RV2025-057-bijlage-1-principeverzoek-zonnegaard-boerengoed.pdf

Bosch & van Rijn Franz-Lisztplantsoen 220 3533 JG Utrecht 030 – 677 6466

Auteurs B&VR: Floris Moerkens Ludo van Broekhuizen

Opdrachtgevers ABO Energy Nederland Fred. Roeskestraat 115 1076 EE Amsterdam Betuwewind Laageinde 2 4191 NS Geldermalsen

Principeverzoek Zonnegaard Boerengoed

Principeverzoek Zonnegaard Boerengoed

Datum

1 april 2025

Versie

2.0

Bosch & Van Rijn Franz-Lisztplantsoen 220 3533 JG Utrecht Tel: Mail: Web:

030-677 6466 info@boschenvanrijn.nl www.boschenvanrijn.nl

© Bosch & Van Rijn 2025 Behoudens hetgeen met de opdrachtgever is overeengekomen, mag in dit rapport vervatte informatie niet aan derden worden bekendgemaakt. Bosch & Van Rijn BV is niet aansprakelijk voor schade door het gebruik van deze informatie

Principeverzoek Zonnegaard Boerengoed

Inhoudsopgave H OOFDSTUK 1 1.1 1.2 1.3 1.4

H OOFDSTUK 2 2.1 2.2 2.3

H OOFDSTUK 3 3.1 3.2

H OOFDSTUK 4 4.1 4.2 4.3 4.4

H OOFDSTUK 5 H OOFDSTUK 6 6.1 6.2

BIJLAGE A

INLEIDING

3

Aanleiding Over de zonnegaard Over de initiatiefnemers Overzicht initiatief

3 4 5 6

BELEIDSKADER

7

Provinciaal beleid Regionaal beleid Conclusie

7 7 9

PROJECTBESCHRIJVING

10

Beschrijving van het projectgebied Landschappelijke inpassing

10 10

PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE

14

Inleiding Procesparticipatie Financiële participatie Communicatie

14 14 14 15

PRINCIPEVERZOEK PROCEDURE

16 17

Procedure Planning

17 17

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING

18

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1

Aanleiding Betuwewind en ABO Energy Nederland B.V. (hierna: ABO) zijn voornemens een verticale zonnegaard te ontwikkelen aan de Hoevenseweg in de gemeente West Betuwe. Het voorgenomen projectgebied bevindt zich gelegen in de nabijheid van Knooppunt Deil. De oostkant van het projectgebied grenst aan de A2 en ten zuiden van het projectgebied liggen de A15 en de spoorlijn. Een weergave van het beoogd projectgebied is opgenomen in Figuur 1. In de samenwerking brengt Betuwewind (tevens eigenaar van het naastgelegen windpark) met name kennis van proces- en omgevingsmanagement naar voren. Betuwewind heeft goede ervaring in het samenwerken met lokale stakeholders en afnemers in West-Betuwe. ABO heeft technische kennis van de ontwikkeling van Agri-PV. Daarnaast heeft ABO goed contact met de grondeigenaar.

Figuur 1

Ligging projectgebied

De beoogde zonnegaard van ca. 7 hectare is gelegen nabij grootschalige infrastructuur (zowel snelweg als spoorweg) en andere vormen van duurzame

energie opwek in windpark Deil. De aanwezigheid van windpark Deil maakt dat de omgeving deels al is ingericht op duurzame energie opwek. Tevens is de zuidkant van het project- gebied reeds deels afgeschermd door het talud. Dit maakt het beoogd gebied tot een geschikte projectlocatie voor een zonnegaard, waarmee een welkome bijdrage kan worden geleverd aan de lokale en regionale doelen voor emissiereductie. Ook is er sprake van behoud van het huidige ruimtegebruik. Het agrarisch perceel wordt momenteel gebruikt als grasland met bemesting. Door de inpassing van verticale panelen blijft deze functie intact. Er is dus sprake van dubbel ruimtegebruik waarbij de grond zal blijven dienen als landbouwgrond, en tevens duurzame energie opgewekt kan worden. Met voorliggend principeverzoek vragen initiatiefnemers Betuwewind en ABO het college van B&W van de gemeente West Betuwe in te stemmen met de voorbereiding van een omgevingsvergunningaanvraag voor de activiteit ‘afwijken van het bestemmingsplan’ en ‘bouwen’ voor de beoogde zonnegaard bij knooppunt Deil.

