RV2025-127-aanvraag-financiële-bijdrage-onontplofte-oorlogsresten.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Onderwerp

16 december 2025 GZDGWB2189163/2196151 RV2025-127 Servaas Stoop Aanvraag financiële bijdrage gemaakte kosten Onontplofte oorlogsresten, beter bekend als de ‘bommenregeling’

Bijlagen

Onderwerp Aanvraag financiële bijdrage gemaakte kosten Onontplofte oorlogsresten, beter bekend als de ‘bommenregeling’

Beslispunten 1. Een aanvraag ter hoogte van 51.190,40 euro in te dienen bij het Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijkrelaties voor een vergoeding exclusief btw van enkel de door de gemeente West Betuwe gemaakte kosten over het kalenderjaar 2024 voor het opsporen van Onontplofte Oorlogsresten.

Inleiding Uit onderzoek is gebleken dat de mogelijkheid bestaat dat er bij een deel van De Plantage onontplofte explosieven uit de Tweede Wereldoorlog kunnen worden aangetroffen. Het gebied is om deze reden als verdacht aangemerkt. Voorafgaand aan bouwwerkzaamheden of graafwerkzaamheden in een verdacht gebied, is onderzoek naar de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten noodzakelijk. Het wettelijke kader voor het uitvoeren van een dergelijk onderzoek is de ARBO-wetgeving, waarin is aangegeven dat zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer verantwoordelijk zijn voor het creëren van een veilige werkomgeving. De burgemeester is als zelfstandig bestuursorgaan wettelijk verantwoordelijk voor de beoordeling van het onderzoek naar en de eventuele ruiming van explosieven. Sinds 1 januari 2015 is de zogenaamde ‘bommenregeling’ van kracht. Op grond van deze regeling kunnen gemeenten jaarlijks een bijdrage aanvragen van de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van Ontplofbare Oorlogsresten. De burgemeester is in formele zin belast met de uitvoering van deze regeling. Om in aanmerking te komen voor deze regeling volstaat het toezenden van een gemeenteraadsbesluit waarin de kosten voor het opsporen en ruimen van explosieven is opgenomen.

Besluitgeschiedenis Niet van toepassing

Gemeente West Betuwe Kenmerk GZDGWB/2189163 Documentnummer 2196151 Pagina 2 van 3

Beoogd effect Het uitvoeren van het onderzoek naar onontplofte oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog in het plangebied van De Plantage in Meteren heeft bijgedragen aan het creëren van een veilige (werk)omgeving voor werknemers en de naaste omgeving op grond van de ARBOwetgeving. Daarnaast heeft het uitvoeren van het onderzoek in dit vroege stadium van de projectontwikkeling bijgedragen aan het voorkomen van stagnatie in het geval dat een locatie op een later moment als verdacht wordt aangemerkt op de mogelijke aanwezigheid van explosieven. Het doen van aanvullende onderzoeken is in dat geval niet langer noodzakelijk.

Argumenten 1.1 De regeling is voor deze specifieke doeleinden in het leven geroepen De regeling is specifiek in het leven geroepen zodat gemeenten een bijdragen kunnen krijgen voor het onderzoeken van de aanwezigheid van niet ontplofte oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog, de opsporing daarvan en de eventuele verwijdering. De door de gemeente West Betuwe gemaakte kosten betreffen het onderzoek naar de aanwezigheid van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog en daarmee is een deel van de kosten te verhalen door middel van deze regeling. 1.2 Door gebruik te maken van de regeling, zijn er extra middelen beschikbaar voor uitvoering van het project Van de gemaakte kosten kan 68% achteraf door het Ministerie worden vergoed. Indien de aanvraag wordt toegekend door het Ministerie kunnen deze middelen opnieuw worden besteed voor de ontwikkeling van De Plantage. 1.3 De te ontvangen bijdrage wordt uitgekeerd via het gemeentefonds De bommenregeling is geen rijksregeling. Het is een zogenaamde suppletieregeling. Dat wil zeggen de bijdrage wordt uitgekeerd vanuit het gemeentefonds. Het idee hierachter is dat iedereen in Nederland ervan verzekerd moet kunnen zijn op een veilige plek te wonen en te werken, ongeacht waar die plek in Nederland ligt.

Er zijn gemeenten in Nederland die veel kosten maken voor de opsporing en verwijdering van onontplofte oorlogsresten, en er zijn gemeenten die hier geen kosten voor maken. De uitkering uit het gemeentefonds maakt dat alle gemaakte kosten in dit kader door alle Nederlandse gemeenten worden gedragen.

Kanttekeningen 1.1 Alleen de kosten die gemaakt zijn door de gemeente, komen in aanmerking voor de ‘bommenregeling’ De bommenregeling is niet bedoeld voor het compenseren van de kosten van andere overheden en private partijen voor kosten die anders door de markt zouden worden gedragen. Het in het raadsvoorstelgenoemde bedrag betreft dan ook enkel de kosten die door de gemeente West Betuwe zijn gedragen, niet de gemaakte kosten door derden.

Gemeente West Betuwe Kenmerk GZDGWB/2189163 Documentnummer 2196151 Pagina 3 van 3

Financiën De bijdrage wordt verleend door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In 2024 heeft de gemeente voor 75.280 euro aan kosten gemaakt voor het opsporen en opruimen van Ontplofbare Oorlogsresten. Voor 68% van dit bedrag (51.190,40 euro) wordt een bijdrage aangevraagd. Om de bijdrage in 2026 te ontvangen moet het verzoek voor 1 april 2026 zijn ingediend. De Plantage is een grondexploitatiecomplex die jaarlijks geactualiseerd wordt. Het financiële effect zal verwerkt worden in de Meerjaren Prognose Grondexploitatie 2026.

Communicatie Voor dit specifieke voorstel is communicatie niet aan de orde. De gemeente communiceert wel op andere manieren over het oorlogsverleden van het grondgebied van de huidige gemeente West Betuwe.

Participatie In dit voorstel is participatie niet aan de orde.

Uitvoering en Planning Indien de gemeenteraad besluit om het besluit te nemen, wordt deze gedeeld met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het ministerie neemt dan de aanvraag in behandeling, en keert in het volgende jaar uit.

Risicoparagraaf Risico omschrijving Het ministerie honoreert de aanvraag niet

Soort risico Financieel

Kans Klein

Effect De gemaakte kosten komen ten laste van de ontwikkeling van De Plantage

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, Philip Bosman

de burgemeester, Servaas Stoop

Beheersingsmaatregel Het correct indienen van de aanvraag tot suppletie uitkering van de kosten gemaakt voor de Ontplofte Oorlogsresten