RV2024-076-Bijlage-4-concept-Begroting-2025-Regio-Rivierenland.pdf

Wat vindt u in de begroting 2025?

Inhoud Wat vindt u in de begroting 2025

1

De opbouw van de begroting

2

De begroting 2025 samenvatting & ontwikkelingen

4

Besluitvorming over de Begroting 2025

7

Programma 1 – Regionale samenwerking

8

Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening

15

Programma 3 – Algemene baten en lasten

22

Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing

26

Paragraaf 2 – Onderhoud kapitaalgoederen

30

Paragraaf 3 – Bedrijfsvoering

31

Paragraaf 4 – Financiering

34

Paragraaf 5 –Verbonden partijen

37

Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage

38

Uiteenzetting financiële positie

46

Meerjarenraming 2026-2029

49

Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage

53

1 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

De opbouw van de begroting

Opzet en inrichting van de begroting Op verzoek van gemeenten wordt de begroting van Regio Rivierenland zo compact mogelijk gehouden met de focus op financiële verantwoording van de activiteiten die door de Regio worden uitgevoerd voor de aangesloten gemeenten. De programmabegroting geeft een totaalbeeld van de activiteiten van de Regio, de belangrijkste ontwikkelingen, de middelen die met de uitvoering zijn gemoeid en de financiële positie. Bestuurders krijgen met de informatie zoals opgenomen in deze programmabegroting voldoende mogelijkheden voor sturing en controle, zeker nu in programma 3 Algemene Baten en Lasten een goed inzicht wordt gegeven in de algemene dekkingsmiddelen en de overheadkosten. De programmabegroting 2025 bestaat uit drie programma's. Programma 1 Regionale samenwerking en Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening en programma 3 Algemene baten en lasten. Door de nadruk die ligt op de financiële verantwoording wordt voor de inhoud - waar dat van toepassing is verwezen naar de programma’s en opgestelde plannen van de (dienst)onderdelen van de Regio. Zo worden dubbelingen voorkomen. In de programma’s, jaarplannen en bedrijfsplannen is uitgebreide (inhoudelijke) informatie beschikbaar. De gemeenten verantwoorden de beleidsdoelen en de daarmee gemoeide (al dan niet externe) middelen in hun eigen planning & controlcyclus.

Het bovenstaande is in onderstaand schema samengevat, waarbij tevens de financieringsbronnen zijn aangegeven:

De taken op het gebied van begeleiding, monitoring en terugplaatsing van voortijdig schoolverlaters door het Doorstroompunt (voorheen: Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC)) maken onderdeel uit van de taken die in de begroting bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn opgenomen. Aangezien de taken van het Doorstroompunt volledig gefinancierd worden door bijdragen van het Rijk is het Doorstroompunt niet afzonderlijk in het schema opgenomen. De regiogemeenten betalen niets aan de uitvoeringskosten van het Doorstroompunt.

2 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Basistaken en plustaken

In deze begroting worden de baten en lasten op een heldere manier gepresenteerd bij de verschillende (dienst)onderdelen van de Regio. Daarbij worden basistaken en plustaken onderscheiden. Basistaken worden voor alle lid gemeenten collectief uitgevoerd vanuit de solidariteitsgedachte. Financiering vindt plaats door gemeentelijke bijdrage, Rijks- en provinciale uitkeringen en subsidies. Plustaken worden door Contractgestuurde dienstverlening vraag gestuurd uitgevoerd naar behoefte van (één of meerdere) individuele gemeenten. Hiervoor worden dienstverleningsovereenkomsten per taak afgesloten met (één of meerdere) lid gemeenten afzonderlijk. De gemeenten zijn voor de taken zelfstandig opdrachtgever. Contractgestuurde dienstverlening is opdrachtnemer. Financiering vindt plaats door bijdragen vanuit de individuele gemeenten. Deze geldstromen maken geen deel uit van de gemeentelijke bijdrage. Gemeenten waarmee dienstverleningsovereenkomsten zijn afgesloten ontvangen informatie op maat over de voortgang en realisatie van de afspraken. Dit valt buiten het kader van deze begroting. Dienstverleningsovereenkomsten kunnen ook met niet-lidgemeenten en overige organisaties worden afgesloten. Waar dit aan de orde is, wordt dit toegelicht in de bedrijfsplannen.

Inrichting van de programma’s van de begroting

In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke ondersteuning en procesfacilitering vanuit de Regio (Programma 1 Regionale Samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening). Dit sluit aan bij de inrichting van de organisatie van de Regio. In programma 1 worden de kosten van de regionale samenwerking verwoord. In programma 2 zijn de kosten van de contractactiviteiten in beeld gebracht. In deze twee verschillende programma’s komt ook het onderscheid in basistaken en plustaken tot uitdrukking. In programma 3 Algemene baten en lasten zijn de overheadkosten verantwoord, die conform BBV-voorschrift niet aan de programma's worden toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting (voor zover van toepassing) alsmede het onderdeel Treasury.

Opzet en inrichting van programma 1 Regionale samenwerking

De regionale bestuurlijke samenwerking via Regio Rivierenland wordt via afstemmingsoverleggen tussen wethouders – genaamd portefeuilleoverleggen (pfo's) en speerpuntberaden- georganiseerd. Deze vormen van overleg zijn ingericht als adviserend aan het bestuur van Regio Rivierenland. De speerpuntberaden richten zich op de procesmatige aansturing en facilitering van onze drie regionale economische speerpunten. De overige portefeuilleoverleggen (pfo's) richten zich op beleidsthema's als mobiliteit, ruimte en wonen. Pfo's nemen geen besluiten over beleidsinhoudelijke keuzes en de financiële gevolgen. Hierover wordt besloten in de colleges en/of gemeenteraden. Binnen elk pfo wordt afstemming gezocht door de afgevaardigde collegeleden op basis van hun collegemandaat. Dit doen zij aan de hand van een meerjarenprogramma, het regionale Economisch ambitiedocument. Dit document omschrijft welke ambities we op de speerpunten en andere programma's willen realiseren. Het is aan een portefeuilleoverleg om de uitvoering te volgen en te monitoren. Een essentiële taak hierbij is het maken van afspraken over hoe het betreffende programma wordt uitgedragen naar andere overheden en maatschappelijke partners. Aspecten als public affairs en lobby, integraliteit in visies en aanpak, stimuleren van de (boven)regionale samenwerking en subsidieverwerving zullen dan ook vaak aan bod komen.

Hierbij wordt uitdrukkelijk de verbinding met het bedrijfsleven, maatschappelijke partijen, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en ondernemende burgers gezocht. Zo zijn er regionale platforms van gemeenten en andere stakeholders actief welke procesmatig worden gefaciliteerd, zoals de stuurgroep Regionale EnergieStrategie en het Regionaal Werkbedrijf-Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt (RW-POA) Rivierenland. De facilitering van een structureel programma of project beleggen via GR Regio Rivierenland komt tot stand op basis van een idee ergens tussen gemeente(raad) en de regio. Als eerste stap wordt een initiatiefvoorstel (startnotitie) opgesteld. In dit voorstel worden o.a. de doelstellingen, te bereiken (maatschappelijke) effecten en de reikwijdte van het project bepaald. Daarnaast worden de volgende vragen beantwoord: hoe haken andere gemeenten aan, wie doen en betalen mee, wie leveren inzet, wat is de ondersteunende rol van het Regiokantoor. Het initiatiefvoorstel waar regionaal mee aan de slag wordt gegaan gaat naar de raden. De essentie is dat het programma op regionaal niveau betekenis heeft.

