RV2023-097-programmabegroting-2024.pdf

Raadsvoorstel Datum vergadering Registratienummer Voorstelnummer Portefeuillehouder Bijlage(n) Onderwerp

: 9 november 2023 : 1145804/1147704 : RV2023-097 : Govert van Bezooijen :1 : Programmabegroting 2024

Onderwerp Programmabegroting 2024 Beslispunten 1. De Programmabegroting 2024 vast te stellen 2. De meerjarenraming 2025-2027 voor wat betreft de begrotingscijfers voor kennisgeving aan te nemen 3. De financiële effecten van de septembercirculaire 2023 te verwerken in de eerste wijziging van de begroting 2024 Inleiding Met dit voorstel legt het college de meerjarenbegroting 2024-2027 aan de raad voor (bijlage 1). Een begroting met een nieuwe programma-indeling en met een nieuwe paragraaf kerngericht begroten. In deze begroting zijn de financiële effecten van de perspectiefnota 2024 verwerkt. Na vaststelling door de raad van de perspectiefnota hebben zich een aantal autonome ontwikkelingen voorgedaan die we verwerkten in de begroting 2024. Het jaar 2024 is voor ons het pilotjaar voor de paragraaf Kerngericht begroten. In de komende jaren zullen we deze paragraaf doorontwikkelen. Zo willen we de budgetten steeds meer koppelen aan activiteiten en projecten in de kernen. Hiervoor doen we komend jaar onderzoek naar het meer kerngericht inrichten van de plannen voor het beheer van de openbare ruimte. Doel is uiteindelijk dit te verbreden naar alle begrotingsonderdelen, voor zover dit op kernniveau te herleiden en in te richten is. Dit is een complexe opgave, omdat het maatwerk voor elke kern en zijn buitengebied vraagt.

Hierbij onderzoeken we ook de samenhang tussen budgetten en de demografische gegevens van de kernen en gaan we trends in beeld brengen.

9 november 2023 Kenmerk 1145804/1147704 Pagina 2 van 6

Start meerjarenperspectief 2024-2027

Bedragen x 1.000 euro

2024

2025

2026

2027

39

341

133

210

Nieuw beleid 2024: Structureel

-66

-116

-116

-116

Nieuw beleid 2024: Incidenteel

-911

-303

-30

-30

Dekkingsmaatregelen incidenteel (vanuit Algemene Reserve)

911

303

30

30

A. Financieel vertrekpunt Begroting 2024 na Perspectiefnota 2024

-28

225

16

94

Financieel vertrekpunt Begroting 2024 bij Perspectiefnota 2024 Mutaties Perspectiefnota 2024

Het meerjarenperspectief van de perspectiefnota 2024 is de uitgangssituatie voor het opstellen van de begroting 2024-2027. In regel A staat het financiële perspectief van deze uitgangssituatie. Autonome ontwikkelingen Na de Perspectiefnota hebben zich een aantal autonome ontwikkelingen voorgedaan die we verwerkten in de begroting 2024 zoals die nu voorligt. Deze autonome ontwikkelingen staan in de tabel hieronder benoemd. Deze hebben invloed op het financiële perspectief, zie regel B voor het saldo van de begroting 2024 na verwerking van deze autonome ontwikkelingen. Nieuwe ontwikkelingen Na de Perspectiefnota hebben zich ook nieuwe ontwikkelingen voorgedaan met financiële consequenties. Het college stelt voor om deze nieuwe ontwikkelingen na besluit van de raad te verwerken in de begroting 2023. In tabel hieronder staan de nieuwe ontwikkelingen vermeld. Bedragen x 1.000 euro 2024

2025

2026

2027

-28

225

16

94

Griffie formatieuitbreiding

-41

-41

-41

-41

Vervallen rentetoevoeging voorziening Hondsgemet Noord

66

67

68

70

Actualisatie Meicirculaire 2023 (t.o.v. de PPN 2024)