1.2

Over de zonnegaard De initiatiefnemers voorzien een bruto oppervlak voor de zonnegaard van ca. 7 hectare. Daarbij wordt benadrukt dat het plan aanpasbaar is naar wensen van de gemeente en omgeving. Er is sprake van meervoudig ruimtegebruik door de zonnegaard te combineren met de huidige functie van de grond. Dit wordt gedaan door gebruik te maken van verticale zonnepanelen. Het gebruik van deze panelen, in combinatie met acht meter tussenruimte in de opstelling maakt dat de grond beschikbaar blijft voor agrarisch gebruik. De oost-west opstelling van de zonnegaard houdt rekening met een gunstig opwekprofiel ten behoeve van de netbelasting op het elektriciteitsnet.

Figuur 2

Schematische inrichting Zonnegaard Boerengoed

Verticale zonnepanelen zijn een innovatieve manier om duurzame energie op te wekken, waarbij de negatieve effecten van traditionele panelen veelal voorkomen worden. Door de verticale plaatsing van de panelen vindt er nagenoeg geen afdekking van de bodem plaats, wat wel het geval is bij een conventionele zonneparken. Deze conventionele paneelopstellingen zorgen voor een grote mate van lichtafdekking, mogelijk resulterend in een verlies van organisch materiaal en bodemkwaliteit. Tevens kunnen dergelijke panelen resulteren in een ongelijkmatige verdeling van neerslag over de bodem. Door gebruik te maken van verticale panelen worden deze problemen voorkomen en wordt de bodemkwaliteit niet aangetast. Het behoud van bodemkwaliteit in combinatie met de ruimte tussen de panelen maakt dat de huidige functie van de bodem intact blijft. De grond zal zijn huidige agrarische functie behouden, waarbij genoeg ruimte blijft voor bemesting van de grond met de instandhouding van de huidige maailijnen. Hierdoor wordt op innovatieve wijze ingespeeld op de energietransitie. Zonnepark Den Heuvel (Culemborg) is hierbij een mooi voorbeeld, waarbij 958 rechtopstaande panelen energie opwekken in combinatie met begrazing. In Zonnegaard Boerengoed is een bruto oppervlak van ca. 7 hectare beschikbaar voor een opstelling van verticale zonnepanelen.

Het te plaatsen opgesteld vermogen zal met een oostwest-opstelling rond de 3,63 MWp liggen. De overige perceelruimte zal ruimte bieden aan een goede landschappelijke inpassing, waarbij het zicht op de zonnegaard wordt geminimaliseerd. De initiatiefnemers voorzien verschillende opties voor netaansluiting, die allen momenteel nog verkend worden. Hierbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan: ❖ Aansluiten op Windpark Deil (cable pooling). De samenwerking met Betuwewind, dat 4 windmolens bezit op Windpark Deil, biedt hier mogelijk kansen; ❖ Aansluiten op het bestaande netwerk (eventueel middels het ‘opknippen’ in verschillende segmenten); ❖ Aansluiten op bedrijven in de omgeving. ❖ Batterijopslag in de zonnegaard (mogelijk in combinatie met bovenstaande opties)

1.3

Over de initiatiefnemers Initiatiefnemer ABO is een toonaangevende specialist op het gebied van duurzame energie in Europa. Sinds 1996 ontwikkelt ABO Energy onder andere zonne- en windenergieprojecten over de hele wereld met een totale capaciteit van meer dan 3.000 megawatt. ABO Energy zorgt voor een optimale PV-installatie die goed wordt ingepast in de omgeving. Gedurende de exploitatie verzorgt ABO Energy het operationele beheer, het onderhoud en andere technische diensten. Betuwewind (voluit: Burgerwindcooperatie West-Betuwe) ontwikkelde de windparken Deil en Avri die sinds 2020 operationeel zijn. In 2022 werd de aanleg gestart van een 12 ha voedselbos in Geldermalsen en in 2023 werd (samen met partners) de eerste vestiging van WattHub geopend bij windpark Deil. Op de rol staat de realisatie van 4 ha zon boven sierbramen in Ophemert, ook een innovatie AGRO PV oplossing waar in 2022 vergunning voor werd verkregen. Naast de doelstelling om West Betuwe duurzaam te maken heeft Betuwewind de ambitie om energieprojecten in lokaal eigendom te ontwikkelen waardoor zowel procesparticipatie als financiële participatie optimaal kan worden georganiseerd. ABO Energy zorgt daarnaast voor een zorgvuldig participatieproces. Het bedrijf bouwde ruim 20 jaar geleden zijn eerste coöperatieve windpark.