3 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

De begroting 2025 samenvatting & ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkelingen

1. Regionale samenwerking

Wat zien we gebeuren? Er staan ons als Nederland een aantal grote, complexe maatschappelijke opgaven te wachten. Denk daarbij aan netcongestie, klimaatadaptatie, energietransitie, het realiseren van de woningbouwopgave, het behouden van de leefbaarheid in dorpen en steden en de bereikbaarheid van ons gebied, inclusief voorzieningen. Al deze opgaven lijken de komende jaren samen te komen en dit vraagt flexibel, domeinoverstijgend en daadkrachtig optreden van de overheid én samenwerkende partners, maar ook helderheid over wie doet wat, en wanneer. Regio Rivierenland realiseert zich dat samenwerking noodzakelijk en cruciaal is. Afzonderlijke partijen kunnen de uitdagingen niet meer afzonderlijk realiseren, aldus de experts. Vanuit onze rol faciliteren we samenwerking tussen de overheden én tussen overheden en andere partners vanuit bijvoorbeeld het onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Onze overtuiging is dat samenwerking loont. Het draagt bij aan het maken van slimmere, toekomstbestendige keuzes, het versterkt de (bestuurlijke) gemeenschap in het gebied, maar samenwerking zorgt ook voor kostenefficiëntie bij de individuele partners. Hiermee worden zowel inhoudelijke als financiële doelstellingen gerealiseerd.

Te bereiken effect(en) Het zorgen voor sterk samenwerkende overheden, ondernemers en overige partners met het doel de onderlinge relaties te versterken, de samenwerking te ondersteunen en regionale ambities en lokale opgaven te realiseren.

Naast het feit dat samenwerken de optelsom van afzonderlijke delen vergroot, versterkt het ook onze positie binnen Nederland en in Europa. Het opent deuren naar andere stromen van financiering die de gemeenten in tijden van afnemende structurele middelen kunnen ontlasten. Op slimme wijze kijken naar inzet van middelen lukt het om binnen de bestaande begroting de balans tussen primair proces en bedrijfsvoering te herstellen. In opdracht van het Algemeen Bestuur wordt de GR herijkt; zijn de huidige taken belegd bij de GR ook naar de toekomst toe dé taken om in regionaal verband op samen te werken, inclusief de bijbehorende processen en afspraken. Dit loopt parallel aan het proces rondom het opstellen van de begroting. Eventuele wijzigingen in de taken van de GR, zullen via begrotingswijzigingen worden verwerkt. Wat betekent dit voor de begroting 2025? Er kan een sluitende begroting voor 2025 gepresenteerd worden. Wij zijn ons terdege bewust van de financiële uitdagingen waarvoor gemeenten staan. Door scherp te zijn op de inzet van de aan ons toebedeelde middelen en op zoek te gaan naar andere vormen van financiering en deze mogelijk te maken leveren wij onze bijdrage in deze inhoudelijk en financieel uitdagende tijd.

Anders in 2025 Een groot aantal documenten/agenda’s is de afgelopen jaren vernieuwd dan wel aangescherpt of ontwikkeld. Gedacht kan worden aan de Gebiedsagenda, de Woondeal, het Mobiliteitsplan, het Regionaal Economisch Ambitiedocument et cetera. Net als 2024 is 2025 een jaar waarin de uitvoering van deze documenten centraal staat. Toch vraagt dit van ons allemaal een stapje extra. Extra in die zin dat het integraal, domeinoverstijgend benaderen van opgaven nu meer dan ooit tevoren noodzakelijk is om ze het hoofd te bieden. Juist een overkoepelende benadering (agenda?) en werkwijze is in tijden van afnemende structurele middelen voor gemeenten nodig om investeringen –publiek, privaat en gemeenschappelijke naar de regio te trekken. Er is een plan gemaakt om structureel kostendekkend, vanuit de eigen begroting, bedrijfsvoering in balans te brengen met het primaire proces. Belangrijkste aandachtspunten Het proces van ambitie en doorontwikkeling van de GR wordt naar verwachting eind 2024 afgerond. De resultaten hiervan zullen – wanneer deze afwijken van deze begroting – middels een begrotingswijziging en/of startnotitie worden gewijzigd. Effecten/gevolgen voor de begroting 2025 De balans tussen bedrijfsvoering en het primair proces is hersteld. Dit maakt de organisatie op alle vlakken toekomstbestendig.

Meer informatie over programma 1 op pagina 8

4 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

2. Contractgestuurde dienstverlening

3 Algemene baten en lasten

Te bereiken effect(en) Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs/prestatieverhouding.

Algemene toelichting bij het programma In dit programma zijn de overheadkosten opgenomen, die (conform BBV-voorschrift) niet meer aan de programma's toegerekend worden. Ook de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven, de heffing van vennootschapsbelasting en het resultaat uit Treasury zijn in dit programma verantwoord.

Anders in 2025 • Doorstroompunt Vanaf augustus 2025 wordt voor het Doorstroompunt een wetswijziging verwacht. De doelgroep van het Doorstroompunt wordt daarin verbreed van 23 naar 27 jaar en de doelgroep en inzet van het nieuwe Regionaal programma wordt verbreed naar 27 jaar en de aansluiting op de arbeidsmarkt. • WMO/Jeugd - beleid De beleidsmatige samenwerking op het gebied van Wmo/Jeugd maakt geen onderdeel meer uit van de dienstverlening en is ondergebracht bij een gastgemeente. Belangrijkste aandachtspunten 1. Bevordering van de realisatie van een kostendekkende uitvoering van de contractactiviteiten, met daarbij het Inkoopbureau als voornaam aandachtspunt. 2. Een verdere professionalisering van de taakuitoefening voor gemeenten en andere (markt-)partijen op basis van de vraagbehoefte. Effecten/gevolgen voor de begroting 2025 • Doorstroompunt; de wetswijziging vanaf augustus 2025 heeft gevolgen voor de formatie en de baten/lasten. • Leerplicht; vanaf 2025 koersen we op een uitbreiding van formatie Leerplicht volgens de nieuwe Ingrado-norm. • Een lagere inzet van de reserves t.o.v. voorgaande jaren.

Meer informatie over programma 2 op pagina 15

Anders in 2025 • Het treasuryresultaat neemt jaarlijks geleidelijk af in overeenstemming met de meerjarenraming. Belangrijkste aandachtspunten 1. Sturen op een efficiëntie- en digitaliseringsslag binnen bedrijfsvoering met een overhead die in balans is met de taken in de programma's 1 en 2. Effecten/gevolgen voor de begroting 2025 • Structureel begroten van ondersteunende functies om in balans te komen met de taken in programma 1 en 2. • De functie van manager Contractgestuurde Dienstverlening te laten vervallen ter dekking van de uitbreiding in ondersteunende functies. • Een reguliere toename van de begrote overheadlasten in de begroting als gevolg van indexering van salariskosten en overige kostenbudgetten. • Stijging van werkelijke kosten bij budgetten bedrijfsvoering als gevolg van autonome ontwikkelingen. • In de meerjarenbegroting 2025-2028 is een jaarlijkse verlaging van het resultaat uit treasury opgenomen, omdat als gevolg van de jaarlijkse afschrijvingen de aan investeringen toegerekende rente elk jaar iets afneemt. We behouden in meerjarig perspectief nog steeds een positief treasury-resultaat, dat we via de gemeentelijke bijdrage teruggeven aan de gemeenten.

