RV2024-116-Verlengen-exploitatieovereenkomst-Laco-voor-zwembad-en-sporthal.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 29 oktober 2024 : GZDGWB1623911/1623939 : RV2024-116 : Jan de Geus : : Verlengen exploitatieovereenkomst Laco voor zwembad en sporthal

Onderwerp Verlengen exploitatieovereenkomst Laco voor zwembad en sporthal

Beslispunten 1. De exploitatie van zwembad en sporthal door Laco bv. voort te zetten door de exploitatieovereenkomst (onder geactualiseerde voorwaarden) met Laco bv. voor tien jaar te verlengen. 2. De daaruit voortvloeiende jaarlijks te verwachten extra financiële lasten van €450.531 (exploitatie en investering) vanaf 2025 in de gemeentelijke begroting te verwerken (onder voorbehoud van integrale afweging). 3. Na besluit van de raad het college een projectopdracht voor de volgende fase voor te leggen, waarin onder meer het participatieproces, duurzaamheidsdoelen en bijbehorend projectbudget zijn uitgewerkt.

Inleiding De gemeente West Betuwe staat voor een belangrijke beslissing omtrent de vernieuwing van het zwembad en de sporthal in Geldermalsen. Eerder heeft de gemeente uitspraken gedaan over haar visie en ambitie op het gebied van sportvoorzieningen, waarbij het bevorderen van gezondheid en welzijn binnen de gemeenschap centraal staat. In navolging van deze visie heeft Sportfondsen Nederland B.V. een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd, waarin verschillende scenario's zijn onderzocht, variërend van renovatie tot nieuwbouw, met diverse varianten op deze thema's. Gelet op de naderende afloop van de huidige exploitatieovereenkomst met Laco B.V. en in lijn met de lange-termijn doelstellingen van de gemeente om sportvoorzieningen beschikbaar te houden voor haar inwoners, is het noodzakelijk om nu te beslissen over de verlenging van de exploitatieovereenkomst met Laco B.V. met een termijn van tien jaar. Deze verlenging biedt de gemeente de mogelijkheid om later een gefundeerde keuze te maken voor de toekomst van de sportfaciliteiten, terwijl continuïteit van het beheer en de exploitatie van het zwembad en de sporthal gewaarborgd blijft.

Dit voorstel draagt bij aan voortzetting van de samenwerking met een ervaren exploitant en die de lokale behoeften en context goed kent, en zorgt ervoor dat de sportvoorzieningen de komende jaren kunnen blijven functioneren in afwachting van een definitieve beslissing over renovatie of nieuwbouw.

Besluitgeschiedenis -

-

-

In 2018 is het sportakkoord gesloten. Dit akkoord heeft als doel meer mensen in de gemeente West Betuwe in beweging te krijgen en te houden. Het akkoord is bedoeld om de inwoners gezonder te laten leven. De raad van de gemeente West Betuwe heeft in september 2021 de Kadernota harmonisatie beweeg- en sportbeleid 2022-2026 vastgesteld. In dit document is beschreven dat een zwembad belangrijk is en de gemeente dit wil behouden. In de Kadernota is voorgesteld: ‘’De gemeente West Betuwe en Laco Recreatie B.V. gaan in 2022 met elkaar in gesprek om te zoeken naar een goede en duurzame oplossing om te komen tot een continuering van de zwemmogelijkheden en deze te up graden naar de huidige eisen en wensen. Dit gaat in combinatie met de sporthal.’’ Het coalitieakkoord 2022-2026 heeft als titel ‘in beweging’ meegekregen. Over sport is in het coalitieakkoord het volgende opgenomen: “Door actieve deelname aan sport en bewegen al op jonge leeftijd te stimuleren leren kinderen al snel de meerwaarde hiervan inzien. Het vergroot (preventief) de gezondheid en heeft een sociale functie: iedereen kan meedoen. De gemeente leunt hierbij niet achterover, maar heeft een actieve rol in het stimuleren, faciliteren en laagdrempelig houden van sport- en beweegactiviteiten. We tonen hierbij grote ambities. In 2025 willen we Sportgemeente van het jaar worden.”

