RV2025-067-jaarstukken-en-begroting-werkzaak-rivierenland.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Bijlage(n)

Onderwerp

19 juni 2025 GZDGWB/2001283/2003437 RV2025-067 Jan de Geus Bijlage 1 Zienswijzebrief Bijlage 2 Werkzaak aanbiedingsbrief jaarrekening 2024 Bijlage 3 Concept jaarrekening 2024 Werkzaak Rivierenland Bijlage 4 Accountantsverslag 2024 Werkzaak Rivierenland Bijlage 5 Aanbiedingsbrief conceptbegroting 2026 Werkzaak Bijlage 6 Conceptbegroting 2026 Werkzaak Rivierenland Jaarrekening 2024 en de begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

Onderwerp Jaarrekening 2024 en begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

Beslispunten 1. Voor de jaarrekening 2024 een positieve zienswijze aan het dagelijks bestuur Werkzaak Rivierenland kenbaar te maken. 2. Voor de begroting 2026 een positieve zienswijze aan het dagelijks bestuur Werkzaak Rivierenland kenbaar te maken.

Inleiding Naar aanleiding van de kadernota’s 2026 van de gemeenschappelijke regelingen hebben wij een inhoudelijke zienswijze ingediend, voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeente. De UBR was daarbij uitgezonderd. Het betrof onderstaande collectieve zienswijze, van de gemeenten in de regio Rivierenland: “Vanwege de sterk verminderde inkomsten die gemeenten ontvangen vanuit het Rijk (circa 5%) hebben wij als kader een lagere gemeentelijke bijdrage gehanteerd van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere gemeentelijke bijdrage vanaf 2028.” Daarbij hebben wij het volgende verzoek gedaan aan de gemeenschappelijke regelingen: “bereid aan de hand van het bovengenoemd kader scenario’s voor, voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar te maken. We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de conceptbegroting 2026. Hierover gaan we graag met u in gesprek.”

In dit voorstel wordt een positieve zienswijze voorgesteld op de jaarrekening en begroting, mede naar aanleiding van onze eerdere zienswijze op de kadernota. Hiermee bestendigen we de gezamenlijke lijn die we als gemeenten in Rivierenland eind 2024 hebben ingezet.

Samenvatting jaarrekening 2024 Financieel De jaarrekening 2024 toont een totale last van 107.128.000 euro en baten van 108.616.000 euro. De concept jaarrekening 2024 sluit af met een positief resultaat van 1.488.000 euro, dat Werkzaak uitkeert aan de deelnemende gemeenten. West Betuwe ontvangt hiervan een incidenteel voordeel van 261.800 euro, als gevolg van de lagere bedrijfsvoeringslasten. Het incidenteel voordeel van 261.800 euro is reeds verwerkt door het college van burgemeester en wethouders in de gemeentelijke jaarrekening 2024. Hierdoor staat het verschil voor West Betuwe op nul. Risico’s en weerstandsvermogen De algemene reserve van Werkzaak bedraagt 2,5 miljoen euro. Dit ligt onder het plafond van 3,036 miljoen euro (3% van de jaarlijkse exploitatielasten). Op basis van de risicoinventarisatie bedraagt het benodigde weerstandsvermogen 2,5 miljoen euro. De aanwezige reserve is daarmee toereikend voor het afdekken van de risico’s.