Meer informatie over programma 3 op pagina 22

5 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

De belangrijkste financiële ontwikkelingen en aandachtspunten Ontwikkeling lasten en gemeentelijke bijdrage in de begroting 2025 •

Het bedrag van de lasten in de begroting 2025 is met € 52.000 gedaald t.o.v. de begroting 2024. Het bedrag van de baten (excl. de gemeentelijke bijdrage) is gedaald met € 152.000. Belangrijkste oorzaak van deze afname is lagere baten en lasten voor Inburgering van € 0,3 miljoen door de uittreding van drie gemeenten, lagere baten en lasten voor Versis van € 0,5 miljoen door een technische aanpassing en hogere kosten voor leerplicht van € 0,3 miljoen. Daarnaast zijn de begrote lasten toegenomen door de indexering van de salariskosten en indexering van de overige kostenbudgetten.

•

Het voordeel uit treasury is ten opzichte van de begroting 2024 licht gedaald, in overeenstemming met de meerjarenraming uit de begroting 2024. Omdat we de investeringen financieren met eigen financieringsmiddelen (voornamelijk reserves) geven we via de begroting nog steeds een voordelig saldo uit treasury terug aan de gemeenten (in de begroting 2025 een bedrag van € 10.000).

•

In de begroting 2025 is het budget voor onvoorziene uitgaven gelijk gehouden aan het budget dat in de begroting 2024 is opgenomen (€ 10.000).

•

De in de begroting opgenomen gemeentelijke bijdrage komt uit op een bedrag van € 11,54 per inwoner en dat komt neer op een stijging met € 0,76 per inwoner t.o.v. de begroting 2024 (een toename van het bedrag per inwoner met 7,0%). In totaal stijgt de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van de begroting 2024 met € 204.000. Deze stijging is als volgt opgebouwd: o Indexatie van materiële en personele budgetten conform kaderbrief: + € 150.000 Conform de kaderbrief zijn de materiële budgetten geïndexeerd met 2,7% en zijn de salarissen geïndexeerd met de salarisstijgingen in de CAO van 2024 (6%) en een verwachte stijging van 5,8% voor 2025 (conform kaderbrief). o Hogere personeelskosten:+ € 15.000 Uitbreiding bestaande formatie met 4 uur per week voor Public Affairs en Lobby als gevolg van toegenomen urgentie en activiteiten. o Toegenomen overheadkosten: + € 39.000 Als gevolg van mutaties in programma 3 stijgen de overheadkosten. De mutaties betreffen indexatie van materiële en salarisbudgetten, hogere kosten voor ICT, facilitair en personeelsbeheer en verlaging van formatie bij management en ondersteuning.

•

De begroting is opgesteld inclusief een geprognosticeerde inzet van (bestemmings-)reserves van in totaal € 86.000. De reserves worden ingezet voor de gerealiseerde vernieuwing/modernisering van de ICTInfrastructuur (€ 53.000) en de verbouwingsinvesteringen voor de herhuisvesting (€ 33.000). De inzet van de bestemmingsreserve Herhuisvesting eindigt op het moment dat de verbouwingsinvesteringen volledig zijn afgeschreven. Hierdoor krijgen we niet te maken met een situatie van doorlopende kapitaallasten op het moment dat de bestemmingsreserve volledig is ingezet, en komt het structureel en reëel sluitend zijn van de (meerjaren)begroting niet in gevaar.

6 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Besluitvorming over de Begroting 2025

Besluitvorming over de begroting

Februari/maart 2024 Ambtelijke voorbereiding

10 April 2024 Behandeling concept begroting door het Dagelijks Bestuur

Indienen van gemeentelijk zienswijzen

Gemeenten kunnen conform de wettelijke termijn schriftelijk hun zienswijze indienen bij het Dagelijks Bestuur. In deze periode worden ook de Portefeuillehouders Financiën van de gemeenten geconsulteerd. Tot 3 juli 2024 Beoordeling gemeentelijke zienswijzen

De ingediende zienswijzen worden behandeld in de vergadering van de vaststelling van de begroting op 3 juli 2024. 3 juli 2024 Vaststelling begroting door het Algemeen Bestuur

Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel tot vaststelling van de programmabegroting 2025,

BESLUIT: 1.

De programmabegroting 2025 vast te stellen conform het ontwerp.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur in 3 juli 2024.

De secretaris,

De vice-voorzitter,

mr. J.W.A. Hakkert

S. Stoop

7 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Programma 1 – Regionale samenwerking

Het programma in beeld Te bereiken effect Het ondersteunen van de samenwerking tussen de gemeenten en met de provincie, andere overheden en maatschappelijk partners. Deeleffect Het versterken van de relaties met gemeentebesturen en met andere regio's in Gelderland. Het bijeen brengen, verbinden en voeden van overheden, ondernemers en overige partners. Effectdoelstelling De bestuurs- en adviesorganen zijn tevreden over de geboden ondersteuning. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Facilitering en ondersteuning van het dossier Ruimte, onder meer in het kader van stikstof, het Regio-arrangement en het programma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG) Reguliere activiteiten: Bestuurders en gemeentelijke vertegenwoordigers ondersteunen bij: 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland. 2. Informatie-uitwisseling en kennisdeling, onder andere op de regiomiddagen. 3. Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken.

Deeleffect Gemeenten en samenwerkende partners ondersteunen met projecten (faciliteren en procesregie) om lokale opgaven te realiseren + gemeenten versterken in hun regierol op de Speerpunten Agribusiness, Economie & Vestigingsklimaat en Recreatie & Toerisme voor de realisatie van regionale opgaven en doelstellingen uit het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA 2022-2025). Effectdoelstelling Gemeenten en bestuurders faciliteren in hun gezamenlijke beleidsmatige activiteiten op o.a. de drie Speerpunten Agribusiness, Economie & Vestigingsklimaat en Recreatie & Toerisme. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Reguliere activiteiten: 1. Uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. 2. Genereren van subsidies en geldstromen om nieuwe projecten te realiseren.

8 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2025 Beleidskaders We houden rekening met onderstaande beleidskaders, die in de afgelopen periode geïntroduceerd of gewijzigd zijn: Naam Regeling Regio Rivierenland Ambitiedocument Regio Rivierenland

Essentie ervan De regeling op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen voor de inrichting en werking van het samenwerkingsverband. In 2021 is het Regionaal Economisch Ambitiedocument Regio Rivierenland (REA) voor de periode 2022-2025 opgesteld. In 2025 worden het REA en de benoemde opgaven, programma's en projecten geëvalueerd. Zo kan toegewerkt worden naar een agenda voor na 2025. Het ambitiedocument is een fundamentele bouwsteen voor de integrale Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland.

Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling Activiteit 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland.

2.

Informatie-uitwisseling en kennisdeling op de regiomiddagen.

3.

Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken op de drie Speerpunten en aanvullende beleidsterreinen zoals Mobiliteit, Wonen, Energie en Ruimte. Uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 20222025. Genereren van geldstromen en subsidies om nieuwe projecten te realiseren.

4. 5.

Prestatieafspraak - Bestuursadvisering gericht op soepele besluitvorming om programma's en projecten te realiseren. - Frequent overleg met de voorzitters van de Speerpuntberaden en overige portefeuillehoudersoverleggen. - Organiseren van Speerpuntberaden op Regiomiddagen. - De aard en de frequentie van de overleggen zijn gerelateerd aan de te realiseren opdracht. - Ondersteunen van gemeentelijke initiatieven. Organiseren van besprekingen over actuele thema’s en bieden van inspiratie/innovatie. Creëren van een optimaal samenwerkingsklimaat. Het faciliteren van andere organisaties (onderwijs, ondernemers en overheden) in hun samenwerkingsopgaven.

