RV2024-087-Jaarstukken-2023-en-begroting-2025-VRGZ.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratie nummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Bijlage(n)

: 18 juni 2024 : GZDGWB/1435589 : RV2024-087 : Servaas Stoop : 1. Aanbiedingsbrief Gemeenteraadsleden gemeenten Gelderland-Zuid (incl reactie zienswijze Kaderbrief 2025) 2. Jaarrekening 2023 3. Concept begroting 2025 4. Zienswijzebrief concept

Onderwerp Jaarstukken 2023 en begroting 2025 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (hierna VRGZ) Beslispunten 1. Positief te reageren op de Jaarrekening 2023 en in te stemmen met het vormen van een nieuwe bestemde reserve. 2. Een inhoudelijke zienswijze in te dienen op de begroting 2025 en meerjarenraming 20262028, ten aanzien van de extra gevraagde capaciteit met betrekking tot: a. innovatie Brandweer; b. juridische ondersteuning; c. arbeidsmarktproblematiek; d. informatieveiligheid. Inleiding Samenvatting jaarrekening 2023 De concept jaarrekening 2023 van de VRGZ bestaat uit het programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) waarvoor de voornaamste dekking de gemeentelijke bijdragen zijn en het programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV). Dit laatste wordt gefinancierd door de zorgverzekeraars. Financieel C&R Het programma C&R laat een totale last van 62.656.000 euro zien, waarvan 45.620.000 euro wordt gedekt uit gemeentelijke bijdragen. De concept jaarrekening 2023 sluit met een positief resultaat van 2.762.000 euro. Voorgesteld wordt om een bedrag van 207.000 euro toe te voegen aan de algemene reserve C&R voor het verbeteren van het weerstandsvermogen en 2.555.000 euro te storten in een nieuwe bestemde reserve voor de kosten die voortkomen uit de herziening van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP).

Risico’s en weerstandsvermogen C&R Met de voorgestelde toevoeging aan de algemene reserve bedraagt deze 3.185.000 euro en deze is gelijk aan de vastgestelde norm van 5% van de baten. Ten aanzien van de risico’s en

het weerstandsvermogen wordt opgemerkt dat de ratio tussen weerstandscapaciteit en risico’s 0,80 is(was in de jaarrekening 2022 nog 0,45). Het weerstandsvermogen voor C&R is dus ontoereikend om de risico’s af te dekken. Naarmate de risico’s zich voordoen zullen er bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen of wordt de gemeentelijke bijdrage hoger. Daarnaast wordt de hoogte van het normbedrag ook veroorzaakt door de incidentele baten voor de verschillende crises in 2023. Inhoudelijk Wij stellen u voor in te stemmen met het vormen van een nieuwe bestemde reserve voor de kosten die voortkomen uit de herziening van het meerjarenonderhoudsplan en de storting van € 2.555.000,-. Dit biedt de VRGZ de mogelijkheid om zelf een vorm van financiële stabiliteit te organiseren. Het voorkomt ook dat de VRGZ extra bijdragen bij gemeenten moet gaan ophalen. Dit komt tevens tegemoet aan de geuite zienswijze op de Kaderbrief 2025: - Om oog te hebben voor de financiële situatie van gemeente nu en de komende jaren; - Geen extra investeringen in kapitaallasten voor vastgoed, maar eerst met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan.

Samenvatting begroting 2025 Financieel C&R De concept begroting 2025 van de VRGZ laat een totale last van 68.291.000 euro zien voor het programma C&R, wat voor een bedrag van 51.844.000 euro wordt gedekt door gemeentelijke bijdragen. In de concept begroting zijn geen nieuwe bezuinigingen of taakstellingen opgenomen. De concept begroting 2025 laat voor de gemeente West Betuwe, ten opzichte van de oude ramingen, structureel een toename van ongeveer 287.000 euro in 2025 oplopend tot 305.800 euro vanaf 2028. Hiervan kan 222.400 euro worden opgevangen binnen de stelpost Prijsstijgingen. Het resterende nadeel bedraagt 64.700 euro in 2025 oplopend tot 83.400 euro vanaf 2028.

