RV2025-007-kaderbrief-2026-VRGZ.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

28 januari 2025 GZDGWB 1745301/1745316 RV2025-007 Servaas Stoop 1. Kaderbrief 2026 VRGZ 2. Concept zienswijzebrief Kaderbrief 2026 VRGZ

Onderwerp Kaderbrief VRGZ 2026

Beslispunten 1. Voor de kadernota 2026 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) een inhoudelijke zienswijze aan het dagelijks bestuur VRGZ kenbaar te maken ten aanzien van de financiële situatie van de gemeenten.

Inleiding Eind 2024 werden de kadernota’s (of soms kaderbrieven genoemd) van de gemeenschappelijke regelingen naar de raden van de deelnemende gemeenten verzonden. Met de kadernota’s informeren de genoemde gemeenschappelijke regelingen op hoofdlijnen over de financiële kaders voor de begroting 2026. Daarnaast heeft een aantal gemeenschappelijke regelingen ook nieuwe beleidsvoornemens opgenomen in de kadernota. Hoewel niet wettelijk verplicht, de raad heeft de mogelijkheid een reactie (zienswijze) te geven op de kadernota. Deze reacties worden vervolgens meegenomen en afgewogen bij het opstellen van de conceptbegroting 2026.

Eerdere zienswijze naar gemeenschappelijke regelingen en brief college Zowel bij de gemeenteraad als het college is er de behoefte om meer aan de voorkant te kunnen sturen op de beleidsmatige en financiële ontwikkeling van gemeenschappelijke regelingen. Vanuit deze behoefte en financiële noodzaak heeft de gemeenteraad bij de begrotingscyclus 2025 de volgende zienswijze ingediend: • Welke efficiëntiemaatregelen kunnen worden doorgevoerd; • Welke kosten op overhead en bedrijfsvoering kunnen worden verlaagd; • Welke niet-wettelijke taken er voor de gemeenten worden uitgevoerd; • Welke uitgewerkte keuzescenario’s er op basis van bovenstaande informatie mogelijk zijn. Als uitvloeisel van dit initiatief heeft het college besloten om de gemeenschappelijke regelingen een brief te sturen om dit nogmaals te benadrukken (uitgezonderd Werkzaak, UBR en de recreatieschappen). Ook drie andere gemeenten uit de regio hebben een gelijke brief verzonden.

Daarnaast heeft de gemeenteraad op 7 november 2024 besloten tot een taakstellende bezuiniging van 430.000 euro in 2026 en 2027 en een bedrag van 860.000 euro vanaf 2028. Er is hierbij uitgegaan van een taakstelling van 1,5 en 3% (op de bijdrage van de gemeente). Dit betekent voor Veiligheidsregio Gelderland-Zuid een taakstelling van minimaal 77.000 euro in 2026 en 2027 en 154.000 euro vanaf 2028 en verder. Vanuit de kaderbrief worden geen besparingsmaatregelen voorgesteld. Wel wordt in de kaderbrief, hoofdstuk 2, een achttal ontwikkelingen uiteengezet. Deze zijn nog niet financieel vertaald, omdat niet duidelijk is wat de impact ervan is op de taken van de veiligheidsregio. Dit geldt ook voor een drietal regionale ontwikkelingen; onderzoek naar huisvestingskosten, beschikbaarheid bluswater en communicatie. Verder wordt in de kaderbrief aangegeven dat bij het opstellen van de begroting 2026 rekening wordt gehouden met: de kostenverdeelmethodiek, risico's Rijkskorting (Brede doeluitkering) en impact PFAS en gevolgen van het advies op de toe te passen indexering. Een zienswijze op de kaderbrief voor de taakstelling is noodzakelijk. De gemeenteraad heeft immers minder budget voor de gemeenschappelijke regelingen vrijgemaakt. Over de loon- en prijsindexatie zijn gezamenlijke afspraken gemaakt tussen de gemeenschappelijke regelingen en gemeenten.

Samenvatting De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid stelt de kaderbrief op zodat de gemeenten vooraf betrokken worden bij het begrotingsproces. In de kaderbrief staat op basis van beleid de financiële uitgangspunten, inhoudelijke ontwikkelingen en risico’s voor het begrotingsjaar 2026 beschreven. Hoewel niet wettelijk verplicht, heeft de raad de mogelijkheid een reactie (zienswijze) te geven op de kaderbrief. Deze reacties worden vervolgens meegenomen en afgewogen bij het opstellen van de conceptbegroting 2026.

Besluitgeschiedenis Niet van toepassing.

Beoogd effect Met de kaderbrief is de raad beter in staat de kaderstellende functie uit te oefenen. Middels de zienswijze wordt de raad in staat gesteld om invloed uit te oefenen op de conceptbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling. Een eventuele zienswijze wordt door de gemeenschappelijke regeling meegenomen in het opstellen van de conceptbegroting, welke voor zienswijze aan de raden wordt aangeboden.