Door monitoring maken we inzichtelijk wat de effecten zijn van de beleidsvoornemens en de invulling daarvan. - We zetten de middelen die beschikbaar zijn op lokaal, regionaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau zo optimaal mogelijk in om de doelen van het Regionaal Economisch Ambitiedocument te realiseren. - We genereren subsidies om projecten te financieren. - Verantwoording van ingezette middelen.

9 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 De overkoepelende economische ambitie voor de periode 2022 t/m 2025 is het gericht stimuleren van toekomstbestendigheid en verzilveren van meerwaarde op de economische speerpuntsectoren, als de fundamentele aanjagers van de brede welvaart (welzijn) in de regio. Waar de ambitie in de voorgaande periode op economische groei lag, ligt deze nu bij het creëren van een optimale balans tussen economische groei en draagkracht van de omgeving (leefomgeving, arbeidsmarkt en onderwijs, mobiliteit, verduurzamen). Per speerpunt zijn de onderstaande ambities en opgaven geformuleerd die bijdragen aan het verwezenlijken van de overall ambitie.

Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven:

Verduurzaming van een krachtige banenmotor. Inzet op een toekomstbestendig logistiek ecosysteem, met focus op stimuleren van vitale werklocaties in de regio. Om dit te bewerkstelligen wordt gewerkt aan de volgende opgaven: 1. Stikstofaanpak 2. Uitvoeren RPW: Solitaire aanwezigheid in het buitengebied en Ruimtevraag 3. Toekomstbestendige MKB- en familiebedrijven 4. Kenniscluster ontwikkelen en benutten arbeidspotentieel potentieel 5. Iedereen groeit mee 6. Impact ondernemen 7. MIRT: A2 knooppunt Deil – Vught en Goederencorridors (A15) 8. Uitvoeren RPW: Toekomstbestendige bedrijventerreinen

Agribusiness:

Excelleren in Europa als thuismarkt. Renderende innovatieve ketens binnen de glastuinbouw, fruitteelt, paddenstoelenteelt en laanboomteelt. Om dit te realiseren wordt gewerkt aan de onderstaande opgaven: 1. Landschappelijke inpassing bedrijvigheid en gebouwen 2. Ontwikkelruimte voor ondernemerschap: 3. Teeltondersteunende Voorzieningen 4. Datagestuurdheid, hightech 5. Toegevoegde waarde binnen de totale keten (toelevering, productie, verwerking en afzet) 6. Ontwikkelen en benutten en arbeidspotentieel potentieel 7. Circulariteit Binnen meerdere van bovenstaande opgaven en bijvoorbeeld bij de Europese Unie en bij het Rijk merken we dat voedselzekerheid als thema vaker dan voorheen een rol speelt en beleidsmatige aandacht krijgt.

Recreatie & Toerisme:

Regionale economische groei van recreatie en toerisme in Rivierenland voor bezoekers en inwoners. Zodanig dat er jaarrond een optimale balans ontstaat tussen het aanbod aan vraaggestuurde vrijetijdsbeleving, de toeristische druk en de draagkracht van de omgeving. Om dit te bereiken wordt gewerkt aan de volgende opgaven: 1. Rivierbeleving & Recreatie plassen 2. Gastvrije Binnensteden 3. Agrotoerisme 4. Cultuurhistorische landmarks 5. Regiopromotie

Meerwaarde regionale samenwerking

Regionale samenwerking op economisch vlak zorgt voor kennisontwikkeling en brengt het de lokale belangen en initiatieven met elkaar in verbinding waardoor slagkracht ontstaat en een integrale aanpak van gebiedsopgaven mogelijk wordt op een groter schaalniveau. Regionale samenwerking en de bijbehorende public affairs &lobby zorgt ook voor een grotere naamsbekendheid en beleidsaandacht voor de regio en de gemeenten daarbinnen. Het zorgt dat maatschappelijke vraagstukken waarvoor samenwerking nodig is, opgepakt kunnen worden en het zorgt voor een versnelling in het bereiken van resultaten door een grotere uitvoeringskracht. Met regionale samenwerking worden bouwstenen ontwikkeld waardoor er o.a. een multiplier op de eigen investering kan worden gerealiseerd. Conclusie: samen met stakeholders zetten we ons in 2025 in op de realisatie en evaluatie van het regionaal economisch ambitiedocument voor de periode 2022-2025 in combinatie met een Regionaal Stimulerings Fonds.

10 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Public affairs & Lobby Public affairs &Lobby is als een opgave geformuleerd in het eerste regionale economische ambitiedocument 20162020. Het Algemeen Bestuur heeft in december 2023 het ‘Public affairs- en lobbybeleidsplan Regio FruitDelta Rivierenland 2024-2028' vastgesteld. Dit plan vormt de basis voor het werken met evenementen, werkbezoeken, inhoudelijke lobbyactiviteiten richting provincie Gelderland, het Rijk en de Europese Unie. FruitDelta Rivierenland wil het platform zijn waar men (de O’s) elkaar vindt, samenwerkingen aangaat en waar mooie projecten worden gerealiseerd, zodat de regio uitbloeit tot een regio met brede welvaart voor iedereen die er woont, werkt, onderneemt en leert. FruitDelta Rivierenland zorgt ervoor dat de regio, door de inzet van haar ondernemerschap, tot bloei komt in brede welvaart. We staan voor de uitdaging om inhoudelijke lobbyopgaven te formuleren samen met de O's om beleid en projecten effectief te kunnen uitvoeren in onze regio en zo bij te dragen aan onze maatschappelijke opgaven. De urgentie om capaciteit voor public affairs & lobby in te zetten neemt toe. Zo moeten we investeren in lobbyactiviteiten richting Den Haag om te zorgen dat er aandacht is voor urgente regiospecifieke opgaven rondom bijvoorbeeld mobiliteit en wonen. De versterkte inzet op public affairs & lobby heeft al zichtbaar effect gehad.

Zo zijn er in de Tweede Kamer moties ingediend op basis van (in ieder geval deels) onze inbreng en hebben fracties en leden van de Tweede Kamer en Provinciale Staten meerdere werkbezoeken aan onze regio afgelegd. Ook worden er door de versterkte inzet sinds eind 2023 structureel bestuurdersreizen naar de internationale evenementen als ‘European Week of Regions and Cities’ en ‘Grune Woche’ voorbereid. De succesvolle inzet op lobby en public affairs leidt weer tot nieuwe lobbyactiviteiten. De bestaande formatie voor public affairs & lobby wordt daarom in de begroting van 0,89 fte naar 1,0 fte (4 uur per week) uitgebreid. Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland Hoe halen de vijf o's samen grote subsidies, uitkeringen en fondsen naar de regio FruitDelta Rivierenland, juist in tijden van een mogelijk structurele daling van gemeentelijke inkomsten via de Gemeentefonds? Hoe komen we tot een regionale investeringsagenda (RIA)? Dit is een van de vijf pijlers van de Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland die via GR gefaciliteerd wordt. In de gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland zijn acht integrale opgaven gedefinieerd waarin een integrale aanpak noodzakelijk is omdat de opgaven niet sectoraal zijn te realiseren. De gebiedsagenda legt de basis voor een werkwijze waarin we samen met partners de beste en slimste oplossingen identificeren en uitwerken voor de complexe integrale opgaven.