Dit nadeel wordt door het volgende veroorzaakt: • Natuurbrandbeheersing: Dit resulteert in een toename van de lasten met 100.000 euro (nadeel West Betuwe: 9.872 euro); • Innovatie brandweer: Dit resulteert in een toename van de lasten met 150.000 euro (nadeel West Betuwe: 14.808 euro); • Arbeidsmarktproblematiek: Dit resulteert in een toename van de lasten met 140.000 euro (nadeel West Betuwe: 13.821 euro); • Juridische ondersteuning: Dit resulteert in een toename van de lasten met 115.000 euro (nadeel West Betuwe: 11.353 euro); • Formatie Veilig bouwen: Dit resulteert in een toename van de lasten met 95.000 euro (nadeel West Betuwe: 9.378 euro); • Informatieveiligheid: Dit resulteert in een toename van de lasten met 65.000 euro (nadeel West Betuwe: 6.417 euro);

• Energielasten: Dit resulteert in een toename van de lasten met 165.000 euro (nadeel West Betuwe: 16.288 euro); • Herziening MJOP: Dit resulteert vanaf 2028 in een toename van de lasten met 619.000 euro (nadeel West Betuwe: 53.308 euro). De eerder in de begroting 2024 opgenomen (ingroei) toename van de kapitaallasten van de huisvesting is komen te vervallen. Per saldo stijgt de bijdrage voor West Betuwe vanaf 2028 met 1.480 euro. Inhoudelijk Indexatie Hier is de reguliere indexering (die is gebaseerd op door het bestuur vastgestelde standaard uitgangspunten) van 4,62% toegepast. Natuurbrandbeheersing Het Algemeen Bestuur heeft op 21 december 2023 ingestemd met deelname aan het gezamenlijke project Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing van de provincie Gelderland en de veiligheidsregio’s Gelderland-Midden, Noord- en Oost-Gelderland en Gelderland-Zuid centraal, dat in 2024 en 2025 uitgevoerd wordt. De incidentele versnelling heeft VRGZ zelf opgevangen. Deze aanvraag betreft de structurele invulling van deze functie waarvoor VRGZ een voorstel zou doen in begroting 2025. Er is voldoende onderbouwd dat er in de beheerfase extra capaciteit nodig blijft om het project te borgen en blijvend te kunnen adviseren.

Innovatie Brandweer Voor het ontwikkelen van tools en technieken die datagedreven werken, kunnen specialistische kennis en handelingsperspectieven beschikbaar gemaakt worden voor de veiligheidsprofessional op straat. Wat bijdraagt aan snel en adequaat optreden om incidenten klein te houden. Niet investeren hierin betekent dat de VRGZ op termijn onvoldoende zal kunnen meebewegen. Dit vraagt om extra investering in kennis, kunde en materieel. In relatie tot de algemene reacties op de Kadernota 2025 irt de (komende) financiële positie van gemeenten en de specifieke toelichting vanuit West Betuwe dat wij op lokaal niveau scherpe keuzes moeten maken zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen, biedt het gevraagde bedrag in relatie tot de wenselijke investeringen onvoldoende inzicht om een scherpe keuze te kunnen maken. Arbeidsmarktproblematiek Evenals veel gemeenten heeft de Veiligheidsregio de afgelopen jaren in toenemende mate moeite om personeel te vinden en te behouden. Een uitbreiding van de formatie werving en selectie is noodzakelijk vanwege de sterke toename in het aantal vacatures (in 2023 waren er 90 vacatures). Daarnaast wordt extra ingezet op activiteiten voor werving en selectie en arbeidsmarktcommunicatie. De krapte op de arbeidsmarkt blijft naar verwachting de komende jaren bestaan.

Indien niet geïnvesteerd wordt, komt de kwaliteit van de dienstverlening in brede zin onder druk te staan.

Er is voldoende onderbouwd en aannemelijk dat investering op werving en selectie nodig is. Inzicht of dit resulteert in de gewenste invulling van vacante plekken en afname inhuur is wenselijk middels de reguliere periodieke rapportages. Juridische ondersteuning De toename van handhavingszaken en maatwerkadviezen waarbij een juridische toets noodzakelijk is, zoals juridische kwesties rondom overeenkomsten en maatschappelijke ontwikkelingen, de Omgevingswet, controle op inspectierapporten en ontwikkelingen in jurisprudentie, leiden tot de noodzaak voor het aantrekken van een juridisch adviseur op dit gebied. Onderzoeksbureau Berenschot heeft in 2021 de overhead kosten van de VRGZ vergeleken met 15 andere Veiligheidsregio’s en geconcludeerd dat bij de VRGZ de kosten van de overhead 20% lager liggen dan het gemiddelde in de benchmark. Bij onvoldoende juridische capaciteit is de verwachting dat de VRGZ meer in juridische trajecten terechtkomt waarvoor we extern in zullen moeten huren. Onvoldoende capaciteit kan daarnaast consequenties hebben voor doorlooptijden en kwaliteit van advisering. Zoals hiervoor al betoogd is, zullen op lokaal niveau scherpe keuzes gemaakt moeten worden, zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen.