Sindsdien heeft initiatiefnemer ervaring opgedaan met onder andere diverse vormen van financiële participatie bij duurzame energieprojecten. ABO Energy draagt hiermee graag bij aan draagvlak en acceptatie van duurzame energieprojecten.

1.4

Overzicht initiatief Overzicht initiatief Idee van initiatiefnemers Betuwewind & ABO Energy Nederland B.V Projectgebied gelegen aan de westkant van knooppunt Deil Bruto oppervlak projectgebied ca. 10 hectare. Bruto oppervlak zonnegaard ca. 7 hectare: opgesteld vermogen ca. 3,63 MWp. Landschappelijke inpassing met name aan oost- en westkant van het park Meervoudig ruimtegebruik door behoud landbouwfunctie Jaarlijkse emissiereductie van circa 1.500 ton CO2. 1 2 Jaarlijkse opwek ca. 3.500 MWh, duurzame stroom voor ca. 1.250 huishoudens per jaar. Brede participatiemogelijkheden en lokale baten. Exploitatietermijn zonnegaard maximaal 25 jaar. In Hoofdstuk 2 worden de provinciale, regionale en lokale beleidskaders kort toegelicht. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van het projectgebied en geeft inzicht in de beoogde landschappelijke inpassing van het projectgebied (indicatief ontwerp). Hoofdstuk 4 bespreekt de aanpak voor participatie en communicatie. In Hoofdstuk 5 is het principeverzoek opgenomen en in Hoofdstuk 6 wordt een voorstel gedaan voor de te doorlopen procedure en planning.

1 CBS “Berekening van de CO2-emissies, het primair fossiel energiegebruik en het rendement van elek-

triciteit in Nederland” 2 CBS “Rendementen en CO2-emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2020”

Hoofdstuk 2 Beleidskader 2.1

Provinciaal beleid De provinciale doelstellingen ten aanzien van het ruimtelijk beleid zijn vastgelegd in de Omgevingsvisie Gelderland en de Omgevingsverordening Gelderland. In de omgevingsvisie Gelderland geeft het provinciebestuur aan een stijging te zien in energie-initiatieven die van onderop komen: zonneakkers en windmolens. Deze initiatieven willen ze verder ontwikkelen. Met oog voor de kwaliteiten van Gelderland moeten passende voorwaarden gesteld worden, bijvoorbeeld langs wegen of op vrijgekomen landbouwgronden. In de Interim Omgevingsverordening Gelderland zijn de instructieregels aan gemeenten vastgelegd met betrekking tot de ontwikkeling van zonneparken. Als een bestemmingplan zonneparken in het buitengebied mogelijk maakt moet met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik rekening worden gehouden met: ❖ de bijdrage van zonne-energie aan de lokale energiebehoefte; ❖ de mogelijkheden om binnen het stedelijk gebied en op daken van gebouwen in die behoefte te voorzien; ❖ de gevolgen voor de ruimtelijke kwaliteit van gebieden of locaties waar zonneparken mogelijk zijn en de wijze waarop deze kwaliteit behouden of blijvend verstrekt kan worden; ❖ de samenhang met het omringende landschap; ❖ de consequenties voor het elektriciteitsnet; en ❖ het huidige grondgebruik.

Daarnaast dient de maximale gebruikstermijn van een zonnepark 30 jaar te zijn, waar bij beëindiging van het gebruik het park wordt verwijderd. Ten slotte bepaalt het bestemmingsplan in welke mate de bij aanleg en gebruik van een zonnepark gerealiseerde versterking van de ruimtelijke kwaliteit na verwijdering van het zonnepark in stand wordt gehouden. Van belang bij een zonnepark is dat de ruimtelijke kwaliteit behouden moet blijven (en waar mogelijk versterkt dient te worden). Vanuit de tijdelijke aard van een zonnepark moet worden gemotiveerd worden welke onderdelen van het inrichtings- plan tijdelijk zijn en welke niet. Daarnaast is ook de relatie met het huidige en meervoudig grondgebruik relevant. De ontwikkeling van zonneparken moet zo min mo- gelijk ten koste gaan van bestaande of andere gewenste functies.