We gaan aan de voorkant met onze partners in gesprek. Zo boeken we sneller resultaat, kunnen we gerichter lobbyen richting Rijksoverheid en Europa en kunnen we makkelijker financiering krijgen voor de aanpak van onze opgaven. In 2023 is de werkwijze van de Gebiedsagenda ontwikkeld, gebruikmakend van bestaande overleggen, stuurgroepen en de begeleidingsgroep ‘Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland’. Tevens is er een tijdelijk uitvoeringsteam opgericht om de integrale aanpak en werkwijze verder in de praktijk te brengen en samen met regionale partners de eerste stappen richting een regionale investeringsagenda (RIA) te zetten. Dit is een langdurig proces. In 2025 dient deze werkwijze gecontinueerd en verstevigd te worden om de oplossingen voor de complexe opgaven samen met onze partners te identificeren, te financieren en te realiseren. In de Kaderbrief van 2025 is benoemd dat structurele ondersteuning door een uitvoeringsteam noodzakelijk wordt geacht. De noodzaak en urgentie staat nog steeds overeind, maar de eventuele startnotitie voor gemeenteraden volgt uit het proces van de ‘Regionale ambitie & doorontwikkeling’ dat nog niet afgerond bij het opstellen van de begroting 2025. Daarmee is een eventuele startnotitie en de daaruit volgende eventuele impact niet verwerkt in de onderliggende begroting 2025.

Regionaal Stimuleringsfonds Het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) is het financiële instrument dat in belangrijke mate bijdraagt aan het realiseren van onze ambities zoals die verwoord staan in het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. Met het RSF investeren wij in projecten van ondernemers en ondernemende inwoners uit onze eigen regio. Deze projecten moeten direct bijdragen aan het realiseren van de gestelde opgaven bij de speerpuntsectoren (Agribusiness, Economie & Vestigingsklimaat bedrijven en Recreatie & Toerisme), zoals vastgelegd in het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. De initiatiefnemers moeten niet alleen goede projectplannen hebben, maar ook eigen kapitaal/ andere financieringsbronnen inbrengen om de projectbegroting rond te krijgen. Vanuit acht gemeenten wordt jaarlijks 2 euro per inwoner ingelegd in het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF). Voor de begeleiding, coördinatie, communicatie van het RSF een uitvoeringsbudget noodzakelijk. Hiervoor is in de begroting een uitvoeringsbudget opgenomen. Voor verstrekkers van grotere, regionale subsidies en andere middelen– denk aan een Regio Deal- werkt de RSF als een zichtbare multiplier. De aanwezigheid is soms zelfs nodig om aan te tonen als regionale cofinanciering en als tastbaar bewijs dat de gemeenten in Rivierenland bereid zijn om te investeren in regionale ontwikkelingen.

Mobiliteit De regio Rivierenland ligt centraal in Nederland en is daardoor in trek bij bedrijven en (potentiële) inwoners. De unieke ligging tussen de rivieren geeft de regio haar identiteit, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee.

11 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

De mobiliteitsopgaven voor onze regio zijn divers, gemeente- en regiogrensoverschrijdend en vragen om een verscheidenheid aan oplossingen. We hebben regionaal onze krachten gebundeld en werken samen met andere regio’s, provincies en het Rijk. Dit met één gezamenlijk doel voor ogen: goede en veilige oplossingen voor een duurzaam bereikbare, vitale regio. Dankzij de bijdrage van de gemeenten kunnen wij ook in 2024 gezamenlijk aan de slag met het de doelstelling uit het Uitvoeringsplan Mobiliteit 2023-2026. Het wegennet en de spoorverbindingen zijn de ruggengraat van onze regio. Samen met het Rijk, provincies Gelderland en Brabant en gemeente Den Bosch werken wij samen aan een betere doorstroming op de A2 DeilVught. Gegeven de huidige stikstofcrisis en beleidskeuzes laat de verbreding nog op zich wachten. We zetten ons in op het realiseren van diverse regionale (verkeers-)maatregelen met oog op de doorstroming, leefbaarheid en veiligheid rondom de A2. Ook blijven we ons inzetten voor het in de toekomst verbreden van de A15. De laatste jaren nemen de knelpunten enorm toe en daarom worden ook in 2025 de nodige activiteiten verricht om dit bij het Rijk onder de aandacht te blijven brengen, al dan niet samen met de betrokken provincies Gelderland en Noord-Brabant.

In toenemende mate zal onze mobiliteit beïnvloed worden door de energietransitie, technologische ontwikkelingen en de regionale woningbouwopgave, dit biedt knelpunten, maar ook kansen om de beschikbare ruimte en infrastructuur slimmer te benutten. Samen met de provincie proberen we het mobiliteitsvraagstuk integraler te benaderen. Spitsmijden, hybride werken, deelmobiliteit of samen reizen, bieden kansen om de beperkte ruimte beter te benutten en de CO2-uitstoot te verminderen. Door nu te investeren in fiets-gerelateerde oplossingen wordt direct bijgedragen aan het verduurzamen van onze mobiliteit en de leefbaarheid van ons landelijk gebied. Leefbaarheid is vaker een issue en het geen uitvoering geven aan cruciale wegenprojecten vraagt om meer samenwerking met het Rijk op andere vormen van vervoer. Flexibel openbaar vervoer kan daarbij een oplossing bieden. Ook zetten we ons in voor het in de vaart houden en het verduurzamen van de veerponten in ons gebied. Deze oeververbindingen zijn essentieel voor onze schoolgaande jeugd, forenzen of biedt recreanten een aangename manier om van de vele rivieren in onze regio te genieten. Wonen In 2023 is de Woondeal Rivierenland, een bestuursakkoord tussen Rijk, provincie en gemeenten, ondertekend.

Daar wordt in 2025 verder uitvoering aangegeven door onder meer verdere actualisatie van de woningbouwopgave en uitvoering middels een uitvoeringsagenda. Zo wordt er verder handen en voeten gegeven aan het regionale sleutelproject flexwonen, de Versnellingstafel sociale huur Rivierenland en huisvesting aandachtsgroepen. Ook regio specifieke aandachtspunten zoals netcapaciteit en spuitzonering worden uitgewerkt. Voor gemeenten in Rivierenland vormde de Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030 de basis voor totstandkoming van de regionale Woondeal. Dit gezamenlijke product van zowel de acht gemeenten in Rivierenland alsook de provincie Gelderland bevatte namelijk al afspraken over de woningbouwopgave voor de komende 10 jaar. Zowel kwantitatief alsook kwalitatief. De Woondeal heeft eraan bijgedragen dat de regionale ambities nu nader zijn uitgewerkt in concrete woningbouwafspraken met medeoverheden. Bovendien heeft het intensieve proces van de totstandkoming geleid tot versterking en verbreding van de samenwerking met Woonpartners in Rivierenland. Op landelijk niveau wordt aan de invoering van de wet ‘Versterking Regie op Volkshuisvesting’ gewerkt. De wet geeft vorm en inhoud aan de wens om de regie op de volkshuisvesting te hernemen.

Hiermee verankert de regering de volkshuisvestelijke taak van alle overheden in de regelgeving en wordt het instrumentarium van overheden versterkt om regie te kunnen voeren. De uiteindelijke invoering van de wet zal onder meer op de provinciale en gemeentelijke verordeningen een impact hebben en voorbereid dienen te worden. Regionale Energiestrategie (RES) In het landelijke Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over hoe Nederland haar klimaatdoelen kan realiseren. Een van deze afspraken is dat er regionale plannen worden gemaakt voor wind op land, grootschalig zon en warmte. Naast deze onderwerpen richt de RES-en zich in toenemende mate op het leggen van de verbinding met andere thema's die een relatie hebben met CO2-reductie zoals duurzame woningbouw en mobiliteit en/of van belang zijn voor het slagen van de energietransitie zoals netcapaciteit, arbeidsmarkt en innovatie. In totaal 30 regio’s hebben een regionale energiestrategie opgesteld, waaronder FruitDelta Rivierenland. Op 1 juli 2021 is de RES 1.0 FruitDelta Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES (NPRES), na vaststelling in alle gemeenteraden, PS en AB Waterschap Rivierenland. Bij de totstandkoming van de regionale energiestrategie in Rivierenland spelen regionale en lokale stakeholders een belangrijke rol. Ook op Gelders en landelijk niveau werken de RES-regio’s en stakeholders nauw samen.

