RV2025-028-vaststellen-paraplubestemmingsplan-archeologie.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Bijlage(n)

Onderwerp

: 25 maart 2025 : GZDGWB 1135250/1837397 : RV2025-028 : Jacoline Hartman : Nota van zienswijzen (1837414) Ontwerp bestemmingsplan – verbeelding (1212351) Ontwerp bestemmingsplan – regels (1212344) Ontwerp bestemmingsplan – toelichting (1212342) Ontwerp bestemmingsplan – bijlagen toelichting (1212343) : Vaststellen paraplubestemmingsplan Archeologie

Onderwerp Vaststellen Paraplubestemmingsplan Archeologie gemeente West Betuwe 2023

Beslispunten 1. Conform de Nota van Zienswijzen de ingekomen zienswijzen deels gegrond en deels ongegrond verklaren. 2. Het ontwerpbestemmingsplan “Paraplubestemmingsplan Archeologie gemeente West Betuwe 2023”met daarbij behorende ondergrond, toelichting, bijlagen langs de elektronische weg en analoog gewijzigd vast te stellen, zoals aangegeven in hoofdstuk 5 van de Nota van Zienswijzen ‘Paraplubestemmingsplan Archeologie’ van januari 2025. 3. Geen exploitatieplan als bedoeld in artikel 6.12 lid 1 Wro vast te stellen.

Inleiding In september 2021 heeft de Raad de Beleidsnota Erfgoed West Betuwe vastgesteld. Hierin is onder meer het beleid over het omgaan met archeologische waarden in de bodem geactualiseerd en geharmoniseerd. Als gevolg van de harmonisatie zijn de eisen ten aanzien van het doen van archeologische onderzoek op sommige plaatsen wat strenger geworden en op sommige plaatsen wat soepeler. Hieraan is bij het vaststellen van het erfgoedbeleid bewust veel aandacht besteed. Tot op heden is het archeologisch beleidskader op veel plekken nog niet vertaald in nieuwe juridische regels. Dat komt omdat er voor een groot deel van het grondgebied sinds september 2021 nog geen bestemmingsplan is vastgesteld. De juridische regels zijn daarom niet meer in overeenstemming met het door de raad vastgestelde beleid. Met het vaststellen van het voorliggende paraplubestemmingsplan kan dit worden verholpen. Het paraplubestemmingsplan regelt alleen de archeologische regels en laat alle andere regels uit de vigerende bestemmingsplannen ongemoeid. Het ontwerp bestemmingsplan is gelet op de overgang naar de Omgevingswet nog voor 1 januari 2024 ter inzage gelegd. Zienswijzen en enkele nieuwe inzichten over eerder doorlopen procedures geven aanleiding om voor te stellen het paraplubestemmingsplan gewijzigd ten opzichte van het ontwerp vast te stellen.

Aangehouden besluit In september 2024 is een gelijkluidend voorstel aangeboden. Als gevolg van onduidelijkheid over de vergunningplicht bij werkzaamheden is het voorstel in de oordeelsvorming niet rijp geacht voor besluitvorming. De regels leken ten onrechte te suggereren dat ook een vergunning nodig is voor ondiepe werkzaamheden in de bodem indien de minimale oppervlakte wordt overschreden. De discussie die in de oordeelsvormende raad heeft plaatsgevonden heeft geleid tot een verbetering / verduidelijking zoals verwoord op pagina 16 van de Nota van Zienswijzen. Bovendien is de samenloop met andere bestemmingsplannen in paragraaf 4.1 van de Nota van Zienswijzen geactualiseerd omdat in de tussentijd andere bestemmingsplannen zijn vastgesteld.

Besluitgeschiedenis -

Erfgoedverordening gemeente Geldermalsen 2017 (15 januari 2019 van toepassing verklaard voor West Betuwe). Erfgoedbeleid 2021 (28 september 2021 vastgesteld door de raad) Vaststelling van verschillende (postzegel) bestemmingsplannen waar op basis van locatie specifiek onderzoek besloten is wel of geen regels met betrekking tot archeologische waarden op te nemen.

Beoogd effect Het vastgestelde beleid omtrent archeologie uit het Erfgoedbeleid 2021 juridisch laten doorwerken in een bestemmingsplan dat inmiddels onderdeel is van het Tijdelijk deel van het Omgevingsplan.