Beoogd effect Met de keuze voor de verlenging van de exploitatieovereenkomst met Laco voor zwembad en sporthal wordt beoogd om de levensduur van zowel het zwembad als de sporthal te verlengen, waarbij kwaliteit en veiligheid gewaarborgd blijven. Daarmee blijven deze voorzieningen voor inwoners van West Betuwe in stand.

Argumenten 1.1 De huidige exploitatieovereenkomst tussen gemeente en Laco loopt in 2025 af. Per 31 augustus 2025 eindigt de exploitatieovereenkomst tussen Laco BV en de gemeente West Betuwe. Als geen verdere actie wordt ondernomen door zowel Laco BV als de gemeente, zullen het zwembad en de sporthal worden gesloten. 1.2 De instandhoudingstermijn van de huidige sporthal- en zwembadvoorziening kan nog maximaal tien jaar verlengd worden. De technische staat van sporthal en zwembad laat het niet toe om langer dan tien jaar te exploiteren. Het langer dan tien jaar in stand houden van de voorzieningen zou een dermate grote investering vragen dat deze niet rendabel is. 1.3 De meerjarenbegroting van de gemeente staat onder druk. In de perspectiefnota 2025 is een financieel perspectief geschetst waarbij de jaren 2025 tot en met 2028 tekorten laten zien. Binnen dat perspectief zet het college wat betreft zwembad en sporthal in op de functionele in stand houding van deze voorzieningen. Dit biedt de mogelijkheid om op een later moment, wanneer de financiële situatie mogelijk gunstiger is, te overwegen welke varianten van nieuwbouw en grootschalige renovatie wenselijk en haalbaar zijn.

1.4 In stand houding van zwembad en sporthal sluit aan bij het vastgestelde beweeg- en sportbeleid. In de Kadernota harmonisatie beweeg- en sportbeleid 2022-2026 is vastgesteld dat de gemeente West Betuwe zich zal inspannen om de mogelijkheden van het in stand houden van een zwembad en sporthal te onderzoeken. Hoewel er geen specifieke verplichting is vastgelegd, is het duidelijk dat het behoud van deze voorzieningen van groot belang is voor de gemeenschap. De sluiting van het zwembad en de sporthal zou aanzienlijke maatschappelijke gevolgen hebben, aangezien inwoners dan zouden moeten uitwijken naar omliggende locaties voor zwem- en sportactiviteiten. Dit zou niet alleen de toegankelijkheid tot sportfaciliteiten verminderen, maar ook de betrokkenheid van de gemeenschap bij lokale sportverenigingen en recreatieve activiteiten negatief beïnvloeden. 2.1 Verlenging van de exploitatieovereenkomst brengt extra kosten met zich mee welke nu niet in meerjarenbegroting zijn opgenomen. De gemeente heeft in 1995 een exploitatieovereenkomst met Laco gesloten voor relatief gezien een lage gemeentelijke bijdrage. Dit werd veroorzaakt door overdracht van grond en opstallen aan Laco voor een symbolisch bedrag van € 51,00. Hierdoor is bij verlenging sprake van een substantiële verhoging van de gemeentelijke bijdrage.

Daarnaast zijn nu investeringen nodig om de voorzieningen in stand te laten en veiligheid en goed gebruik te kunnen garanderen. Daarvoor is een hogere bijdrage van de gemeente vereist.

Kanttekeningen 1.1 Inwoners hebben nog geen uitsluitsel over sporthal- en zwembadvoorziening op langere termijn. Een verlenging van de exploitatieovereenkomst betekent dat verenigingen en inwoners langer moeten wachten op uitsluitsel over vernieuwing of uitbreiding van de sportfaciliteiten. 1.2 Bestaande beperkingen in capaciteit en bezetting van sporthal en zwembad blijven bestaan. De verlenging van de exploitatieovereenkomst omvat geen plannen voor capaciteitsuitbreiding. Dit betekent dat de bestaande capaciteit van het zwembad en de sporthal ongewijzigd blijft, wat kan leiden tot drukte en beperkte beschikbaarheid van faciliteiten, vooral tijdens piekuren. Dit kan de toegankelijkheid voor sporters en verenigingen beperken. 1.3 De komende tien jaar kan nog beperkt worden ingezet op verduurzaming. Hoewel de huidige faciliteiten nog tien jaar technisch en economisch bruikbaar zijn, zijn ze niet ontworpen met de nieuwste duurzaamheidsnormen in gedachten. Dit betekent dat de gebouwen minder energie-efficiënt zijn en hogere operationele kosten met zich meebrengen in vergelijking met moderne, duurzame constructies.