12 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Energiesysteem van de toekomst Het Nationaal plan energiesysteem (NPE) brengt in kaart hoe het energiesysteem van de toekomst eruit moet zien en wat nodig is om daar te komen. De inzet is een meer sturende rol voor de Rijksoverheid op het gebied van energieaanbod, energie-infrastructuur, ruimte, verdeling en besparing. In het NPE wordt een cruciale rol geschetst voor provincies en gemeenten om op lokaal en regionaal niveau de transitie nader vorm te geven in samenwerking met de netbeheerders en de Rijksoverheid. Dat betekent in samenhang ontwerpen, plannen en uitvoeren. Het kabinet wil hiervoor nieuwe interbestuurlijke afspraken maken. Hierdoor wordt het NPE verbonden aan de opgaven in de verschillende regio’s, waar deze effect hebben op het energiesysteem op lokaal of regionaal niveau. Al ruim voordat het NPE eind 2023 werd vastgesteld werd in Gelderland al samenwerking gezocht rondom het energiesysteem. Directe aanleiding was netcongestie en de noodzaak om tijdig vooruit te kijken. In 2022 stelde provincie Gelderland hiervoor het beleidskader Gelderse Energie Infrastructuur (GEIS) vast, gericht op op 3 sporen: 1. Snelle realisatie geplande uitbreidingen 2. Integraal programmeren 3.

Beter benutten netcapaciteit Binnen GEIS wordt nu samengewerkt via de RES-structuur omdat in de RES betrokken partijen zoals gemeenten, provincie en netbeheerders al meerdere jaren met elkaar samenwerken. De Stuurgroep RES faciliteert het verbreden van dit vraagstuk naar andere regionale opgaven (mobiliteit, wonen, ruimte, EZ en logistiek). Deze samenwerking vertaalt zich ook in de financiële ondersteuning van de RES door rijk (procesfinanciering), provincie (expertpool warmte, versnellingsteam vergunningverlening) en gemeenten (programmamanager) en capaciteitsinzet van Stuurgroeppartners. De procesfinanciering voor de RES door het Rijk is geborgd tot eind 2030. Ruimte Het ruimtelijke domein is sinds tenminste 2021 volop in beweging, mede door urgente opgaven en plannen van de rijksoverheid om de regie op Ruimtelijke Ordening te herpakken en de realisatie van deze opgaven te versnellen. Tegelijkertijd is de personele capaciteit bij gemeenten beperkt. Het is daarom zaak om als regio en gemeenten kennis uit te wisselen en waar mogelijk samen op te trekken en keuzes te maken op basis van een zorgvuldige afstemming van initiatieven. De ontwikkelingen en opgaven binnen het ruimtelijk domein zijn de komende jaren enorm én zeer urgent.

Denk hierbij aan: het regioarrangement en de bijbehorende uitwerking van de agenderende opgaven en het komen tot gebiedsprogrammering, de gebiedsprocessen van het programma VLGG, het aanhaken op en lobbyen voor de subsidiemogelijkheden. Dit vraagt de komende jaren strategische en organiserend vermogen inzet en organiserend vermogen. Gemeenten kunnen deze ruimtelijke vraagstukken niet alleen oppakken. Regionale samenwerking is, bij deze veelal gebiedsoverstijgende opgaven, noodzakelijk. Het vraagt om een gecoördineerd proces, een gezamenlijke aanpak en kennisuitwisseling. Het PFO Ruimte bewaakt inhoudelijk de integraliteit tussen thema’s waar het ruimtebeslag betreft. De taak en zorg is het proces om te komen tot een zorgvuldige, kwalitatieve en effectieve toedeling van functies aan locaties Vanuit Regio Rivierenland wordt hierin samen opgetrokken met gemeenten, provincie, Waterschap en andere samenwerkingspartners. In de Kaderbrief van 2025 is benoemd dat structurele ondersteuning van het portfeuilleberaad noodzakelijk wordt geacht. De noodzaak en urgentie staat nog steeds overeind, maar de eventuele startnotitie voor gemeenteraden volgt uit het proces van de ‘Regionale ambitie & doorontwikkeling’ dat nog niet afgerond bij het opstellen van de begroting 2025.

Daarmee is een eventuele startnotitie en de daaruit volgende eventuele impact niet verwerkt in de onderliggende begroting 2025. Logistics Valley Rivierenland (LV-R) Gelderland werkt en bouwt aan een Logistics Valley als internationale toplocatie voor logistiek in Nederland. Logistiek stopt niet bij de grens en in Logistics Valley werken drie regionale hotspots daarom samen: Rivierenland, Nijmegen en Liemers/Achterhoek. De speerpunten van het uitvoeringsprogramma zijn onder meer optimalisering van de regionale infrastructuur, arbeidsmarkt, duurzaamheid en innovatie. In het 'Meerjarenprogramma 2025 t/m 2028 D.O.O.R. (Duurzaam, Ondernemersgedreven, Overheid & Onderwijs faciliterend en Resultaatgericht) met logistiek in Gelderland Logistics Valley' zijn de ambities uitgewerkt in doelstellingen, die zich richten op een duurzame, veilige en betrouwbare Gelderse Corridor als belangrijke schakel in de Europese Rhine-Alpine Corridor, die loopt van Rotterdam naar Genua in Italië.1

Het meerjarenprogramma 2025 t/m 2028 D.O.O.R. is op het moment van het in routing brengen van onderliggende begroting bij Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland voor vaststelling ingediend. 1

13 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

De organisatiekosten voor Logistics Valley Rivierenland bedragen jaarlijks € 120.000. De provincie subsidieerde afgelopen jaren altijd 75% van deze kosten voor elke hotspot gelegen aan de Gelderse Corridor. De Gelderse corridor is genoemd in het coalitieakkoord. De bijdrage aan deze bovenregionale samenwerking met behulp van Logistics Valley vanuit onze regio is, wanneer de provincie 75% subsidieert, beperkt tot een bedrag van € 30.000 per jaar (25% van de kosten). Dit bedrag is opgenomen in deze begroting. Het meest bekende project van het Gelderse samenwerkingsverband is de jaarlijkse Dag van de Logistiek.

De financiën van dit programma

Financiële aandachtspunten Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de financiën van dit programma. Hieronder volgen de belangrijkste financiële aandachtspunten: - De gemeentelijke bijdrage bij programma 1 'Regionale samenwerking' bedraagt € 2.951.000 en bestaat uit de bijdrage voor de volgende producten/activiteiten: * Algemene Bestuursondersteuning € 1.058.000. * Speerpuntberaden & beleids- en projectondersteuning € 1.893.000 - Daarnaast zijn in dit programma de middelen opgenomen voor het Regionaal Stimuleringsfonds voor 8 gemeenten van € 2 per inwoner, voor het Mobiliteitsfonds van € 1 per inwoner en de rijksbijdrage voor de Regionale Energie Strategie - In de begroting is geen inzet van reserves geraamd.