De motivatie irt extra juridische capaciteit zien wij dan ook graag specifiek onderbouwd, zoals opgenomen onder “formatie Veiligheid Bouwen”, door middel van een toelichting op de beschikbare capaciteit in relatie tot de te verrichten werkzaamheden. De algemene verwijzing naar een relatief laag percentage overhead is onvoldoende om een gedegen afweging te maken. Formatie Veilig bouwen In de begroting 2024 heeft het bestuur VRGZ ingestemd met een uitbreiding van de formatie van de afdeling Veilig bouwen met 1 fte, waarna geëvalueerd zou worden of deze uitbreiding afdoende is om de continuïteit en de kwaliteit van de adviezen te kunnen garanderen. De reden van de uitbreiding was de toename van het aantal aanvragen: In 2017 verstrekte team Veilig Bouwen iets meer dan 1.400 adviezen ten opzichte van bijna 1.900 in 2022. Uit de evaluatie is gebleken dat het aantal adviesaanvragen in 2023 wederom verder is toegenomen naar ruim 2.000. Daarnaast is ook in samenwerking met de omgevingsdiensten en de gemeenten gekeken hoe de werkprocessen zo optimaal mogelijk kunnen worden ingericht. De verwachting is echter dat het aantal aanvragen en de complexiteit ervan niet zullen afnemen. Om de continuïteit en de kwaliteit van de adviesaanvragen te kunnen garanderen is het voorstel is om nogmaals 1 fte toe te voegen aan het team Veilig Bouwen.

Zonder uitbreiding zal extern moeten worden ingehuurd om het volume te verwerken. Aan de behandeling van de adviesaanvragen hangen wettelijke termijnen. Het halen van deze termijnen wordt steeds ingewikkelder. Indien de brandweer door capaciteitsgebrek niet tijdig een advies kan uitbrengen, kan het zijn dat een gemeente of de omgevingsdienst een besluit moet nemen zonder dit advies mee te laten wegen. Hiermee kunnen mogelijk gevaarlijke situaties goedgekeurd worden. De stijging treedt nu verschillende jaren achtereen op en lijkt daarmee structureel.

De uitgevoerde evaluatie en onderbouwing bieden voldoende informatie om een keuze te maken, die nodig wordt geacht. Gekoppeld aan de stijging van het aantal adviesaanvragen, zal sprake zijn van een stijging van legesinkomsten. Tevens vormt dit (kort na inwerkingtreding van de Omgevingswet en daaraan gekoppelde leges) een goed moment om de nieuwe ingevoerde hoogte van de leges (1 januari 2024) te monitoren om te bezien of deze voldoende kostendekkend zijn. Informatieveiligheid Ten behoeve van de versterking van de cyberweerbaarheid op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid, de standaard die verplicht is voor overheidsorganisaties, vraagt het organiseren van de monitoring van dreigingen en kwetsbaarheden en de incident respons op digitale incidenten om extra formatie en software. Onduidelijk is of de voorziene kostenstijging van 65.000 euro volledig ziet op de implementatie na aanbesteding. Energielasten Als gevolg van de gestegen prijzen voor energie en -belastingen stijgen de jaarlijkse energielasten. Dit is een landelijke ontwikkeling die allen treft. Herziening MJOP Het MJOP wordt conform bestuurlijke afspraak elke vijf jaar herzien door een onafhankelijke partij. In 2023 heeft Heijmans Energie Services conform NEN2767 inspecties uitgevoerd in alle panden van de VRGZ.