2.2

Regionaal beleid De gemeente West Betuwe heeft de doelstelling om in 2030 het doel uit het Gelders Energieakkoord te behalen van 55% CO2-reductie. De gemeente is onderdeel van de RES Rivierenland. Het RES 1.0 bod van Rivierenland is 1,2 TWh, waarvan 0,384 TWh uit zonnevelden (dus niet op dak) gerealiseerd moet worden. Vanuit de RES heerst een voorkeur voor zon op grote daken. Daarnaast ziet de RES ook kansen op

restgronden, zoals tussen snelweg en spoor, vuilstorten en rioolwateringszuivering. Via de zonneladder wordt de voorkeursvolgorde aangegeven. Eerst zon op daken en gevels. Daarna op restgronden en dubbelgebruik. De derde treden van de zonneladder omvat overige gronden. De gemeente West Betuwe heeft een beleidskader waar zonneparken aan getoetst moeten worden. Dit beleidskader geldt voor de huidige raadsperiode. Dat biedt de gemeente de gelegenheid beleid goed te evalueren en voor een volgende periode nieuwe doelen te stellen. Het gemeentelijk beleid wordt gedurende de zomer geëvalueerd. Het uitgangspunt van de gemeente is dat opwekking van duurzame energie met behulp van zon een belangrijke bijdrage moet leveren aan de transitie naar energieneutraliteit. Naast het benutten van zon op dak zal de aanleg van een fors aantal hectares zonneparken noodzakelijk zijn. Het beleidskader stuurt o.a. op het (zoveel mogelijk) ontzien van landschappen, natuur, landbouwgrond en dorpsranden en op zo goed mogelijke participatie van de omgeving. De gemeente werkt in het beleidskader met aangewezen gebieden waarin de ontwikkeling van grondgebonden zon is toegestaan. Het betreft gronden die in het bestemmingsplan niet bestemd zijn als agrarisch (met of zonder natuur en/of landschapswaarde). We hebben het dan over de gebieden langs de hoofdinfrastructuur A2, A15 en BR (Rijkswaterstaat en Prorail).

Maar ook over de zogenaamde pauzegronden. Dit zijn gronden die bestemd zijn voor bijvoorbeeld industrieterrein (Hondsgemet Noord en Kerkewaard) of sport (heel concreet: The Dutch), maar waar de voorziene bestemming, door omstandigheden, niet binnen een termijn van minimaal 15 jaar gerealiseerd gaan worden. Verder wordt deze raadsperiode zon als teeltondersteunende voorziening gepilot. Dit wordt verder uitgewerkt in het “Beleidskader ‘Zon als teeltondersteunende voorziening’ West Betuwe”. De gemeente maakt gebruik van een zonneladder. Hierin komen deze aangewezen locaties terug op de tweede trede. De eerste trede zijn de zogenaamde ‘no regret’ locaties op daken, gevels en infrastructuur. Trede 3 zijn uitgesloten locaties. Hieronder vallen bijvoorbeeld Natura-2000 gebieden en landbouwgronden. Figuur 3

Zonneladder gemeente West Betuwe

2.3

Conclusie Het voorgenomen plan van Betuwewind en ABO sluit met een bijdrage van 3.500 MWh duurzame stroom voor ca. 1.250 huishoudens goed aan bij de duurzaamheidsdoelstellingen van de provincie. Vanuit de provinciale omgevingsverordening is de relatie met het huidige en meervoudig ruimtegebruik van belang. Daarnaast moet een zonnepark zo min mogelijk ten koste gaan van huidige functies van de grond. Door het gebruik van verticale panelen blijft de huidige agrarische functie van de grond intact, en is er tevens sprake van meervoudig ruimtegebruik. Het initiatief valt hierbij onder trede twee van de RESregio Rivierenland. De initiatiefnemers zien daarnaast verschillende mogelijkheden voor een goede netinpassing. Het huidige gemeentelijk beleid van West Betuwe geeft geen mogelijkheid tot de plaatsing van zonnepanelen op gronden met een agrarische functie. Onder de gemeentelijke zonneladder vallen deze gronden namelijk onder trede 3 van de zonneladder: “Uitgesloten locaties”. De innovatieve aspecten van een verticale zonne- gaard, waarbij de agrarische functie van de grond wordt behouden, in combinatie met een locatie aansluitend op grootschalige infrastructuur in de nabijheid van een windpark maken dit echter tot een interessante projectlocatie.