Argumenten 1.1 Zienswijzen gaven deels aanleiding tot verbetering van het paraplubestemmingsplan. In de Nota van Zienswijzen (bijlage 1) is per ingediende zienswijze een reactie gegeven. Sommige zienswijzen gaven aanleiding tot het doorvoeren van verbeteringen in het bestemmingsplan. Denk hierbij aan het toevoegen van een regeling voor de waterbodem waardoor baggeren niet onnodig vergunningplichtig wordt. Of het verduidelijken van de regels zodat helder is dat een vergunningplicht alleen aan de orde is als de maximaal toegestane verstoringsdiepte op een locatie wordt overschreden. 1.2 Zienswijzen zijn deels niet in lijn met het reeds in 2021 vastgestelde Erfgoedbeleid. Daar waar zienswijzen waren gericht op het versoepelen van de regels wordt voorgesteld hier niet in mee te gaan. Het Erfgoedbeleid is gebaseerd op gespecialiseerd onderzoek en bij het vaststellen van het beleidskader is ook expliciet een diepte en oppervlakte per locatie vastgesteld die zonder nader onderzoek verstoord kan worden. Afwijken van dit beleid is zonder nieuw onderzoek niet goed te verantwoorden en brengt risico’s voor initiatiefnemers met zich mee dat zij alsnog op archeologische ‘toevalsvondsten’ stuiten. Met name op dit onderwerp hebben de zienswijzen daarom niet tot een voorstel tot gewijzigde vaststelling geleid.

2.1 Het bestemmingsplan brengt de juridische regels in lijn met eerder vastgesteld beleid.

Momenteel gelden nog veel oude bestemmingsplannen. Hierin staan regels die niet altijd meer aansluiten bij het vastgestelde beleid met betrekking tot archeologie. Voor enkele gebieden gelden zelfs nog bestemmingsplannen waar de bescherming van archeologische waarden helemaal niet in is geregeld. Dit ontwerp bestemmingsplan voorziet in een actuele en gemeente-dekkende regeling. 2.2 Het bestemmingsplan continueert de gedoseerde onderzoeksplicht om archeologische waarden mee te kunnen wegen bij het beoordelen van vergunningaanvragen. De regels in het paraplubestemmingsplan zijn vergelijkbaar met de regels die in recente bestemmingsplannen worden gehanteerd. Er is geen sprake van een bouw- en/of gebruiksverbod. Indien activiteiten echter plaatsvinden op een locatie met een hoge verwachtingswaarde voor archeologie, dan wordt een archeologische onderzoek gevraagd om vast te kunnen stellen dat archeologische waarden niet onevenredig worden geschaad. Het parapluplan kent bovendien een regeling om het onderzoek achterwege te laten indien op basis van reeds beschikbare informatie door of namens het bevoegd gezag (door een archeologisch deskundige) kan worden bepaald dat archeologische waarden niet onevenredig kunnen worden geschaad. 2.3 Het bestemmingsplan draagt bij aan een eenvoudiger verwerking van de regels in het definitieve Omgevingsplan.

De eenduidige regeling zoals die in het bestemmingsplan is opgenomen is relatief eenvoudig te vertalen naar een regeling voor het Omgevingsplan. Het Omgevingsplan zal de komende jaren stapsgewijs worden opgebouwd. Dit parapluplan kan worden gezien als een thematische bouwsteen hiervoor. 2.4 De koppeling tussen oppervlakte en diepte bij ‘werkzaamheden’ is beter beschreven. Ten opzichte van het voorstel van september 2024 is een passsage aan de nota van zienswijzen toegevoegd. Daarmee wordt in het vastgestelde plan duidelijk dat verstoring van de bodem bij werkzaamheden altijd is toegestaan tot de vastgestelde diepte. Er geldt dan geen maximum oppervlakte. Dit is in lijn met het in 2021 vastgestelde erfgoedbeleid. 3.1 Het vaststellen van een exploitatieplan is niet verplicht. Met dit bestemmingsplan worden geen nieuwe bouwmogelijkheden gecreëerd waarvoor kostenverhaal verplicht is. Het is daarom niet nodig om een exploitatieplan vast te stellen.

Kanttekeningen geen

Financiën Voor het opstellen van het paraplubestemmingsplan zijn de kosten gedekt uit het budget voor cultuurhistorische waarden als onderdeel van het monumentenbeleid. Interne begeleiding is gedekt vanuit de reguliere uren van team ROW en team Duurzaamheid, Cultuurhistorie en Economie. Uitvoering is (zoals al jaren het geval) onderdeel van de reguliere vergunningverleningstaken, gedekt uit de legesverordening.

Communicatie en participatie Het erfgoedbeleid is via een participatief traject tot stand gekomen, onder andere met een beeldvormende avond waar ook externe partijen voor zijn uitgenodigd. Voor de juridische vertaling in het bestemmingsplan is uitsluitend de wettelijk verplichte procedure van het bestemmingsplan (met inzagetermijn) gevolgd.

Uitvoering/Planning Na vaststelling van het (conform nota van zienswijzen aangepaste) paraplubestemmingsplan wordt dit op de wettelijk voorgeschreven wijze gepubliceerd. Belanghebbenden kunnen vervolgens binnen zes weken beroep aantekenen tegen het vaststellingsbesluit.

Risicoparagraaf Risico omschrijving Beroep tegen besluit

Soort risico

Kans

Effect

Beheersingsmaatregel

Juridisch

Klein

Klein

Goed verweer voeren.

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop