woningmarkt. Het motto nu is: bouwen, bouwen, bouwen. In de regionale Woondeal Rivierenland is de gemeentelijke bijdrage aan de uitvoering van het rijksbeleid vastgelegd.

Met de geactualiseerde Woonvisie geven we richting aan de opgaven voor het wonen. De geactualiseerde Woonvisie biedt een koers voor de lange termijn (tot 2040) met een focus op de opgaven tot 2030. Daarmee geeft de geactualiseerde Woonvisie houvast bij de aanpak van actuele woningvraagstukken en toekomstige ontwikkelingen.

Besluitgeschiedenis • Woonvisie West Betuwe 2020-2030, december 2020 • Beeldvormende bijeenkomst 3 juni 2025 • Kaderstellende oordeelsvormende bijeenkomst 16 september 2025 Beoogd effect Balans tussen de lange termijn opgave op het gebied van wonen zoals voldoende betaalbare woonruimte en het behoud van de eigenheid van de kernen en de landschappelijke kwaliteit van West Betuwe. Argumenten 1.1 We kiezen voor een actualisatie van de Woonvisie De pijlers uit de Woonvisie 2020-2030 vertegenwoordigen de voor West Betuwe belangrijke

Gemeente West Betuwe Kenmerk GZDGWB/2244140 Documentnummer 2250879 Pagina 2 van 4

balans tussen de lange termijn opgave op het gebied van wonen zoals voldoende betaalbare woonruimte voor onze inwoners en het behoud van de eigenheid van de kernen en de landschappelijke kwaliteit van West Betuwe. Daarnaast is er de aanstaande invoering van de Wet versterking regie volkshuisvesting. De verwachting is dat deze wet in 2026 van kracht wordt. Deze wet schrijft voor dat de Woonvisie binnen afzienbare tijd vervangen moet worden door een volkshuisvestingsprogramma, dat gezien moet worden als een nadere uitwerking van de gemeentelijke Omgevingsvisie. De geactualiseerde Woonvisie is dan ook een belangrijke inhoudelijke tussenstap tussen de vorige woonvisie en een toekomstig volkshuisvestingsprogramma. 1.2 We prioriteren de pijlers Gezien het grote tekort aan betaalbare en passende woonruimte is het aanpakken van dit probleem naar voren gehaald als pijler 1. Dit om de urgentie van het toevoegen van woningen de komende jaren te benadrukken. De pijler bescherming van unieke landschappelijke kwaliteiten en het karakter van West Betuwe en haar kernen was pijler 1 en is nu pijler 4. Niet omdat de bescherming van de unieke kwaliteiten van West Betuwe minder belangrijk is geworden. Maar om aan te geven dat deze pijler randvoorwaardelijk is bij de andere pijlers.

1.3 De geactualiseerde Woonvisie wil waarborgen dat er voor iedere inwoner een passende woning haalbaar en betaalbaar is Om tegemoet te komen aan de grote behoefte aan woonruimte van inwoners en woningzoekenden zetten we de komende jaren vol in op de bouw van met name betaalbare woningen. Waar het gaat om betaalbaar wonen, kijken we verder dan nieuwbouw alleen. De belangrijkste beleidskeuzes die hierbij horen zijn: - We geven voorrang aan (middel) grote projecten en projecten met meer dan 30% sociale huur. - We voeren een actiever grondbeleid dat bijdraagt aan de gewenste 30/35/35 verdeling - Voor nieuwbouwplannen tot en met 19 woningen werken we met een vereveningsfonds. - We bieden ruimte aan kansen voor het toevoegen van woonruimte in de bestaande woningvoorraad. 1.4 De geactualiseerde Woonvisie benadrukt gezond en veilig wonen voor iedereen als uitgangspunt We vinden het belangrijk dat iedereen gezond en veilig kan wonen. Dat begint met een woning die past bij iemands levensfase, maar gaat verder dan alleen het dak boven het hoofd. Hierbij is een sterke samenhang met het Programma Wonen, zorg en leven dat op dit moment verder uitgewerkt wordt. De belangrijkste beleidskeuze die hierbij hoort is: - We realiseren voldoende woningen voor ouderen.