Hierbij is de huidige conditie van de verschillende bouwkundige, werktuigbouwkundige en elektrotechnische elementen beoordeeld. Op basis van deze beoordeling is het MJOP herzien en zijn de resultaten begin 2024 opgeleverd. Om het noodzakelijke onderhoud conform het nieuwe MJOP uit te kunnen voeren en daarmee de condities van de panden op peil te houden is een jaarlijkse dotatie aan de voorziening onderhoud nodig. Op basis van de resultaten van de herziening zal de extra investering benodigd zijn. Besluitgeschiedenis Zienswijze op de Kaderbrief 2025, d.d. 27 februari 2024. Beoogd effect Invloed en grip op de gemeenschappelijke regeling, door uw gemeenteraad zijn controlerende rol uit te laten voeren. Argumenten 1.1 De VRGZ ziet veel forse prijsstijgingen haar kant op komen, waardoor zij een grotere reserve nodig heeft. Dit zorgt ervoor dat de VRGZ zelf een vorm van financiële stabiliteit kan organiseren. Dit voorkomt dat zij extra bijdragen bij gemeenten moet ophalen.

2.1 Een deel van de beschikbare informatie ontoereikend is om een standpunt in te nemen. In de meerjarenraming is het voorstel opgenomen om de gemeentelijke bijdrage per 2025 te verhogen, als gevolg van de toenemende lasten. Voor een groot deel worden de aan de deelnemers gevraagde kostenstijgingen voldoende onderbouwd. Zoals echter in de zienswijze in de Kadernota 2025 aangegeven, zullen wij op lokaal niveau scherpe keuzes moeten maken zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen. De gevraagde verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor de onderwerpen Innovatieve Brandweer, Juridische ondersteuning en Informatieveiligheid biedt onvoldoende inzicht om een scherpe keuze te kunnen maken. Kanttekeningen Financiën Jaarrekening 2023 Wat is begroot voor West Betuwe in 2023

Wat is opgenomen in onze jaarrekening 2023

4.503.558

4.503.558

Wat is het uiteindelijke resultaat voor West Betuwe 4.503.558

Wat is het verschil voor West Betuwe

0

Begroting 2025

Wat hebben we nu geraamd Wat wordt gevraagd van West Betuwe Wat wordt er meer gevraagd Indexering t.l.v. stelpost Prijsstijgingen Financieel effect voor West Betuwe Verklaring toename Natuurbrandbeheersing Innovatie brandweer Arbeidsmarktproblematiek Juridische ondersteuning Formatie Veilig bouwen Informatieveiligheid Energielasten Herziening MJOP Kapitaallasten kazernes (begr. 2024) Financieel effect voor West Betuwe

2025 4.803.850 5.117.898

2026 4.848.126 5.117.898

2027 4.865.402 5.117.898

2028 4.864.402 5.171.206

- 287.048 222.387

- 269.772 222.387

- 252.496 222.387

- 305.804 222.387

- 64.661

- 47.385

- 30.109

- 83.417

2025 - 9.872 - 14.808 - 13.821 - 11.353 - 9.378 - 6.417 - 16.288 0 17.276 - 64.661

2026 - 9.872 - 14.808 - 13.821 - 11.353 - 9.378 - 6.417 - 16.288 0 34.552 - 47.385

2027 - 9.872 - 14.808 - 13.821 - 11.353 - 9.378 - 6.417 - 16.288 0 51.828 - 30.109

2028 - 9.872 - 14.808 - 13.821 - 11.353 - 9.378 - 6.417 - 16.288 - 53.308 51.828 - 83.417

De financiële gevolgen van de begroting 2025 zullen, na vaststelling door het algemeen bestuur van de VRGZ, meegenomen worden in onze begroting 2025. Communicatie en participatie Er is een conceptbrief opgesteld voor het dagelijks bestuur waarin uw zienswijze bekend wordt gemaakt. Uitvoering/Planning Na besluitvorming van uw gemeenteraad zal een brief naar het dagelijks bestuur van de VRGZ worden gezonden. De reacties van de verschillende gemeenten worden tijdens de vergadering van het algemeen bestuur in 4 juli 2024 besproken. Evaluatie De besluitvorming van de jaarstukken en begroting wordt via de kwartaalrapportage verbonden partijen aan uw gemeenteraad teruggekoppeld. Risicoparagraaf Risico omschrijving Begroting wordt ongewijzigd vastgesteld

Soort risico Financieel

Kans Middel

Effect Middel

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, de burgemeester,

Philip Bosman

Servaas Stoop

Beheersingsmaatregel Indienen zienswijze en afstemming met regiogemeenten.