Het gebruik van verticale panelen met multifunctioneel ruimtegebruik heeft een toegevoegde waarde aan de grond en omgeving, waarbij de gemeente een voorloper kan worden in de inpassing van dergelijk innovatieve toepassing van AgriPV. Daarbij benadrukken Betuwewind en ABO open te staan voor ideeën vanuit de gemeente, waarbij samen naar een passend plan kan worden gewerkt met als centrale doel het behoud van agrarische gronden in combinatie met de opwekking van duurzame energie. De initiatiefnemers hopen dat de gemeente de kansen ziet die deze manier van dubbel ruimtegebruik biedt en hier ruimte voor maakt in het beleid. Buiten de hierboven genoemde visie op de zonneladder, wordt de zonnegaard ontwikkeld aan de hand van de ruimtelijke, procesmatige en financiële randvoorwaarden die door de gemeente West Betuwe in haar Beleidskader Zonneparken zijn vastgelegd. Het initiatief wordt op een bij het landschap passende wijze ingepast in samenspraak met direct omwonenden. Daarnaast wordt er maatschappelijke meerwaarde gecreëerd door het oprichten van een gebiedsfonds en de mogelijkheid voor de omgeving om financieel deel te nemen aan het project.

Hoofdstuk 3 Projectbeschrijving 3.1

Beschrijving van het projectgebied De projectlocatie is zorgvuldig geselecteerd. Het projectgebied is een geschikte locatie voor een zonnegaard, omdat deze gelegen is in de nabijheid grootschalige infrastructuur. De zuidkant van de zonnegaard grenst direct aan de spoorlijn. Zowel de oost- en zuidkant wordt daarnaast begrensd door een snelweg (A2 en A15). Naast de aanwezigheid van grootschalige infrastructuur is tevens al grootschalige opwek van duurzame energie aanwezig in het gebied. Met Windpark Deil (11 windturbines), gelegen aan de A15, wordt het gebied al gebruikt voor de opwekking van duurzame energie. De zonnegaard is voorzien op zo’n 500 meter van de dichtstbijzijnde turbines. De directe omgeving van het projectgebied wordt, naast infrastructuur en windturbines, gekenmerkt door agrarisch landschap en beperkte (woon)bebouwing (op meer dan 300 meter afstand van de zonnegaard). Uit het vigerende bestemmingsplan blijkt dat in het projectgebied sprake is van archeologische waarden. In de aanloop naar de vergunningaanvraag zal aansluitend bij het vigerende beleid een archeologisch (bureau)onderzoek worden uitgevoerd.

3.2

Landschappelijke inpassing

3.2.1

Indicatief ontwerp: inpassing in het landschap De zonnegaard wordt samen met een landschapsdeskundige van Bosch & van Rijn ontwikkeld. Bosch & van Rijn heeft ruime ervaring met het inpassen van zonneparken in het landschap, rekening houdend met landelijke, provinciale en lokale voor- schriften. In voorliggend voorstel is de zonnegaard landschappelijk ingepast, waarbij zo veel als mogelijk rekening is gehouden met de landschappelijke uitgangspunten die zijn genoemd in het Beleidskader grondgebonden Zon West Betuwe. Het indicatief ontwerp is weergegeven in Figuur 4 (vergroot weergegeven in Bijlage A). In Figuur 5 is een indicatieve doorsnede van de zonnegaard weergegeven aan de zuidzijde van het projectgebied (ook vergroot weergegeven in Bijlage A). De inpassing van Agri-PV in een landschap bepaalt mede de impact op de ruimte en het effect op de beleving. Zo is bijvoorbeeld aan de west- en oostzijde van de projectlocatie rekening gehouden met een minimale afstand van 30 meter tussen de perceelgrens en de verticale zonnepanelen. Vanaf deze zijden ligt de projectlocatie het meest in het zicht (woningen in het westen, snelweg in het oosten). Dit zorgt voor een geleidelijke overgang tussen de zonnegaard en de omgeving. Deze ruimte blijft, evenals de ruimte tussen de panelen) beschikbaar voor de huidige functie