355

366

133

-394

Jeugdgelden actualisatie hervormingsagenda

-10

-20

-248

-28

B. Saldo Begroting 2024 (na autonome ontwikkelingen)

342

597

-71

-300

A. Financieel vertrekpunt Begroting 2024 na Perspectiefnota 2024 Autonome ontwikkelingen (verwerkt in de begroting 2024)

9 november 2023 Kenmerk 1145804/1147704 Pagina 3 van 6

Nieuwe ontwikkelingen Na de Perspectiefnota hebben zich geen nieuwe ontwikkelingen voorgedaan met financiële consequenties. Na verwerking van de autonome ontwikkelingen in het financieel perspectief blijkt dat de begroting voor de jaren 2024 en 2025 sluitend is, maar presenteren we een begrotingstekort voor de jaren 2026 en 2027. Wij volgen hiermee het begrotingsadvies van de VNG, welke bestaat uit twee onderdelen: • Presenteer voor 2024 en 2025 van de meerjarenraming 2025-2027 een sluitende begroting. • Breng de lasten in de meerjarenraming voor 2026 en 2027 in beeld, in de vorm van een realistische begroting. Baseer deze op het huidige takenpakket, de noodzakelijke investeringen, de inflatie, de stijgende rente, de ambities uit uw coalitieakkoord en geschatte mee- en tegenvallers. Naar verwachting zullen de meerjarenramingen 2026 en 2027 dan duidelijke tekorten aangeven. Besluitgeschiedenis ▪ Perspectiefnota 2024 (vastgesteld in de raad van 29 juni 2023) Beoogd effect 1. Een sluitende begroting voor 2024 en 2025 en een realistische begroting 2026 en 2027 conform het begrotingsadvies van de VNG 2. Repressief toezicht door de provincie. Dit houdt in dat er vooraf geen goedkeuring is vereist om tot uitvoering te gaan van de begroting, inclusief nieuw beleid. 3. Een leefbare gemeente waarbij de lasten zoveel mogelijk beperkt zijn. Argumenten 1.1 en 2.1.

De gemeenteraad dient op basis van de Gemeentewet de meerjarenbegroting vast te stellen De gemeenteraad autoriseert met het vast stellen van de begroting het college tot het doen van uitgaven. Dit is conform artikelen 189 t/m 192 van de Gemeentewet. 3.1. De financiële effecten van de septembercirculaire waren te laat beschikbaar voor verwerking in de primitieve begroting De gemeente West Betuwe krijgt vanuit het rijk geld voor een deel van de uitgaven via het gemeentefonds. We noemen dat ook wel de algemene uitkering. Via circulaires maakt het rijk bekend hoeveel geld we krijgen. Dat gebeurt voor 2024 en 2025 nog volgens de methode “samen trap op en samen trap af”, waarbij de omvang van het gemeentefonds groeit of krimpt in dezelfde mate als de rijksuitgaven zich ontwikkelen. Extra uitgaven en bezuinigingen hebben direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. Deze beweging noemen we accres. Vanaf 2026 is er een nieuwe financieringssystematiek waarbij het accres anders wordt berekend. Loon- en Prijsontwikkelingen (LPO) worden berekend op basis van de prijs van het Bruto Binnenlands Product (BBP). Het volume wordt berekend op basis van de historische groei van het BBP.

9 november 2023 Kenmerk 1145804/1147704 Pagina 4 van 6

Effect op begrotingsjaar

2023

2024

2025

2026

2027

2028

bedragen x 1.000 euro Bruto mutatie algemene uitkering uit het gemeentefonds

45

648

645

619

2.301

3.925

Netto mutatie OZB-opbrengsten

293

302

301

301

300

299

0

-40

-5

-45

-10

-10

Netto mutatie taakstellingen Jeugdzorg Bruto mutatie opbrengsten Oormerken prijsontwikkelingen (LPO) Oormerken areaalontwikkelingen (volume)

337

909

941

875

2.591

4.214

0

-1.065

-921

-793

-1.237

-1.201

0

0

0

0

-1.450

-2.790

Oormerken taakmutaties

-58

-165

-89

-78

-76

-53

Bruto mutatie opbrengsten bij Septembercirculaire 2023

279

-321

-69

4

-171

171

Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de bijlage van de Tweede Bestuursrapportage 2023. Deze mutatie verwerken we in de eerste wijziging van de begroting. Na verwerking hiervan ziet het begrotingssaldo er als volgt uit: Bedragen x 1.000 euro 2024

2025

2026

2027

Saldo Begroting 2024 (na autonome ontwikkelingen)