Samenvatting begroting 2026 De concept begroting 2026 laat zien dat gemeenten minder financiële middelen van het Rijk ontvangen voor bijstands- en uitkeringskosten. Hierdoor komen de beschikbare budgetten voor uitkeringen onder druk te staan. Tegelijkertijd nemen de uitkeringslasten toe, onder meer als gevolg van demografische ontwikkelingen, wijzigingen in wet- en regelgeving en economische omstandigheden. Financieel De concept Begroting 2026 van Werkzaak laat een totaalbedrag aan lasten zien van 118.674.200 euro. De gevraagde bijdrage voor West Betuwe neemt toe met 316.000 euro voor 2026 aflopend tot 57.000 euro vanaf 2029. Deels kan dit worden opgevangen door hogere rijksbijdragen en de stelpost LPO. Uiteindelijk komt er in 2026 158.900 euro meer ten laste van de algemene middelen aflopend tot 123.000 euro vanaf 2028. Het nadeel wordt voor 36.000 euro veroorzaakt door de bijstand voor zelfstandigen (Bbz) en het restant (123.000 euro in 2026 en aflopend tot 87.000 euro vanaf 2028) door de afname van de stelpost onderuitputting BUIG/Loonkostensubsidie. Door stijgende uitkeringslasten houden de gemeenten minder over van de rijksbijdrage. Inhoudelijk In de begroting 2026 is de door de gemeenteraad gewenste taakstellende besparing opgenomen. Deze besparing resulteert in een verlaging van de gemeentelijke bijdrage met

1,5% (71.300 euro) in de jaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025. Vanaf 2028 bedraagt de structurele verlaging van de gemeentelijke bijdrage 3,0% (142.600 euro). Het algemeen bestuur van Werkzaak Rivierenland neemt in de komende periode besluiten over de resterende scenario’s die noodzakelijk zijn om de gevraagde besparing van 3,0% te realiseren. De uitkomsten van deze besluitvorming verwerkt Werkzaak in een aangepaste begroting. Deze gewijzigde begroting, inclusief oplegger, volgt in juli bij de vaststelling van de begroting.

Samenvatting De conceptjaarrekening 2024 sluit af met een positief resultaat van 261.800 euro. In de conceptbegroting 2026 heeft Werkzaak Rivierenland, conform de opdracht van de gemeenteraad, een structurele besparing van 400.000 euro (1,5%) op de bedrijfsvoeringkosten opgenomen. De structurele verlaging van 3% volgt na het besluit van het algemeen bestuur over de verschillende scenario’s om tot de besparing te komen.

Besluitgeschiedenis 28 januari 2025: de gemeenteraad van West Betuwe stelt de Kaderbrief Werkzaak Rivierenland 2026 vast.

Beoogd effect De gemeenteraad zijn controlerende rol te laten uitvoeren en hiermee invloed en grip te houden op de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland.

Argumenten 1.1 Werkzaak Rivierenland sloot het jaar 2024 af met een positief resultaat. De concept Jaarrekening 2024 sluit af met een positief resultaat van 1.488.000 euro. Het incidentele voordeel voor West Betuwe door deze uitkering bedraagt 261.800 euro. 2.1 De begroting 2026 voorziet in de wens van de gemeente West Betuwe om de bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland te verlagen. In januari 2025 diende de gemeenteraad een inhoudelijke zienswijze in bij Werkzaak Rivierenland met betrekking tot de kaderbrief 2026. De raad stelde een bezuinigingskader voor, waarbij de gemeentelijke bijdrage in de begrotingsjaren 2026 en 2027 met 1,5% wordt verlaagd ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een verlaging van 3,0% vanaf 2028. De conceptbegroting 2026 voorziet in deze behoefte. De besparing van 1,5% is reeds doorgevoerd.

Kanttekeningen 2.1 De dalende rijksbijdragen dekken de volledige uitvoeringskosten onvoldoende. Gemeenten ontvangen onvoldoende middelen om de stijgende uitvoeringskosten te dekken. De rijksbijdrage daalt terwijl de uitvoeringskosten stijgen. Hierdoor ontstaat een structureel tekort. Dit legt druk op de gemeentelijke begroting. Gemeenten compenseren de stijgende uitvoeringskosten deels door efficiënter budgetbeheer, herprioritering en samenwerking met andere gemeenten. De regionale zienswijze van de Kaderbrief 2026 illustreert deze

samenwerking, waarbij de regiogemeenten gezamenlijk een bezuinigingskader aan Werkzaak Rivierenland voorstelden. De taakstellende besparing compenseert deels de dalende rijksmiddelen. 2.2 Voor de realisatie van de 3% besparing dient het Algemeen Bestuur nog nadere keuzes te maken. Het is van belang dat het Algemeen Bestuur tijdig en helder richting geeft aan de te maken keuzes om de beoogde 3% besparing te realiseren. Werkzaak geeft aan dat het AB deze keuzes in juli maakt en de scenario’s verwerkt in de definitieve begroting middels een oplegger.