(maaien en bemesten). Omdat het een open polderlandschap betreft met sporadisch een bomenrij blijft de landschappelijke inpassing beperkt om de open structuur te behouden en zo veel mogelijk aan te sluiten op de bestaande situatie. Langs de westrand van het gebied wordt het projectgebied begrensd door heggen. Aan de oostzijde voorzien we een natuurvriendelijke oever langs de aanwezige sloot waar een rietkraag de afscheiding vormt richting de snelweg. Naast de reeds aanwezige sloten langs het gebied functioneert de heg aan de westzijde als een fysieke afscheiding van het park. De zonnepanelen worden geplaatst met een maximale hoogte van 3,0 meter. Met de heggen en rietkragen blijft de visuele impact van de zonnegaard beperkt. Het initiatief van Betuwewind en ABO toont dat het opwekken van duurzame energie middels zonnepanelen niet ten koste hoeft te gaan van de ruimtelijke kwaliteit van het landschap. Uiteraard kan dit ontwerp in samenspraak met de gemeente en met name de omgeving worden doorontwikkeld. 3.2.2

Meervoudig ruimtegebruik Om de huidige gebruiksfunctie intact te laten worden de zonnepanelen verticaal geplaatst. De agrarische activiteiten (bemesting en maaien) kunnen na de ontwikkeling van het park doorgaan. Op deze manier ontstaat er meervoudig ruimtegebruik, omdat er naast de huidige functie ook sprake is van energieopwekking. Hiermee gaat er geen landbouwgrond verloren en draagt de grond bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente en provincie. Naast de agrarische en energieopwekkingsfunctie krijgt het park ook een recreatieve en natuurlijke invulling. In de recreatieve zone worden een plukbos, een blotevoetenpad met stapstenen over het water, educatieborden en een uitkijkheuvel gerealiseerd. Dit draagt bij aan de beleving en toegankelijkheid van het gebied. De natuurinclusieve inrichting omvat natuurvriendelijke oevers, een ecologische poel, kruiden- en bloemrijk grasland, bijenkasten, een inheemse houtsingel en struweel. Deze elementen versterken de biodiversiteit en ecologische waarde van het gebied. Het eerder benoemde voorbeeld van zonnepark Den Heuvel (Culemborg) laat zien dat de inpassing van verticale panelen een minimale invloed heeft op de oogst.

Door de innovatieve combinatie van energieopwekking met behoud van de huidige agrarische functie en toevoeging van recreatieve en ecologische elementen kan het voorliggende project dienen als pilotproject voor andere te realiseren zonneparken binnen de gemeente West Betuwe.

3.2.3

Indicatief ontwerp

Figuur 4

Indicatief ontwerp Zonnegaard Boerengoed

Figuur 5

Indicatieve doorsnede van de zonnegaard

De panelen worden geplaatst in rechte rijen, waardoor een rustig beeld ontstaat (zie Figuur 6). De ondersteunende bebouwing (transformatorbehuizing, inkoopstation, etc.) wordt in het patroon van de panelen opgenomen. De bebouwing wordt uitgevoerd in een gedekte groen- of grijstint, waardoor deze wegvalt in de omgeving.

Figuur 6

Uitlijning gebeurt zo recht mogelijk: een van de linker oplossingen (schematische weergave)

In de aanloop naar een omgevingsvergunningaanvraag wordt het (indicatief) ontwerp van de zonnegaard verder aangevuld met sfeerimpressies in de vorm van waarheidsgetrouwe fotovisualisaties.

3.2.4

Biodiversiteit en ecologie In de aanloop naar een vergunningaanvraag laat de initiatiefnemer een ecologische quick scan uitvoeren door een ecologisch bureau naar de flora en fauna in en nabij het projectgebied. Aan de hand daarvan wordt het type begroeiing en beplanting van de heg en ecologische oever gekozen, zodat de zonnegaard een positieve bijdrage geeft aan de biodiversiteit ter plaatse. Ook wordt het beheerprotocol van het park hierop aangepast.