Argumenten 1.1 We sturen met andere gemeenten meer aan de voorkant Het gezamenlijk benoemen en vaststellen van financiële uitgangspunten vanuit een zienswijze biedt duidelijkheid en verhoogt de transparantie voor de deelnemende gemeenten en de gemeenschappelijke regeling. De kans is daarbij groter dat deze uitgangspunten ook daadwerkelijk worden gehanteerd bij de begroting. 1.2 Besparingen vanuit gemeenschappelijke regelingen is noodzakelijk Gelet op de financiële situatie van de gemeente en de vastgestelde begroting 2025 van West Betuwe moeten de gemeenschappelijke regelingen vanaf 2026 ook hier een bijdrage aan leveren. 1.3. Zo weet het Algemeen Bestuur waarmee zij rekening moeten houden bij het opstellen van de bezuinigingsvoorstellen. In de kaderbrief beschrijft de VRGZ dat zij genoodzaakt zijn om te gaan snijden in dienstverlening. In de miljoenennota is een bezuiniging van 10% aangekondigd op de BDuRmiddelen, inclusief de middelen bedoeld voor de versterking van crisisbeheersing en informatiemanagement. Deze korting houdt een bezuiniging in van ongeveer een miljoen op het programma Crisis- en Rampenbestrijding van de VRGZ vanaf 2026. Dit heeft gevolgen voor crisisbeheersing en de brandweer en daarmee voor de veiligheid van de samenleving. In de zienswijzebrief wordt opgeroepen om een scheiding aan te brengen tussen wettelijk verplichte taken en optionele taken.

Daarbij wordt gevraagd om de bijkomende consequenties en risico’s van de bezuinigingsvoorstellen in kaart te brengen. 1.4. Het belang van (preventieve) ondersteuning aan personeel en het proces wordt benadrukt. De assertiviteit en agressiviteit richting hulpverleners neemt toe. Het is daarom belangrijk om preventief goede ondersteuning te bieden aan het personeel. Het is goed dat de VRGZ daarom betrokken is bij diverse ontwikkelingen over PTSS. In de zienswijzebrief wordt dit ook genoemd.

Kanttekeningen 1.1 Mogelijk vragen niet alle gemeenten besparingen Er wordt in de zienswijze specifiek gevraagd om te kijken naar besparingen voor West Betuwe. Besparingen zullen echter kansrijker zijn als gemeenten hierin gezamenlijk optrekken. In het voortraject is dan ook afstemming gezocht met de andere gemeenten.

Financiën De kaderbrief bevat geen financiële vertaalslag. Deze vertaalslag wordt gemaakt in de conceptbegroting 2026. De gemeenteraad krijgt de mogelijkheid om ook hierop een zienswijze in te dienen. De gemeente maakt gebruik van de gelegenheid om de taakstelling uit financieel fit kenbaar te maken. Een van de bezuinigingsvoorstellen uit financieel fit is de korting op de bijdrage

aan de samenwerkingsverbanden. De gemeenteraad heeft op 7 november 2024 besloten tot een taakstellende bezuiniging van 430.000 euro in 2026 en 2027 en een bedrag van 860.000 euro vanaf 2028. Er is hierbij uitgegaan van een taakstelling van 1,5 en 3% (op de bijdrage van de gemeente). Dit betekent voor Veiligheidsregio Gelderland-Zuid een taakstelling van minimaal 77.000 euro in 2026 en 2027 en 154.000 euro vanaf 2028 en verder.

Communicatie en participatie Na besluitvorming in de raad, worden de zienswijzen van de 14 gemeenten in GelderlandZuid meegenomen en afgewogen bij het opstellen van de conceptbegroting 2026. Deze begroting wordt in het voorjaar van 2025 opgesteld en aangeboden aan de raden.

Uitvoering/Planning Als dit voorstel akkoord is, wordt het raadsvoorstel voorgelegd aan de gemeenteraad van 28 januari 2025. Na de behandeling in de raad wordt de zienswijzebrief in bijlage 1 verstuurd, voor de door de VRGZ gestelde deadline van 1 februari 2025.

Evaluatie Het DB geeft een schriftelijke reactie op de ingediende zienswijzebrief. Aan de hand daarvan kan worden bepaald of het beoogde doel is behaald.

Risicoparagraaf Risico omschrijving Zienswijze niet verwerkt in conceptbegroting 2026

Soort risico Financieel

Kans middel

Effect middel

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester,

Philip Bosman

Servaas Stoop

Beheersingsmaatregel Zienswijze op begroting en samenwerking met andere gemeenten zoeken