Financiën Jaarrekening 2024 Wat is begroot voor West Betuwe in 2024 16.773.547

Wat is opgenomen in onze jaarrekening 2024 15.096.463

Wat is het uiteindelijke resultaat 2024 15.096.463

Wat is het verschil voor West Betuwe 0

Het incidenteel voordeel van 261.800 euro is reeds verwerkt door het college van burgemeester en wethouders in de gemeentelijke jaarrekening 2024. Hierdoor staat het verschil voor West Betuwe in bovenstaande tabel op nul. Begroting 2026 2026

2027

2028

2029

17.680.614 17.996.600 -315.986

17.675.508 17.886.100 -210.592

17.924.445 17.943.100 -18.655

17.810.937 17.868.000 -57.063

Bijdrage stelpost LPO Hogere c.q. lagere rijksbijdrage BUIG/LKS Hogere bijdrage WSW/participatie (GF) Stelpost onderuitputting BUIG/LKS Ten gunste van taakstelling GR'en Financieel effect voor West Betuwe

45.300 234.800 64.286 -123.000 -64.300 -158.900

75.600 5.800 157.592 -132.000 -64.300 -167.900

60.400 -187.500 174.155 -87.000 -64.300 -122.900

110.900 -187.500 162.063 -87.000 -64.300 -122.900

Verklaring toename Afname stelpost onderuitputting BUIG/LKS Afname resultaat Bbz Besparing bedrijfsvoeringskosten Uitvoeringskosten bijzondere bijstand Ten gunste van taakstelling GR'en

2026 -123.000 -35.900 67.900 -3.600 -64.300

2027 -132.000 -35.900 67.900 -3.600 -64.300

2028 -87.000 -35.900 67.900 -3.600 -64.300

2029 -87.000 -35.900 67.900 -3.600 -64.300

Wat hebben we nu geraamd Wat wordt gevraagd van West Betuwe Wat wordt er meer gevraagd

Financieel effect voor West Betuwe

-158.900

-167.900

-122.900

De gemeentelijke bijdrage van West Betuwe aan Werkzaak neemt in 2026 toe met €316.000. In de daaropvolgende jaren daalt deze bijdrage geleidelijk, tot €57.000 vanaf 2029. Een deel van deze stijging wordt gecompenseerd door hogere rijksbijdragen en een opgenomen stelpost voor loon- en prijsontwikkelingen. Per saldo resulteert dit in een extra belasting van de algemene middelen van €158.900 in 2026, afnemend tot €123.000 vanaf 2028. Deze ontwikkeling is met name toe te schrijven aan hogere uitkeringslasten en een afnemend voordeel uit de BUIG-onderuitputting en loonkostensubsidies. Daarnaast wordt het tekort mede veroorzaakt door een daling van het resultaat op het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) Na vaststelling door het algemeen bestuur van Werkzaak Rivierenland, neemt het college van burgemeester en wethouders de financiële gevolgen van de begroting 2026 op in de gemeentelijke begroting 2026.

Communicatie en participatie In een conceptbrief aan het dagelijks bestuur is de zienswijze opgenomen.

Uitvoering/Planning Nadat de gemeenteraad een besluit heeft genomen, stuurt de gemeente een brief met daarin de zienswijze aan het dagelijks bestuur van Werkzaak Rivierenland. Het algemeen bestuur bespreekt de reacties van de verschillende gemeenten tijdens de vergadering in juli 2025.

Evaluatie Het college van burgemeester en wethouder koppelen de besluitvorming over de jaarstukken en de begroting terug aan de gemeenteraad via de kwartaalrapportages over de verbonden partijen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop

-122.900