Hoofdstuk 4 Participatie en communicatie 4.1

Inleiding Naast een goede ruimtelijke inpassing hecht de initiatiefnemer veel waarde aan een goede ‘maatschappelijke inpassing’ van de zonnegaard. Duidelijke communicatie met lokale betrokkenen, waaronder de (direct) omwonenden, is daarom van groot belang. De initiatiefnemer biedt ruime mogelijkheden voor deelname in het ontwikkelproces (procesparticipatie) en deelname in het project zelf (project- of financiële participatie). Omdat niet iedereen wil of kan participeren, streeft initiatiefnemer er tevens naar om een deel van de baten van het voornemen lokaal te laten landen.

4.2

Procesparticipatie De initiatiefnemer informeert direct omwonenden van het projectgebied (<500 m) en nodigt hen persoonlijk uit om deel te nemen aan een of meerdere ontwerpsessies. Op deze wijze krijgt de inbreng van omwonenden een betekenisvolle plek in het ontwerp van de zonnegaard waarmee zij direct te maken zullen krijgen. Ook medewerkers van de gemeente en eventuele andere relevante partijen worden uit- genodigd om deel te nemen. Voor de ontwerpsessie maakt de initiatiefnemer een zogenaamde ‘praatplaat’: een voorstel voor het ruimtelijk ontwerp van de zonne- gaard (in lijn met het voorlopig ontwerp zoals in vorige hoofdstuk geïntroduceerd), zodat er een startpunt is voor het gesprek tijdens de ontwerpsessie. De voorkeuren van de omgeving spelen een belangrijke rol in de vormgeving van het uiteindelijke ontwerp. Aanvullend informeert de ontwikkelaar omwonenden met een informatieve projectwebsite over de planning en ontwikkeling van de zonnegaard. Hiermee sluit de ontwikkelaar tevens aan bij de eerste (informeren) en derde trede (adviseren) uit de participatietrap die door de gemeente West Betuwe is opgenomen in het participatiebeleid “Krachten bundelen”. Ook de wensen van de omgeving met betrekking tot financiële participatie worden opgehaald tijdens inwonersavonden.

4.3

Financiële participatie

4.3.1

Omgevingsfonds Om zoveel mogelijk maatschappelijke meerwaarde voor de omgeving te brengen, is de initiatiefnemer voornemens een Omgevingsfonds op te richten. Per opgewekte MWh wordt er € 0,50 afgedragen naar het fonds. Omwonenden kunnen de opbrengsten in het fonds gebruiken voor het realiseren van concrete projecten die duurzaamheid in de omgeving ten goede komen. Op deze manier krijgt de lokale omgeving niet alleen te maken met eventuele lasten van een zonnegaard, maar ook de lusten.

Participatie en communicatie

4.3.2

Lokaal eigendom Een andere manier om lokale betrokkenheid vorm te geven is het aanbieden van concrete mogelijkheden voor inwoners van de gemeente en direct omwonenden om financieel mee te profiteren van de zonnegaard. Vanuit de RES Rivierenland wordt gestreefd naar minimaal 50% lokaal eigendom bij zonneparkprojecten. Met Betuwewind als mede-initiatiefnemer is deze 50% lokaal eigendom geborgd. Ter financiering van het project zal Betuwewind al het benodigde eigen vermogen ophalen in de omgeving en de investeerders mee laten profiteren van het projectrendement. Daarnaast zal in ieder geval de helft van de opgewekte stroom tegen het kostprijsmodel worden aangeboden aan de omgeving. Deze kostprijs is onafhankelijk van de marktprijs voor duurzame energie. Winst die de coöperatie maakt wordt ingezet voor nieuwe projecten en voor het duurzaamheidsfonds van Betuwewind waar duurzame innovatieve projecten in de omgeving uit kunnen putten.

4.4

Communicatie Het tijdig en adequaat informeren en betrekken van inwoners bij de ontwikkeling is een belangrijke succesfactor voor het slagen van het project. De initiatiefnemer houdt, in nauwe samenspraak met de gemeente, de omwonenden op de hoogte van de verschillende stappen in het ontwerpproces en de ruimtelijke procedure. Ruim voorafgaand aan de indiening van de omgevingsvergunningaanvraag organiseert de initiatiefnemer tevens enkele bijeenkomsten waarbij de aanwezigen kunnen reageren op het ontwerp van de zonnegaard. Op basis van de input uit deze avonden (alsook eventuele zienswijzen tijdens inzageperiode) kan het park verder aangepast worden om zoveel mogelijk aan diverse wensen te voldoen. Ook tijdens de bouw- en exploitatiefase van het park blijven omwonenden geïnformeerd over het park middels een projectwebsite en nieuwsbrief (naar wens).