Toelichting bij de tabel: De baten en lasten zijn hoger dan in de begroting 2023 omdat we de rijksbijdrage voor de Regionale Energie Strategie in de begroting hebben opgenomen en personele en materiële budgetten zijn geïndexeerd. Het begrote resultaat van € 1.630.000 (voordeel) is gelijk aan het bedrag van de overheadkosten, die conform BBV-voorschrift niet meer aan het programma worden toegerekend, maar integraal (bij programma 3) worden verantwoord. Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning - Speerpunten (speerpuntberaden), beleids- en projectondersteuning & coördinatie/uitvoering Regio Deal - Regionaal Stimuleringsfonds (RSF)

Meer informatie is te vinden op onze website www.regiorivierenland.nl en www.fruitdeltarivierenland.nl.

14 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening

Het programma in beeld Te bereiken effect Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs-prestatie verhouding.

Deeleffect Dienstverlening aan de gezamenlijke gemeenten op basis van collectieve/individuele afspraken met gemeenten. Effectdoelstelling Gemeenten voeren op basis van gezamenlijkheid taken uit en zijn tevreden over de kwaliteit en kosten van de geleverde taken. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: Reguliere activiteiten: Uitvoeren basistaken op het gebied van: 1. Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar. En monitoren en begeleiden van Jongeren in Kwetsbare positie van 16 tot en met 22 jaar. Vanaf augustus 2025 wordt de wettelijke uitvoeringstaak tot 27 jaar. (Doorstroompunt). 2. Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van het Doorstroompunt. 3. Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie en preventieve inzet voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Neder-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. 4. Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche). 5. Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten en voor gemeenschappelijke regelingen. 6. Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. 7. Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis). 8.

Contractbeheer en leveranciersmanagement op het gebied van Wmo/Jeugd. 9. Ambtelijke ondersteuning Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt (RW-POA). 10. Uitvoeren (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de regiogemeenten.

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2025

15 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een groot aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling basistaken Activiteit 1. Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar. Monitoren en begeleiden van Jongeren in Kwetsbare positie van 16 tot en met 22 jaar (Doorstroompunt). Vanaf 8-2025 wordt de wettelijke taak van het Doorstroompunt uitgebreid naar inzet op jongeren tot 27 jaar. 2. Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van Leerplicht en het Doorstroompunt, jongeren van 12 tot en met 22 jaar. Vanaf 8-2025 wordt de inzet van het Regionaal programma uitgebreid naar jongeren tot 27 jaar en aansluiting op de arbeidsmarkt.

3. Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie en preventieve inzet (LP) voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, NederBetuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. 4. Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche/SR). 5. Inkoopondersteuning en -advies voor de regiogemeenten en gemeenschappelijke regelingen.

Prestatieafspraak - Op hoofdlijnen staan de volgende punten centraal: • Uitvoeren van trajecten en projecten voor jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs hebben verlaten. Het creëren van een sluitende aanpak in de ketensamenwerking. • Voorkomen van verzuim en schooluitval bij jongeren die nog bij het onderwijs ingeschreven staan (preventie). • Het monitoren en in samenwerking met ketenpartners ondersteunen en begeleiden van Jongeren in Kwetsbare positie, bijvoorbeeld bij de begeleiding naar vervolgonderwijs of werk. • Jaarlijks wordt de effectrapportage vsv opgesteld en ingediend bij het ministerie OCW. • Tot stand brengen en coördinatie van een nieuw Regionaal Programma 2025-2029 in samenwerking met ketenpartners. Inzet op beperken van verzuim en schooluitval en de aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt. -

-

-

6.

7.

8.

Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis)

Contractbeheer en leveranciersmanagement op het gebied van Wmo/Jeugd.

16 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

LP: Na afloop van het verslagjaar wordt een jaarverslag opgesteld en begin oktober de wettelijke rapportage (Artikel 25), met daarin een overzicht van de resultaten en de voortgang per gemeente. LP: Minstens één keer per jaar vindt een evaluatiegesprek plaats met de opdrachtgever over de (kwaliteit van de) dienstverlening. LP: Vanaf 2025 koersen we op formatie-uitbreiding volgens de nieuwe Ingrado-norm. SR: uitvoeren van toezichthouderschap in het kader van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet. Inkoop: het begeleiden van rechtmatige en doelmatige inkoop- en aanbestedingstrajecten. Alle activiteiten worden tegen een marktconforme kostprijs aangeboden die voor alle gemeenten gelijk is. Dienstverlening kan plaatsvinden aan alle aangesloten gemeenten. Ook kan dienstverlening worden aangeboden aan andere (non-profit) partijen.

Continu wordt in samenwerking met de gemeenten bezien of en zo ja, op welke onderdelen verdergaande samenwerking mogelijk is. Coördinatie en beheer van het regionaal vervoersysteem: - contract- en relatiebeheer - maandelijkse facturering - periodieke monitoring, verantwoording - kwaliteitsmeting en doorontwikkeling van het vervoersysteem Met ingang van 1 juli 2023 is een nieuwe dienstverleningsovereenkomst van kracht, waarin de volgende taken en verantwoordelijkheden zijn opgenomen: - Inkoopadvisering (zowel regionaal als bovenregionaal) - Leveranciersmanagement en contractbeheer

Effectdoelstelling basistaken Activiteit

9.

Ambtelijke ondersteuning Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs & Arbeidsmarkt (RW-POA).

10. Uitvoer (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de regiogemeenten.

Prestatieafspraak - Toetsing van en handhaving op het nakomen van de in de overeenkomst en het Programma van Eisen vastgelegde bepalingen - Informatie- en data-gedreven werken - Informatievoorziening en communicatie naar zes gemeenten, leveranciers en andere stakeholders - Bijdragen aan innovatie en zorgvernieuwing in samenwerking met gemeenten en zorgaanbieders - Aan de gemeenten periodieke en jaarlijkse verantwoording afleggen over de uitvoering en de resultaten van de hiervoor staande hoofdtaken. Voor de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel worden deze taken alleen uitgevoerd voor een aantal specifieke vormen van zorg en begeleiding. Het toekomstbestendig organiseren van de ondersteuning van RW-POA Rivierenland, zodat Opdrachtgevers hun wettelijke taak, samenwerkingsplicht en -behoefte in het kader van de arbeidsmarktregio adequaat kunnen vervullen. De dienstverlening die wordt geboden aan de gemeenten bestaat uit onder andere het zorgdragen voor de continuïteit, kwaliteit en passende omvang van het programmabureau RW-POA Rivierenland. Door het team Inburgering worden taken uitgevoerd met betrekking tot het Plan Inburgering en Participatie, de brede intake van de inburgeringsplichtige en wanneer noodzakelijk de handhaving daarvan. Daarnaast wordt ondersteuning aan de inburgeraars gegeven door een financieel ontzorger.

Doorstroompunt Het Doorstroompunt (voorheen RMC) voor Voortijdig Schoolverlaten zet zich in voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar die verzuimen, zonder startkwalificatie dreigen van school te raken of al van school geraakt zijn. We zien dat verzuim, uitval en complexe problematiek toenemen. Hierbij is meer maatwerk en arbeidsintensieve begeleiding nodig, waar nodig aangevuld met zorghulp of de hulp van andere ketenpartners. Zowel binnen de trajectbegeleiding als de projecten kijken we naar wat jongeren en onze regio nodig hebben. We signaleren, initiëren en verbinden binnen de ketensamenwerking. Vanuit het Doorstroompunt blijven we inzetten op het leveren van maatwerk, intensievere begeleiding, warme overdracht en korte communicatielijnen met ketenpartners en een sluitende aanpak in de keten. Vanaf augustus 2025 wordt voor de Doorstroomregio een wetswijziging verwacht. De doelgroep van het Doorstroompunt wordt daarin verbreed van 23 naar 27 jaar en de doelgroep en inzet van het nieuwe Regionaal programma wordt verbreed naar 27 jaar en de aansluiting op de arbeidsmarkt. De Doorstroomregio is verantwoordelijk voor het tot stand komen en de coördinatie van dit nieuwe Regionaal programma. Leerplicht In december 2022 is de nieuwe Ingrado-norm gepubliceerd, gebaseerd op de werkwijze Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) en de preventieve inzet vanuit Leerplicht.