342

597

-71

-300

Effecten septembercirculaire

-321

-69

4

-171

21

528

-67

-471

Saldo na effecten septembercirculaire

Kanttekeningen Niet van toepassing

9 november 2023 Kenmerk 1145804/1147704 Pagina 5 van 6

Financiën Hier treft u nogmaals de tabel uit de inleiding. Na besluitvorming ziet het begrotingssaldo (exclusief effecten septembercirculaire) er zo uit: Bedragen x 1.000 euro 2024

2025

2026

2027

Financieel vertrekpunt Begroting 2024 bij Perspectiefnota 2024

39

341

133

210

Mutaties Perspectiefnota 2024 Nieuw beleid 2024: Structureel Nieuw beleid 2024: Incidenteel Dekkingsmaatregelen incidenteel (vanuit Algemene Reserve)

-66 -911 911

-116 -303 303

-116 -30 30

-116 -30 30

A. Financieel vertrekpunt Begroting 2024 na Perspectiefnota 2024

-28

225

16

94

Autonome ontwikkelingen (verwerkt in de begroting 2024) Griffie formatieuitbreiding Vervallen rentetoevoeging voorziening Hondsgemet Noord Actualisatie Meicirculaire 2023 (t.o.v. de PPN 2024) Jeugdgelden actualisatie hervormingsagenda

-41 66 355 -10

-41 67 366 -20

-41 68 133 -248

-41 70 -394 -28

B. Saldo Begroting 2024 (na autonome ontwikkelingen)

342

597

-71

-300

Communicatie De begroting is één van de belangrijkste richtinggevende documenten voor het gemeentelijke handelen in het volgende jaar. Daarnaast geeft zij inwoners, ondernemers en andere belangstellenden inzicht in voor hen relevant beleid. Het ligt voor de hand en is ook gebruikelijk om aan de presentatie en vaststelling de nodige aandacht te schenken. Dit betekent concreet: • Het houden van een persgesprek • Het presenteren van een samenvattend beeld in een te verspreiden persbericht, met daarin ook aandacht voor het oordeelsvormende en besluitvormende traject in de gemeenteraad • Een infographic en publicatie in het gemeenteblad • Een digitale presentatie van de begroting op www.westbetuwe.nl • Aandacht op social media gericht op digitale begroting en behandeling in gemeenteraad. Uitvoering/Planning Na vaststelling door de raad verwerken wij de financiële effecten en aangenomen amendementen in de begroting en dienen wij die in bij de Provincie Gelderland Evaluatie Evaluatie vindt plaats via de producten van de P&C-cyclus: de bestuursrapportages en de jaarrekening en jaarverslag

9 november 2023 Kenmerk 1145804/1147704 Pagina 6 van 6

Risicoparagraaf In de begroting zijn, door de raad vastgestelde taakstellingen, opgenomen. Hieronder is een overzicht opgenomen van deze taakstellingen. Voor het realiseren van deze taakstellingen zijn plannen gemaakt. Echter bestaat het risico dat niet alle taakstellingen in zijn geheel gerealiseerd worden. Indien hier sprake van is, wordt dit tijdelijk opgevangen in het weerstandsvermogen. Bedragen x 1.000 euro 2024

2025

2026

2027

Besparing omvang aantal collegeleden (Perspectiefnota 2023)

0

0

68

68

Besparing bijdrage Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (Perspectiefnota 2023)

0

0

422

422

Verkoop Vastgoed (Perspectiefnota 2023)

500

500

500

0

Actievere inzet aanboren subsidies (WBFIE)

65

0

0

0

Incidentele dekkingsmaatregel subsidioloog (Perspectiefnota 2023)

300

300

250

0

Besparing lasten a.g.v. project Nu niet zwanger (begroting GGD 2024)

21

14

14

14

Herinvoering eigen bijdrage Wmo (coalitieakkoord Rutte IV)

0

-40

431

428

Besparingen Jeugdzorg (Commissie van Wijzen)

790

760

1.960

2.070

Risico taakstelling Bouwen aan Sociale Kracht

1.000

1.000

1.000

1.000

Totaal

2.676

2.534

4.645

4.002

Taakstellingen in Begroting 2024

Voor een uitgebreid overzicht van alle risico’s verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van de begroting.

Burgemeester en wethouders van de gemeente West Betuwe de secretaris, Philip Bosman

de burgemeester, Servaas Stoop