Participatie en communicatie

Hoofdstuk 5 Principeverzoek De initiatiefnemer verzoekt het college van B&W van de gemeente West Betuwe: -

In te stemmen met de voorbereiding van een omgevingsvergunningaanvraag voor de ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ en de bouwactiviteit voor de beoogde zonnegaard onder de aanname dat op voorhand geen ruimtelijke belemmeringen aanwezig zijn;

-

In te stemmen met de tijdsbesteding van medewerkers van de gemeente (in de vorm van bijvoorbeeld een zoncoördinator) bij de voorbereiding van het project Zonnegaard Boerengoed van Betuwewind en ABO.

Dit principeverzoek loopt vooruit op de voorbereiding van een omgevingsvergunningsaanvraag voor een ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ de bouwactiviteit onder de Omgevingswet. Een positief besluit op het principeverzoek heeft geen enkele betekenis voor de besluitvorming over die omgevingsvergunningaanvraag. Het verzoek wordt ingediend om de start van de voorbereiding van de vergunningaanvraag bij het college van B&W bekend te maken en om medewerking te vragen van het college van B&W in de vorm van tijdsbesteding door ambtelijke medewerkers. Initiatiefnemer is zich bewust van het feit dat naast inhoudelijke voorbereiding tevens sprake is van politieke besluitvorming binnen het college (vergunning) en de gemeenteraad (adviesrecht raad) tegen de achtergrond van provinciaal en gemeentelijk ruimtelijk beleid en doelstellingen op het gebied van duurzame energie. De initiatiefnemer zet zich in voor het doorlopen van een participatief proces waarbij wordt gekomen tot een gedragen project.

Hoofdstuk 6 Procedure 6.1

Procedure Initiatiefnemer wenst planologische toestemming te verkrijgen voor het voornemen om de zonnegaard te realiseren. De vergunningsaanvraag zal vermoedelijk plaatsvinden na de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. De huidige wetgeving (Wro/Wabo) is dan niet meer van toepassing. De ontwikkeling van een zonnegaard in het buitengebied van de gemeente West Betuwe betreft onder de Omgevingswet een buitenplanse omgevingsplanactivitieit (BOPA). Daarom dient er een vergunning voor de BOPA en de bouwactiviteit verleend te worden. Hiervoor geldt een vergunningsplicht. De beoordelingsregels voor de BOPA zijn opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Initiatiefnemer geeft de voorkeur aan een omgevingsvergunningprocedure waarbij een bestuurlijke behandeling door het college en de gemeenteraad heeft plaatsgevonden van het verzoek om planologische medewerking, voordat het onderdeel ‘bouwactiviteit’ wordt uitgewerkt. Dit heeft te maken met de investering die voor het bouwdeel moet worden gedaan.

6.2

Planning De initiatiefnemers hebben onderstaande indicatieve planning op hoofdlijnen opgesteld. Hierover treedt de initiatiefnemer graag in overleg met de gemeente: Planning April 2025 April 2025 Mei 2025 Mei 2025 Juni 2025 Juni 2025 Juli 2025 Augustus 2025 Augustus 2025 Oktober 2025 Q1 2026

Processtap Indienen principeverzoek Principe instemming door gemeente Voorbereiding omgevingsvergunningaanvraag (in gang zetten omgevingsproces, opstellen ruimtelijke onderbouwing en uitvoeren sectorale onderzoeken) Indiening omgevingsvergunningsaanvraag buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Agendering raadsvergadering voor besluitvorming over adviesrecht raad Aanvullen omgevingsvergunningaanvraag met bouwactiviteit Publicatie ontwerpbesluit (6 weken ter inzage) Beantwoording zienswijzen en opstellen definitief besluit Besluitvorming definitief advies in gemeenteraad Publicatie definitieve omgevingsvergunning Aanvraagmoment SDE++ stimuleringsregeling (exacte moment openstelling 2024 nog niet bekend) Zonnegaard uiterlijk gerealiseerd