Financiën De financiële situatie rond het beheer en de exploitatie van het zwembad en de sporthal in de gemeente West Betuwe is complex en vormt een uitdaging voor de meerjarenbegroting van de gemeente. Hieronder wordt de huidige situatie beschreven, evenals de financiële implicaties van de voorgestelde scenario's en noodzakelijke investeringen. Huidige Financiële Situatie Jaarlijkse Bijdrage De gemeente West Betuwe betaalt in de huidige situatie jaarlijks €113.500 aan Laco Recreatie BV voor de exploitatie en het onderhoud van het zwembad en de sporthal. Dit bedrag is gebaseerd op een privatiseringsovereenkomst die in 1995 is gesloten. De gemeente Geldermalsen verstrekte destijds een lening van €400.000 en betaalde daarnaast renteloos €100.000, zonder de verwachting van terugbetaling. Er was destijds een voorwaarde verbonden aan de lening van €400.000: de overeenkomst zou worden ontbonden en het resterende bedrag van de lening volledig opeisbaar zijn als Laco niet vóór 1 januari 1998 kon aantonen dat de lening volledig was gebruikt voor het beoogde doel achterstallig onderhoud en dat de werkzaamheden uiterlijk 1 september 1997 waren voltooid. Aangezien Laco aan deze voorwaarden heeft voldaan, bleef de lening intact zonder ontbinding of opeisbaarheid.

Overname van Grond Vanuit de afspraken binnen de Privatiseringsovereenkomst daterend uit 1995 heeft Laco in 2013 gebruikgemaakt van de mogelijkheid om de grond en opstallen waarop de faciliteiten staan over te nemen voor een symbolisch bedrag van €51,-. De overeenkomst werd in 2015 aangepast in verband met de wet decentralisatie huisvestingsvoorzieningen onderwijs. BTW Component De impact op het BTW component voor de gemeente West Betuwe hangt sterk af van de aard van de jaarlijkse subsidie (belastbare vergoeding versus algemene jaarlijkse subsidie) en hoe deze wordt toegepast binnen de financiële structuur van Laco en de gemeente. Het is essentieel om nauwkeurig te bepalen of de jaarlijkse subsidie wordt beschouwd als een belaste vergoeding voor diensten of als een algemene jaarlijkse subsidie zonder specifieke tegenprestatie. Deze classificatie zal directe gevolgen hebben voor de BTW behandeling en de aftrekmogelijkheden voor de gemeente. Gezien de complexiteit van Btw-regelgeving in relatie tot jaarlijkse subsidies en de specifieke omstandigheden van deze situatie, is het aan te raden om een fiscalist te raadplegen om de exacte Btw-gevolgen te bepalen en ervoor te zorgen dat de gemeente West Betuwe voldoet aan alle relevante fiscale verplichtingen. Toekomstige Financiële Implicaties

De instandhouding van een vorm van het zwembad en de sporthal, ongeacht het scenario (renovatie of nieuwbouw), vormt een knelpunt voor de meerjarenbegroting van de gemeente. zo blijkt uit benchmark-cijfers. De exploitatiebijdrage die gemeente West Betuwe tot op heden jaarlijks verstrekt (€ 113.500,-) is in de huidige tijd bij lange na niet kostendekkend. Vanaf september 2025 zullen de financiële lasten daarom hoe dan ook (behalve in een scenario van sluiting van zowel sporthal als zwembad) fors stijgen, en deze moeten worden verwerkt in de begrotingsbehandeling van 2025. Verlenging Exploitatieovereenkomst (vanaf september 2025): Indien de exploitatieovereenkomst met Laco voor het zwembad en de sporthal wordt verlengd, stijgen de jaarlijkse gemeentelijke financiële lasten aanzienlijk: -

-

Exploitatiekosten: €350.000 per jaar. Eenmalige Investering of jaarlijkse kapitaallast: o Zwembad: €1.750.000, of verdeeld als kapitaallast € 141.341 per jaar. (plat dak, klimaatbeheersing, installatietechniek zwembad, sanitair) o Sporthal: €900.000, of verdeeld als kapitaallast € 72.690 per jaar. (plat dak, verplaatsbare vloer sporthal in eigendom gemeente, sanitair, klimaatbeheersing) Totale Financiële Lasten: € 564.031 per jaar in de vorm van een jaarlijkse subsidie (exploitatie en subsidie in investeringen).