Er is een voorstel en doorberekening opgesteld op basis van deze nieuwe Ingrado-norm en deze is in 2023 richting de deelnemende gemeenten gecommuniceerd. Het doel is om vanaf 2025 de formatie Leerplicht aangepast en aangevuld te hebben naar de nieuwe norm. We zien verzuim, het aantal complexe casussen, leveren van maatwerk en intensieve inzet van Leerplicht toenemen. Leerplicht is als verbinder, regiehouder en adviseur al vroegtijdig betrokken. Met deze preventieve rol proberen we erger te voorkomen en vroegtijdig op jeugdhulp in te zetten. Het betekent ook dat Leerplicht intensiever en langer betrokken blijft bij een casus. Met de uitbreiding van de formatie is het kwalitatief goed uitvoeren van het volledige takenpakket mogelijk. Sociale Recherche De Sociale Recherche blijft haar kennis en expertise inzetten in de opsporing van fraude zoals zwartwerken, het verzwijgen van vermogen, woonfraude, fraude met persoonsgebonden budget (PGB) en andere vormen van zorgfraude. De Sociale Recherche levert ook inzet en een bijdrage aan het Intergemeentelijk Projectteam (IGP). In dit projectteam werken ketenpartners integraal en gemeenteoverstijgend samen om ondermijnende

17 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

activiteiten waarbij mogelijk sprake is van fraude aan te pakken. Ook wordt in samenwerking met Wmo/Jeugd en in opdracht van gemeenten signalen van (mogelijke) fraude bij zorgaanbieders onderzocht. Team Inkoop Team Inkoop adviseert en begeleidt opdrachtgevers (gemeenten en gemeenschappelijke regelingen) bij inkoopvraagstukken en de begeleiding van aanbestedingstrajecten. Doel is om overheidsgeld transparant en doeltreffend te besteden of te investeren. Als regionaal Inkoopbureau willen we vanuit kennis en ervaring bijdrage aan de realisatie van de (maatschappelijke) doelstellingen van de opdrachtgevers. Belangrijk daarin is de continue doorontwikkeling. Deze doorontwikkeling maken we ook in de afspraken met onze opdrachtgevers. We komen tot hernieuwde afspraken over de samenwerking waarbij we deze vastleggen in een dienstverleningsovereenkomst. Versis Versis voert in 2025 voor 8 gemeenten het Wmo-vervoer en voor 5 gemeenten het leerlingen- en jeugdvervoer uit. In onze organisatie is het beheerbureau van Versis ondergebracht. De primaire taak valt uiteen in de inkoop, het contractbeheer en de financiële afhandeling van alles rondom het vervoer. Marktpartijen verzorgen in opdracht van ons de daadwerkelijke uitvoering van het vervoer. De kosten van dit vervoer worden 1-op-1 doorbelast richting de gemeenten.

Wmo/Jeugd Met de nieuwe dienstverleningsovereenkomst spitsen de taken en werkzaamheden vanuit Wmo/Jeugd zich toe op het contractbeheer en leveranciersmanagement. De eerdere ondergebrachte beleidstaken en uitvoering van het Regionaal Expertiseteam en de Jeugdbeschermingstafel maken hier geen onderdeel meer uit. Vanuit het contractbeheer en leveranciersmanagement bewaken we de contractuele afspraken met aanbieders en werken we samen met gemeenten en aanbieders aan het verbeteren van de kwaliteit van de geleverde zorg én het financieel houdbaar houden van het zorglandschap. Inburgering In 2022 is het team Inburgering van start gegaan. Inmiddels zijn alle formele processen vormgegeven en is er een stabiel team van voornamelijk vaste krachten. Met de deelnemende gemeenten wordt in 2024 een nieuwe DVO vormgegeven op basis van de inzichten sinds de start van de uitvoering Wet Inburgering. Het uitgangspunt van de hernieuwde samenwerking is om de dienstverlening te continueren, te specialiseren en te ontwikkelen. Het team gaat aan de slag met intervisie en casuïstiek om zo de complexe zaken beter te kunnen regisseren. Ook gaan we aan de slag met de signalen uit gemeenten, waaruit blijkt dat de inburgering soms stagneert zoals kinderopvang en wachtlijsten op het ROC. Verder komt de focus te liggen op de samenwerking met de partners, zoals ROC, Werkzaak en gemeenten.

Er is ruimte om de samenwerking rondom de statushouder integraal vorm te geven en zo o.a. verschillende initiatieven te (gaan) realiseren, zoals extra aanbod rondom taaltrajecten, verlengde financiële ontzorging en focus en ontwikkeling rondom inburgering van deelnemers in de Z-route. Daarnaast wordt de geautomatiseerde rapportage voor het CBS afgerond en opgestart en zal er een (financiële) administratie worden opgezet ter ondersteuning van het team en de deelnemende gemeenten.

18 BEGROTING 2025 REGIO RIVIERENLAND

Beleidsindicatoren De wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren binnen programma 2 Contractgestuurde dienstverlening hebben betrekking op vroegtijdig schoolverlaters en onderwijsverzuim. Vsv'ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of minimaal een mbo 2- diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv'ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers aan het begin van het schooljaar.

Bron: VSV-verkenner/DUO (voorlopige cijfers schooljaar 2022-2023).

Bron: VSV-verkenner/DUO (voorlopige cijfers schooljaar 2022-2023). De voorlopige vsv-cijfers over het schooljaar 2022-2023 laten zien dat 384 jongeren (vo en mbo) uit Regio Rivierenland zijn uitgevallen. Daarnaast zijn er nog 11 vavo-leerlingen voortijdig van school geraakt. In totaal komt het voorlopig vsv-percentage van Regio Rivierenland op 1,99%, dat zijn 395 jongeren. Het landelijk vsvpercentage is 2.38%. In de regio zien we een forse toename van het aantal vsv’ers mbo4. Vergeleken met landelijk, ligt het totaal vsv-percentage van Regio Rivierenland lager. Het vsv-percentage van gemeente Culemborg (vo en mbo) ligt boven het landelijk en regionaal percentage. Van gemeente Maasdriel ligt het mbo vsv-percentage boven het landelijk en regionaal gemiddelde en van de gemeenten Tiel en West Maas en Waal ligt het vo vsv-percentage hoger dan het landelijke en regionaal gemiddelde. De overige percentages liggen lager. Ook in dit schooljaar zien we zowel regionaal als landelijk een toename van het aantal vsv’ers ten opzichte van het schooljaar daarvoor. Het huidig Regionaal Programma vsv loopt van 2021 tot en met 2024. Met de aangekondigde wetswijziging, zal het Regionaal programma vsv verlengd worden tot augustus 2025.

Vanaf augustus 2025 moeten we met de regionale ketenpartners een nieuw programma opstellen waarmee we inzetten op het terugdringen van uitval, een goede aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt en een toename van terug begeleiden naar onderwijs en/of de arbeidsmarkt van jongeren van 12 tot 27 jaar.