1.5 De geactualiseerde Woonvisie biedt ruimte voor bouwen in de kernen We zoeken de komende jaren de balans tussen twee belangrijke ambities: enerzijds willen we voldoende en betaalbare woningen realiseren om te kunnen voldoen aan de groeiende vraag naar woonruimte. Anderzijds hechten we er sterk aan dat woningbouw in álle kernen mogelijk blijft. Dat betekent dat een aanzienlijk deel van de woningbouwopgave wordt gerealiseerd op een aantal grotere, strategisch gekozen locaties. Tegelijk zorgen we ervoor dat ook kleinschalige

Gemeente West Betuwe Kenmerk GZDGWB/2244140 Documentnummer 2250879 Pagina 3 van 4

woningbouw in de kleinere kernen doorgang kan vinden. De belangrijkste beleidskeuzes die hierbij horen zijn: - Bij nieuwbouw passen we maatwerk per kern toe. - We gaan op zoek naar nieuwe uitleglocaties voor nieuwbouw na 2030. 1.6 De geactualiseerde Woonvisie houdt rekening met het karakter van onze gemeente De ambitie voor de komende jaren is helder: we willen voldoende woningen bouwen om aan de vraag te voldoen én tegelijkertijd het unieke karakter van onze gemeente beschermen. De belangrijkste beleidskeuzes die hierbij horen zijn: - Bij nieuwbouwplannen kiezen we voor hogere dichtheden met behoud van dorps karakter - Zowel bij nieuwbouw als bestaande bouw hebben we aandacht voor leefkwaliteit (relatie bebouwing, groen en klimaat). 2.1 Met het vaststellen van de geactualiseerde Woonvisie wordt de Woonvisie West Betuwe 2020-2030 ingetrokken.

Kanttekeningen 1.1 De reguliere ambtelijke capaciteit is niet toereikend om de huidige werkwijze, waarbij alle typen (klein, middel en groot) projecten/plannen worden opgepakt, voort te zetten. Op 1 juli 2025 waren 2.191 woningen opgenomen in de planning voor de periode tot en met 2030. Deze woningen zitten in 137 projecten. Dit betekent gemiddeld 15 woningen per project. De invloed van de Plantage in Meteren is hierbij groot. Wanneer de Plantage buiten beschouwing wordt gelaten, daalt het gemiddelde aantal woningen per project naar 11,3. Dit doet een groot beroep op de uitvoeringskracht. In dat licht heeft de gemeenteraad in 2024 bij het vaststellen van het Programma Wonen voor de periode 2024 – 2027 extra middelen beschikbaar gesteld. Daarmee kon de uitvoeringskracht (= uitbreiding capaciteit) tijdelijk versterkt worden. Met een gemiddelde projectomvang van 11,3 woning per locatie is het na 2030, bij ongewijzigd beleid, vrijwel onmogelijk om met de reguliere ambtelijke capaciteit de bouwstroom op peil te houden. Een ophoging naar 350 op te leveren woningen per jaar is in dat geval onrealistisch. Om redenen van het bereiken van de benodigde aantallen en een efficiënte inzet van mens en middelen stelt het college dan ook voor om te focussen op medewerking aan grotere plannen.

1.2 Externe invloeden hebben invloed op tempo woningbouw Dit zijn invloeden waar de gemeente niet of nauwelijks invloed op heeft maar wel die voor vertraging kunnen zorgen. Hierbij moet gedacht worden aan stikstofproblematiek, een krappe arbeidsmarkt en netcongestie. Ook bezwaren van omwonenden kunnen leiden tot vertragingen in de realisatie.

Financiën Het vaststellen van de geactualiseerde Woonvisie zelf heeft geen directe financiële consequenties. Sommige beleidskeuzes hebben dit wel: het invoeren van vereveningsfonds, het beschikbaar stellen van budget voor de Starterslening en de Toekomstbestendig wonen regeling. Bij de uitwerking van deze beleidskeuzes worden deze financiële aspecten en consequenties in beeld gebracht en voor besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

Gemeente West Betuwe Kenmerk GZDGWB/2244140 Documentnummer 2250879 Pagina 4 van 4

Communicatie De vastgestelde geactualiseerde Woonvisie wordt met een persbericht breed bekend gemaakt via reguliere media, zoals de gemeentepagina in het Kontakt, en gepubliceerd. Ook wordt de geactualiseerde Woonvisie op de gemeentelijke website geplaatst. Participatie In bijlage A van de geactualiseerde Woonvisie is een overzicht opgenomen van de goed bezochte participatiemomenten en de daarbij betrokken partijen. Uitvoering en Planning Na het afronden van de besluitvorming van geactualiseerde Woonvisie wordt een uitvoeringsagenda opgesteld waarin de uitvoering van de geactualiseerde Woonvisie verder wordt uitgewerkt en opgepakt. De geactualiseerde Woonvisie vormt ook de basis voor nieuwe prestatieafspraken met de woningcorporaties en huurdersbelangenorganisaties. Evaluatie Tussentijds wordt de gemeenteraad via de woningbouwbouwmonitor en met een raadsinformatienota geïnformeerd over de stand van zaken. Risicoparagraaf Risico omschrijving Geen actualisatie van beleid

Soort risico

Kans

Effect

Beheersingsmaatregel

Stagneren bouwstroom

Gemiddeld

groot

Keuzes maken in beleid en prioriteren in projecten

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, Philip Bosman

de burgemeester, Servaas Stoop