Bovenstaande kosten zijn opgevoerd door Laco en getoetst door onafhankelijk adviesbureau HEVO. De kosten welke toegekend zijn aan de renovatie zijn als aannemelijk beoordeeld door HEVO. Voor de jaren 2025 t/m 2034 is jaarlijks € 450.531 aanvullend nodig. Deze middelen zijn niet geraamd in de begroting en zijn daarom een extra claim op de begroting 2025, welke meegenomen dienen te worden in de integraal financiële afwegingen van de begroting 2025.

Exploitatielasten na renovatie Kapitaalslasten renovatie

Sporthal € 87.500 € 72.690

Zwembad € 262.500 € 141.341

Totaal € 350.000 € 214.031

Huidige lasten

€ 113.500

Extra lasten

€ 450.531

Tabel 1. Financiën

Subsidierelatie met Laco In de nieuwe situatie zal Laco B.V. een jaarlijkse subsidierelatie met de gemeente aangaan in plaats van dat de gemeente een directe financiële bijdrage levert voor de exploitatie en het onderhoud van het zwembad en de sporthal. Dit betekent dat Laco B.V. verantwoordelijk blijft voor de exploitatie en het onderhoud, maar dat zij een jaarlijkse subsidie van de gemeente ontvangen ter ondersteuning van deze activiteiten. Het is belangrijk om de voorwaarden en

hoogte van deze jaarlijkse subsidie nauwkeurig vast te leggen en periodiek te evalueren om ervoor te zorgen dat de doelen van het gemeentelijk beleid worden bereikt en de financiële lasten beheersbaar blijven. Eenmalige investering projectmanagement Dit voorstel voorziet niet in een keuze over de lange termijn visie zwembad en sporthal. Om een besluit voor te bereiden over deze lange termijn visie moet een projectleider worden aangesteld. Deze zal verschillende stakeholders actief betrekken en het overleg voeren met Laco namens de gemeente. Voor de inzet van deze projectleider wordt een budget van €75.000 voorzien in de begroting 2025.

Communicatie en participatie De communicatie- en participatiestrategie is erop gericht om een open en transparant proces te creëren waarin alle betrokkenen goed worden geïnformeerd en actief kunnen deelnemen aan de besluitvorming. De betrokken partijen welke deel uitmaken van de overleg structuren zijn - Eigenaar en Exploitant zwembad en sporthal: Laco B.V. - Verenigingen: CKV Animo (korfbal), HC Geldermalsen (hockey), badminton Geldermalsen, GO’97 (volleybal) en GVV (voetbal). - Verenigingszwemmen: ZV Olympia, duikvereniging Piranha. - Initiatiefgroep Binnen Sport Geldermalsen e.o. samen met Duurzaam West Betuwe.

Uitvoering/Planning Vervolg na Besluitvorming De nieuwe exploitatieovereenkomst zal uiterlijk op 30 juni 2025 worden aangegaan, zodat deze tijdig in werking kan treden. Dit zorgt ervoor dat alle betrokken partijen voldoende tijd hebben om zich voor te bereiden op de hernieuwde afspraken en verantwoordelijkheden die voortvloeien uit de deze overeenkomst. Rond de zomer van 2025 zal een projectopdracht voor de volgende fase aan het college worden voorgelegd. Deze projectopdracht zal betrekking hebben op de vernieuwing van het zwembad en de sporthal. Hierin zijn onder meer het participatieproces, duurzaamheidsdoelen en bijbehorend projectbudget uitgewerkt inclusief een beschrijving van de beheer- en exploitatievormen. Hiermee wordt een solide basis geboden voor een weloverwogen beslissing over de toekomst van deze faciliteiten.

Evaluatie Op geregelde tijden terugblikken en vooruitkijken en eventueel bijsturen. Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester, Philip Bosman Servaas Stoop