RV2025-053-woonwagen-en-standplaatsenbeleid.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

24 juni 2025 GZDGWB/1757285/1979661 RV2025-053 Jacoline Hartman Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente West Betuwe Woonwagen- en standplaatsenbeleid

Onderwerp Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente West Betuwe

Beslispunten Het ‘Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente West Betuwe’ vast te stellen.

Inleiding In 2014 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat de eigen cultuur van woonwagenbewoners gerespecteerd moet worden en dat overheden verplicht zijn om die levensstijl te faciliteren. Ook het Nederlandse College voor de Rechten van de Mens en de Nationale Ombudsman oordeelden vergelijkbaar. Vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is in juli 2018 een beleidskader ’Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’ opgesteld met de opdracht aan gemeenten om dit te vertalen naar lokaal beleid. Met het “Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente West Betuwe” formuleert de gemeente haar visie op de huisvesting van de doelgroep woonwagenbewoners in West Betuwe.

Besluitgeschiedenis Raadsinformatienota 2025/002 Uitgangspunten woonwagenbeleid

Beoogd effect Voldoen aan de zorgplicht die de gemeente heeft voor de huisvesting van woonwagenbewoners conform richtlijnen van de Rijksoverheid.

Argumenten 1.1 De gemeente doet recht aan de culturele identiteit en behoefte van woonwagenbewoners als bijzondere doelgroep De gemeente stelt woonwagen- en standplaatsenbeleid vast om recht te doen aan de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Nederlands College voor de Rechten van de Mens.

1.2 De gemeente geeft uitvoering aan het Rijksbeleid In het beleidskader 'Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid' van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2018) staan de onderwerpen waar gemeentelijk beleid op in moet gaan: • Het beleid voor woonwagens en standplaatsen is een onderdeel van het volkshuisvestingsbeleid. • Het beleid dient voldoende rekening te houden met en ruimte te geven voor het woonwagenleven van woonwagenbewoners. • Hiervoor is nodig dat de behoefte aan standplaatsen helder is. • Corporaties voorzien in de huisvesting van woonwagenbewoners voor zover deze tot de doelgroep behoren. • De afbouw van standplaatsen is niet toegestaan zolang er behoefte is aan standplaatsen. • Een woningzoekende woonwagenbewoner die dit wenst, heeft binnen een redelijke termijn kans op een standplaats. Deze punten zijn opgenomen in het beleidsplan. Door samenhangend beleid wordt recht gedaan aan het wonen in een woonwagen binnen het mensenrechtelijk kader. 1.3 In het beleidsplan worden vijf kaders met beleidspunten geformuleerd. Deze vijf kaders zijn samengevat: • Behoefte en redelijke termijn De gemeente voegt naar de huidige behoefte woonwagenstandplaatsen toe, welke voorlopig is vastgesteld op 6 tot 12 woonwagenstandplaatsen (peiljaar 2019).

De gemeente hanteert een redelijke termijn voor de realisatie van deze woonwagenstandplaatsen, gelijk aan de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning in West Betuwe, De gemeente zal in 2025 een nieuwe behoeftepeiling uitvoeren onder de woonwagenbewoners en de behoefte aan nieuwe standplaatsen herijken. • Locatie, omvang en aantal De gemeente neemt de opgave van de realisatie van woonwagenstandplaatsen mee in de totale nieuwbouw woningbouwopgave. De gemeente wijst de woningcorporaties erop dat het toevoegen van sociale woonwagenstandplaatsen in de gemeente deel uitmaakt van de opgave. De woonwagenlocaties zijn schoon, heel, veilig, legaal, en bereikbaar. Nieuwe woonwagenlocaties hebben maximaal acht woonwagenstandplaatsen passend bij de aard en omvang van de kernen in West Betuwe. • Woonwagen, duurzaamheid en kwaliteitseisen De gemeente verstaat onder woonwagen een voor bewoning bestemd gebouw dat op en standplaats is geplaatst en in zijn geheel of in delen kan worden verplaatst. Afbouw van (het aantal) woonwagenstandplaatsen is niet toegestaan zolang er behoefte is aan standplaatsen.

• Huur en koop De woningcorporaties zijn verantwoordelijk voor de realisatie van woonwagenstandplaatsen met huurwoonwagens voor zover deze bestemd zijn voor woonwagenbewoners die in de huisvesting afhankelijk zijn van sociale huur. De woningbouwopgave voor woonwagens wordt vastgelegd in prestatieafspraken. Woonwagenbewoners die alleen een standplaats huren en hier een eigen woonwagen op hebben staan, kunnen de door hen gehuurde standplaats kopen. • Grond en financiering Grondaankoop en verkoop ten behoeve van woonwagenbewoning geschiedt tegen een marktconforme prijs op basis van taxatie. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden tot verkoop van huur-koop standplaatsen aan de zittende huurders of diens (klein)kinderen.

Kanttekeningen 1.1 Er wordt een uitzondering gemaakt voor een specifieke doelgroep Het hebben van gemeentelijk woonwagenbeleid impliceert een verbijzondering van een groep die bij wet gelijk is aan iedere andere woningzoekende in het sociale segment. De gemeente doet hiermee echter recht aan de uitspraken van onder andere het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Daarnaast is een deel van het beleid niet bedoeld om voor altijd te blijven bestaan. Het beleid gaat vooral om het regelen van de huidige situatie op de woonwagenlocaties met het oog op een overdracht ervan aan de woningcorporaties of de woonwagenbewoners zelf. 1.2 Vervolgafspraken nodig voor overdracht aan woningcorporaties De woningcorporaties zijn op grond van hun wettelijk voorgeschreven volkshuisvestelijke taak de aangewezen partij voor verhuur van woonwagens aan mensen met een inkomen beneden de huurtoeslaggrens. Woningcorporaties in het algemeen zijn huiverig om woonwagens en standplaatsen over te nemen, dan wel te realiseren. KleurrijkWonen en De Kernen staan niet afwijzend tegenover overdracht maar willen wel nadere afspraken maken. Hier gaan we na vaststelling van het beleid met elkaar over in gesprek.

Financiën Het beleidsplan heeft voor nu geen financiële consequenties. Er worden wat (financiële) beleidskaders genoemd die kunnen worden toegepast bij toekomstige vraagstukken. Ten aanzien van de verkoop van standplaatsen aan bewoners en de overdracht aan de corporaties worden de financiële consequenties bij de vervolgstappen in beeld gebracht en aan de gemeenteraad voorgelegd.

Communicatie en participatie Er is een bewonerscommissie ingericht met in principe vanuit elke woonwagenlocatie een vertegenwoordiger. Het voorgesteld beleid is met de bewonerscommissie besproken en van uitleg voorzien. De woningcorporaties hebben kennis genomen van het beleidsplan. Dit heeft niet geleid tot wijzigingen van het beleidsplan.

Uitvoering/Planning Een aantal onderwerpen uit het beleidsplan wordt in 2025 en 2026 verder uitgewerkt. Dit is opgenomen in hoofdstuk 6: • Verhuurbeleid woonwagenstandplaatsen • Nieuw behoefteonderzoek • Locatieonderzoek nieuwe standplaatsen • Overdracht woningcorporaties • Verkoop aan bewoners

Evaluatie Het beleid wordt na twee jaar geëvalueerd.

Risicoparagraaf Evaluatie

Risico omschrijving

Soort risico

Kans

Effect

Beheersingsmaatregel

Overdracht corporaties komt niet tot stand

financieel

midden

Gemeente blijft verhuurder

In gesprek blijven met corporaties

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop